Rekabet Kurulunun 02.04.2020 tarih ve 20-18/244-M sayılı kararı ile Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Cengiz ÇOLAK

B. RAPORTÖRLER : Nimet ALACAPINAR, Ömer Volkan YAZAR, Ebrar KOCAMAN,

Osman Can AYDOĞDU, Nur ÖZKAN, Fatma ABAZ, Derya ERMİŞ C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.

Esenkent Mah. Deniz Feneri Sok. No:4

Ümraniye/İstanbul

D. ŞİKÂYET

BAŞVURUSUNDA

BULUNAN: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 02.04.2020 tarih ve 20-18/244-M sayılı kararı ile Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. hakkında yürütülmekte olan soruşturma kapsamında teşebbüs tarafından sunulan 02.09.2021 tarihli taahhütlerin değerlendirilmesi.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 02.04.2020 tarih ve 20-18/244-M sayılı kararı uyarınca, Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin (CCSD) çeşitli uygulamalar yoluyla nihai satış noktalarında rakip ürünlerin satışını engellemek suretiyle fiili münhasırlık oluşturarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve 6. maddelerini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak soruşturma başlatılmıştır. 02.04.2021 tarih ve 2019-3-051/SR sayılı Soruşturma Raporu, CCSD’ye 15.04.2021 tarihinde tebliğ edilmiştir. Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.06.2021 tarih ve 18600 sayı ile intikal eden yazı ile CCSD, ikinci yazılı savunmasını sunmuş ve Soruşturma Raporunda yer alan rekabetçi endişeleri bertaraf etmek adına taahhüt paketi sunma talebinde bulunmuştur. Söz konusu talep üzerine Soruşturma Heyeti tarafından hazırlanan 16.06.2021 tarih ve 2019-3-051/BN-05 sayılı Bilgi Notu, 17.06.2021 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 21-31/413-M sayı ile CCSD ile taahhüt görüşmelerine başlanmasına ve taahhüt hakkında üçüncü tarafların görüşlerinin alınmasına karar verilmiştir. Soruşturma Heyeti ile CCSD arasında 24.06.2021 tarihinde Kurum adresinde taahhüt görüşmesi yapılmıştır.

(3) CCSD tarafından 30.06.2021 tarih ve 19097 sayılı yazı ile bir taahhüt metni sunulmuştur. Soruşturma Heyeti ile CCSD arasında yapılan görüşmeler akabinde bu taahhüt metni CCSD tarafından geliştirilerek tekrar sunulmuş ve 02.07.2021 tarih ve 19205 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir (İlk Taahhüt Metni).

(4) İlk Taahhüt Metninin ticari sırlardan arındırılmış özet versiyonu üçüncü taraflara 05.07.2021 tarih ve 28208 sayılı ve 07.07.2021 tarih ve 28438 sayılı yazılar ile iletilerek sunulan taahhütlerin rekabet sorunlarını giderme konusunda yeterliliği, uygulanabilirliği, etkinliği ve sürekliliği hususlarında görüş talep edilmiştir. İlaveten, bazı üçüncü taraflarla

çevrim içi toplantılar gerçekleştirilmiş ve kendilerinden taahhütlere ilişkin görüşlerini Kurum kayıtlarına yazılı olarak da iletmeleri talep edilmiştir.

(5) Elde edilen üçüncü taraf görüşleri üzerine CCSD ile 03.08.2021 tarihinde çevrim içi görüşme yapılmış ve CCSD’nin sektör paydaşlarının görüşleri hakkında bilgilendirilmesi sağlanmıştır. Yapılan görüşmeler sonrasında CCSD tarafından revize edilerek tekrar sunulan taahhüt metni Kurum kayıtlarına 02.09.2021 tarih ve 20793 sayı ile intikal etmiştir. Revize taahhüt metnine ilişkin olarak hazırlanan 02.09.2021 tarih ve 2019-3- 051/BN-07 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(6) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: Bilgi Notu’nda, CCSD’nin sunmuş olduğu taahhüt paketinin soruşturma safhasında tespit edilen rekabet sorunlarını giderme hususunda elverişli olduğu, dolayısıyla taahhüt paketinin 4054 sayılı Kanun’un 43(3). maddesi ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in 14(1). maddesi uyarınca bağlayıcı hale getirilerek soruşturma sürecinin sonlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Soruşturma Raporunda Yer Verilen Rekabet Sorunları

(7) Soruşturma Raporunda; CCSD’nin “gazlı içecek”, “kolalı içecek” ve “aromalı gazlı içecek” pazarlarında hâkim durumda olduğu, rakiplerinin gazlı içecek pazarındaki faaliyetlerini zorlaştırma etkisi taşıyan indirim sistemi ve dolap politikaları ile hâkim durumunu kötüye kullandığı, 16.10.2008 tarih ve 08-58/930-376 sayılı Kurul Kararı ile CCSD’nin grup muafiyetinden yararlandığı belirtilen gazsız ürün münhasırlığının geri alınması gerektiği, gazsız içecekler bakımından, tüm teşebbüslerin katılımına açık ve rekabetçi bir yapıda düzenlenen, şeffaf ve nesnel şartlarla yapılan kamu ve özel sektör ihaleleri sonucu münhasır satış hakları verilen yerinde tüketim noktalarıyla yapılan anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüğü şartlarının, anlaşmanın yürürlük tarihinden itibaren iki seneyi geçmemek üzere, grup muafiyetinin geri alınması işleminden istisna tutulması gerektiği, 10.09.2007 tarih ve 07-70/864-327 sayılı Kurul kararı ile getirilen ve hâlen uygulanmakta olan “dolapların %20’sinin rakip teşebbüslere açılması” şeklindeki dolap kuralının, “dolapların %40’ının rakip teşebbüslere açılması” şeklinde revize edilmesi gerektiği, CCSD’nin ve/veya bayilerinin satış noktalarıyla yaptığı satış sözleşmeleri ve dolap kullanımına dair ariyet sözleşmelerinin gerekçeli nihai kararın kendilerine tebliğinden itibaren dört ay içerisinde bu kararda getirilen düzenlemelere uygun olarak yeniden düzenlenmesi ve gerekli değişikliklerin yapıldığının CCSD tarafından Kuruma tevsik edilmesi gerektiği tespitleri yapılmıştır.

H.2. Sunulan İlk Taahhüt Metni

(8) CCSD tarafından sunulan ilk taahhüt metnine aşağıda yer verilmiştir:

1. Tüm ürün portföyünü içerebilecek şekilde düzenlenmiş olan “Genel” kapsamlı

sözleşmelerin kullanımına son verilecek, “Gazlı Ürünler” ve “Gazsız Ürünler” için

süreli ve miktarlı sözleşmeler dâhil olmak üzere ayrı ayrı sözleşmeler

düzenlenecek ve böylelikle gazlı ve gazsız ürünler için miktar hesabı ve

geçişkenliği dâhil olmak üzere sözleşme koşullarının birbirinden bağımsız

sağlanması temin edilecektir. İlaveten, “Gazsız Ürünler” kapsamında yapılacak

sözleşmelerde, gazsız içeceklere yönelik miktar taahhütlerinin ikame edilebilirlik

imkânı da dikkate alınarak (su ve soda, meyve suyu ve buzlu çay, enerji içeceği,

sporcu içeceği olacak şekilde) kendi içerisinde ayrı tutulması temin edilecektir.

Rekabetçi endişenin söz konusu olmadığı modern kanal müşterilerinin talepleri uyarınca bu talepleri yerine getirebilecek şekilde kendi sözleşme formatlarının imzalanması bu uygulamanın istisnası olacaktır.

2. Satış noktalarına yönelik promosyonlarda az sayıda var olan çapraz ürün kategorilerini içerecek şekilde mal fazlası şeklindeki miktar indirimi olarak planlanan promosyon mekanikleri (gazlı ve gazsız) tamamen kaldırılacaktır. Söz konusu mal fazlası şeklinde planlanan noktalara yönelik miktar indirimi promosyonları gazlı/gazlı, gazsız/gazsız ve sporcu içeceği/sporcu içeceği mekanikleri ile sınırlı olarak yapılacaktır. İlaveten, “Gazlı Ürünler” kapsamında verilecek promosyonlar bakımından, kolalı içeceklere yönelik olarak verilecek mal fazlası şeklindeki miktar indirimlerinin diğer gazlı içecek ürünlerinden ayrı olarak yalnızca kolalı içeceklerde kullanılabilecek şekilde verilmesi temin edilecektir.

3. Gazsız ürünler için münhasır sözleşmeler yapılmasına son verilecektir. Bununla birlikte, Nielsen satış değeri bazında pazar payı verilerine göre %50 üzerinde ve CCSD’nin iki katı veya daha fazla pazar payına sahip olan teşebbüsler bu kuraldan hariç tutulacaktır. Gazlı içeceklerde olduğu gibi, ihale usulü alımlar bakımından gazsız içecekler için iki yıllık münhasırlık uygulanabilecektir.

4. Miktarlı sözleşmeler açısından sözleşmenin yürürlüğünün iki yılı aşması hâlinde, noktaya cezai şart uygulanması söz konusu olmaksızın yapılan yatırımın kıstelyevm usulüne tabi olarak iade edilmesiyle sözleşmeyi sonlandırma hakkı sağlanacaktır. Süreli sözleşmeler açısından sözleşme süresinin iki yıl ile sınırlı tutulması esas olacaktır. Bununla birlikte, özellikle ulusal yerinde tüketim müşterileri tarafından talep edilen ve talep doğrultusunda yukarıda belirtilen iki yıllık süre sınırlamasını aşacak sözleşme koşullarının, müşterilerin kendi belirledikleri süre koşuluna bağlı olarak sözleşme yapmak istediklerine dair yazılı ve rakiplere de açık beyanlarına istinaden rekabetin temin edilebilmesi açısından istisna olarak tanımlanması öngörülmektedir. Öte yandan, süre bakımından talebi iki yılı aşan müşterilere yönelik istisna açısından, sözleşmeler esasen iki yıl olması ve tarafların yazılı mutabakatına istinaden birer yıl süreyle ancak her hâlükârda beş yıl ile sınırlı olmak üzere kademeli olarak uzayacak şekilde düzenlenmesi taahhüt edilmektedir. Böylelikle, müşterinin, iki yıllık sürenin sonunda ve takip eden her bir yıl sonunda sözleşmeden çıkış hakkı olacaktır.

5. Tüketicinin doğrudan erişebileceği bir noktaya ait dolap veya rakip alkolsüz ticari içecek dolabı bulunmayan geleneksel kanaldaki 100m [2] altındaki noktalar ve yerinde tüketim kanalındaki noktalar bakımından soğutucu erişim kuralı %20’den %25’e çıkarılacaktır. Ayrıca, şarküteri (içecek ürünlerine hasredilmiş konsept soğutucular hariç) süt ve ayran dolapları tüketicilerin erişebileceği bir başka soğutucu olarak sayılmayacaktır.

6. Sözleşmelerdeki gazsız ürünlere yönelik “d üzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesi, Gelir Vergisi Kanunu’ndan doğan “ti cari gelir elde edilmesi ve idame ettirilmesi” koşuluna bağlı olarak yapılan yatırımların giderleştirilebilme yöntemi açısından önem arz etmesi sebebi ile sadece nakit yatırım içeren sözleşmelerde tutulacak, nakit yatırımın söz konusu olmadığı sözleşmelerden kaldırılacaktır. Ancak nakit yatırım içeren sözleşmelerde yapılacak değişiklikle sözleşmeye aykırılık teşkil edecek “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesine uyulmaması durumu cezai şarta tabi tutulmayacaktır.

7. Tüketicilerin bilgilendirilmesi amacıyla soğutuculara, soğutucu erişim kuralına ilişkin bilgilendirici etiketlerin yerleştirilmesi temin edilecektir. Ayrıca satış

noktalarına söz konusu taahhüt metni içerisinde yer alan koşullara ilişkin

bilgilendirme yapılması amacı ile bilgilendirme metinleri tebliğ edilecektir.

Hazırlanacak olan tüketici bilgilendirme ve satış noktası bilgilendirme metinlerinin

örnekleri Kuruma tevsik edilecektir.

(9) İlaveten, uyum sürecinin 07.06.2021 itibarıyla başlatıldığı ifade edilerek 2 numaralı

taahhüdün 01.09.2021 tarihi itibarıyla; 5 ile 7 numaralı taahhüdün ise 01.10.2021 tarihi

itibarıyla tamamlanacağı taahhüt edilmiştir.

H.3. Sektör Paydaşlarının Görüşleri

(10) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 16.07.2021 tarih ve 19672 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda; sunulan taahhütlerin ticari olarak makul olduğu ve taahhütlerin

CCSD’nin hâkim durumda bulunduğu ilgili pazarlardaki rekabetçi endişeleri giderecek

nitelikte olmasından hareketle olumlu değerlendirilebileceği ifade edilmiştir.

(11) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 13.07.2021 tarih ve 19576 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün ilk maddesiyle ilgili olarak,

 (…..)’nin mevcut satış organizasyon yapısının gerek kanal gerekse ürün grubu özelinde birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla müşterileriyle imzaladığı sözleşmelerin iş birimleri, kanal ve ürün grubu bazında ayrı ve birbirlerinden farklı ticari koşullar içerecek şekilde düzenlendiği,

 CCSD’nin genel kapsamlı sözleşmeler yerine, kategori (gazlı/gazsız ayrımı ve gazsız da kendi içerisinde su ve soda, meyve suyu ve buzlu çay, enerji içeceği, sporcu içeceği olarak ayrılmaktadır) bazında sözleşmeler düzenlemesine yönelik taahhüdünün rekabeti destekleyici bir uygulamaya alan yaratacağı,

 bununla birlikte, CCSD’nin sözleşme koşullarının birbirinden bağımsız sağlanıp sağlanmayacağı, gazsız içeceklere yönelik miktar taahhütlerinin ayrı olup olmayacağı, taahhüdün hayata geçirilmesi bakımından söz konusu organizasyonun nasıl şekillendirileceği yönünde bir belirlilik bulunmadığı,

 modern kanalın doğası gereği münhasır çalışmaması nedeniyle, taahhüt kapsamında modern kanalın dışarıda bırakılmasının uygun olacağı,

- taahhüdün ikinci maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin kolalı içeceklere yönelik olarak verilecek mal fazlası şeklindeki miktar indirimlerinin diğer gazlı içecek ürünlerinden ayrı olarak yalnızca kolalı içeceklerde kullanılabilecek şekilde verilmesinin CCSD’nin pazardaki konumunu etkileyebilecek bir uygulama olmadığı, bununla birlikte taahhüdün tesis edilmek istenen rekabet ortamının desteklenmesi açısından yararlı olacağı,

-taahhüdün üçüncü maddesiyle ilgili olarak,

 taahhütte yer alan istisnai durumun kategori ve alt pazarlar için ayrı şekilde ele alınmasının daha isabetli olacağı, kanal bazında objektif kriterler gözetilerek yapılabilecek bir pazar payı ölçümü gerçekleştirilebilen kanallarda taahhüde konu edilen düzenleme uygun olabilecek ise de ölçümü yapılamayan bir kanalın varlığı durumunda (örneğin HoReCa) bu kanala ilişkin değerlendirme ve hesaplamaların nasıl yapılacağının anlaşılamadığı, bu sebeple ilgili taahhüde yönelik olarak görüş bildirilemediği,

- taahhüdün dördüncü maddesiyle ilgili olarak,

 sözleşmelerde yer alan cezai şart uygulamalarının, sözleşme sürelerinin, sözleşmeden çıkışı zorlaştıran koşulların azaltılmasının pazarda bulunan tüm diğer aktörlerin lehine olduğu,

 ulusal yerinde tüketim müşterileri her ne kadar operasyonlarında her noktada aynı ürün/menü ile tek bir duruş sergileme eğiliminde olsa da bu durumun istisnasının bulunabildiği, örneğin (…..)’in, hâlihazırda tek marka ile çalışan bu satış noktalarında da talep görebildiği ve aynı noktada birden çok marka/şirket ürünün bulundurulabildiği,

 sözleşmelerin esasen iki yıl olması ve tarafların yazılı mutabakatına istinaden birer yıl süreyle ancak her hâlükârda beş yıl ile sınırlı olmak üzere kademeli olarak uzayacak şekilde düzenlenmesinin rekabetin güçlenmesini sağlayacağı,

taahhüdün beş, altı ve yedinci maddelerinin ise rekabet ortamının desteklenmesi

açısından yararlı olacağı ifade edilmiştir.

(12) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen 06.08.2021 tarih ve 20092 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün ilk maddesiyle ilgili olarak,

 sözleşmelerin genel sözleşme yerine gazlı-gazsız olarak ayrıştırılmasının rekabetçi endişeleri yeterince ortadan kaldırmayacağı, tek kategori ile faaliyet gösteren bir teşebbüs için portföylerle rekabet etmenin zor olduğu,

 CCSD’nin tüm gazsız ürün kategorisinin satış noktası tarafından satın alınmasına göre daha yüksek kota-indirim-yatırım uygulanabileceği, cezai şartın da buna göre belirlenebileceği, dolayısıyla bu satış noktalarının rakiplerle çalışmayı tercih etmeyeceği,

 sözleşmelerin alt kategorileri dikkate alınarak yapılması gerektiği, örneğin gazsız ürünlerde “ambalajlı su”, “meyve suyu-soda-limonata-buzlu çay”, “enerji içeceği-sporcu içeceği” şeklinde üç ana kategoride ürün bazında miktar –kota– fiyat belirlenerek sözleşme akdedilmesi gerektiği,

- taahhüdün ikinci maddesiyle ilgili olarak,

 çapraz promosyon uygulaması yerine, her kategoriye kendi içerisinde olacak şekilde indirim uygulanması gerektiği ve alt kategorilerde çapraz promosyon uygulamasının satış noktası üzerinde indirim veya promosyon kazanacağı algısı yaratarak satış noktasının alım kararını etkileyeceği,

- taahhüdün üçüncü maddesiyle ilgili olarak,

 gazsız içeceklere yönelik olarak, metinde geçen ihale ibaresine ilişkin tanımın net bir şekilde yapılmaması dolayısıyla, ihale usulü ile iki yıl süreli münhasır sözleşme yapılabilmesi koşulunun anlaşılamadığı; ihale tanımının, merkezi alım yapan otel ve askeriye ihaleleri ile sınırlı tutulması hâlinde taahhüdün rekabetçi endişeleri ortadan kaldıracağının düşünüldüğü,

- taahhüdün dördüncü maddesiyle ilgili olarak,

 esasen iki yıl süreli olarak düzenlenen ve mutabakat ile beş yılı aşmamak kaidesiyle birer yıl uzatılabilen sözleşmeler bakımından; miktar, fiyatlandırma, yatırım ve cezai şart tutarlarının bu süreler esas alınarak oluşturulması

gerektiği ve sözleşme süresini uzatma dönemlerinde de ticari koşulların satış noktalarıyla tekrar müzakere edilebilecek şekilde uygulanması gerektiği,

-taahhüdün beşinci maddesiyle ilgili olarak,

 soğutucu erişim kuralının %25’e çıkarılmasının uygun olacağı, ancak uygulamada bu kullanım oranının oldukça zor olduğu, diğer yandan ise tüketici tercihinin soğutucu bulunan markaya yönelmek olduğu göz önüne alındığında 100m [2] altındaki noktaların iç ve dış alanlarındaki CCSD tarafından yerleştirilen soğutuculara sınırlama getirilmesi gerektiği,

-taahhüdün altıncı maddesiyle ilgili olarak,

 sözleşmelerin kotalı veya süreli olacak şekilde düzenlenmesinin daha rekabetçi bir yaklaşım olacağı, satış noktasının sözleşmeden çıkabilme hakkına sahip olmasının sürekli bir alım yükümlülüğüne tabi olunmadan daha rekabetçi şekilde farklı firmalar ile de çalışma imkânı yaratacağı,

-taahhüdün son maddesiyle ilgili olarak,

 soğutucu üzerindeki bilgilendirmelerin hem satış noktası hem de tüketici tarafından görünür, okunur ve anlaşılır şekilde konumlandırılmasının yerinde olacağı

ifade edilmiştir.

(13) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 30.07.2021 tarih ve 19929 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

-taahhüdün ilk maddesiyle ilgili olarak,

 gazlı ve gazsız olarak sözleşmelerin ayrıştırılmasının rekabetçi kaygıları ortadan kaldırmakta yeterli olmadığı,

 CCSD’nin i) kola, portakal ve portakal aromalı gazoz, ii) sade gazoz ve diğer gazlı içecekler, iii) doğal kaynak suyu, iv) doğal maden suları, aromalı ve meyveli maden suyu, v) limonata ve meyve suları, vi) soğuk çay ve diğer gazsız içecekler olarak altı farklı kategoride satış noktaları ile sözleşme akdetmesi gerektiği,

 CCSD ile imzalanan sözleşmenin bir nüshasının satış noktasına bırakılması, rekabete esas teşkil eden hükümlerin diğer rakiplerle paylaşmasını engelleyici hükümlerin sözleşmelerde yer almaması gerektiği,

 taahhüt metninde yalnızca yeni imzalanacak sözleşmeler için bağlayıcılığın söz konusu olduğu, süreleri bilinmeyen bu sözleşmelerin pazarda geçerli kaldığı sürece pazarda rekabetin kısıtlanmaya devam edeceği, dolayısıyla CCSD’nin hâlihazırda var olan sözleşmelerinin, ilgili taahhüt kapsamında yenilenmesi gerektiği,

- taahhüdün ikinci maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin sözleşmeleri incelendiğinde ciro pirimi, bedelsiz ürün, paket indirimi, iskonto, nakit ödemesi gibi çok sayıda ve farklı tavizler verilip aynı sözleşme kapsamında bu tavizlerin birlikte uygulandığının görülebileceği,

 CCSD’nin taviz sisteminin son derece karmaşık olması nedeniyle herhangi bir satış noktasının taviz sistemini çözümlemesinin zor olduğu,

 taahhüt metninde yalnızca mal fazlası şeklinde verilen miktar indiriminden ibaret bir çözüm sunulduğu, öte yandan aynı ürün için çok sayıdaki taviz modelinin bir bütün olarak pazardaki rekabeti kısıtladığı düşünüldüğünde, bu tavizlerden yalnızca bir tanesine ilişkin verilen taahhüdün etkisinin sınırlı olacağı,

 dolayısıyla altı ayrı sözleşmenin konusunu oluşturan ürün kategorilerinin kendi içlerinde indirim uygulamalarının yapılması gerektiği [1],

 verilen toplam indirimin/tavizlerin satış noktası tarafından açıkça anlaşılması ve bilinmesi için sözleşmelerde CCSD tarafından satış noktasına verilen toplam taviz miktarının net bir şekilde belirtilmesi gerektiği,

- taahhüdün üçüncü maddesiyle ilgili olarak,

 taahhüdün ilk iki maddesi revize edilmeden gazsız ürünlerde münhasırlıktan vazgeçilmesinin pazardaki rekabeti tesis etmede yetersiz kalacağı, zira CCSD'nin pazardaki gücünün, gazsız içecekler bakımından sözleşmenin münhasır olmasının yanı sıra taviz sistematiğini bir bütün olarak kullanması ve bu şekilde rakiplerinin faaliyetini zorlaştırmasından kaynaklandığı,

 bu kapsamda, yukarıda önerildiği üzere altı ayrı sözleşme bazında münhasırlık uygulamasından vazgeçilip münhasırlık istisnasının sözleşmelerde yer almaması gerektiği,

 ihale usulüyle yapılacak alımlara ilişkin taahhüdün yalnızca “özel kanuna tabi kurumların ihaleleri” ile sınırlandırılması, şayet herhangi bir kurum/kuruluşun, özel yasasından kaynaklanan yetkiye istinaden münhasır sözleşme imzalanmak istenmesi durumunda, sözleşmenin münhasır olabileceği, aksi durumda ihale yoluyla gelen münhasırlığa izin verilmemesi gerektiği,

 sözleşmelerde hedef indirimi şeklinde ve fiili münhasırlığa yol açacak herhangi bir indirim sistematiğinin yer almaması gerektiği,

- taahhüdün dördüncü maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD tarafından akdedilen sözleşmelerin süresinin, müşterinin kendi isteği dahi olsa her ne şartla olursa olsun iki yılın üzerine çıkmaması, her iki yılda bir sözleşmelerin yenilenmesi ve miktarlı sözleşme tipinden vazgeçilerek tüm sözleşmelerin süreli hale getirilip bu sürenin de iki yılla sınırlandırılması gerektiği,

- taahhüdün beşinci maddesiyle ilgili olarak,

 dolap kuralının %20’den %25’e çıkarılmasının yetersiz olduğu,

 içecek ürünlerine hasredilmiş konsept soğutucular da dâhil olmak üzere dolap kuralının uygulanması için gerekli olan ve noktada herhangi bir soğutucu olmaması yönündeki şartın kaldırılması gerektiği,

 CCSD’ye ait olup herhangi bir sözleşme kapsamında satış noktasının kullanımına tahsis edilen veya CCSD’nin kendisi ya da CCSD tarafından yönlendirilen herhangi bir teşebbüs tarafından mülkiyeti noktaya devredilen soğutucu dolap brüt hacminin, satış noktasında bulunan rakip sağlayıcılara ait

Örneğin doğal maden suları için verilecek tüm indirimler ve tavizler (bedelsiz ürün de dâhil) doğal maden

suları ve/veya aromalı ve meyveli doğal maden suları için verilecek olup diğer 5 kategoriden doğal maden

suları için herhangi bir çapraz tavizin verilmemesi belirtilmiştir.

soğutucu dolap hacminin iki katı veya daha fazlası ise CCSD soğutucusunun

%50’sinin, iki katını aşmayan satış noktalarında CCSD soğutucusunun

%30’unun rakiplere açılması gerektiği,

 maddenin uygulanmasının “net kapalı alanı 100 metrekarenin altında” olan

satış noktaları ile sınırlandırılması gerektiği,

- taahhüdün altıncı maddesiyle ilgili olarak,

 diğer taahhütler ile kıyaslandığında pazardaki rekabet üzerinde olumlu, ancak

sınırlı bir etki doğuracağı,

- taahhüdün yedinci maddesiyle ilgili olarak,

 ilgili taahhüdün rekabet üzerinde geçici süreli ve minimal bir etkisinin olacağı ifade edilmiştir.

(14) (…..) tarafından ayrıca, CCSD’nin, yerinde tüketim kanalında franchise verenler ile merkezi sözleşme imzalayarak tek bir anlaşma ile mevcut/potansiyel tüm franchise alanları kendisine bağladığı, dolayısıyla franchise sistemine dâhil olan ya da sonrasında franchise alanların, satacağı içecek markasını belirleme hakkına sahip olmadığı gibi herhangi bir franchise alanın rakip içecek ürün firması ile çalışamadığı, CCSD tarafından sunulan taahhütlerin franchise kısmındaki rekabetçi kaygıları ortadan kaldırmadığı ve franchise alanların içecek olarak farklı markaları satmasının franchise sisteminin bütünlüğünü bozmayacağı da dikkate alındığında CCSD tarafından sunulacak taahhütler kapsamında bu hususa da yer verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

(15) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 26.07.2021 tarih ve 19751 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün birinci maddesiyle ilgili olarak,

 indirim marketler kanalı için CCSD tarafından gazlı içeceklerinin gücü

kullanılarak Cappy markalı meyve sularının listelemesinin yapılabildiği, bu

durumu engelleyecek ve anlaşma yapılmasını önleyecek bir taahhüt

oluşturulmasının uygun olacağı,

 modern kanalın istisna kapsamından çıkarılması gerektiği,

- taahhüdün ikinci maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD portföyündeki gazlı içecekler için kanala veya bölgeye özel bir iskonto

politikasının belirlenmesi ve müşteri ayırt etmeksizin aynı politikanın

uygulanması [2] gerektiği,

- taahhüdün üçüncü maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin faaliyet gösterdiği ürün kategorilerindeki rakiplerinin açıkça

belirtilmesi ve ilgili rakip dışındaki rakiplerin satışının engellenmemesi

gerektiği,

 münhasırlık anlaşmasının sadece ilgili ürün kategorisi ile sınırlı olması

gerektiği,

2 Örneğin; Cappy Meyve suyu alana, gazlı içecek tarafından 10 kolide 2 koli bedelsiz verilirken, Cappy meyve suyu almayana, 10 kolide 1 koli bedelsiz verilerek, Cappy meyve suyu alması zorlanabilir. Dolayısıyla, kanala ve bölgeye özel yapılacak gazlı içecek aktivitesi veya kampanyasının belirli bir zaman diliminde standart olması gerektiği vurgulanmaktadır.

- taahhüdün beşinci maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin mevcut durumda dolap kuralına ilişkin %20’lik kullanımı sucuk peynir vb. içecek dışı kategorilere açtığı, sadece bu tarz ürünlerin bulunmasına izin vererek içecek kategorisindeki rekabeti birçok noktada engellediği,

 içecek grubunda çok fazla marka ve kategori bulunduğundan rekabetin sağlanması bakımından dolap kuralının en az %35’e çıkarılması gerektiği,

- taahhüdün yedinci maddesiyle ilgili olarak,

 bilgilendirme metninin dolaba asılması veya bir dosya içerisinde noktada bulundurulması ve tüketiciyi rahatsız etmeyecek şekilde herkes tarafından görünürlüğünün sağlanması gerektiği,

 ek olarak, CCSD tarafından çeşitli uygulamalar ile dolap resmi çekilerek, yapay zeka uygulamaları ile dolaplarda rakip ürün bulunup bulunmadığının tespit edildiği, planograma uygun olmayan noktadan sipariş alınmadığı, dolayısıyla uygulama rekabeti engellediğinden uygulamadan vazgeçilmesinin uygun olacağı

ifade edilmiştir.

(16) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 15.07.2021 tarih ve 19709 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün ilk maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin kullandığı genel kapsamlı sözleşmelerin “Gazlı Ürünler” ve “Gazsız Ürünler” olarak ayrılmasının pazardaki rekabet üzerinde olumlu etkisinin olabileceği, fakat bunun rekabet sorunlarının çözümü için tek başına yeterli ölçüde olmadığı, örneğin CCSD’nin su ve enerji içeceği üzerinden noktaya yatırımda bulunması, su ürünü alımlarının başka ürünlerin kotasına sayılması gibi uygulamaları nedeniyle (…..)’nin zincir restoranlar gibi kanallarda pazar payı ölçüsünde hak ettiği sayıda nokta ile çalışamadığı, bu nedenle “Gazsız Ürünler” şeklindeki sözleşme tanımının “Su ve Enerji Dışındaki Gazsız Ürünler”, “Su” ve “Enerji” olarak ayrıştırılması gerektiği,

 bu çerçevede miktarlı sözleşmelerde su ve enerji içeceklerinin gazsız veya gazlı ürünlerin kotasına dâhil edilmemesi ve su ile enerji içeceği alımlarının diğer ürünlerin kotasına sayılmaması gerektiği,

 miktarlı sözleşmelerde CCSD’nin satış noktasına dayatabileceği alım kotasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmamasının, bu kapsamda noktanın CCSD’nin kolalı gazlı içecek portföyünü fiiliyatta münhasır olarak satmasının rekabetçi bir sorun teşkil ettiği, CCSD’nin miktarlı sözleşmelerde satış noktalarına yüksek kota tanımladığı ve bu yüksek kotalara karşılık noktalara büyük yatırımlar yaparak sözleşme süresince kotanın tamamlanmasına uğraşan satış noktası nezdinde fiili münhasırlık yarattığı,

 belirtilen sorunların önüne geçilebilmesi için, CCSD’nin “Gazlı Ürünler” ve “Gazsız Ürünler” kırılımında yaptığı sözleşmelerde öngörülen kota ve yatırım oranlarının noktaların son üç senedeki satış performansı ile ilişkilendirilebilmesi ve satış noktalarına satış performanslarının çok ötesinde yatırım veya kota konulması uygulamalarının önüne geçilmesi gerektiği,

 bahsi geçen endişelerin yalnızca geleneksel kanal ve yerinde tüketim kanalı ile sınırlı olmayıp modern kanalı da kapsadığı, zira modern kanaldaki oyuncuların da CCSD’ye daha büyük raf payı ve sergi alanı ayrılması noktasında benzer yatırım ve kota uygulamaları ile teşvik edildiği, bu anlamda modern kanala getirilen istisnai ibarenin ilgili taahhüdün yeterliliği azalttığı,

 ilgili taahhüdün 01.10.2021 tarihine kadar uygulanabilmesinin olası gözükmediği,

- taahhüdün ikinci maddesiyle ilgili olarak,

 farklı sözleşme grupları altında gazlı, gazsız ve su gibi ürünler için tanımlanan kotalar çerçevesinde ürünler arasında kota geçişkenliği bulunmasının söz konusu kotaların yüksek belirlenmesi nedeniyle pazardaki rekabete zarar verdiği, bu nedenle gazlı/gazsız/su kategorileri arasında çapraz promosyonların engellenmesinin pazardaki rekabete katkı sağlayacağı,

 CCSD tarafından satış noktalarına sağlanan taviz, bedelsiz ürün, iskonto gibi alışılagelmiş nakdi veya gayri nakdi destekler dışında pazarlama, tanıtım desteği gibi çeşitli isimler altında çeşitli desteklerin sağlandığı, bu desteklerin sıklıkla noktalarla yapılan sözleşmelerde yer almaması veya farklı CCSD iştirakleri tarafından sağlanması nedeniyle takibinin ve rakiplerince rekabet konusu yapılmasının güçleştiği, CCSD tarafından sağlanan taahhüt pazarlama, tanıtım gibi isimler altında verilen ve CCSD’nin aynı ekonomik bütünlük içindeki diğer iştiraklerinin noktalara yaptığı destekleri içermediği, bu nedenle ilgili taahhüdün pazardaki rekabetçi sorunları çözmek açısından yeterli olmadığı,

 ilgili taahhüdün süreklilik kazanacak nitelikte olduğu,

- taahhüdün üçüncü maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin münhasır sözleşmeler yapmaya son vermesinin pazardaki rekabetçi sorunlar için önemli bir gelişme olduğu, bununla beraber taahhüt metninde yer alan “Nielsen satış değeri bazında pazar payı verilerine göre %50 üzerinde ve CCSD’nin iki katı veya daha fazla pazar payına sahip olan teşebbüsler” şeklindeki ibarenin, söz konusu taahhüdün etkinliğine büyük ölçüde zarar verdiği, zira CCSD’nin, nokta üzerinde herhangi bir ürün bazında münhasırlık yaratılması halinde güçlü portföy etkileri, geniş ürün gamı ve noktaların sıklıkla bir veya az sayıdaki tedarikçi ile çalışmayı istemeleri nedeniyle ilgili noktadan başka bir tedarikçinin de satış yapabilmesini engellediği,

 ilgili taahhüdün uygulanabilir ve süreklilik arz edebilecek nitelikte olduğu,

- taahhüdün dördüncü maddesiyle ilgili olarak,

 miktarlı sözleşmelerde sözleşmeye konu kotanın boyutuna ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, nitekim CCSD’nin sözleşmelerinde satış noktalarına sözleşme süresi içinde tamamlanması mümkün olmayan ve satış noktasının satış performansının çok üzerinde satış kotaları tanımladığı, büyük boyuttaki kotaların tamamlanamaması halinde noktaların geri ödemesi gereken yatırım oranı kıstelyevm usulü ile hesaplansa dahi anılan kotaların çok büyük ve rasyonel ölçülerin ökesinde belirlenmesi nedeniyle noktanın ödemeyi tercih etmeyeceği, nakit akışı nedeniyle ödeyemeyebileceği bir seviye olarak ortaya çıktığı,

 ek olarak, kıstelyevm usulünün sahada ne şekilde uygulanacağının da önemli bir endişe doğurduğu, yakın tarihte gerçekleşen örneklerde CCSD’nin kotası tamamlanmamış miktarlı sözleşmelerden çıkmak isteyen satış noktalarından yalnızca sözleşme kapsamında verilen yatırım bedelini değil, aynı zamanda noktaya satılan her CCSD ürününe uygulanan iskonto, noktaya yapılan pazarlama ve medya destekleri gibi unsurları toplulaştırarak ve faiz uygulayarak adeta bir cezai şart veya cayma cezası olarak uyguladığı müşterilerin söz konusu olduğu,

 bu nedenle taahhüt kapsamında noktadan geri alınabilecek yatırımların tam olarak hangi yatırımlar olacağının açık ve noktalar tarafından kolay anlaşılır bir biçimde her bir kalem bazında ifade edilmesi ve bu belirtilen bedeller dışında CCSD tarafından hiçbir ücret, maliyet veya başka unsurun talep edilememesi gerektiği,

 bu duruma alternatif çözüm olarak, CCSD’nin sözleşme çerçevesinde yatırım yaparken yatırımın tümünü sözleşmenin başında ödemek yerine kotalı sözleşmede tüketilen kotanın, süreli sözleşmede tamamlanan süre bazında noktaya sağlanması gerektiği, bu şekilde iade müessesesinin ortadan kalkarak satış noktalarının tedarikçi değiştirmesi noktasında pazardaki rekabete zarar veren sadakat artırıcı etkilerin engellenebileceği,

 CCSD’nin makul ve rasyonel kotalar tanımlaması ve noktaların CCSD tarafından fiili olarak kapatılmasının engellenmesi bakımından sözleşmeler arası kota aktarımının engellenmesi gerektiği,

 CCSD’nin ulusal yerinde tüketim müşterileri ile iki seneden daha uzun süre sözleşme yapabilmesinin, yerinde tüketim kanalının %31’ine denk gelen bu oyuncuların en az beş sene boyunca (…..)’ye kapalı olacağı anlamına geldiği, bu nedenle sözleşme süresinin iki seneden uzun olmasına izin verilmemesi, verilecekse dahi ulusal yerinde tüketim müşterisi tanımının ne olduğunun objektif ve değişmez kriterlere bağlanması gerektiği,

- taahhüdün beşinci maddesiyle ilgili olarak,

 taahhüt metninde belirtilen %25 kuralının pazardaki rekabetçi sorunların çözümü için yeterli olmadığı,

 CCSD’nin gazlı içecek pazarındaki toplam pazar paylarının üzerinde bir alanın rakiplere açılması gerektiği, aksi takdirde satış noktası istese dahi gazlı içecek pazarındaki diğer oyuncuların en az pazar payları ölçüsünde söz konusu dolapta temsil edilebilmelerinin mümkün olmayacağı,

 dolapların en az %40’ı olmak üzere geniş bir kısmının rakip teşebbüslere açılması gerektiği, söz konusu dolapta rakip teşebbüslerin pazar paylarını genişletebilmeleri ve beş raftan ikisinin rakip ürünlere ayrılabilmesi bakımından uygulamada geleneksel kanal satıcıları açısından uygulanabilir olması nedeniyle isabetli olacağı, zira daha düşük bir oranın sahada uygulanabilir olmayacağı,

 CCSD’nin kendi soğutucusu içerisindeki %20’lik alana konulan ürünlere ilişkin satış noktalarını yönlendirdiği, örnek olarak (…..) ürünleri yerine meyve suyu, soda gibi başka ürünlerin CCSD dolaplarına yerleştirilmesini sağladığı görüldüğü,

- taahhüdün altıncı maddesiyle ilgili olarak,

 söz konusu taahhüdün pazar için olumlu bir gelişme olarak yorumlandığı ancak yeterli görülmediği, bununla beraber sözleşmeler kapsamında yapılan yatırımların noktanın son üç yıldaki satışları ve satış potansiyeli dikkate alınarak makul seviyede tutulması gerektiği, noktaya verilen nakdi ve gayri nakdi faydaların geri alınmadığından, başka bir deyişle herhangi bir cezai şart uygulaması bulunmadığından emin olunması gerektiği,

- taahhüdün yedinci maddesiyle ilgili olarak,

 söz konusu taahhüdün olumlu bir gelişme olarak yorumlandığı ancak CCSD çalışanlarının soğutucu erişim kuralının ihlali veya (…..) soğutucularının CCSD tarafından teşvik ve tavizler ile satış noktasından çıkartılması gibi durumların bildirilmesi ve sahada çözümler yaratılabilmesi için söz konusu taahhüdün yeterli olmadığı,

 soğutucu erişim kuralına uyum ve CCSD’nin rakiplerinin noktalardan çıkartılmasının engellenmesi için kapsamlı bir denetim ve izleme programının oluşturulması gerektiği, bu kapsamda CCSD’nin rakipleri ve satış noktalarının ulaşabileceği ayrı bir iletişim hattının kurulmasının önerildiği, bu şekilde sahada ortaya çıkan sorunlara ilişkin (…..) ve sektörde faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin soğutucu erişim kuralı veya soğutucu çıkartılması durumlarında itirazlarını bildirebilecekleri bir merciinin oluşturulması gerektiği

ifade edilmiştir.

(17) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 04.08.2021 tarih ve 20018 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün ilk maddesiyle ilgili olarak,

 sözleşmelerin genel kapsamlı olmasının daha avantajlı olarak görüldüğü, sözleşmelerin ayrıştırılmasının teknik ve operasyonel zorluklar doğuracağı,

- taahhüdün üçüncü maddesiyle ilgili olarak,

 gazsız ürünler için münhasır sözleşmelerin yapılmasına son verilmesinin veya münhasırlığın büyük operasyonlar bakımından iki yıl ile sınırlandırılmasının (…..)’nın elde edebileceği yatırım miktarını ve finansal kaynaklarını daraltabileceği,

 ilgili maddeden, (…..) gibi belirli bir sayının üstünde satış noktasına sahip müşterilerin istisna tutulması gerektiği,

- taahhüdün dördüncü maddesiyle ilgili olarak,

 CCSD’nin müşterileri ile akdettiği sözleşmelerin süresine ilişkin olarak 2+1 yıl şeklinde çıkış hakkı tanınmasının (…..)’nın lehine olmadığı, böyle bir düzenleme yapılacaksa dahi belirli bir satış noktası üzerindeki müşteriler bakımından üst sınırın beş yıl olmak üzere müşterinin isteğine bağlı olarak daha uzun sözleşme süreleri ile iş yapabilme imkânının sağlanması gerektiği,

 pandemi dönemi göz önünde bulundurularak sınırlamaların zorunlu hâle getirilmemesi, tarafların mutabakatı ve özellikle müşterinin rıza ve onayı ile mevcut sözleşmenin korunabilmesi gerektiği,

 post-mix operasyonu olan firmalar açısından ekipman dönüşüm için gerekli efor ve zamanın 2 yıllık süre için değmeyeceğinden mevcut firma ile çalışma ihtimalini artıracağı

ifade edilmiştir.

(18) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen 04.08.2021 tarih ve 20016 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün birinci maddesiyle ilgili olarak,

 tüm ürün portföyünü içerecek genel kapsamlı sözleşmelerin kullanımına son verilmesinin ve gazlı/gazsız içecek şeklinde iki ayrı sözleşme hazırlanmasının lojistik ve operasyonel kısıtları değerlendirildiğinde fiili olarak bir değişiklik sağlamayacağı, ilaveten üçüncü bir tür olarak su kategorisinin ayrılmasının da uygun olabileceği,

- taahhüdün beşinci maddesiyle ilgili olarak,

 (…..) tarafından yerinde servis hizmeti verildiği için teşebbüs bünyesinde bu maddenin fiziki uygulamasının bulunmadığı,

- taahhüdün yedinci maddesiyle ilgili olarak,

 soğutucu dolapları üzerine müşterileri rahatsız etmeyecek bir bilgilendirme etiketinin yerleştirilebileceği,

taahhüdün ikinci, üçüncü, dördüncü ve altıncı maddesinin ise mevcut ticari koşullar

bakımından uygulanabilir olduğu ifade edilmiştir.

(19) (…..) ((…..)) tarafından gönderilen, 06.08.2021 tarih ve 20088 sayı ile Kurum kayıtlarına

intikal eden yazıda özetle;

- taahhüdün birinci maddesiyle ilgili olarak,

 firmalar ile gazlı ve gazsız olarak ayrı ayrı sözleşme yapılmasının müşteriye istemediği bir ürün grubunu başka firmadan satın alabilme seçeneği oluşturacağı, söz konusu durumun dezavantajının ise kotalı bir anlaşma yapılması durumunda, kota bakımından müşteriye avantajlı bir kota anlaşmasının sunulamama ihtimali olduğu,

- taahhüdün ikinci maddesiyle ilgili olarak,

 ilgili hususun müşterinin avantajına göre değerlendirmesi gerektiği, iskonto veya ciro pirimi olarak seçenek sunulacağı gibi promosyon olarak da verilebileceği,

- taahhüdün dördüncü maddesiyle ilgili olarak,

 müşterinin avantajına olacak şekilde verilen tekliflere göre minimum bir yıl maksimum dört yıl sözleşme yapılabileceği, uzun süreli sözleşmelerde kesinlikle kıstelyevm usulünün uygulanması gerektiği,

- taahhüdün altıncı maddesiyle ilgili olarak,

 cezai şart yapılan ürünün üretilmesi için gerekli altı yapı çalışmalarının durumunun değerlendirilmesi gerektiği, spesifik müşteriye özel bir üretim yapılıyor ve bunun için makine ekipman masrafı yapılıyor ise üretici firmanın bu durumda süre dahilinde cezai şart koyması, mevcut bir makine ekipman ile ürün üretiyor ise cezai şart konulmaması gerektiği

ifade edilmiştir.

H.4. Revize Taahhüt Metni

(20) CCSD, Soruşturma Heyetince üçüncü tarafların görüşleri ve raportör/Kurum görüşleri

hakkında bilgilendirildikten sonra taahhüt metnini revize ederek Kuruma sunmuştur.

Revize taahhüt metnine aşağıda yer verilmiştir:

“CCSD, Soruşturma Raporu’nda Türkiye pazarına ilişkin olarak dile getirilen potansiyel

rekabetçi endişeleri gidermek için aşağıdaki taahhütleri dikkatinize arz etmektedir:

1. Geleneksel kanal ve yerinde tüketim kanalındaki tüm ürün portföyünü içerebilecek

şekilde düzenlenmiş olan “Genel” kapsamlı sözleşmelerin kullanımına son

verilecektir. Bu çerçevede:

 “Kolalı İçecekler”, “Diğer Gazlı Ürünler” ve “Gazsız Ürünler” için süreli ve miktarlı sözleşmeler olmak üzere ayrı ayrı sözleşmeler düzenlenecektir.

 “Kolalı içecekler”e yönelik yapılacak sözleşmelerde içecek miktarı ve sözleşmede yapılacak olan indirimler ile yatırımlar diğer sözleşmelerden ayrı bir şekilde belirlenecektir.

 “Diğer Gazlı Ürünler”e yönelik yapılacak sözleşmelerde gazlı içecek miktarı ve sözleşmede yapılacak olan indirimler ile yatırımlar, “aromalı gazoz” ve “sade gazoz” ayrımında belirlenecektir.

 “Gazsız Ürünler”e yönelik yapılacak sözleşmelerde gazsız içecek miktarı ve sözleşmede yapılacak olan indirimler ile yatırımlar “su ve soda”, “meyve suyu ve buzlu çay”, “enerji içeceği” ve “sporcu içeceği” ayrımında belirlenecektir.

 Miktar hesaplamaları bakımından sözleşmeler ve bu alt kategoriler arasında geçiş yapılamayacaktır.

 Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin bir örneği satış noktasına bırakılacaktır.

 Sözleşme imzalanmayan satış noktaları bakımından da bu taahhüt maddesindeki prensiplere CCSD tarafından riayet edilecektir.

 İhaleyle yahut tabi oldukları mevzuat uyarınca alım yapan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu yararına hizmet gören kuruluşlar (belediyeler, askeriyeler, hastaneler, üniversiteler, polisevleri, cezaevleri vb.) ile bunların iştirakleriyle yapılacak olan sözleşmeler ve dosya kapsamında herhangi bir rekabetçi endişe tespiti bulunmayan modern kanal ile gerçekleştirilen sözleşmeler taahhüt maddesinin istisnasını oluşturacaktır.

2. Geleneksel kanal ve yerinde tüketim kanalında sözleşme yapılan noktalara

sözleşme ile pazarlama faaliyetlerinin sağlanması amacı ile verilecek olan nakit

ödemeler, fatura altı iskonto, ciro primi, %100 iskontolu ürün, mal fazlası şeklindeki

miktar indirimleri kalemlerinden oluşan indirimler ile yatırımlar ve ayrıca sözleşme

haricinde uygulanan fatura altı iskonto, mal fazlası şeklindeki miktar indirimleri ve

%100 iskontolu ürün kalemlerinden oluşan promosyonlar:

 “Kolalı içecekler” bakımından diğer sözleşmelerden ayrı belirlenecektir.

 “Diğer Gazlı Ürünler” bakımından “aromalı gazoz” ve “sade gazoz” ayrımında belirlenecektir.

 “Gazsız Ürünler” bakımından “su ve soda”, “meyve suyu ve buzlu çay”, “enerji içeceği” ve “sporcu içeceği” ayrımında belirlenecektir.

 Sözleşme imzalanmayan satış noktaları bakımından da bu taahhüt maddesindeki prensiplere CCSD tarafından riayet edilecektir.

 İhaleyle yahut tabi oldukları mevzuat uyarınca alım yapan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu yararına hizmet gören kuruluşlar (belediyeler, askeriyeler, hastaneler, üniversiteler, polisevleri, cezaevleri vb.) ile bunların iştirakleriyle yapılacak olan sözleşmeler ve dosya kapsamında herhangi bir rekabetçi endişe tespiti bulunmayan modern kanal ile gerçekleştirilen sözleşmeler taahhüt maddesinin istisnasını oluşturacaktır.

3. Gazsız ürünler için münhasır sözleşmeler yapılmasına son verilecektir.

 Bir önceki yılın Nielsen satış değeri verisi esas alınmak üzere, ilgili pazar(lar)da %50’nin üzerinde ve CCSD’nin en az iki katı pazar payına sahip olan bir başka teşebbüsün mevcut olması, bu taahhüt maddesinin ilgili teşebbüse yönelik istisnasını oluşturacaktır.

 İlk maddede belirtilen durumda bir teşebbüsün mevcut olması hâlinde, ilgili teşebbüs ve bu teşebbüsün faaliyette bulunduğu ilgili pazar yapılan sözleşmelerde açıkça belirtilecek, diğer teşebbüsler ve diğer pazarlar bakımından gazsız münhasırlığı öne sürülemeyecektir.

 Sözleşme imzalanmayan satış noktaları bakımından, bu taahhüt maddesindeki prensiplere CCSD tarafından riayet edilecektir.

 İhaleyle yahut tabi oldukları mevzuat uyarınca alım yapan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu yararına hizmet gören kuruluşlar (belediyeler, askeriyeler, hastaneler, üniversiteler, polisevleri, cezaevleri vb.) ile bunların iştirakleriyle yapılacak olan sözleşmeler kapsamında gazlı ve gazsız içecekler için iki yıllık münhasırlık uygulanabilecektir.

4. Miktarlı ve süreli sözleşmelerin uygulanma süreleri ve yöntemleri aşağıdaki şekilde

düzenlenecektir.

 Miktarlı sözleşmeler açısından sözleşmenin yürürlüğünün iki yılı aşması halinde, noktaya cezai şart uygulanması söz konusu olmaksızın yapılan yatırımın kıstelyevm usulüne tabi olarak iade edilmesiyle sözleşmeyi sonlandırma hakkı sağlanacaktır.

 Süreli sözleşmeler açısından sözleşme süresi iki yıl ile sınırlı tutulacaktır.

 Bununla birlikte, 200 (iki yüz) veya daha fazla şubesi bulunan ve/veya pre- mix/post-mix ekipman yatırımı gerektiren yerinde tüketim kanalı müşterileri tarafından talep edilen ve talep doğrultusunda yukarıda belirtilen iki yıllık süre sınırlamasını aşabilecek sözleşmeler, iki yıl sınırlamasından istisna tutulacak, ancak tarafların yazılı mutabakatına istinaden bir yıl süreyle uzatılacak şekilde (en fazla üç yıl için) düzenlenecektir.

 Miktarlı sözleşmelerde miktarın belirlenmesine ilişkin hesaplama yöntemi ve noktalara uygulanacak toplam indirim ve yatırım kalemleri, fiili münhasırlığa sebebiyet vermeyecek şekilde belirlenecektir.

 Satış noktaları tarafından sözleşmeden çıkış hakkının kullanılması halinde kıstelyevm hesabına tabi tutularak geri ödemeye konu olacak yatırım kalemleri sözleşmede açıkça belirtilecektir.

5. Geleneksel kanaldaki 100 m [2] altındaki noktalar ile yerinde tüketim kanalındaki noktalar bakımından, CCSD’ye ait içecek dolaplarının %25’i rakip ürünlerin erişimine açılacaktır.

 Bu alan, noktanın kendi tercihi doğrultusunda, CCSD portföyünde bulunan

ürünlerin rakibi konumundaki alkolsüz ticari içecek ürünlerini alacak şekilde

kullanılabilecektir.

 Ayrıca, ayrılan %25’lik alanda hangi rakip ürünlerin konumlandırılabileceği

hususunda CCSD herhangi bir surette yönlendirmede bulunmayacaktır.

Ancak; soğutucu erişim kuralından satış noktasında dolabı bulunmayan

rakiplerin yararlanması esas olup satış noktasında soğutucusu bulunan

rakipler CCSD soğutucularının rakip kullanımına ayrılan alanında

bulunmayacaklardır.

 Öte yandan, satış noktasının kendisine ait ve tüketicilerin doğrudan

erişebileceği alkolsüz ticari içecek kullanımına özgülenmiş soğutucusu olması

halinde, soğutucu erişim kuralı uygulanmayacak ve CCSD soğutucusu rakip

ürünlerin erişimine açılmayacaktır.

 Rekabet Kurulu’nun 10.9.2007 tarihli ve 07-70/864-327 sayılı kararı

kapsamında CCSD soğutucularında yer alacak ürünler açısından getirilmiş

olan istisna kuralları aynı şekilde devam edecektir:

o Ticari içecekler kapsamındaki ilgili ürün pazarlarının herhangi birinde ev

kanalı rakamlarına göre CCSD’nin rakiplerinden birinin %50’den fazla

pazar payına sahip olması ve bu pazar payının CCSD’nin ilgili ürün

pazarındaki payının iki mislinden fazla olması halinde, bu teşebbüse ait

ürünler işbu taahhüt maddesinin kapsamından muaf tutulabilecektir.

o CCSD’nin daha önce ürünü olmayan kategorilerde yeni piyasaya sürdüğü

ürünlerin rakipleri, CCSD ürünü piyasaya sürüldükten sonra iki sene

geçene kadar işbu taahhüt maddesinin kapsamından muaf tutulabilecektir.

6. Sözleşmelerdeki gazsız ürünlere yönelik “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesi, Gelir Vergisi Kanunu’ndan doğan “ticari gelir elde edilmesi ve idame ettirilmesi” koşuluna bağlı olarak yapılan yatırımların giderleştirilebilme yöntemi açısından önem arz etmesi sebebi ile sadece nakit yatırım içeren sözleşmelerde tutulacak, nakit yatırımın söz konusu olmadığı sözleşmelerden kaldırılacaktır. Ancak nakit yatırım içeren sözleşmelerde yapılacak değişiklikle “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesine uyulmaması durumu cezai şarta tabi tutulmayacaktır.

7. Tüketicilerin bilgilendirilmesi amacıyla, soğutucu erişim kuralına tabi soğutucularda tüketicinin ve satış noktasının görebileceği şekilde ve okunaklı olarak soğutucu erişim kuralını aktaran etiketlerin bulunması temin edilecek ve etiketlerin herhangi bir zarar görmesi halinde CCSD tarafından yenilenmesine gayret gösterilecektir. İlaveten, satış noktalarına her yıl periyodik olarak bilgilendirme metinleri tebliğ edilecek ve ilgili metinlerde soğutucu üzerindeki etiketlere zarar verilmemesi gerektiği bildirilecektir. Ayrıca, ilgili bilgilendirme metninde satış noktalarının satış koşullarına ilişkin olarak Müşteri İletişim Merkezi’ne her zaman danışabilecekleri ve ilgili hattı aramalarından ötürü (finansal koşullardaki aksaklıklar hariç) herhangi bir hak kaybına uğramayacak oldukları belirtilecektir. Hazırlanacak olan etiket ve bilgilendirme metinlerinin örnekleri Rekabet Kurumu’na tevsik edilecektir.

8. Hâlihazırda sözleşmesi devam eden satış noktaları; gazsız ürünlerde münhasırlık koşulunun sonlandırılması, gazlı ürünlerde olduğu gibi gazsız ürünlerde de farklı marka gazsız ürün satılmasının mümkün olması ve bu durumun herhangi bir yaptırıma tabi tutulmaması, gazlı ve gazsız ürün alımı ve ürün alımları karşılığında verilen indirimlerin birbirlerinden tamamen bağımsız olarak ele alınması hususlarında bilgilendirilecektir.

9. Taahhütlerin uygulanma süreleri bakımından;

 7 Haziran 2021 tarihi itibarıyla başlatılan uyum çalışmaları, mevcut

sözleşmelerin değiştirilmesi haricindeki taahhütler bakımından gerekçeli karar

beklenmeksizin 31 Aralık 2021 tarihine kadar tamamlanacaktır.

 Bununla birlikte, yaşanılacak bazı teknik ve operasyonel gereklilikler

nedeniyle mevcut sözleşmelerin değiştirilmesine yönelik taahhüt bakımından

uyum süreci, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 1 (bir) yıl içerisinde

tamamlanacaktır.

10. İşbu taahhüt metninin kapsamadığı herhangi bir düzenlemenin varlığı hâlinde, Kurul’un 10.09.2007 tarih ve 07-70/864-327 sayılı kararına ilişkin gerekçeli karar metni esas alınacaktır.

11. İşbu taahhütler, pazar koşullarında değişiklik olması halinde Kurul’a yapılacak olan başvuru üzerine yeniden değerlendirme yapılma hakkı saklı olmak üzere sunulmaktadır.”

H.5. Revize Taahhüt Metninin 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ve 2021/2 sayılı

Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi

(21) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrasında,

“Yürütülmekte olan bir önaraştırma ya da soruşturma sürecinde 4 üncü veya 6 ncı madde kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birliklerince taahhüt sunulabilir. Kurul söz konusu taahhütler yoluyla rekabet sorunlarının giderilebileceğine kanaat getirirse bu taahhütleri ilgili teşebbüs ya da teşebbüs birlikleri açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verebilir. Rakipler arasında fiyat tespiti, bölge veya müşteri paylaşımı ya da arz miktarının kısıtlanması gibi açık ve ağır ihlallerle ilgili olarak taahhüt kabul edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurul tarafından çıkarılan tebliğ ile belirlenir.”

hükmüne yer verilmiştir.

(22) 2021/2 sayılı “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim

Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda

Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ”, 16.03.2021 tarih ve 31425 sayılı Resmî Gazetede

yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesi açık ve ağır

ihlallere konu olan hususları;

“Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabeti doğrudan ya da dolaylı olarak

engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut

doğurabilecek nitelikte olan;

1) Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin

ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar

konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması,

2) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemleri”

olarak düzenlemiştir.

(23) İlgili düzenlemelerden hareketle, CCSD hakkında yürütülmekte olan soruşturma

kapsamındaki eylemlerin açık ve ağır ihlal niteliğinde olmaması dikkate alınarak

soruşturma tarafınca taahhüt sunulabilmesi mümkün görülmüştür.

(24) Diğer yandan, taahhüt müessesesinin işlerliği bakımından 2021/2 sayılı Tebliğ, taahhüt

sunma taleplerinin Kuruma iletilebileceği süreyi sınırlamaktadır. 2021/2 sayılı Tebliğ’in

“Taahhüt Sürecinin Başlatılması” başlıklı 5. maddesi;

“(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz.

(2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır.”

şeklindedir.

(25) Devam eden incelemelere yönelik olarak ise, 2021/2 sayılı Tebliğ Geçici Madde 1’in ikinci

fıkrasında;

“Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla soruşturma açılması kararının alınmasından itibaren üç ay geçmiş soruşturmalarda, 5 inci maddenin birinci fıkrasında düzenlenen taahhüt sunma talebinin soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilmesi koşulu aranmaz”

düzenlemesi mevcuttur [3]. 2021/2 sayılı Tebliğ 16.03.2021 tarihinde yürürlüğe girmiş olup

CCSD hakkında soruşturma açılmasına ilişkin Kurul kararı ise 02.04.2020 tarihinde

alınmıştır. Dolayısıyla mevcut soruşturma bakımından Geçici Madde 1’de yer alan

düzenleme esastır. CCSD tarafından yapılan taahhüt sunma talebinin de ikinci yazılı

savunma sürecinde, 14.06.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettiği dikkate

alındığında anılan düzenlemeye istinaden teşebbüsün taahhüt sunma talebini süresi

içinde gerçekleştirdiği görülmüştür.

(26) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Taahhüt Hakkında Üçüncü Kişilerin Görüşlerinin Alınması ve

Değerlendirilmesi” başlıklı 11. maddesi aşağıdaki gibidir:

“(1) Kurul, taahhüt hakkında üçüncü kişilerin görüşlerinin alınmasına karar verirse Kurul kararını takiben on gün içinde, rekabet sorunlarının ve taraflarca sunulan taahhüt metninin ticari sırlardan ve gizli bilgilerden arındırılmış özetini göndermek veya Kurumun internet sayfasında yayımlamak suretiyle ilgilerin

Rekabet Kurulunun 28.07.2020 tarih ve 20-36/485-212 sayılı Arslan Nakliyat Kararı’nda da soruşturma

safhasının tamamlandığı tarih olarak üçüncü yazılı savunmaların kayıtlara girdiği tarihin kabul edileceği ve

bu tarihe kadar taahhüt sunulabileceği belirtilmektedir.

görüşlerini Kurulun belirlediği süre içinde yazılı olarak Kuruma

gönderebileceklerini belirtir.

(2) Taahhüde ilişkin görüş bildiren üçüncü kişiler, görüşleriyle birlikte görüşlerinin

ticari sırlardan ve gizli bilgilerden arındırılmış nüshasını ve varsa gizlilik

taleplerini Kuruma gönderir.

(3) Kurul, üçüncü kişilerin görüşlerinin alınması sonrasında taahhüdün rekabet

sorunlarını gidermesine ilişkin değerlendirmesini gözden geçirir. Kurul taahhüdü

uygun bulursa taahhüdü ilgili taraf açısından bağlayıcı hale getirerek soruşturma

açılmamasına veya açılmış bulunan soruşturmaya son verilmesine karar verir.

Kurul taahhüdü uygun bulmazsa tarafların bu aşamada bir kereye mahsus olmak

üzere, Kurulun değerlendirmeler çerçevesinde ve belirlediği süre içinde

taahhütte değişiklik yapabileceğine ya da taahhüt sürecinin sonlandırılmasına

karar verir.”

(27) Taahhüt sunma talebine ilişkin hazırlanan 16.06.2021 tarih ve 2019-3-051/BN-05 sayılı Bilgi Notu üzerine Kurul, 17.06.2021 tarih ve 21-31/413-M sayılı kararıyla taahhüt görüşmelerinin başlatılması ve sunulan taahhütlere ilişkin üçüncü kişilerin görüşlerinin alınması yönünde karar almıştır. Bu çerçevede Soruşturma Heyeti, CCSD’nin ticari sırlardan ve gizli bilgilerden arındırarak Kuruma 02.07.2021 tarihinde sunduğu taahhüt metninin bir nüshasını sektör paydaşlarına ileterek taahhütlere ilişkin üçüncü tarafların görüşlerine başvurmuştur. Yine bu süre zarfında Soruşturma Heyeti, 06.07.2021 tarihinde (…..), 09.07.2021 tarihinde (…..), 12.07.2021 tarihinde (…..) ve (…..), 14.07.2021 tarihinde (…..), 28.07.2021 tarihinde (…..) ve (…..), 29.07.2021 tarihinde (…..) ve (…..) ile çevrim içi toplantılar gerçekleştirmiş, hem sözlü hem de Kurum kayıtlarına iletilen yazılar ile üçüncü tarafların görüşlerini almıştır.

(28) 1 ve 2 numaralı taahhüt maddelerinin, Soruşturma Raporunda yer verilen, CCSD ile satış noktaları arasında imzalanan sözleşmeler bakımından miktar hesaplamalarına gazlı ve gazsız ürünlerin dâhil edilerek ürünler arasında geçişe imkân verilmesi suretiyle CCSD’nin portföy etkisini perçinlemesine yönelik rekabet sorunlarını gidermek amacıyla sunulduğu anlaşılmaktadır. Taahhüdün ilgili maddelerinde, sözleşmelerin “kolalı içecekler”, “diğer gazlı ürünler” ve “gazsız ürünler” bakımından ayrı ayrı düzenlenmesi, sözleşmelerde içecek miktarlarının, indirimlerin ve yatırımların kategoriler bazında ayrılması ve miktar hesaplamalarında alt kategoriler arasında geçiş yapılamaması taahhüt edilmekte ve böylelikle satış noktaları ve rakipler açısından rekabet parametrelerinin karşılaştırılabilir hâle gelmesine imkân sağlanmaktadır.

(29) 3 numaralı taahhüt maddesinin, Soruşturma Raporunda yer verilen gazsız ürün münhasırlığının yarattığı rekabetçi endişeye ilişkin olarak sunulduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda sunulan taahhüt maddesi ile bazı istisnalar haricinde gazsız ürünlerde münhasırlığın kaldırıldığı ve gazsız münhasırlığına son verilmesi bakımından uygulanacak yöntemin ise Kurulun gazlı ürünlerdeki münhasırlığın kaldırılmasına ilişkin almış olduğu 10.09.2007 tarih ve 07-70/864-327 sayılı kararı (2007 Kararı) ile benzeştiği anlaşılmaktadır. Buna ek olarak sunulan taahhüt maddesiyle “ihale tanımının” netleştirildiği görülmektedir.

(30) 4 numaralı taahhüt maddesi incelendiğinde, CCSD’nin miktarlı ve süreli sözleşmelerinin uygulanma sürelerinin fiili münhasırlığa sebebiyet vermeyecek şekilde düzenlenmesinin amaçlandığı görülmektedir. Bu amaç doğrultusunda, satış noktalarına verilen sözleşmeden çıkış hakkının genişletilmesinin, sözleşmeden çıkış hakkı kullanıldığında satış noktalarının aldığı yatırım ve indirim kalemlerine ilişkin yapacakları kıstelyevm usulüne göre geri ödemeler konusunda net bir şekilde bilgilendirilmesinin, süreli

sözleşmelerin istisnai durumlar haricinde iki yıl ile sınırlı tutulmasının ve miktarlı sözleşmeler bakımından satış noktalarına iki yılı aşan sözleşmelerde sözleşme sonlandırma hakkı sağlanmasının rekabetçi endişeleri giderme konusunda yeterli olacağı kanaatine ulaşılmıştır.

(31) 5 numaralı taahhüt maddesi, Kurulun 2007 Kararı ile getirilen soğutucu erişim kuralı bakımından bir güncelleme mahiyetindedir. Bu kapsamda soğutucu erişim kuralının %20’den %25’e çıkarılması, %25’lik dilim kapsamında satış noktalarının hangi rakip ürünlerin konumlandırılabileceği hususunda yönlendirilmemesi taahhüt edilmektedir. Buna ek olarak, satış noktasında CCSD’nin rakibi [4] konumundaki bir teşebbüsün soğutucusunun bulunması halinde ise söz konusu teşebbüsün ürünleri dışındaki rakip teşebbüslerin ürünlerine %25’lik dilimde yer verileceği taahhüt edilmektedir. Bununla birlikte, satış noktasının kendine ait alkolsüz ticari içecek dolabı olması halinde %25’lik soğutucu erişim kuralı uygulanmayacaktır. İlgili taahhüt maddesinin Soruşturma Raporunda yer verilen rekabetçi endişeleri bertaraf ettiği değerlendirilmiştir.

(32) 6 numaralı taahhüt maddesi, Soruşturma Raporunda değinilen, sözleşmelerdeki mevcut “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesinin noktaların alım tercihleri üzerinde belirleyici etkiye sahip olabileceği endişesine yönelik olarak sunulmuştur. Bu kapsamda, elde edilen üçüncü tarafların görüşleri doğrultusunda CCSD tarafından sunulan taahhüdün uygun olduğu değerlendirilmiştir.

(33) 7 numaralı taahhüt maddesi, 5 numaralı taahhüt maddesinde belirtilen soğutucu erişim kuralına yönelik olarak satış noktalarının ve tüketicilerin bilgilendirilmesi bakımından alınacak aksiyonları içermektedir. Söz konusu taahhüt maddesi ile Soruşturma Raporunda yer alan rekabetçi endişelerin giderildiği kanaatine ulaşılmıştır.

(34) 8 numaralı taahhüt maddesinde ise, hâlihazırda devam eden sözleşmeler bakımından yapılacak düzenlemeler yer almaktadır. Bu bağlamda CCSD’nin, satış noktalarını gazsız ürün münhasırlığının sonlanması, gazlı ve gazsız ürün alımları karşılığında verilen indirimlerin birbirlerinden tamamen bağımsız olarak ele alınması hususlarında bilgilendireceği anlaşılmaktadır. İlgili taahhüt maddesi, taahhütlere uyum gösterilmesi bakımından olumlu ve yeterli görülmüştür.

(35) 9 numaralı taahhüt maddesi ile taahhütlerin uygulanma süreleri düzenlenmiştir. Tarafın 07.06.2021 tarihi itibarıyla (Soruşturma Raporunun Tebliğinden yaklaşık 2 ay sonra) uyum çalışmalarına başladığı, ilk yedi taahhüt maddesi bakımından uyumun 31.12.2021 tarihi itibarıyla sağlanacağı, mevcut sözleşmelerin ayrıştırılması hususundaki uyumun ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren bir yıl sonrasında hayata geçirileceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda sunulan taahhütlerin geniş kapsamlı değişiklikler içermiş olması, mevcut sözleşme ve çalışılan nokta sayısının yüksek olması ve taahhütlerin uygulanması bakımından yaşanabilecek operasyonel (satış noktalarına ulaşılamaması, satış noktalarının kapanması gibi) ve teknik zorluklar dikkate alındığında, ilgili taahhüt maddesi ile öngörülen sürelerin makul olduğu değerlendirilmiştir.

(36) 10 numaralı taahhüt maddesi ise sunulan mevcut taahhütler çerçevesinde muhtemel bir düzenleme boşluğunun oluşması durumunu esas almakta ve söz konusu durumda Kurulun 2007 Kararı’nın esas alınmasını içermektedir. Dolayısıyla bu durumun sunulan taahhütlerin uygulanması hususunda sürdürülebilirlik sağlayacağı değerlendirilmiştir.

[4] CCSD’nin ürün portföyünde bulunan ilgili ürün pazarlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri ifade etmektedir.

(37) 11 numaralı taahhüt maddesiyle belirtilen, pazar koşullarında değişiklik olması hâlinde CCSD tarafından taahhütlerin yeniden değerlendirilmesine yönelik olarak başvuru hakkının saklı olmasına ilişkin talebin de ayrıca makul olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(38) Taahhüt metni ve taahhüt maddeleri genel olarak değerlendirildiğinde; sunulan taahhüt paketi ile rakipler ve satış noktaları bakımından ilgili pazarlardaki rekabet parametrelerinin karşılaştırılabilir hâle geleceği, soğutucu erişim kuralındaki yeni düzenleme ile satış noktalarında rakiplerin de ürün bulundurma imkânının artacağı ve böylelikle tüketicilerin daha çok ürün seçeneğine ulaşma imkânının bulunacağı, CCSD tarafından yapılacak olan bilgilendirmelerin uygulanacak taahhüt bakımından farkındalığı artıracağı, sözleşme sürelerinin istisnai alanlar hariç olmak üzere kısaltılmasının CCSD ve rakipleri nezdinde piyasayı daha rekabetçi hâle getireceği, alt kategoriler dâhil edilerek gazlı-gazsız ürün ayrıştırmasına gidilmesiyle ürün portföyü gücünden kaynaklı rekabetçi endişelerin giderileceği ve bazı istisnalar hariç gazsız münhasırlığına son verilmesinin de anılan ürün portföy gücü bakımından ilgili pazarlardaki rekabet üzerinde olumlu etkiler yaratacağı kanaatine ulaşılmıştır. Dolayısıyla, sunulan taahhüt paketinin rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu değerlendirilmiştir.

I. SONUÇ

(39) Rekabet Kurulunun 02.04.2020 tarih ve 20-18/244-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında, Coca Cola Satış ve Dağıtım A.Ş.’nin 02.09.2021 tarih ve 20793 sayılı yazıyla sunduğu;

1. Geleneksel kanal ve yerinde tüketim kanalındaki tüm ürün portföyünü

içerebilecek şekilde düzenlenmiş olan “Genel” kapsamlı sözleşmelerin

kullanımına son verilecektir. Bu çerçevede:

 “Kolalı İçecekler”, “Diğer Gazlı Ürünler” ve “Gazsız Ürünler” için süreli ve

miktarlı sözleşmeler olmak üzere ayrı ayrı sözleşmeler düzenlenecektir.

 “Kolalı içecekler”e yönelik yapılacak sözleşmelerde içecek miktarı ve

sözleşmede yapılacak olan indirimler ile yatırımlar diğer sözleşmelerden ayrı

bir şekilde belirlenecektir.

 “Diğer Gazlı Ürünler”e yönelik yapılacak sözleşmelerde gazlı içecek miktarı

ve sözleşmede yapılacak olan indirimler ile yatırımlar, “aromalı gazoz” ve

“sade gazoz” ayrımında belirlenecektir.

 “Gazsız Ürünler”e yönelik yapılacak sözleşmelerde gazsız içecek miktarı ve

sözleşmede yapılacak olan indirimler ile yatırımlar “su ve soda”, “meyve suyu

ve buzlu çay”, “enerji içeceği” ve “sporcu içeceği” ayrımında belirlenecektir.

 Miktar hesaplamaları bakımından sözleşmeler ve bu alt kategoriler arasında

geçiş yapılamayacaktır.

 Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin bir örneği satış noktasına

bırakılacaktır.

 Sözleşme imzalanmayan satış noktaları bakımından da bu taahhüt

maddesindeki prensiplere CCSD tarafından riayet edilecektir.

 İhaleyle yahut tabi oldukları mevzuat uyarınca alım yapan kamu kurum ve

kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu yararına hizmet gören

kuruluşlar (belediyeler, askeriyeler, hastaneler, üniversiteler, polisevleri,

cezaevleri vb.) ile bunların iştirakleriyle yapılacak olan sözleşmeler ve dosya

kapsamında herhangi bir rekabetçi endişe tespiti bulunmayan modern kanal ile gerçekleştirilen sözleşmeler taahhüt maddesinin istisnasını oluşturacaktır.

2. Geleneksel kanal ve yerinde tüketim kanalında sözleşme yapılan noktalara

sözleşme ile pazarlama faaliyetlerinin sağlanması amacı ile verilecek olan nakit

ödemeler, fatura altı iskonto, ciro primi, %100 iskontolu ürün, mal fazlası şeklindeki

miktar indirimleri kalemlerinden oluşan indirimler ile yatırımlar ve ayrıca sözleşme

haricinde uygulanan fatura altı iskonto, mal fazlası şeklindeki miktar indirimleri ve

%100 iskontolu ürün kalemlerinden oluşan promosyonlar:

 “Kolalı içecekler” bakımından diğer sözleşmelerden ayrı belirlenecektir.

 “Diğer Gazlı Ürünler” bakımından “aromalı gazoz” ve “sade gazoz” ayrımında belirlenecektir.

 “Gazsız Ürünler” bakımından “su ve soda”, “meyve suyu ve buzlu çay”, “enerji içeceği” ve “sporcu içeceği” ayrımında belirlenecektir.

 Sözleşme imzalanmayan satış noktaları bakımından da bu taahhüt maddesindeki prensiplere CCSD tarafından riayet edilecektir.

 İhaleyle yahut tabi oldukları mevzuat uyarınca alım yapan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu yararına hizmet gören kuruluşlar (belediyeler, askeriyeler, hastaneler, üniversiteler, polisevleri, cezaevleri vb.) ile bunların iştirakleriyle yapılacak olan sözleşmeler ve dosya kapsamında herhangi bir rekabetçi endişe tespiti bulunmayan modern kanal ile gerçekleştirilen sözleşmeler taahhüt maddesinin istisnasını oluşturacaktır.

3. Gazsız ürünler için münhasır sözleşmeler yapılmasına son verilecektir.

 Bir önceki yılın Nielsen satış değeri verisi esas alınmak üzere, ilgili pazar(lar)da %50’nin üzerinde ve CCSD’nin en az iki katı pazar payına sahip olan bir başka teşebbüsün mevcut olması, bu taahhüt maddesinin ilgili teşebbüse yönelik istisnasını oluşturacaktır.

 İlk maddede belirtilen durumda bir teşebbüsün mevcut olması hâlinde, ilgili teşebbüs ve bu teşebbüsün faaliyette bulunduğu ilgili pazar yapılan sözleşmelerde açıkça belirtilecek, diğer teşebbüsler ve diğer pazarlar bakımından gazsız münhasırlığı öne sürülemeyecektir.

 Sözleşme imzalanmayan satış noktaları bakımından, bu taahhüt maddesindeki prensiplere CCSD tarafından riayet edilecektir.

 İhaleyle yahut tabi oldukları mevzuat uyarınca alım yapan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu yararına hizmet gören kuruluşlar (belediyeler, askeriyeler, hastaneler, üniversiteler, polisevleri, cezaevleri vb.) ile bunların iştirakleriyle yapılacak olan sözleşmeler kapsamında gazlı ve gazsız içecekler için iki yıllık münhasırlık uygulanabilecektir.

4. Miktarlı ve süreli sözleşmelerin uygulanma süreleri ve yöntemleri aşağıdaki şekilde

düzenlenecektir.

 Miktarlı sözleşmeler açısından sözleşmenin yürürlüğünün iki yılı aşması halinde, noktaya cezai şart uygulanması söz konusu olmaksızın yapılan

yatırımın kıstelyevm usulüne tabi olarak iade edilmesiyle sözleşmeyi sonlandırma hakkı sağlanacaktır.

 Süreli sözleşmeler açısından sözleşme süresi iki yıl ile sınırlı tutulacaktır.

 Bununla birlikte, 200 (iki yüz) veya daha fazla şubesi bulunan ve/veya pre- mix/post-mix ekipman yatırımı gerektiren yerinde tüketim kanalı müşterileri tarafından talep edilen ve talep doğrultusunda yukarıda belirtilen iki yıllık süre sınırlamasını aşabilecek sözleşmeler, iki yıl sınırlamasından istisna tutulacak, ancak tarafların yazılı mutabakatına istinaden bir yıl süreyle uzatılacak şekilde (en fazla üç yıl için) düzenlenecektir.

 Miktarlı sözleşmelerde miktarın belirlenmesine ilişkin hesaplama yöntemi ve noktalara uygulanacak toplam indirim ve yatırım kalemleri, fiili münhasırlığa sebebiyet vermeyecek şekilde belirlenecektir.

 Satış noktaları tarafından sözleşmeden çıkış hakkının kullanılması halinde kıstelyevm hesabına tabi tutularak geri ödemeye konu olacak yatırım kalemleri sözleşmede açıkça belirtilecektir.

5. Geleneksel kanaldaki 100 m [2] altındaki noktalar ile yerinde tüketim kanalındaki

noktalar bakımından, CCSD’ye ait içecek dolaplarının %25’i rakip ürünlerin

erişimine açılacaktır.

 Bu alan, noktanın kendi tercihi doğrultusunda, CCSD portföyünde bulunan ürünlerin rakibi konumundaki alkolsüz ticari içecek ürünlerini alacak şekilde kullanılabilecektir.

 Ayrıca, ayrılan %25’lik alanda hangi rakip ürünlerin konumlandırılabileceği hususunda CCSD herhangi bir surette yönlendirmede bulunmayacaktır. Ancak; soğutucu erişim kuralından satış noktasında dolabı bulunmayan rakiplerin yararlanması esas olup satış noktasında soğutucusu bulunan rakipler CCSD soğutucularının rakip kullanımına ayrılan alanında bulunmayacaklardır.

 Öte yandan, satış noktasının kendisine ait ve tüketicilerin doğrudan erişebileceği alkolsüz ticari içecek kullanımına özgülenmiş soğutucusu olması halinde, soğutucu erişim kuralı uygulanmayacak ve CCSD soğutucusu rakip ürünlerin erişimine açılmayacaktır.

 Rekabet Kurulu’nun 10.9.2007 tarihli ve 07-70/864-327 sayılı kararı kapsamında CCSD soğutucularında yer alacak ürünler açısından getirilmiş olan istisna kuralları aynı şekilde devam edecektir:

o Ticari içecekler kapsamındaki ilgili ürün pazarlarının herhangi birinde ev

kanalı rakamlarına göre CCSD’nin rakiplerinden birinin %50’den fazla

pazar payına sahip olması ve bu pazar payının CCSD’nin ilgili ürün

pazarındaki payının iki mislinden fazla olması halinde, bu teşebbüse ait

ürünler işbu taahhüt maddesinin kapsamından muaf tutulabilecektir.

o CCSD’nin daha önce ürünü olmayan kategorilerde yeni piyasaya sürdüğü

ürünlerin rakipleri, CCSD ürünü piyasaya sürüldükten sonra iki sene

geçene kadar işbu taahhüt maddesinin kapsamından muaf

tutulabilecektir.

6. Sözleşmelerdeki gazsız ürünlere yönelik “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle”

ifadesi, Gelir Vergisi Kanunu’ndan doğan “ticari gelir elde edilmesi ve idame

ettirilmesi” koşuluna bağlı olarak yapılan yatırımların giderleştirilebilme yöntemi açısından önem arz etmesi sebebi ile sadece nakit yatırım içeren sözleşmelerde tutulacak, nakit yatırımın söz konusu olmadığı sözleşmelerden kaldırılacaktır. Ancak nakit yatırım içeren sözleşmelerde yapılacak değişiklikle “düzenli ve sürekli satın almak suretiyle” ifadesine uyulmaması durumu cezai şarta tabi tutulmayacaktır.

7. Tüketicilerin bilgilendirilmesi amacıyla, soğutucu erişim kuralına tabi soğutucularda tüketicinin ve satış noktasının görebileceği şekilde ve okunaklı olarak soğutucu erişim kuralını aktaran etiketlerin bulunması temin edilecek ve etiketlerin herhangi bir zarar görmesi halinde CCSD tarafından yenilenmesine gayret gösterilecektir. İlaveten, satış noktalarına her yıl periyodik olarak bilgilendirme metinleri tebliğ edilecek ve ilgili metinlerde soğutucu üzerindeki etiketlere zarar verilmemesi gerektiği bildirilecektir. Ayrıca, ilgili bilgilendirme metninde satış noktalarının satış koşullarına ilişkin olarak Müşteri İletişim Merkezi’ne her zaman danışabilecekleri ve ilgili hattı aramalarından ötürü (finansal koşullardaki aksaklıklar hariç) herhangi bir hak kaybına uğramayacak oldukları belirtilecektir. Hazırlanacak olan etiket ve bilgilendirme metinlerinin örnekleri Rekabet Kurumu’na tevsik edilecektir.

8. Hâlihazırda sözleşmesi devam eden satış noktaları; gazsız ürünlerde münhasırlık koşulunun sonlandırılması, gazlı ürünlerde olduğu gibi gazsız ürünlerde de farklı marka gazsız ürün satılmasının mümkün olması ve bu durumun herhangi bir yaptırıma tabi tutulmaması, gazlı ve gazsız ürün alımı ve ürün alımları karşılığında verilen indirimlerin birbirlerinden tamamen bağımsız olarak ele alınması hususlarında bilgilendirilecektir.

9. Taahhütlerin uygulanma süreleri bakımından;

 7 Haziran 2021 tarihi itibarıyla başlatılan uyum çalışmaları, mevcut

sözleşmelerin değiştirilmesi haricindeki taahhütler bakımından gerekçeli

karar beklenmeksizin 31 Aralık 2021 tarihine kadar tamamlanacaktır.

 Bununla birlikte, yaşanılacak bazı teknik ve operasyonel gereklilikler

nedeniyle mevcut sözleşmelerin değiştirilmesine yönelik taahhüt

bakımından uyum süreci, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 1 (bir) yıl

içerisinde tamamlanacaktır.

10. İşbu taahhüt metninin kapsamadığı herhangi bir düzenlemenin varlığı hâlinde, Kurul’un 10.09.2007 tarih ve 07-70/864-327 sayılı kararına ilişkin gerekçeli karar metni esas alınacaktır.

11. İşbu taahhütler, pazar koşullarında değişiklik olması halinde Kurul’a yapılacak olan başvuru üzerine yeniden değerlendirme yapılma hakkı saklı olmak üzere sunulmaktadır.”

şeklindeki taahhüt metninin rekabet sorunlarını giderebilecek olması nedeniyle kabulüne

ve ilgili teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesine, anılan Kurul kararı uyarınca

başlatılan soruşturmanın sonlandırılmasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün

içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar

verilmiştir.