Thomson S.A.'nın teneke ayarlayıcı işlerinin, NXP B.V.'nin kontrolünde bulunan NXP RFS Singapore PTE Limited…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER : Erdem AYGÜN, Hüseyin ORMAN

E. DOSYA KONUSU: Thomson S.A.’nın teneke ayarlayıcı işlerinin, NXP B.V.’nin kontrolünde bulunan NXP RFS Singapore PTE Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 2.7.2008 tarih ve 4185 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 17.7.2008 tarih ve 2008- 2-140/Öİ-08-EA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 18.7.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/227 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

40

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirim konusu devralma işleminin, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, söz konusu işlemin ilgili pazarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, dolayısıyla işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili İşlem ve Taraflar

H.1.1. İşlemin Niteliği

Dosya mevcudu bilgilere göre, Thomson S.A.’ya (Thomson) ait ve teneke ayarlayıcı (can tuner) işlerine ilişkin aktifler ile stok, çalışanlar, sözleşmeler ve diğer faaliyetlerin devralınması amacıyla NXP B.V. (NXP) tarafından NXP RFS Singapore PTE Limited (NXP Singapur) adıyla bir şirket kurulmuştur. NXP ve Thomson, NXP Singapur’un hisselerinin sırasıyla % 55 ve %45’ine sahip olacaktır.

NXP ve Thomson arasında imzalanan 26.6.2008 tarihli Satış ve Katkı Anlaşması uyarınca;

 Thomson’un; Fransa’daki Gala 4 SAS, Almanya’daki Thomson Tuners Gmbh ve

Endonezya’daki PT Thomson Batam unvanlı iştiraklerinin,

 NXP’nin; Endonezya’daki PT NXP Batam, Hollanda’daki NXP RFS Netherlands

B.V. ve Çin’deki Suzhou RFS NXP Ltd. unvanlı iştiraklerinin

NXP Singapur’a devredilmesi planlanmaktadır. Devralma işlemi çerçevesinde, taraflar arasında Türkiye’de herhangi bir varlık devri öngörülmemektedir.

70

H.1.2. Taraflar

H.1.2.1. NXP

2006 yılında kurulan ve merkezi Hollanda’da bulunan NXP, yarı iletenler alanında faaliyet göstermektedir. Mobil telefonlar, televizyonlar, set üstü kutular gibi elektronik sistemlerde ve kimlik tespitinde kullanılmak üzere yarı iletkenler, sistem çözümleri ve yazılımlar üretmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, NXP’nin tüm ihraç edilmiş ve tedavüldeki hisse senetleri KASLION Acquisition B.V. (Kaslion)’ye aittir. Kaslion’un hisselerinin %19,9’u Koninklijke Philips Electronics B.V.’ye, %79,9’u KASLION Holding B.V.’ye ve geri kalan %0,2’si ise Stichting Management Co-Investment’a aittir. KASLION Holding B.V. ise, nihai olarak altı ortaktan oluşan bir yatırım ortaklığı fonu tarafından yönetilmektedir. Kaslion’un teneke ayarlayıcı alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

NXP’nin, Türkiye’de NXP Semiconductors Elektronik Tic. A.Ş. (NXP Türkiye) unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır. NXP Türkiye, her çeşit yarı iletkenin, entegre devrenin ve diğer elektronik parçaların ve bunların birleşmesi, kaplanması; çerçeve malzemelerin üretimi sonucunda oluşan malzemelerin, hammaddelerin veya yan parçaların ithali, ihracı, satışı, tedariki, alımı, pazarlanması ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermektedir. NXP Türkiye’nin teneke ayarlayıcılara yönelik bir faaliyeti bulunmamaktadır. NXP ise Türkiye’de teneke ayarlayıcılara yönelik olarak doğrudan satış yapmaktadır.

H.1.2.2. Thomson

Bir Fransız şirketler grubu olan Thomson, medya, eğlence ve iletişim oynatıcıları, teknolojik hizmetler ve sistemler ile sistem çözümleri alanlarında faaliyet göstermektedir. Thomson’un hisseleri Paris ve New York borsalarında işlem görmektedir. Hisseleri Thomson’un en büyük hissedarları Franklin Resources (%14,08), Dodge&Cox (%10,57) ve Brandes Investment Partners (%7,79)’dır.

Thomson, Türkiye’de yayın ve ağlar, tüketici ağ sistemleri, film ve dağıtım hizmetleri, DVD kopyası, içerik hizmetleri, ayarlayıcılar, şifre çözücüler ve uzaktan kumandalara ilişkin faaliyetlerde bulunmaktadır. Bu faaliyetleri doğrudan satış ile gerçekleştirmektedir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

NXP ve Thomson tarafından yeni kurulan NXP Singapur’a devredilecek temel faaliyet alanı teneke ayarlayıcılar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Teneke ayarlayıcılar, radyo frekanslarını yakalayarak içine yerleştirildiği cihaza (televizyonlar, set üstü kutular, kişisel bilgisayarlar gibi) göre bu frekansları sese ve/veya görüntüye dönüştürmektedir. İçinde birden fazla donatının (tel, hava bobini ve entegre devreler) bulunduğu bir kutu içinde yer alan teneke ayarlayıcılar, ayarlayabildikleri sinyal standartlarına göre farklılık gösterebilmektedir. ATSC, DVB-T, DVB-C, DVB-S, ISDB-T ve Analog standartları ülkeler arasında değişiklik göstermektedir. Bu nedenle talep açısından farklı standartlarda çalışan ayarlayıcılar ikame olarak değerlendirilmemektedir. Ancak bu ürünler arasında arz ikamesi bulunmaktadır. Zira düşük meblağlı (yaklaşık 25.000 avro) yatırım ile değişik standartlardaki ayarlayıcıların üretimini yapmak mümkündür. Temel olarak ayarlayıcıların içindeki donatıların dizilişinin farklılaşması ile değişik standartlara uygun ayarlayıcılar üretilmektedir. Teneke ayarlayıcıları üreten firmalar, her standartta ayarlayıcı üretebilmektedir. Benzer şekilde analog ayarlayıcılar ve dijital ayarlayıcılar arasında da talep ikamesi bulunmamakla birlikte arz ikamesi bulunmaktadır.

Son dönemde talebi artan silikon ayarlayıcılar, teneke ayarlayıcılar ile aynı işlevi görmektedir. Yapımında kullanılan malzemeler ve maliyetleri farklı olan silikon ve teneke ayarlayıcılar talep açısından ikame edilebilmektedir. Özellikle kişisel bilgisayarlarda, hem maliyetinin düşük olması hem de kullanımının kolay olması nedeniyle silikon ayarlayıcılar yaygın olarak kullanılmaktadır.

Teneke ayarlayıcılar ve silikon ayarlayıcılar arasında talep ikamesi bulunmakla birlikte daha dar bir pazar tanımının yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyeceği ve devre konu faaliyetlerin sadece teneke ayarlayıcılarla sınırlı olması dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı “teneke ayarlayıcılar pazarı” olarak belirlenmiştir.

130

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürün bakımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazarın “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme

Dosya mevcudunda, NXP ve Thomson’un bir ortak girişim kuracakları, bu ortak girişime teneke ayarlayıcıları işlerinin tamamını devretmeyi amaçladıkları, bu amaçla NXP’nin, NXP Singapur’u kurduğu, devralma işlemi sonrasında adı geçen şirket hisselerinin %45’ini Thomson’un devralacağı ifade edilmektedir.

1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2 nci maddesinin (b) bendine göre; herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.

Bildirim konusu işlemin anılan Tebliğ anlamında bir birleşme/devralma olup olmadığının tespiti için, işlemin bir kontrol değişikliğine yol açıp açmadığının açıklığa kavuşturulması, bunun için de öncelikle NXP Singapur’un kontrol yapısının belirlenmesi gerekmektedir.

1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2 nci maddesinde kontrol kavramı ile ilgili olarak “…ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir” ifadelerine yer verilmektedir.

Taraflar arasında imzalanmış bulunan Hissedar Anlaşması’nın “Hissedarlık” başlıklı 2.9. maddesinde NXP Singapur hisselerinin %55’ine NXP’nin, %45’ine ise Thomson’un sahip olacağı belirtilmektedir. Anlaşma’nın “Yönetim Kurulunun Teşkili” başlıklı 4.2.1. maddesinde Yönetim Kurulu’nun 6 üyeden oluşacağı; 3 Yönetim Kurulu üyesinin NXP tarafından, diğer 3 Yönetim Kurulu üyesinin Thomson tarafından atanacağı, Yönetim Kurulu Başkanı’nın ve Şirket Tepe Yöneticisi’nin (CEO) NXP tarafından tayin edileceği belirtilmektedir.

Yönetim Kurulu’nun karar alma süreci ile ilgili olarak Anlaşma’nın 5.3. maddesinde “mali hususlar”, “önemli sözleşmeler”, “istihdam” ve “diğer hususlar”a ilişkin mevzuların Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanacağı, YK’da yapılan oylamada eşitlik sağlanması durumunda Yönetim Kurulu Başkanı’nın oyu doğrultusunda karar alınacağı ifade edilmektedir.

Yukarıda yer verilen hükümler değerlendirildiğinde şirket hisselerinin çoğunluğunun NXP’de olması, Yönetim Kurulu’nun Başkan dahil 3 üyesinin NXP tarafından atanması ve Yönetim Kurulu’nda eşitlik olması durumunda NXP’nin atadığı başkanın verdiği oy yönünde karar alınacak olması sebebleriyle NXP Singapur’un kontrolünün (her ne kadar taraflar işlemi bir ortak girişim işlemi olarak nitelendirse de) NXP’de olduğu anlaşılmaktadır. İlk aşamada NXP Singapur’un NXP tarafından kontrol ediliyor olması sebebiyle işlemle birlikte yönetim yapısı bakımından bir kontrol değişikliğinin söz konusu olmadığı, ancak, devralma işleminin kapanışı esnasında Thomson’ın “teneke ayarlayıcıları” ile ilgili faaliyetlerini NXP Singapur’a devredeceği ve işlem neticesinde Thomson’a ait ilgili işe ilişkin malvarlığının, ilgili iştiraklerin ve kontrol hakkının yukarıda açıklandığı üzere NXP Singapur’a geçecek olması nedeniyle, söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.3.2. Bildirimin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı (yirmi beş milyon Yeni Türk Lirası) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur”.

NXP’nin dünya çapında 2007 yılı cirosu yaklaşık (………..) YTL’dir. Bu cironun yaklaşık (………..) YTL’si Türkiye’den elde edilmiştir. Bunun da (………..) YTL’si ilgili ürün pazarı olan “teneke ayarlayıcıları”ndan elde edilmiştir.

Thomson’un dünya çapında 2007 yılı cirosu yaklaşık (………..) YTL’dir. Bu cironun yaklaşık (………..) YTL’si Türkiye’den elde edilmiştir. Thomson’un Türkiye’den elde ettiği cironun (………..) YTL’si ilgili ürün pazarındaki satışlarından elde edilmiştir.

Dosya mevcudu bilgilere göre, NXP’nin Türkiye ilgili ürün pazarında yaklaşık %(…); Thomson’un ise %(….) pazar payı bulunmaktadır.

200

Tablo: NXP’nin ve Thomson’un ciro ve pazar payı bilgileri

Şirket 2007 Yılı Toplam 2007 Yılı Türkiye 2007 Yılı Türkiye 2007 Yılı Türkiye

Ciro (YTL) Cirosu (YTL) İlgili Ürün Pazarı İlgili Ürün Pazarı

Cirosu Pazar Payı (%)

NXP (…………..) (…………..) (…………..) (….)

Thomson (…………..) (…………..) (…………..) (….)

Toplam (…………..) (…………..) (…………..) (….)

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde;

- NXP’nin ve Thomson’un ilgili ürün pazarında 2007 yılı toplam cirosunun

22.940.984 YTL olduğu anlaşıldığından ciro bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ’in

4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşılmadığı,

- Ancak tarafların Türkiye ilgili ürün pazarında toplam pazar paylarının %(…)

olması sebebiyle anılan Tebliğ’de belirtilen pazar payı eşiğinin aşıldığı

anlaşıldığından söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4 üncü maddesi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.3.3. Bildirimin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.

Hakim durum değerlendirmelerinde genellikle kullanılan ilk kriter tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam pazar paylarıdır. Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, Türkiye ilgili ürün pazarında tarafların ve rakiplerinin tahmini pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo: Türkiye İlgili Ürün Pazarındaki Teşebbüslerin Tahmini Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

NXP-Thomson (…)

Bildirim konusu işlem kapsamında her ne kadar işlem sonrası taraflar pazarda lider konuma gelecek olsalar da, ilgili ürün pazarında pazar payları birbirine yakın dört teşebbüsün daha var oluşu ve pazara herhangi bir giriş engelinin mevcut olmaması sebepleriyle işlem sonrası ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılmasının söz konusu olmadığı kararına varılmıştır.

H.3.4. Yan Sınırlamalar Bakımından Değerlendirme

Bildirim konusu işleme ilişkin olarak, NXP ile Thomson arasında 26.6.2008 tarihinde akdedilen Hissedar Anlaşması’nın 13. maddesi “her hissedara Kapanış Tarihi’nin üçüncü yıl dönümüne kadar kendisi ve iştiraklerinin NXP Singapur’un faaliyet alanı ile ilgili konularda faaliyet göstermeyecekleri ve bununla ilgili personel ayartmayacakları” hükmünü öngörmektedir. Ayrıca anılan anlaşmanın 15. maddesinde “Gizlilik” hükmü düzenlenmektedir.

Rekabet etmeme yükümlülüğünün sadece işlemin taraflarını ve devir konusu teşebbüslerin iş alanlarını kapsadığı anlaşılmaktadır. İşlemle yöntem bilgisi (know-

how) transferinin söz konusu olması sebebiyle süre açısından da 3 (üç) yıllık rekabet yasağının ve gizlilik hükmünün makul bir yan sınırlama olduğu sonucuna varılmıştır. I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.