Rekabet Kurulunun 18.03.2021 tarih ve 21-15/190-80 sayılı kararı uyarınca Unilever Sanayi ve Ticaret Türk…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2018 - 3 - 90

Karar Sayısı: 21-26/347-165

Karar Tarihi: 20.05.2021

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, İbrahim Hilmi KOÇAK, Ebru ÖZAKTAŞ,

Osman Can AYDOĞDU, Emre KARA

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş.

Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Av. Sinan DİNİZ,

Av. Ceren SEYMENOĞLU, Av. Ceren GÖKTÜRK,

Av. İsmail ÖZGÜN

Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2

Akatlar Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 18.03.2021 tarih ve 21-15/190-80 sayılı kararı uyarınca Unilever Sanayi ve Ticaret Türk A.Ş.'ye (UNILEVER) getirilen yükümlülüklerin yerine getirildiğinin Kurula tevsik edilmesi için tanınan sürenin, 21.06.2021 tarihine kadar uzatılması için ek süre sağlanması talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 24.07.2019 tarih ve 19-26/391-M sayılı kararı uyarınca UNILEVER hakkında 4054 sayılı Rekabeti Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddeleri kapsamında soruşturma başlatılmıştır. Mezkur Soruşturma sonucunda Kurul, 18.03.2021 tarih ve 21-15/190-80 sayı ile UNILEVER’e bazı yükümlülükler getirmiş ve yükümlülüklerin yerine getirildiğinin UNILEVER tarafından Kısa Karar’ın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde (24.05.2021 tarihine kadar) Kurula tevsik edilmesine, aksi takdirde hakkında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca işlem yapılacağının mezkur teşebbüse bildirilmesine karar vermiştir.

(3) Takiben 18.05.2021 tarih ve 17914 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal eden dilekçede UNILEVER temsilcisi tarafından nihai tevsik süresinin 21.06.2021 tarihine kadar uzatılması talep edilmiştir.

(4) Başvuru üzerine düzenlenen 20.05.2021 tarih ve 2018-3-90/BN-10 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, UNILEVER’in nihai tevsik süresinin 21.06.2021 tarihine kadar uzatılabileceği ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(6) Kurulun 24.07.2019 tarih ve 19-26/391-M sayılı kararı uyarınca UNILEVER hakkında endüstriyel dondurma pazarında çeşitli uygulamalar yoluyla nihai satış noktalarında rakip ürünlerin satışını engellemek suretiyle fiili münhasırlık yarattığı iddiasıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında soruşturma başlatılmış olup, söz konusu soruşturma, Kurulun 18.03.2021 tarih ve 21-15/190-80 sayılı kararı ile sonuçlandırılmıştır.

(7) Kurul tarafından UNILEVER hakkında özetle;

- UNILEVER’in endüstriyel dondurma pazarında, anında tüketilen dondurma pazarında ve evde tüketilen dondurma pazarında hâkim durumda olduğuna,

- UNILEVER’in uyguladığı indirimler vasıtasıyla hakim durumunu kötüye kullandığına, ayrıca Getir Perakende Lojistik AŞ. ile akdettiği sözleşmede Kurulun 15.05.2008 tarih ve 08-33/421-147 sayılı kararında yasaklanan rekabet etmeme yükümlülüğünü getirdiğine, bu nedenlerle 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal ettiğine, bu kapsamda UNILEVER’e idari para cezası verilmesine,

- UNILEVER’e ait dolapların kullanılmasını düzenleyen ariyet sözleşmelerinin münhasırlık hükmünün 100 m [2] altında kapalı satış alanı bulunan satış noktalarındaki rekabeti engellediğine ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, münhasırlık hükmünün çıkartılması şartıyla ilgili sözleşmelere 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınmasına,

- Bu çerçevede UNILEVER’in veya distribütörlerinin 100 m [2] ve altında kapalı net satış alanına sahip satış noktalarında olmak üzere, UNILEVER’e ait dolap dışında tüketicinin doğrudan erişebileceği bir başka dondurma dolabı yoksa, dolabın görünür kısmının ve satış noktasındaki toplam dolap hacminin %30’unun rakip ürünlerin kullanımına izin verilmesini temin edecek şekilde düzenlenmesine,

- UNILEVER’in ve/veya distribütörlerinin satış noktalarıyla yaptığı ariyet sözleşmelerinin bu karar ile getirilen düzenlemelere uygun olarak yeniden düzenlenmesi ve bayi/distribütörler ile nihai satış noktalarına UNILEVER tarafından bildirilmesi ve bu yükümlülüğün yerine getirildiğinin UNILEVER tarafından Kısa Karar’ın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Kurula tevsik edilmesine aksi takdirde UNILEVER hakkında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca işlem yapılacağının bu teşebbüse bildirilmesine

karar verilmiştir.

(8) Kısa karar 19.03.2021 tarihinde elektronik tebligat yoluyla UNILEVER tarafından tebellüğ

edilmiştir. 7201 Sayılı Tebligat Kanunu’nun 7. maddesi “Elektronik yolla tebligat,

muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış

sayılır” hükmünü haizdir. Anılan hüküm uyarınca kısa kararın UNILEVER’e tebliğ tarihi

24.03.2021 olup, buna göre UNILEVER’ın yükümlülüklerini yerine getirdiğini Kurula

tevsik etmesi için son gün 24.05.2021 tarihidir.

(9) Kurum kayıtlarına intikal eden dosya konusu dilekçede özetle;

- Kısa kararın tebliği ile nihai karara uyum konusunda teknik altyapının kurulması için 07.04.2021 tarihine kadar bir çalışma gerçekleştirildiği, bu süreçte gerekçeli kararın henüz tebliğ edilmediği, UNILEVER’in Soruşturma Raporu ve Ek Görüşteki bilgiler ile uyum faaliyetlerini şekillendirdiği ancak bu belgelerin uyuma yönelik nihai açıklamaları ihtiva etmemesi nedeniyle belirli konuların belirsizliğini koruduğu,

- Uyum sürecine yönelik olarak şüpheye düşülen belirli hususlarda Kurum ile iletişime geçildiği ve Kurumun geri bildirimleri kapsamında yaklaşık 120.000 föy ve sözleşmenin bir kez daha tadil edildiği, evrak dağıtım, imza işlemlerine tekrar

başlandığı, yapılan her değişikliğin sözleşme basımının ve dağıtımın yeniden

yapılmasını gerekli kıldığı bu nedenle uyum sürecinin takriben bir hafta uzadığı,

- 04.05.2021 tarihinde gerekçeli kararın UNILEVER’e tebliğ edildiği, gerekçeli

kararda, kısa kararda açıklanma imkanı bulunmayan endüstriyel dondurma

tanımının genel uygulamanın aksine, buz kremi niteliğindeki ürünleri kapsayacak

şekilde yapıldığı, gerekçeli kararın tebliğine kadar geçen sürede Kurulun bu

konudaki tutumunun öngörülemediği, gerekçeli kararda yer alan bu içeriğin de

uyum sürecine entegre edilerek kullanım ödüncü sözleşmesi ve bilgilendirme

revizyonlarının tekrar yapıldığı ve tüm operasyonun yeniden başlatıldığı,

- Gerekçeli kararın tebliği ile iki kez yeniden başlatılan uyum operasyonunun ülke

çapında alınan COVID-19 tedbirleri ile de ciddi anlamda sekteye uğradığı, COVID-

19 salgınına karşı alınan idari tedbirlerin yalnızca UNILEVER’i değil dağıtım

kanallarında saha operasyonlarını da çok büyük ölçüde etkilediği, 26.04.2021

tarihli İçişleri Bakanlığı genelgesi ile 29.04.2021 Perşembe günü saat 19.00’dan

17.05.2021 Pazartesi günü saat 05.00’e kadar geçerli olmak üzere "tam kapanma

uygulamasına" geçildiği, bu kararın hâlihazırda iki kere yeniden başlatılmış olan

sözleşme yenileme ve bilgilendirme faaliyetlerinin yürütülmesini ve takibini

zorlaştırdığı

hususları ifade edilmiş ve yukarıda yer verilen gerekçelerle 18.03.2021 tarih ve 21- 15/190-80 sayılı Kurul kararına uyum operasyonunu belgelendirme sürecinin 24.05.2021 tarihi itibarıyla tamamlanıp Kurula tevsik edilmesinin fiilen imkânsız hale geldiği belirtilmiştir. Dilekçede bunun yanı sıra, 24.05.2021 tarihi itibarıyla Nihai Karar kapsamına giren satış noktalarındaki Algida dolaplarının rakip ürünlerin erişimine açılmasının koşulsuz olarak hedeflendiği, Algida dolaplarının bu tarih itibarıyla rakip ürünlere açılacağı hususunu mümkün olan en etkili şekilde duyurmak için şirketin resmi internet sitesinde bir duyuru yayımlanacağı, ayrıca iletişim bilgisi bulunan satış noktalarına SMS iletilerini gönderileceği vurgulanmaktadır. Son olarak, Kurul kararına uygun şekilde sözleşme revizyonlarının gerçekleşmesi noktasında ilave süreye ihtiyaç bulunduğu belirtilerek, nihai tevsik süresinin 21.06.2021 tarihine kadar uzatılması talep edilmektedir.

(10) Dosya konusu başvuruda, uzatma talebine gerekçe olarak, endüstriyel dondurma tanımının genel uygulamanın aksine, buz kremi niteliğindeki ürünleri kapsayacak şekilde yapıldığı, gerekçeli kararın tebliğine kadar geçen sürede Kurulun bu konudaki tutumunun öngörülemediği hususuna yer verilmiştir. Esasen, endüstriyel dondurma tanımı ile ilgili olarak, söz konusu tanımlamaya Soruşturma Raporu’nda yer verilmiş ve sürecin sonuna kadar hiçbir değişiklik yapılmamıştır. Bunun yanı sıra, tanımlamaya ilişkin olarak teşebbüsün yazılı ve sözlü savunmalarını kullandığı ve bu hususta herhangi bir savunmaya yer vermediği, dolayısıyla ilgili tanımlama hakkında teşebbüsün sürecin başından itibaren tam bir bilgi sahibi olduğu, ek olarak Kısa Karar’ın tebliğinden itibaren teşebbüsün bilgi edinme amaçlı bütün görüşme taleplerine karşılık verildiği de dikkate alındığında, ilgili tanımlamanın genel uygulamadan farklı yapıldığı, gerekçeli kararın tebliğine kadar geçen sürede Kurulun bu konudaki tutumunun öngörülemediği iddialarının gerçeği yansıtmadığı değerlendirilmektedir.

(11) Öte yandan, pandemi sürecinin tüm teşebbüslerin operasyonlarında bir takım aksamalar yarattığı bilinmektedir. Bu itibarla, teşebbüsün talep ettiği ek sürenin verilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(12) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; Rekabet Kurulunun 18.03.2021 tarih ve 21- 15/190-80 sayılı kararının 7. maddesinde geçen “…kısa kararın tebliği tarihinden itibaren 60 gün içerisinde …” ifadesinin “…Rekabet Kurulunun 18.03.2021 tarih ve 21-15/190-80 sayılı gerekçeli kararının tebliği tarihinden itibaren 45 gün içerisinde…” şeklinde değiştirilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.