Vateks Tekstil Sanayi ve Tic A.Ş. ile Freudenberg Vilene Tel San.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan), Prof. Dr. Zühtü

AYTAÇ, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,

B.RAPORTÖRLER: Ümit GÖRGÜLÜ, Neşe Nur YAZGAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Vateks Tekstil Sanayi ve Tic A.Ş. Temsilcisi Av. Mine

Özarslan Tamusta

Somay Hukuk Bürosu Büyükdere Cad. No:118/7 34394

Esentepe İstanbul

D. TARAFLAR: Vateks Tekstil Sanayi ve Tic A.Ş.

Piyale Paşa Bulv. Kastel İş Merkezi D Blok Kat:6 34440

Kasımpaşa İstanbul

Freudenberg Vilene Tel San. ve Tic A.Ş.

1. Karaoğlanoğlu Cad. Ethem Zengin İş Merkezi No:25/A

Seyrantepe İstanbul

30

E. DOSYA KONUSU: Vateks Tekstil Sanayi ve Tic A.Ş. ile Freudenberg Vilene Tel San. ve Tic A.Ş.’nin belirli ürünlerinin satışı, pazarlaması ve distribütörlüğü alanında ortak girişim kurmaları işlemine ilişkin izin talebi F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.5.2006 tarih ve 3131 sayı ile giren ve en son 22.6.2006 tarih ve 4019 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 23.06.2006; 2006-3-54/ Ö.İ.-06-ÜG sayılı Ön İnceleme Raporu, 26.6.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-120/165 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-46 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;

- Vateks Tekstil Sanayi ve Tic A.Ş. ile Freudenberg Vilene Tel San. ve Tic

A.Ş.’nin belirli ürünlerinin satışı, pazarlaması ve distribütörlüğü alanında

“Ortak Girişim” kurmaları işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi

çerçevesinde birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken

unsurlardan olan bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkma ve taraflar

arasında rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etki taşımama unsurlarını

taşımadığı, bu nedenle anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında

Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir ortak girişim işlemi olmadığı,

- Mezkur ortak girişim anlaşmasının Kanun'un 4 üncü maddesini ihlal edecek

olmasından dolayı menfi tespit belgesi almasının mümkün olmadığı,

- Söz konusu ortak girişim anlaşmasının muafiyet alabilmek için gerekli

koşulları taşımaması nedeniyle Kanun’un 5. maddesi kapsamında

muafiyetten yararlanmasının uygun olmadığı kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Freudenberg Vilene Tel San. ve Tic A.Ş. ve Freudenberg

Vliessftoffe KG (Freudenberg Grup),

70

Ortak Girişimin taraflarından biri olan Freudenberg Grup dünya çapında dokunmamış (non-woven) dahil birçok alanda faaliyet göstermekte ve ürünlerini bir çok ülkeye ihraç etmektedir. Freudenberg tela grubunun Türkiye’deki şirketi olan Freudenberg Vilene Tel San. ve Tic A.Ş. ise konfeksiyon ve diğer sektörlerde kullanılan tela çeşitlerinin satışı alanında faaliyet göstermekte olup, Türkiye’de üretim yapmamaktadır.

Bildirime konu işlem sayesinde Freudenberg ilgili ürün pazarında daha düşük maliyetli tela ürünü sunabilir hale gelmeyi ve pazarlama ağından yararlanabileceği yerel bir ortakla işbirliği yapmayı amaçlamaktadır. Freudenberg ürünlerinin Türkiye’deki satış hacmi (…………) YTL’dir . Bu satış hacminin (…………) YTL’lik kısmı yurt dışı kaynaklı firmalarca yurtdışından Türkiye’ye satışlar (ithalat) yoluyla gerçekleşmektedir. İkinci kısım olan (…………) YTL ise, Freudenberg Vilene Tela San ve Tic. A.Ş.’nin bizzat iç pazarda (Türkiye) yaptığı satışlardan elde ettiği cirodur.

Ayrıca, Freudenberg Vilene Tela San ve Tic. A.Ş., yurt dışından Türkiye’ye satış yapan ve yukarıda ifade olunan (…………) YTL’lik satış hacmini gerçekleştiren yabancı firmaların söz konusu satışlarından komisyon almaktadır. Bu yabancı firmalar, (………………..), (………………..), (………………..), (………………..) adlı şirketler ve (………………..)’dir ((………………..), (………………..) ve (………………..) tarafından yurtdışında kurulmuş bir ortak girişim şirketidir). Freudenberg’in elde ettiği toplam komisyon tutarı yaklaşık (…………) YTL seviyesindedir.

H.1.2. Vateks Tekstil Sanayi ve Tic A.Ş. (Vateks), Tezman Holding A.Ş. (Tezman Holding)

İnceleme konusu ortak girişimin diğer kurucularından birisi olan Vateks’in çoğunluk hissesine Tezman Holding sahiptir ve bu şirketin Vateks haricinde ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Vateks ise, hijyen, ev bakım ürünleri, otomotiv yan sanayii, filtre, kablo, çocuk bezi, ıslak mendil ve kadın pedi üreticileri için hammadde üretimi yapmaktadır. Vateks, bu sektörlere sağladığı hammaddenin yanısıra, konfeksiyonda kullanılan dokunmamış (non-woven) tela ürünlerinin üretimini de yapmakta ve bu ürünlerin yurt dışında satışı ve distribütörlüğü ile de uğraşmaktadır.

110

Vateks’in iç piyasadaki tela satışından elde ettiği ciro (…………) YTL’dir. Bu cironun elde edilmesi için (…………) m2 tela satışı yapılmıştır

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Kurulması düşünülen Ortak Girişim, Vateks’in ve Freudenberg’in ürettiği ve sattığı belirli tela ürünlerinin satışı, pazarlaması ve distribütörlüğü ile iştigal edecektir. Tela, hazır giyimde bir yan sanayi malzemesidir. Hazır giyim parçasının daha kolay dikilmesi için, hem de formunun iyi görünmesi için kullanılır. Tela çeşitleri bez (dokuma), kağıt (nonwoven), örgü (örme) tela olarak üçe ayrılabilir. Bu bilgiler ışığında ilgili ürün pazarı “tela” olarak tespit edilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Bildirime konu ortak girişimin, tela ürünlerinin satış ve dağıtımını ülke çapında yapmasının planlanmasından dolayı, söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” dahili olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Ortak Girişimin Niteliği

İncelemesi yapılan işlem, Vateks’in ve Freudenberg’in belirli ürünlerinin satışı, pazarlaması ve distribütörlüğü alanında, bir Ortak Girişim kurmaları ile ilgilidir. Ortak Girişim, Vateks ve Freudenberg’in ortaklaşa sahip olacakları Newco-1 ve Newco-2 isimli iki anonim şirket kurulması suretiyle yapılandırılacaktır. Newco- 1, Vateks’in ürettiği tüm tela ürünleri ile Freudenberg’in ürettiği ve kendi markası “Xetex” altında sattığı belirli tela ürünlerinin (“Newco-1 Ürünleri”), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..) ve (………..) coğrafi bölgesinde (“Newco-1 Bölgesi”) satışı, pazarlaması ve distribütörlüğü faaliyetini yürütecektir. Ayrıca,

Newco-1, Vateks’in, (………..), (………..) ve (………..)’de bulunan müşterilerine, münhasıran mal satmaya ve bunları dağıtmaya yetkili olacaktır. Newco-2 ise Freudenberg’in “Vilene” markası altında ürettiği tela ürünlerinin (“Newco-2 Ürünleri”) (………..), (………..), (………..), (………..), (………..), (………..) ve (………..) coğrafi bölgesinde (“Newco-2 Bölgesi”) satışı, pazarlaması ve distribütörlüğü ile iştigal edecektir.

Bu doğrultuda, Vateks ve Freudenberg, Ortak Girişime ve Newco-1 ile Newco- 2’nin faaliyetleri ve yönetimine ilişkin prensipleri içeren bir ortaklar sözleşmesi (“Ortaklar Sözleşmesi”) üzerinde anlaşmışlardır. Ortaklar Sözleşmesi, Vateks, Freudenberg, Tezman Holding A.Ş. ve Freudenberg Vliessftoffe KG arasında, 28 Nisan 2006 tarihinde imzalanmıştır. Anılan sözleşmenin kapanışı Rekabet Kurulu’nun iznine bağlanmıştır.

Ortaklar Sözleşmesi’nde öngörüldüğü üzere, Newco-1 ve Newco-2 faaliyetlerinin tesis edilebilmesi amacıyla Vateks, Newco-1 Ürünlerinin Newco- 1 Bölgesindeki satış, pazarlama ve dağıtım işlerini Newco-1’e ve Freudenberg de Xetex ürünlerinin Newco-1 Bölgesindeki satış, pazarlama ve dağıtım işlerini Newco-1’e, Vilene ürünlerinin Newco-2 Bölgesindeki satış, pazarlama ve dağıtım işlerini Newco-2’ye devredecektir. Vateks ve Freudenberg söz konusu faaliyetlere ilişkin işçilerin ve varlıkların da Newco-1 ve Newco-2’ye devrini sağlayacaklardır.

Bildirim formunda, Freudenberg’in ortak girişim çerçevesinde kurulması planlanan şirketler ile ilgili ürün pazarında daha düşük maliyetli tela ürünü sunabilir hale gelmeyi ve pazarlama ağından yararlanabileceği yerel bir ortakla işbirliği yapmayı amaçladığı belirtilmektedir. İnceleme konusu işlemi gerçekleştirmek konusundaki amacı daha çok yurt dışı satışlara yönelik olan Vateks’in ise özellikle Avrupa’daki ülkelere yapacağı satışlarda yabancı ortaktan destek almayı ve böylelikle Avrupa dahil dünya tela pazarında ağırlık sahibi olmaya başlayan Çin menşeili üreticilerle rekabet edebilmeyi amaçladığı ifade edilmektedir.

H.3.2. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendinde; “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)” teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında Tebliğ’in 4. maddesindeki koşullara bağlı olarak Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gerekmektedir.

Diğer bir deyişle, teşebbüsler arası bir işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili maddesi çerçevesinde birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:

- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,

- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,

- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması

200

Bu noktada Vateks ve Freudenberg’in ortaklaşa sahip olacakları Newco-1 ve Newco-2 isimli şirketlerin 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında ortak girişim niteliği kazanıp kazanmayacaklarının, yukarıda sayılan unsurlar bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir.

• Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması

İki veya daha çok sayıda teşebbüs ya da gerçek kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağına sahip olmaları halinde ortak kontrolün varlığından bahsedilmektedir. Ortak kontrolün varlığının en açık ifadesi oy haklarını ve karar organlarına atanacak kişi sayısını, aralarında eşit olarak bölüşen iki ana teşebbüs tarafından ortak girişimin oluşturulmuş olmasıdır. Diğer yandan ortak girişimin iki tarafı arasında ilgili unsurlar açısından eşitlik olmasa, ya da ikiden fazla ana teşebbüs bulunsa dahi belli koşullar altında ortak kontrolden bahsedilebilecektir. Bildirim formunda ortak girişimi oluşturan her iki şirketin sermayesinin 200.000 YTL olacağı ve sermayeyi oluşturan her biri 1 YTL nominal değerdeki 200.000 adet hissenin 2 gruba ayrılacağı belirtilmektedir. Her iki şirkette de, toplam sermayeyi temsil eden hisselerin yarısından bir azını (%49) A grubu hisseler oluşturacak ve bu hisseler Vateks’e (A Grubu Hissedarlar) ait olacaktır. Toplam sermayeyi temsil eden hisselerin yarısından bir fazlasını (%51) ise B grubu hisseler oluşturacak ve bunlar da Freudenberg’e (B Grubu Hissedarlar) ait olacaktır.

Buna ek olarak inceleme konusu işlemi düzenleyen Ortaklar Sözleşmesi’nin 4.4. maddesinde şirketlerin her birinin 4 kişiden oluşan bir yönetim kurulu tarafından idare edileceği; söz konusu yönetim kurulunun 2 üyesinin A Grubu Hissedarlar (Vateks) tarafından, diğer 2 üyesinin ise B Grubu Hissedarlar (Freudenberg) tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Newco-1’in Yönetim Kurulu Başkanı ve Newco-2’nin Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı her zaman A Grubu Hissedarların atadığı yönetim kurulu üyeleri arasından, Newco-2’nin Yönetim Kurulu Başkanı ve Newco-1’in Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ise her zaman B Grubu Hissedarların atadığı yönetim kurulu üyeleri arasından seçilecektir.

Ayrıca şirketler için belirlenmiş olan bazı önemli kararlar genel kurul seviyesinde alındıkları takdirde, hem A Grubu Hissedarların, hem de B Grubu Hissedarların olumlu oyunu, yönetim kurulu seviyesinde alındıkları takdirde, tüm yönetim kurulu üyelerinin olumlu oyunu ve bu önemli kararlara ilişkin imza sirküleri seviyesinde şirket adına bir işlem yapılması sözkonusu olduğunda, bir A Grubu ve bir B Grubu temsilcinin müşterek imzasını gerektirmektedir. Ortaklar Sözleşmesinin 4.5.1. maddesinde Newco-1 için ve 4.5.2. maddesinde Newco-2 için sayılan bu önemli kararlar arasında, Şirket Ana Sözleşmelerinin değiştirilmesi, Şirket varlıkların önemli bir bölümünün satılması veya bunlar üzerinde takyidat yaratılması, başka bir şirketle birleşme, tasfiyeye girme, şirket faaliyetlerini önemli ölçüde değiştirme, 100.000 Avro üzerinde borç yaratılması veya yatırım yapılması, bağımsız denetçinin değiştirilmesi, bağlı şirketlerle işlem yapma, yıllık bütçenin onaylanması, Genel Müdür ve Mali İşler

Müdürünün atanması, dağıtılabilir karın %75’inden az kar dağıtılması gibi kararlar sayılmaktadır.

250

Yukarıda yer verilen bilgiler göz önünde bulundurulduğunda ortak girişim çerçevesinde kurulması planlanan her iki şirketin de Vateks ve Freudenberg’in ortak kontrolü altında olacağı anlaşılmaktadır.

• Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olması

Ortak girişimin devamlılık arz edecek şekilde özerk bir iktisadi varlığın tüm fonksiyonlarını yerine getirmesi gerekmektedir. Bu gereklilik ortak girişimin, aynı pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların normal şartlar altında yerine getirdikleri işlevleri yerine getirebilmesi anlamına gelmektedir. Ortak girişim pazara girmeksizin, ana teşebbüslerin ticari faaliyetlerinden spesifik olarak birini ifa etmek üzere kurulmuş ise bunun bağımsız iktisadi varlık olduğunu ileri sürmek mümkün olmayacaktır. Mehaz düzenleme niteliğinde olan AT rekabet hukuku uygulamasında da Komisyon’un olaya bakış açısı, ilgili pazarda bağımsız bir alıcı ve satıcı gibi davranan "tam işlevsel" (full-function) bir yapıya sahip olmayan ortak girişimlerin bağımsız bir iktisadi varlık olarak kabul edilemeyeceği yönündedir. Bu kriterin aranmasındaki temel amaç, kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini sürdürebilen ayrı bir firma olarak tanımlanabilmesini sağlamaktır. Ortak girişim, pazarda faaliyet gösteren diğer firmaların gerçekleştirdiği araştırma-geliştirme, üretim, dağıtım gibi tüm faaliyetlerde bulunmalı ve faaliyet konusunu gerçekleştirebilmek üzere bir yönetime; personel de dahil mali, taşınır ve taşınmaz malvarlıklarını da içeren yeterli kaynaklara sahip olmalıdır.

Buna ek olarak ortak girişimin bağımsız bir varlık olarak ortaya çıkabilmesi için ticari kararlarını özgürce alabilmesi, başka bir ifadeyle pazar stratejilerini kurucularından bağımsız olarak belirleyebilmesi gerekmektedir. Ortak girişim şirketinin ticari faaliyetlerinin büyük bir kısmını kurucu şirketlerle gerçekleştirmesi ya da kurucu şirketlerin ortak girişimle aynı pazarda veya alt/üst pazarlarda faaliyet göstermesi halinde ortak girişim şirketinin ticaret politikalarını bağımsızca belirlemesi söz konusu olamayacaktır. Bildirim konusu işlem ile iki yeni şirket kurulması planlanmaktadır. Bu şirketlerden Newco-1 Vateks’in tüm tela ürünleri ile Freudenberg’in “Xetex” markalı ürünlerinin, Newco-2 ise sadece Freudenberg’in “Vilene” markalı ürünlerinin Türkiye’nin de dahil olduğu belirli ülkelerde satış, dağıtım ve distribütörlüğü faaliyeti ile iştigal edecektir. Başka bir ifadeyle, bu şirketler tela pazarında üretici konumunda olmayıp sadece dağıtım alanında faaliyet göstereceklerdir. Dolayısıyla, anılan şirketler tam işlevsel bir yapı sergilememektedirler.

Buna ek olarak Ortaklar Sözleşmesi’nin “Şirketlerin Esas Amacı” başlıklı 2.8.1. maddesinde kurulması planlanan ortak girişim şirketlerinin esas amaçlarının kurucu firmaların ürünlerinin ilgili bölgelerde münhasıran satışı ve pazarlaması olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca anılan sözleşmenin “Hacim Paylaşımı” başlıklı 6.2. maddesinde Newco-1’in kendi bölgesindeki satış hacmine yönelik düzenlemeler getirilmektedir. Tarafların 2005 yılında anılan bölgedeki satış hacimleri göz önünde bulundurularak Newco-1’in gelecekteki satışlarının bu miktardan fazla ya da az olması durumunda aradaki farkın Vateks ve

Freudenberg tarafından eşit olarak paylaşılacağı belirtilmektedir. Bu durum Newco-1’in dağıtımını gerçekleştireceği ürünlerin miktarı hakkında bağımsız karar alamayacağını ortaya koymaktadır. Bu bilgiler ışığında kurulması planlanan ortak girişim şirketlerinin bağımsız bir iktisadi varlık olma kriterini karşılamadıkları görülmektedir.

• Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması

Tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları, ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri hallerinde bağımsız teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski bulunmamaktadır. Buna karşılık ortak girişim ile kurucu firmalar arasında arz ya da dağıtım konularında devam eden bir dikey ilişkinin olması ya da kurucu firmaların en az birinin ilgili ürün pazarı ya da alt/üst pazarlarda faaliyette bulunması durumunda ortak girişimin firmalar arasında koordinasyon yaratarak rekabeti sınırlama ihtimali bulunmaktadır.

İnceleme konusu işlem ile kurulması planlanan ortak girişim şirketlerinden Newco-1 Vateks’in ürettiği tüm tela ürünleri ile Freudenberg’in ürettiği belirli tela ürünlerinin Türkiye’de pazarlama ve dağıtımını gerçekleştirecektir. Newco- 2 ise Vateks’in herhangi bir ürününü dağıtmayıp sadece Freudenberg’in farklı bir marka ile üretilen tela ürünlerinin Türkiye’de pazarlama ve dağıtımını gerçekleştirecektir. Ortaklar Sözleşmesi’nin “Rekabet Etmeme ve Münhasırlık” başlıklı 10. maddesinde Vateks ve Freudenberg’in anılan ortak girişim şirketlerinin faaliyet alanında olan ürünler ve faaliyet gösterdikleri coğrafi alanda bu şirketler ile rekabet etmeyecekleri ve bu faaliyetleri münhasır olarak ortak girişim şirketleri üzerinden yürütecekleri üzerinde mutabık kalmışlardır. Dolayısıyla Vateks Türkiye’deki tüm tela dağıtım faaliyetini Newco-1’e devretmekte, Freudenberg ise sadece belirli ürünlerinin dağıtımını bu şirkete bırakmaktadır. Ancak Freudenberg, farklı ürünler açısından dağıtım alanında ortak girişim şirketi ile rakip olma konumu devam etmektedir. Kaldı ki, kurucu firmaların ortak girişim şirketlerinin faaliyet alanı olan dağıtım faaliyetinden bütünüyle çekilmeleri durumunda dahi, üst pazar olan tela üretimi pazarında faaliyette bulunacak olmaları ve Newco-1 ile Newco-2’nin esas amacının kurucu şirketlerin ürünlerinin ilgili bölgelerdeki pazarlama ve dağıtımı olması nedeniyle ortak girişim ile kurucu firmalar arasında dikey nitelikli bir ilişki mevcut olacaktır. Bu durumda da, kurulucak olan ortak girişim şirketlerinin taraflar arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yönelik bir işlevi ortaya çıkabilecektir.

340

Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, inceleme konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi çerçevesinde birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlardan olan bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkma ve taraflar arasında rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etki taşımama unsurlarını karşılamadığı, bu nedenle anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir ortak girişim işlemi niteliğinde olmadığı görülmektedir.

H.3.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi

Yukarıda da değinildiği üzere bildirim konusu Ortak Girişim’in Kanun’un 7. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından, Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Ortak Girişim anlaşmasının incelenmesi neticesinde yukarıda “Taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması” başlığında da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, söz konusu Ortak Girişim anlaşmasının taraflar arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etki taşıması nedeniyle menfi tespit belgesi alması mümkün değildir.

H.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

360

Taraflar, Kurul’un söz konusu Ortak Girişimi 4. madde kapsamında değerlendirmesi ve menfi tespit vermemesi durumunda bireysel muafiyet talebinde bulunduklarını beyan etmişler ve muafiyet koşullarını sağladıklarına ilişkin açıklamalarda bulunmuşlardır.

Buna göre, söz konusu ortak girişime izin verilmesi durumunda tüketicilere daha iyi hizmet verilebilmesi için Türkiye’de Freudenberg bünyesinde kurulan teknik laboratuarın Vateks’in kullanımına açılacağı, söz konusu laboratuar sayesinde de konfeksiyoncular lehine Almanya’dan bir teknolojik iyileşme sağlanacağı beyan edilmektedir. Söz konusu teknik laboratuar vasıtasıyla ihracat yapılacak tüm ülkelerdeki müşterilere ve kullanıcı veya tüketici olarak değerlendirilebilecek yerel konfeksiyonculara satış öncesi ve sonrası teknik destek hizmeti sağlanabilecektir. Kumaşa uygun telanın tespiti, kuru temizlemeye mukavemet gösteren telanın tespiti, telanın kumaşa yapıştırılması ile ilgili değişik sistemlerin bulunması gibi spesifik taleplerin araştırılması ve geliştirilmesinin yürütüleceği teknik laboratuarda kullanılacak teknoloji, Ortaklar Sözleşmesi'nin eki olan, "Technical Assistance Agreement" sonucu, yurtdışında yerleşik bir Freudenberg Grup şirketinin, Türkiye'deki Vateks'e teknik yardım sağlaması ile gerçekleşecektir.

380

Yurtdışından sağlanacak teknik destek sonucu Türkiye'de verilebilecek hizmetle, kullanıcı veya tüketici olarak değerlendirilebilecek konfeksiyoncuların fayda sağlayacağı iddia edilmektedir. Yine tarafların beyanına göre, konfeksiyon üretimini Türkiye'de yapsa dahi, hammadde olan telayı yurtdışından ithal eden birçok büyük konfeksiyon firması (örneğin (………..) A.Ş, (………..) Ltd. Şti, (………..), (………..), (………..) vs.), teknik çözümler sunabilen, bu konfeksiyoncuların ürettikleri kumaşa uygun tela ve yapıştırma sistemlerini araştırıp geliştirilebilecek, en son teknoloji ile işleyen laboratuara sahip bir firma ile çalışmayı tercih edebilecektir. Bu tür hizmetlerin, konfeksiyon üretiminin yapıldığı ülke sınırları içerisinde verilebilmesinin ise, konfeksiyonculara maliyet bazında fayda getirebileceği gibi, konfeksiyoncuların, yüksek teknoloji sonucunda genişleyen ürün yelpazesinden ve kalitesi yüksek üründen yararlanması sonucunu doğuracağı; böylelikle, yurtdışından yapılan alımların yurtiçinden sağlanabilmesinin de söz konusu olacağı belirtilmektedir. Ortak girişim tarafları ise konfeksiyonculara ucuzundan pahalısına kadar, çeşitli kalitelerde tela ürünü sunabilmeyi amaçlamaktadır.

Taraflar ayrıca, ithalat ağırlıklı ve dolayısıyla yurtdışından kaynaklı yoğun rekabete açık olan, herhangi hukuki veya yapısal bir pazar giriş engelinin bulunmadığı ve irili ufaklı yerli veya yabancı bir çok rakibin faaliyette bulunduğu Türkiye tela piyasasında, rekabetin (ve potansiyel rekabetin) ortadan kalkmasının söz konusu olmadığını, gerek Türkiye'de gerekse yurtdışında kalitesi düşük fakat ucuz tela ile piyasaya giren Çin menşeli firmalarla daha iyi rekabet etmenin amaçlandığını belirtmektedirler.

Son olarak, taraflar Ortak Girişimin varlığını başarılı bir şekilde idame ettirmesi ve tarafların konuyla ilgili paylarına düşen uzmanlıklarını ve tüm enerjilerini Ortak Girişim şirketlerine aktarmaları için zorunlu olarak nitelendirebilecek yan sınırlamalar (tarafların ortak girişim şirketleri ile rekabet etmemesi) dışında herhangi bir şekilde rekabetin sınırlanmadığını, söz konusu rekabet sınırlamasının ise, Ortak Girişim şirketleri (Newco-1 ve Newco-2) ile ana işletmeler (Vateks-Freudenberg) arasında koordinasyon sağlayıcı oluşumların gerçekleşme ihtimalini düşürdüğü için Rekabet Kanunu'nun 4. maddesine aykırılık teşkil etmediğini belirtmektedirler.

Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen iki olumlu, iki olumsuz koşulun birlikte karşılanması halinde Kurul’un teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebileceği düzenlenmiştir.

Ortak Girişim’in yapısı ve gayesi incelendiğinde tarafların önemle üzerinde durduğu"Technical Assistance Agreement" çerçevesinde Türkiye’de Freudenberg bünyesinde kurulan teknik laboratuarın Vateks’in kullanımına açılması ile kurulması planlanan Ortak Girişimin faaliyetleri arasında doğrudan bir bağ gözükmemektedir. Daha önce de belirtildiği üzere, Ortak Girişim’in kuruluş amacı ve faaliyetleri Vateks’in tüm tela ürünleri ile Freudenberg’in “Xetex” ve “Vilene” markalı ürünlerinin Türkiye’nin de dahil olduğu belirli ülkelerde satış, dağıtım ve distribütörlüğüdür. Bir başka deyişle, Ortak Girişim’in olumlu etkileri arasında sayılan teknik gelişme ile Ortak Girişim’in faaliyetlerinin herhangi bir ilişkisi mevcut değildir. Bahse konu Ortak Girişim kurulmadan da taraflar rahatlıkla söz konusu “Technical Assistance Agreement" çerçevesinde Türkiye’de Freudenberg bünyesinde kurulan teknik laboratuarın belirli bir ücret karşılığında Vateks’in kullanımına açılması konusunda mutabakat sağlayabilirler. Dolayısıyla, mezkur Ortak Girişim’in faaliyete geçmesini makul gösterecek ölçülerde Kanun’un 5. maddesinin “a” ve “b” bentlerinde belirtilen koşulları sağlayabilecek dikkate değer ek bir fayda bulunmamaktadır.

440

Diğer yandan, pazar durumu incelendiğinde de Freudenberg’in % (…)’lık pazar payı ile pazar önderi konumunda olduğu, Vateks’in de yaklaşık (….)’lik pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Pazarın geri kalan kısmı çok sayıda (30’dan fazla) firma tarafından paylaşılmaktadır. Anılan Ortak Girişim’in hayata geçmesi durumunda pazarın %(…)’lik kısmına hitab eden iki rakip firmanın önemli ölçüde birlikte hareket etme imkânı doğacaktır. Dolayısıyla, piyasanın önemli bir bölümünde rekabet kısıtlanmış olacaktır.

Bu itibarla, zikredilen ortak girişim anlaşmasının muafiyet alabilmek için gerekli şartları haiz olmaması sebebiyle, Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyetten yararlanması mümkün değildir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

1) Anılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir ortak girişim işlemi olmadığına,

460

2) Mezkur ortak girişim anlaşmasının rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etki taşıması nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,

3) Söz konusu ortak girişim anlaşmasının muafiyet alabilmek için gerekli koşulları taşımaması nedeniyle Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyetten yararlanamayacağına,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.