Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasındaki "distribütörlük" anlaşmasının…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/E.K.-00/5 (Menfi Tespit)

Karar Sayısı: 01-18/154-42

Karar Tarihi: 10. 4.2001

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.

B- RAPORTÖR: Ekrem KALKAN

C- BAŞVURUDA BULUNAN: Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Okan Ermut

Çetin Emeç Bulvarı No:117 06520 Balgat-Ankara D- TARAFLAR: - Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Çetin Emeç Bulvarı No:117 06520 Balgat-Ankara

- Nokia Mobile Phones

Keilalahdentie 4 02150 Espoo, Finlandiya

E - DOSYA KONUSU: Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasındaki “distribütörlük” anlaşmasının 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve 1997/4 sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde Kanun’un 4 üncü maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulması talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.5.1998 tarih, 1149 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen 12.10.2000 tarih, D2/1/E.K.-00/5 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 6.4.2001 tarih, REK.0.06.00.00/26 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-18 sayılı Kurul topantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Muafiyet bildirimi yapılan anlaşma hakkında menfi tespit belgesi verilebileceği düşünülmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

1. İlgili Pazar

1.1. Ürün Pazarı: ilgili ürün pazarının “aksesuarları dahil, mobil telefonların dağıtım piyasası” olarak tanımlanmıştır.

1.2. Coğrafi Pazar: İlgili sözleşme hükümlerine göre, Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş, Nokia markalı ürünlerin Türkiye, Kuzey Kıbrıs ve Azerbaycan için distribütörlüğünü üstlenmiş olmasına rağmen, 4054 sayılı Kanun’un uygulaması açısından ilgili coğrafi pazar " Türkiye Cumhuriyeti toprakları" olarak kabul edilmiştir.

REKABET KURUMU 1

2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

2.1. Taraflar

Nokia Mobile Phones (Nokia), mobil telefon cihazları, mobil telefon altyapı sistemleri, bilgisayar monitörü, uydu sistemleri ve multi medya ürünleri alanında faaliyet gösteren Nokia Group’a bağlı olarak çalışan ve Finlandiya’da yerleşik bir teşebbüstür.

Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Başarı A.Ş.), Ankara Ticaret Sicili Memurluğu’na 76235 sicil numarasıyla kayıtlı olup, muhtelif elektrikli ve elektronik ürünlerin imalatı, ithalatı ve dağıtımı konularında faaliyet gösteren bağımsız bir teşebbüstür.

2.2. İlgili Pazarın Durumu

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Türkiye mobil telefon dağıtım pazarında faaliyet gösteren firmaların 1999 yılına ait pazar paylarının şu şekilde olduğu görülmektedir:

Bu oranlara göre 4054 sayılı Kanun kapsamında, Başarı A.Ş.’nin Türkiye mobil telefon dağıtım pazarında hakim durumda olmadığı anlaşılmaktadır.

3. 4054 Sayılı Kanun'a Aykırılık Taşıdığı Düşünülebilecek Noktalar Açısından Sözleşmenin İncelenmesi

3.1. Münhasırlık

Başarı A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasında imzalanan distribütörlük sözleşmesinin 2’inci maddesinde, distribütörlüğün münhasır olmayan bir şekilde ihdas edildiği belirtilmektedir. Ayrıca,

-Haziran 1999 itibarıyla K.V.K. Mobil Telefon Sistemleri Ticaret A.Ş.’nin,

-Ocak 2000 tarihi itibarıyla Ünitel firmasının,

-Temmuz 2000 tarihi itibarıyla Gen-pa Pazarlama San. ve Tic. A.Ş.’nin,

Türkiye'de Nokia marka mobil telefonların yetkili dağıtıcılığına başladıkları tespit edilmiştir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından “satış sonrası hizmetlere” ilişkin yapılan düzenlemeler çerçevesinde, ithalatçı firmaların gerek üretici firmanın

REKABET KURUMU 2

ithalatçı firmaya teknik destek sağlayacağına dair bir taahhüt yazısı gerekse ithalatçı firmanın 1 milyon ABD Doları karşılığı teminat mektubu göstermesi sayesinde ilgili ürünlerin ithalatını yapabilmesinin sağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde, Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasında imzalanan sözleşmenin lafzında ve uygulamasında, sözleşme konusu ürünlerin Türkiye coğrafi pazarında dağıtımına ilişkin bir münhasır dağıtıcılık durumu bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sözleşme, tek elden satıcılık yaratabilecek bir hüküm de içermemektedir. Dolayısıyla, sözleşmeyi başvuru doğrultusunda 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti ve 1997/4 sayılı Tek Elden Satın Alma Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti tebliğleri kapsamında değerlendirmenin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

3.2. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi

Sözleşmenin, ürün fiyatlarını ve ödeme koşullarını düzenleyen 8 inci maddesinin 2 nci paragrafında, Başarı A.Ş.’nin ürünlerin yeniden satış fiyatlarını serbestçe belirleyebileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, aynı maddede, Nokia’nın Başarı A.Ş.’ye zaman zaman fiyat tavsiyelerinde bulunacağından da bahsedilmektedir. Yeniden satış fiyatının tavsiye edilmesinin, dağıtıcı üzerinde zorlayıcı unsurlar taşıyarak gerçekten yeniden satış fiyatının tespiti şeklinde uygulamaya dönüşmesi vuku bulmadıkça rekabet hukukuna aykırılık içermesi söz konusu değildir. Dolayısıyla sözleşmede yer alan bu hüküm bu haliyle 4054 sayılı Kanun'a aykırılık taşımamaktadır.

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda, Başarı Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Nokia Mobile Phones arasında imzalanan dağıtıcılık anlaşmasının 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir ihlal veya aykırılık içermediği saptanarak, hakkında muafiyet bildirimi yapılan anlaşmaya menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3