Rekabet Kurulunun 04.06.2020 tarihli ve 20-27/336-M sayılı kararı ile Yemek Sepeti Elektronik İletişim…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TO PLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahm et ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN, Ayşe USLU CEVLEK

B. RAPO RTÖ RLER : Funda SOYLU, Şeyda EROL ÖZTÜRK, Kübra Nur YILMAZ,

Alp Tuna MERCİMEK, Büşra ÖZDEMİR, Zehra Seda KAYNAR

C. İLGİLİ TARAF: - Yem ek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda AŞ

Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Barış YÜKSEL,

Av. Gökçe ÇETİNKAYA

Büyükdere Cad. Bahar Sok. No:13 River Plaza Kat 11-12

Levent, Şişli, 34394 İSTANBUL

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.06.2020 tarihli ve 20-27/336-M sayılı kararı ile Y em ek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda AŞ hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve/veya 6. m addelerinin ihlal edilip edilm ediğinin tespitine yönelik olarak açılan soruşturm a kapsam ında sunulan ve Rekabet Kurulunun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı ile bağlayıcı hale getirilen taahhütlerin kaldırılm ası talebinin değerlendirilm esi.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.06.2020 tarihli ve 20-27/336-M sayılı kararı ile Yem ek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda AŞ (YEM EK SEPETİ) hakkında en çok kayrılan müşteri (EKM), zorunlu Joker, minimum sepet tutarı uygulam alarının ve Vale modelinin fiyatlam a politikalarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. ve/veya 6. maddelerini ihlal edip etm ediğinin tespitine yönelik olarak soruşturm a açılm asına karar verilmiştir.

(3) Soruşturm a süreci tam am lanm adan önce, Y E M E K SEPETİ tarafından dar EKM, zorunlu minimum sepet tutarı, zorunlu Joker uygulam alarına son verileceğine ve Vale fiyatlandırm a politikasının ilgili m aliyet kalemlerini karşılayacak şekilde sürdürüleceğine yönelik olarak hazırlanan nihai taahhüt paketi 22.01.2021 tarihli ve 14610 sayılı yazı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına sunulmuştur. Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21 05/64-28 sayılı kararı ile Y E M E K SEPETİ tarafından sunulan taahhütlerin Soruşturma Raporu’nda yer verilen rekabet karşıtı endişeleri giderdiğine, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca sunulan taahhütlerin bağlayıcı hale getirilm esine ve teşebbüs hakkında başlatılan soruşturm anın sona erdirilm esine hükmedilmiştir.

(4) Bu çerçevede ilgili kararda taahhütlere ilişkin olarak;

- Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında uygulanan dar

EKM koşulunun gerekçeli kararın teşebbüse tebliğinden itibaren ilk üç ay

içerisinde tekil/birkaç şubeli restoranlardan, ikinci üç ay içerisinde ise zincir

restoranlardan kaldırılarak tüm restoranlar açısından dar EKM hüküm lerine son

verilmesine,

- 44 / 1086-615

- Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında zorunlu Joker uygulam asının gerekçeli kararın teşebbüse tebliğinden itibaren üçüncü üç ay içerisinde kaldırılacağına ve gönüllü hâle getirileceğine,

- Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında minimum sepet tutarı uygulam asının gerekçeli kararın teşebbüse tebliğinden itibaren bir hafta içerisinde restoranlar tarafından belirlenecek şekilde kurgulanacağına ve

- Vale iş modeli açısından; kurye personelinin ücret, yem ek giderleri ile kurye ve Vale hizmeti için kullanılan iletişim ve akaryakıt giderlerini karşılayacak şekilde fiyatlandırm a yapılm asına

süresiz olarak hükmedilmiştir.

(5) Y E M E K SEPETİ dokuz aylık bir süreç sonunda taahhütleri tam am en uygulamaya

geçirm iş ve taahhüt raporlamalarını tam am lam ıştır. Teşebbüs söz konusu taahhütleri

hâlihazırda uygulam aya devam etmektedir. Bununla birlikte Kurum kayıtlarına

17.09.2024 tarih ve 56394 sayı ile intikal eden başvuruda 28.01.2021 tarihli ve 21

05/64-28 sayılı Kurul kararı ile bağlayıcı hale getirilen taahhütlerin kaldırılması talep

edilmiştir.

(6) İlgili başvuruda YEM EK SEPETİ tarafından özetle;

- Soruşturm a Raporu’nda, inceleme konusu dönem de YE M E K SEPETİ’nin ilgili pazarda hâkim durum da bulunduğuna kanaat getirildiği ve bu kapsam da (i) dar EKM, (ii) Joker projesinin sözleşm e hükmü olarak uygulanması, (iii) minimum sepet tutarı uygulaması ve (iv) V ale’nin fiyatlam a politikası uygulamalarının rakipleri dışlayıcı etki doğurabileceğinin ileri sürüldüğü, dolayısıyla, sunulan taahhütlerin kabulüne ilişkin kararın temelinde, ilgili uygulamaların YEM EK SEPETİ’nin hâkim durum da bulunm asından ötürü dışlayıcı etki doğurabileceği varsayım ına dayanıldığı,

- Y E m E k SEPETİ’nin "çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizm etleri” pazar tanım ına katılmadığı, çevrim içi yem ek siparişi-servisi hizmeti sunan platform ların yanında restoranların da telefonla veya kendi internet siteleri üzerinden sipariş alabildiği, bunların platform hizm etlerine ikame olduğu, son kullanıcılar bakımından üye işyerlerine kurye hizmeti sağlayan ve sağlamayan platform lar arasında bir ayrım gözetilm eyeceği, her iki platform üzerinden verilen siparişin de kullanıcıya ulaştırıldığı müddetçe bunların ikame olarak kabul edileceği ve bu sebeplerle ilgili pazarın "yemek siparişi servisi hizm etleri” olarak tanım lanm ası gerektiği,

- Pazarın mevcut koşullarına bakıldığında, pazarın daha rekabetçi bir hale geldiği, Y E M E K SEPETİ’nin pazar liderliğini yitirdiği, bu doğrultuda pazarda hâkim durum da olmayan YEM EK SEPETİ’nin tek taraflı uygulam alarının dışlayıcı etki doğurm a kabiliyetinden söz edilemeyeceği, dolayısıyla 28.01.2021 tarihinde bağlayıcı hale gelen taahhütlerin işlevsiz ve sebepsiz kaldığı, idarenin sebepsiz yetki kullanamayacağı ve taahhütlerin devam ında kamu yararının bulunmadığı,

- Bahse konu taahhütlerin, Y E M E K SEPETİ’nin ticari faaliyetlerini kısıtladığı ve ilgili pazarda hâkim durum a gelm e yolunda hızla ilerleyen TYG Turkey Elektronik Ticaret Hizmetleri ve Yatırım ları AŞ (TRENDYO L GO) ile meşru bir biçimde rekabet edebilm e imkânını ortadan kaldırdığı, rekabetin tesisi için öngörülen bu taahhütlerin, pazardaki esaslı değişiklikler sonucu, rekabeti engelleyici bir nitelik kazandığı, YE M E K SEPETİ’nin rakipleriyle eşit koşullarda rekabet edebilm esi için bağlı olduğu taahhütlerin kaldırılması gerektiği

ifade edilmiştir.

(7) Söz konusu talebe istinaden hazırlanan 16.12.2024 tarihli ve 2019-03-079/BN -8 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 20.12.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-54/1210-M sayılı karar ile 4054 sayılı Kanun’un 43. m addesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen “Kararın alınm asına tem el teşkil eden herhangi b ir unsurda esaslı değişiklik olm ası” koşulunun karşılanıp karşılanm adığının değerlendirilebilm esi am acıyla inceleme yapılm asına karar verilmiştir.

(8) Bu doğrultuda, yukarıda yer verilen hususlara ilişkin yürütülen inceleme kapsamında elde edilen bilgiler çerçevesinde yapılan tespit ve değerlendirm eler ile ulaşılan kanaat ve sonuçları içeren 21.11.2025 tarihli, 2019-3-079/BN-09 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 27.11.2025 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

(9) G. RAPO RTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Rekabet Kurulunun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı ile bağlayıcı hale getirilen dar EKM koşullarına ilişkin taahhütlerin kısa kararın tebliğinden itibaren 2 (iki) yıl süreyle devam etmesi ve 2 (iki) yılın sonunda Yem ek Sepeti Elektronik İletişim Perakende Gıda AŞ tarafından başvuru yapılması halinde Kurul tarafından yeniden değerlendirilebileceği; Rekabet Kurulunun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı ile bağlayıcı hale getirilen zorunlu Joker ve minimum sepet tutarı uygulam asına son verilm esi ile Vale modelinin fiyatlam a politikalarına ilişkin taahhütlerin 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi kapsam ında kaldırılabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

H. YAPILAN İNCELEM E VE TESPİTLER 1

H.1. Hakkında İncelem e Yürütülen Taraf: YEM EK SEPETİ

(10) 13.09.2000 tarihinde kurulan YEM EK SEPETİ, 2015 yılında Alm anya merkezli Delivery Hero Şirketler Grubu bünyesine dâhil olmuştur. YEM EK SEPETİ mevcut durumda Delivery Hero’nun tek kontrolü altında bulunmaktadır.

Tablo 1: YEMEK SEPETİ Hissedarlık Yapısı

Pay Sahibi Pay Oranı Şirket Sermayesi2

Delivery Hero SE %100 937.763.200,00 TL

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(11) Y E M E K SEPETİ faaliyetlerini pazaryeri modeli, pazaryeri ve lojistik servisi modeli, hızlı çevrim içi m arket modeli ve içerik üretimi/blog modeli olm ak üzere dört ana model altında yürütmektedir.

- Y E M E K SEPETİ Pazaryeri Modeli: Y E M E K SEPETİ 2001 yılından itibaren

tüketici konumundaki kullanıcılar ile sağlayıcı üye işyerleri olan restoranları

www.yem eksepeti.com adlı internet sitesi ve mobil uygulaması üzerinden bir

araya getirmektedir. Bu çerçevede, kullanıcı tarafından verilen sipariş, üye iş 1 Bu başlık altında, dosya kapsamında ve açık kaynaklardan elde edilen bilgi ve belgelerin yanı sıra Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden de faydalananılmıştır.

2Bkz. https://www.ticaretsicil.gov.tr/tmp gazete/4157c910-d8b4-11ef-90bc-48df373f5970.pdf, Erişim Tarihi: 19.11.2025.

yerinin kendi kuryesi aracılığıyla kullanıcıya ulaştırılmaktadır. YEM EK SEPETİ

hâlihazırda 81 ilde faaliyet göstermektedir.

- Y E M E K SEPETİ Teslim at Seçeneği (Pazaryeri ve Lojistik Servis) Modeli: Kendi

kurye ağı olmayan restoranlara lojistik imkânı sağlanması am acıyla Aralık

2015’te faaliyete geçirilmiştir. YEM EK SEPETİ hizm etlerinin işleyişiyle benzerlik

gösterm ekle birlikte, siparişler söz konusu üye iş yerinin kuryesi yerine YEM EK

SEPETİ tarafından sağlanan teslim at hizmeti ile iletilmektedir. YEM EK SEPETİ,

bu hizmeti sunm aya Vale markası altında başlam ış olup 2022 yılında söz konusu

hizm et Yem ek Sepeti Express adını almıştır. Y E M E K SEPETİ kurye ile teslim at

hizmetini hâlihazırda 48 ilde sunmaktadır.

- Y E M E K SEPETİ Market: YEM EK SEPETİ Nisan 2019’da tüketicilerin çevrim içi

m arket/bakkal alışveriş ihtiyaçlarını karşılam ak için Banabi markasını

oluşturmuş, 2022 yılında hizmetin adını Yem ek Sepeti Market olarak

değiştirmiştir. Bu hizmet kapsamında, tedarikçilerden alınan ürünler kiralanan

depolarda tüketicilere sunulm ak üzere stok yapılm akta ve üye olan kullanıcılara

platform aracılığıyla iletilmektedir.

- Yem ek.com -İçerik Üretim/Blog Modeli: Eylül 2014’te yayına giren site içerisinde

yem ek ile ilgili tarif, video gibi içerikler yer almaktadır.

H.2. Sektöre İlişkin Bilgi

(12) Çevrim içi yem ek siparişi platform hizmetleri temel olarak, yem ek siparişi verm ek isteyen tüketiciler ile bu tüketicilere hizm et sunm ak isteyen restoranların buluşm asına aracılık eden bir hizmet niteliğindedir. İlgili hizmetin sunulduğu pazarların bir tarafında yem ek siparişi verm ek isteyen tüketiciler bulunm akta iken diğer tarafında ürünlerini satm ak isteyen restoranlar bulunmaktadır. Platform lar ise, bu yapı altında söz konusu iki kullanıcı grubunu bir araya getiren bir aracılık görevi üstlenmektedir. Dolayısıyla çevrim içi yem ek sipariş platformu hizmetleri çok taraflı pazar niteliği taşımaktadır.

(13) Sektörün gelişm e dinam iklerine bakıldığında, tüm dünyadaki yem ek yeme alışkanlıklarının yıllar içinde hızlı bir şekilde değiştiği ve teknolojinin gelişmesi, kullanıcı dostu uygulam aların yaygınlaşm asıyla birlikte çevrim içi yem ek siparişi ve dağıtımı ile ilgili hizm etlerin bütün dünyada önemli bir değere kavuştuğu görülmektedir. Bununla birlikte söz konusu hizm etler büyümeye devam etse bile sektörde kalıcı bir yer edinm ek isteyen platform ların değişen tüketici alışkanlıklarına uyum sağlama, etkinlik, sunulan ürün yelpazesi vb. konulara dikkat etmeleri gerekm ektedir3.

(14) Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri modeli, dünya genelinde kabaca 2000'lerin başlarında geliştirilm iş olup Türkiye'de de Y E M E K SEPETİ'nin öncülüğüyle 2001 yılında sunulm aya başlanmıştır. Uzun yıllar YE M E K SEPETİ’nin neredeyse tekelinde bulunan ve küçük çaplı oyuncuların giriş-çıkış yaptığı sektör, 2019 yılında Getir Perakende Lojistik A Ş ’nin (GETİR YEMEK), 2020 yılında TRENDYO L G O ’nun ve 2022 yılında Dijital Platform Gıda Hizmetleri A Ş ’nin (MİGROS YEM EK) pazara giriş yapm asıyla birlikte son altı yıllık süreçte nispeten daha rekabetçi bir yapıya kavuşmuştur. YE M E K SEPETİ, TRENDYO L GO, GETİR Y E M E K ve MİGROS YEM EK mevcut durum da 81 ilde faaliyet göstermektedir.

(15) Çevrim içi yem ek siparişi-servisi alanında kalıcı yer edinm ek ve tüketiciler tarafından tercih edilm ek isteyen platform ların rekabet edebilm e gücünü etkileyen bazı noktalar bulunmaktadır. Bu çerçevede, platform ların pazarda rekabet etme gücünü etkileyen başlıca unsurlar kullanıcı sayısı, restoran ve ürün çeşitliliği olarak sıralanabilm ektedir. 3https://www.mckinsey.com/industries/technology-media-and-telecommunications/our-insights/ordering- in-the-rapid-evolution-of-food-delivery, Erişim Tarihi: 19.11.2025.

Ek olarak kullanıcı dostu uygulamalar, indirim ler ve prom osyonlar da platform ların tercih edilm esinde etkili olmaktadır. IPSOS araştırm a şirketi tarafından teşebbüslerin pazardaki rekabet edebilm e gücünü etkileyen belirli param etrelerin önem derecesini 400 kişilik bir örneklem grubuna sorulan sorular aracılığıyla ortaya koyan Kasım 2024 tarihinde gerçekleştirilen Marka Sağlığı Araştırm ası’nın4 marka algısına yönelik bulgularına aşağıda yer verilmiştir:

Şekil 1: IPSOS Marka Sağlığı Araştırması Kapsamında Kullanıcı Gözünden Rekabet Parametreleri

Kaynak: IPSOS, Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı

(16) Yukarıda yer alan araştırm a sonuçlarından, kullanıcıların çevrim içi yem ek siparişi- servisi platform hizmetleri sunan teşebbüsleri tercih etme noktasında platformun kullanımı kolay bir arayüzünün olmasını, bilinirliği yüksek bir marka olmasını ve bu alandaki uzmanlığını en önemli unsurlar olarak gördüğü anlaşılmaktadır. Devamında ise platform daki restoran kalitesi ve çeşitliliği, kam panya/prom osyonlar ve platformdan verilen siparişlerin kurye hizm etlerinin kalitesini dikkate aldığı anlaşılmıştır.

(17) Çevrim içi yem ek sipariş ve servisi alanında pazaryeri ve kurye modeli dünya genelinde 2013 yılında geliştirilm iş olup bu alandaki yatırımlar, hizm etler ve dolayısıyla talepler rakiplerin de pazara girmesini takiben yoğunluk kazanmıştır5. Küresel ölçekte çevrim içi yem ek teslimatı sektöründeki gelirin 2025 yılında 455,85 m ilyar ABD Doları tutarına, 2030 yılında ise sektör hacminin 520,65 milyar ABD Doları tutarına ulaşacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca çevrim içi yem ek teslimatı sektöründeki kullanıcı sayısının 5 yıl içerisinde 2,5 milyara ulaşacağı öngörülm ektedir6.

(18) Türkiye'de de dünyayla paralel şekilde, çevrim içi yem ek teslimatı sektörü yıllar içerisinde büyük bir gelişim göstermiştir. Bu doğrultuda sektördeki gelirin 2025 yılında 1,81 m ilyar ABD Doları tutarına, 2029 yılında ise sektör hacminin 1,86 m ilyar ABD Doları 4 IPSOS Marka Sağlığı Araştırması, Kasım 2024.

5https://www.mckinsey.com/industries/technology-media-and-telecommunications/our-insights/the- changing-market-for-food-delivery, Erişim Tarihi: 19.11.2025.

6https://www.statista.com/outlook/emo/online-food-delivery/meal-delivery/worldwide, Erişim Tarihi: 19.11.2025.

tutarına ulaşacağı tahm in edilmektedir. Ayrıca söz konusu sektördeki kullanıcı sayısının 2030 yılında 38,1 milyona ulaşması beklenm ektedir7.

(19) Sektör bakımından önemli görülen bir diğer bilgi ise çevrim içi yem ek siparişlerinin dağıtım modellerine ilişkindir. Hem dünya genelinde hem de Türkiye'de, çevrim içi pazaryerleri üzerinden sağlanan paket servislerinin dağıtımı temel olarak iki model üzerinden gerçekleştirilm ektedir. Bunlardan ilkinde platform, yalnızca siparişin kullanıcıdan restorana iletilmesi için aracılık hizmetini sağlarken, ikincisinde ek olarak yem eğin kullanıcıya iletilmesi için lojistik destek sunmaktadır.

(20) Türkiye’de çevrim içi yem ek siparişlerine aracılık hizmetinin yanında lojistik hizmet de sunulm asına yönelik ilk adım Y E M E K SEPETİ tarafından 2015 yılı sonunda atılmıştır. Akabinde GETİR Y E M E K 2019’da"G etir Getirsin” modeliyle pazar yeri ve kurye hizm etine başlamış olup daha sonra "Restoran Getirsin” seçeneğini de kullanıcılarına sunmuştur. Hâlihazırda Model 1 (Restoran Teslim atı) ve Model 2 (Platform Teslim atı) ile hizmet veren TRENDYO L GO ise 2020 yılında faaliyetlerine ilk olarak Model 2 ile başlamış, ardından Model 1’i de seçenek olarak sunm aya başlamıştır. MİGROS YEM EK ise kurye hizmetini 2023 yılının Mart ayında sağlam aya başlamış olup hâlihazırda restoranlara"Restoran Teslimatı Modeli” ve"Migros Yem ek Teslimatı M odeli” olmak üzere iki seçenek sunmaktadır. Bu kapsamda YEM EK SEPETİ’nin (.... ), TRENDYO L GO ’nun (.... ), GETİR YEM EK’in (..... ), MİGROS YE M E K ’in (..... ) ve FUUDY’nin (..... ) ilde kurye hizmeti sağladığı bilgisi edinilmiştir.

H.2.1 Sektöre İlişkin Yasal Düzenlem eler

(21) Dosya kapsam ında incelemeye konu teşebbüs Y E M E K SEPETİ, gerçekleştirdiği elektronik ticaret faaliyetleri kapsamında, tüketicilere satıcı sıfatıyla doğrudan kendisi ürün ve hizmet satışı yapm am akta, aracı hizmet sağlayıcı sıfatı ile diğer üçüncü kişi tacirlere bir"pazaryeri platform u” olarak gerekli altyapıyı sağlamaktadır. Teşebbüs, paket servis hizmeti sunan restoranlar ile çevrim içi kanal üzerinden yem ek siparişi verm ek isteyen kullanıcıları bir araya getirmektedir. Bu kapsam da Y E m E k SEPETİ’nin temel olarak elektronik ticaret faaliyeti yürüttüğü söylenebilecektir.

(22) 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da (6563 sayılı Kanun) elektronik ticarete ilişkin esas ve usuller düzenlenmiş, bu çerçevede elektronik ticaretle ilgili kavram lar tanımlanmış, 6563 sayılı Kanun kapsam ında yer alan hizmet sağlayıcıların bilgi verme yükümlülüğü, elektronik ticarete konu siparişlere ve ticari elektronik iletilere ilişkin esaslar ve elektronik ticaret kapsam ında diğer ilgili hususlar hüküm altına alınmıştır. İlgili Kanun’un dayanak oluşturduğu Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetm elik (E- Ticaret Yönetm eliği), 29.12.2022 tarihli ve 32058 sayılı Resmî G azete’de yayım lanm ıştır8. E-Ticaret Y önetm eliği’nin 2. madde hükmünde; söz konusu Y önetm elik’in amacının, etkin ve adil rekabet ortamının tesis edilmesi ve elektronik ticaretin gelişiminin sağlanmasını tem inen elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıların faaliyet ve denetim leri ile bunlar arasındaki ticari ilişkilerin düzenlenm esine yönelik usul ve esasları belirlem ek olduğu hususu düzenlenmiştir.

''https://www.statista.com/outlook/emo/online-food-delivery/meal-delivery/turkey, Erişim Tarihi: 19.11.2025.

8Söz konusu E-Ticaret Yönetmeliği ile birlikte 26.08.2015 tarihli ve 29457 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

(23) Bu kapsamda E-Ticaret Yönetm eliği’nde yer verilen ve elektronik ticarete ilişkin uygulam alarda karşılığı olan kavramlara yer verilm esi isabetli olacaktır. E-Ticaret Y önetm eliği’nin "Tanım lar” başlıklı 4. madde hükmünün birinci fıkrasının (f) bendinde elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcısı (ETAHS) kavramının; “elektronik ticaret pazar yerinde elektronik ticaret hizm et sağlayıcıların m al veya hizm etlerinin tem inine yönelik sözleşm e yapılm asına ya da sipariş verilmesine im kân sağlayan aracı hizm et sağlayıcıyı” ifade ettiği belirtilmiş, bu çerçevede bir takvim yılındaki net işlem hacmi on m ilyar Türk lirasının üzerinde olanlar “orta ölçekli E TA H S ”, bir takvim yılındaki net işlem hacmi otuz milyar Türk lirasının üzerinde ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olanlar “büyük ölçekli E TAH S”; net işlem hacmi altmış m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olanlar “çok büyük ölçekli E A TH S ” olarak nitelendirilmiştir.

(24) İlgili madde hükmünün (h) bendinde ise elektronik ticaret hizm et sağlayıcının (ETHS), " elektronik ticaret p a zar yerinde ya da kendine ait elektronik ticaret ortam ında m al veya hizm etlerinin tem inine yönelik sözleşm e yapan ya da sipariş alan hizm et sağlayıcıyı” ifade ettiği belirtilmiş, bu çerçevede bir takvim yılında net işlem hacmi on m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on milyon adedin üzerinde olanlar “orta ölçekli E TH S ”; bir takvim yılındaki net işlem hacmi otuz m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on milyon adedin üzerinde olanlar “büyük ölçekli E TH S ”; bir takvim yılındaki net işlem hacmi altm ış m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on milyon adedin üzerinde olanlar “çok büyük ölçekli E TH S ” olarak nitelendirilmiştir.

(25) Öte yandan gerek 6563 sayılı Kanun’un Ek Madde 1 numaralı hükmünün birinci fıkrasında gerekse E-Ticaret Yönetm eliği’nin 11. maddesinde; elektronik ticarette haksız ticari uygulam alarda bulunulamayacağı, elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcının, aracılık hizmeti sunduğu elektronik ticaret hizm et sağlayıcının ticari faaliyetlerini önemli ölçüde bozan, makul karar verm e yeteneğini azaltan veya belirli bir kararı almaya zorlayarak normal şartlarda taraf olmayacağı bir ticari ilişkinin tarafı olm asına sebep olan uygulam alarının haksız olduğunun kabul edileceği hüküm altına alınmıştır. İlgili hükümlerin ikinci fıkrasında ise hangi tür davranışların haksız ticari uygulama teşkil edeceği, örneğin (b) bendinde “ETAHS tarafından satış fiyatında tek taraflı değişiklik yapılm ası dâhil olm ak üzere, E T H S ’nin kam panyalı m al veya hizm et satışına zorlanm ası; (ç) bendinde E T H S ’nin aleyhine olacak şekilde aracılık sözleşm esi hüküm lerinde geçm işe yönelik veya tek taraflı değişiklik yapılm ası ya da buna imkân sağlayan herhangi b ir hükm e aracılık sözleşm esinde y e r verilm esi” sayılmıştır.

(26) E-Ticaret Y önetm eliği’nin 11. m addesinin altıncı fıkrasında ayrıca “Büyük ve çok büyük ölçekli ETAHS, E T H S ’nin ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan m al veya hizm et sunm asını ya da reklam yapm asını kısıtlayamaz, herhangi b ir kişiden m al veya hizm et tem inine zorlayamaz. Buna im kân sağlayan herhangi b ir hükme aracılık sözleşm esinde y e r verem ez” hükmüne yer verilmiştir.

(27) İlaveten, 6563 sayılı Kanun’un Ek Madde 2 numaralı hükmünde, elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcının yüküm lülükleri düzenlenmiştir. İlgili yüküm lülüklere aşağıda yer verilmektedir:

“(1) Elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcı aşağıdaki hususlara uymakla

yüküm lüdür:

a) A racılık hizm eti sunduğu elektronik ticaret p a za r yerlerinde kendisinin veya

ekonom ik bütünlük içinde bulunduğu kişilerin m arkasını taşıyan ya da marka

kullanım hakkını haiz olduğu malları satışa sunam az veya bu m alların satışına

- 44 / 1086-615

aracılık edemez. Bu malların, farklı elektronik ticaret ortam ında satışa sunulm ası hâlinde bu ortam lar arasında erişim im kânı sunam az ve birbirinin tanıtım ını yapamaz. Bu hüküm, toplam satış hasılatının yarısından fazlasını elektronik ticaret dışındaki satışlardan elde eden kişilerin m arkasını taşıyan veya marka kullanım hakkını haiz olduğu m allar hakkında uygulanmaz.

(...)

(3) B ir takvim yılındaki net işlem hacm i otuz m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler

hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizm et

sağlayıcı, birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen yüküm lülüklere ilave olarak aşağıdaki

hususlara uymakla yüküm lüdür:

a) N et işlem hacm inin aynı takvim yılına ilişkin on iki aylık ortalam a Tüketici Fiyat Endeksi değişim oranı uygulanm ış tutarının otuz m ilyar Türk liralık kısmı için bu tutarın yüzde ikisine, otuz m ilyar Türk lirasının üzerindeki kısmı için ise bu tutarın binde üçüne kadar reklam harcam asını izleyen takvim yılında yapabilir. Buna göre hesaplanan tutar, net işlem hacm ine dâhil edilen elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcılar ile bunların ekonom ik bütünlüğü içinde bulunup elektronik ticaret p a zar yerinde faaliyet gösteren elektronik ticaret hizm et sağlayıcıların toplam reklam bütçesini oluşturur. Bu bütçe, elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcı ve elektronik ticaret hizm et sağlayıcılar arasında net işlem hacm ine katkıları oranında paylaştırılır ve b ir takvim yılının üçer aylık dönem lerinde en fazla dörtte biri oranında kullanılabilir.

b) N et işlem hacm inin aynı takvim yılına ilişkin on iki aylık ortalam a Tüketici Fiyat Endeksi değişim oranı uygulanm ış tutarının otuz m ilyar Türk liralık kısmı için bu tutarın yüzde ikisine, otuz m ilyar Türk lirasının üzerindeki kısmı için ise bu tutarın binde üçüne kad ar promosyon, ödül, puan, kupon, hediye çeki ve benzeri im kânları izleyen takvim yılında sunabilir. Buna göre hesaplanan tutar, elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcı ve ekonom ik bütünlük içinde bulunduğu kişiler tarafından elektronik ticaret p a zar yerindeki alıcı ve elektronik ticaret hizm et sağlayıcılara yapılabilecek toplam indirim bütçesini oluşturur ve b ir takvim yılının üçer aylık dönem lerinde en fazla dörtte biri oranında kullanılabilir. Alıcı ve elektronik ticaret hizm et sağlayıcı adına katlanılan m aliyetler ile bunlara sağlanan ekonom ik m enfaatler de bu kapsam da değerlendirilir. Bakanlık, bu bende göre hesaplanan tutarın m al ve hizm et sektör ve kategorileri itibarıyla kullanım üst sınırını belirlem eye yetkilidir.

c) Elektronik ticaret hizm et sağlayıcının ticari ilişkilerini, alternatif kanallardan aynı ya da farklı fiyattan m al veya hizm et sunm asını ya da reklam yapm asını kısıtlayamaz, herhangi b ir kişiden m al veya hizm et tem inine zorlayamaz. Buna im kân sağlayan herhangi b ir hükm e aracılık sözleşm esinde y e r veremez

(...)

(4) B ir takvim yılındaki net işlem hacm i altm ış m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler

hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizm et

sağlayıcılar, birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen yüküm lülüklere ilave olarak

aşağıdaki hususlara uym akla yüküm lüdür:

a) A racılık hizm eti sunduğu elektronik ticaret p a za r yerlerinde, 23/2/2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu kapsam ında kredi kartıyla yapılan kredili ödem e işlem leri ile diğer ödem e işlem leri hariç olm ak

- 44 / 1086-615

üzere, ekonom ik bütünlük içinde bulunduğu bankaların ya da 6361 sayılı

Kanun kapsam ındaki şirketlerin, kredi verme işlem leri dâhil sundukları he r türlü

hizm etin gerçekleştirilm esine ilişkin faaliyette bulunm asına im kân sağlayamaz.

b) A racılık hizm eti sunduğu elektronik ticaret p a zar yerlerinde;

1) Ekonom ik bütünlük içinde bulunduğu 6493 sayılı Kanun kapsam ındaki

elektronik para kuruluşlarınca ihraç edilen elektronik paraların kabulüne ilişkin

faaliyette bulunulm asına im kân sağlayamaz,

2) 6493 sayılı Kanunun 12 nci m addesinin ikinci fıkrasının (h) bendi ile 18 inci

m addesinin beşinci fıkrası uyarınca 6493 sayılı Kanun kapsam ı dışında kalan

araçlarla ilgili hizm etler sunam az veya ekonom ik bütünlük içinde bulunduğu

kişilerce bu hizm etlerin sunulm asına im kân sağlayamaz.

(7) Bu m adde kapsam ında net işlem hacmi, işlem sayısı ve toplam satış hasılatının hesaplanm ası ile üçüncü fıkranın (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanan tutarların kullanılm asında yurt dışına yönelik işlem ler dikkate alınmaz.

(...)

(10) Bu m addede belirtilen parasal eşikler ETBİS verileri kullanılarak he r yıl hesaplanan elektronik ticaret hacm inin yıllık değişim oranına göre artırılır. Artırım ın yapıldığı tarihten önceki takvim yılına ilişkin net işlem hacm ine uygulanacak bu eşikler ile elektronik ticaret hacm inin yıllık değişim oranı en geç şubat ayı içinde Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.

(...)

(12) B ir takvim yılındaki ne t işlem hacm i otuz m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcının ya da b ir takvim yılındaki net işlem hacm i otuz m ilyar Türk lirasının ve iptal ve iadeler hariç işlem sayısı on m ilyon adedin üzerinde olan elektronik ticaret hizm et sağlayıcının ekonom ik bütünlüğü içinde bulunup bu eşiklerin altında kalan ve elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcının net işlem hacm ine dâhil edilm eyen elektronik ticaret aracı hizm et sağlayıcılar ile ekonom ik bütünlük içinde bulunup m al veya hizm et ilanlarının yayım lanm asına elektronik ortam sağlayanların h e r birinin reklam ve indirim bütçeleri, üçüncü fıkranın (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanan reklam ve indirim bütçelerinin he r birinin yüzde yirm isinden fazla olam az.”

(28) Yukarıda yer verilen yüküm lülüklere ek olarak 22.02.2023 tarihli ve 32113 sayılı Resmi

Gazete’de yayım lanan Cum hurbaşkanlığı Kararı uyarınca 6563 sayılı Kanun’un Ek

Madde 2, Ek Madde 3 ve Ek Madde 4 hüküm lerinde belirtilen parasal eşiklerin yarısı

oranında artırılmasına, m ezkûr Kanunun geçici 2. maddesinin dördüncü fıkrası

gereğince karar verilmiştir. Söz konusu parasal eşiklerin, 6563 sayılı Kanunun Ek

Madde 2 hükmünün onuncu ve Ek Madde 4 hükmünün altıncı fıkraları gereğince 2025

yılı için artırılması gerekmiş ve 2025 yılı eşik değerlerinin belirlenm esine esas teşkil

eden (ETAHS ve ETHS net işlem hacimleri toplam ı) elektronik ticaret hacmindeki yıllık

değişimin % 62,29 olarak gerçekleştiği belirtilerek eşikler güncellenm iştir9

(29) Mevcut durumda, YE M E K SEPETİ’nin 6563 sayılı Kanun’un Ek M adde 1 numaralı

hükmünün birinci fıkrası ve E-Ticaret Yönetm eliği’nin 11. maddesi uyarınca elektronik

ticarette haksız ticari uygulam alarda bulunm ama yüküm lülüğü bulunmaktadır. (..... ).

9Bkz.https://ticaret.gov.tr/duyurular/6563-sayili-elektronik-ticaretin-duzenlenmesi-hakkinda-kanun-

kapsaminda-parasal-esik-degerlerin-guncellenmesine-iliskin-aciklama., Erişim Tarihi: 19.11.2025.

H.2.2 Taahhütlerin Kaldırılm asına ve Revize Edilm esine İlişkin Geçm iş Tarihli Kurul Kararları

25.11.2021 Tarihli ve 21-57/799-395 Sayılı Kurul Kararı

(30) Luxottica Group S.p.A.’nın (LUXOTTICA) kontrol sahibi hissedarı olan Delfin S.a.r.l. ile Essilor International Com pagnie Générale d’Optique S.A. (ESSILOR) arasında, ESSILOR ve LUXO TTICA’nin faaliyetlerini birleştirm ek ve ortak bir holding şirketi olan EssilorLuxottica S.A.’yı (ESSI-LUX) oluşturm ak am acıyla yapılan birleşme başvurusuna taraflarca sunulan taahhüt metni çerçevesinde Kurulun 01.10.2018 tarihli ve 18-36/585 286 sayılı kararı ile koşullu olarak izin verilmiştir.

(31) Taahhüt metninde, ESSILO R’un Merve Optik Sanayi ve Ticaret A Ş ’deki (MERVE OPTİK) hisselerini elden çıkarmasını ve uygun bir alıcıya devretm esini içeren yapısal taahhütler ile oftalm ik lens, optik çerçeve ve güneş gözlüğü ürünlerinin bağlı satışını gerçekleştirm em e, optikçilere tarafların rakiplerinin ürünlerini satın almalarını yasaklayan fiili veya sözleşm esel m ünhasırlık hüküm leri uygulam ama gibi davranışsal taahhütler yer almış ve davranışsal taahhütlerin süresi üç yıl olarak belirlenmiştir. Üç yıllık sürenin dolm asıyla birlikte, ilgili taahhütlerin yeniden değerlendirilm esine karar verilmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirm eler neticesinde, Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21-57/799-395 sayılı kararı ile ESSI-LUX’ün söz konusu dönem de fiili m ünhasırlık ve bağlı satış uyguladığı iddiasına yönelik soruşturm aya konu bir eylem içinde olması ve taahhütlerin devam ının pazardaki rekabeti korumak açısından gerekli görülmesi sebebiyle söz konusu davranışsal taahhütlerin süresinin 3 yıl uzatılm asına karar verilmiştir.

07.07.2022 Tarihli ve 22-32/498-200 Sayılı Kurul Kararı

(32) Cam geri dönüşüm sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiasıyla Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları AŞ (ŞİŞECAM ) ile iştiraki Şişecam Çevre Sistemleri AŞ (ç EV r E SİSTEM LERİ) hakkında başlatılan önaraştırma, sunulan taahhütlerin bağlayıcı hâle getirilmesi suretiyle Kurulun 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712 354 sayılı kararıyla sonlandırılmıştır. Akabinde ŞİŞECAM tarafından; cam sektöründe yaşanan küresel talep artışı, tedarik sorunları, enerji m aliyetlerindeki yükseliş ve ekonom ik gelişm eler neden gösterilerek, bağlayıcı hâle gelen taahhütlerin yeniden değerlendirilm esi ve yeni taahhüt önerilerinin incelenmesi talep edilmiştir.

(33) Gerçekleştirilen inceleme neticesinde, Kurulun 07.07.2022 tarihli ve 22-32/498-200 sayılı kararı ile ıskarta düz cam geri dönüşüm ünün sınırlandırılm am ası adına taahhüt paketinin birinci m addesinin ÇEVRE SİSTEM LERİ’nin 15 bin ton ile sınırlı olarak ıskarta düz cam tedarik edebilmesine, ıskarta cam toplam a alanında yaşanan aksaklıkların önlenebilm esi ancak taahhüt öncesi dönem de ortaya çıkan dışlayıcı etkilerin tekrar oluşm am asını tem inen paketin ikinci maddesinin, ÇEVRE SİSTEM LERİ’nin 25 bin ton ile sınırlı olarak ıskarta cam ambalaj tedarik edebilm esine olanak tanıyacak şekilde değiştirilm esinin uygun olacağı değerlendirilmiştir. Ayrıca, harman maliyetinin ve ithalat fiyatlarının yükselm esi ve yurt dışından ıskarta cam ithalatının Türkiye’deki rekabet sorunları bakımından sınırlı etkiye sahip olması hususları dikkate alınarak paketin üçüncü maddesinin, ÇEVRE SİSTEM LERİ’nin iki yıl süresince 30 bin ton ile sınırlı olarak ıskarta cam ithalatı yapabilm esine olanak tanıyacak şekilde değiştirilm esinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Son olarak, Fırına Hazır Cam Ambalaj Kırığı (FHCAK) ürün temini bakım ından ŞİŞECAM ’ın aradığı kalite spektlerine uygun üretim yapan teşebbüs sayısının sınırlı olduğu ve bu taahhüt maddesinin yerine getirilmesi bakım ından fiili im kânsızlık oluşacağı dikkate alınarak paketin dördüncü maddesinin, ÇEVRE SİSTEM LERİ’nin FHCAK tedariki kapsam ında birden fazla teşebbüsten toplam

alım larının %35’inden fazla alım yapamaması şartının kaldırılmasına imkân tanıyacak şekilde değiştirilm esinin uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

23.02.2023 Tarihli ve 23-10/170-53 Sayılı Kurul Kararı

(34) ŞİŞECAM tarafından, Kurulun 21.10.2021 tarihli ve 21-51/712-354 sayılı kararıyla bağlayıcı hale getirilen ve 07.07.2022 tarihli ve 22-32/498-200 sayılı kararıyla revize edilen taahhüt paketinin birinci m addesinde belirlenen ıskarta düz cam tedarik miktarı üst sınırının, 06.02.2023 tarihinde Kahram anm araş ve çevre illerde meydana gelen deprem sebebiyle artırılması suretiyle taahhütlerin revize edilmesi talep edilmiştir.

(35) Kurul tarafından, deprem bölgesinden ıskarta düz cam tedarik eden teşebbüslerin ekonom ik faaliyetlerinin durmaması ve bu teşebbüslerin pazar dışı kalmaması amacıyla, taahhüt paketinin birinci m addesinde belirlenen yıllık 15 bin ton üst sınırının, ŞİŞECAM tarafından Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyam an, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Gaziantep, Elazığ, Osmaniye ve Kilis illerinde faaliyet gösteren tedarikçilerden deprem sebebiyle ortaya çıkan ıskarta düz cam ürünüyle sınırlı kalm ak kaydıyla 30.06.2023 tarihine kadar en fazla 18 bin ton tedarik edilm esine imkân verecek şekilde, sadece ikinci yıl için 33 bin ton olarak belirlenm esine karar verilmiştir.

H.3 Değerlendirm e

(36) Bu başlık altında, YEM EK SEPETİ’nin talebi doğrultusunda pazarın yapısında taahhütlerin yeniden değerlendirilm esini gerektirecek bir değişiklik olup olmadığı ve her bir taahhüt özelinde, taahhütlerin kaldırılmasına gerek olup olmadığı değerlendirilmiştir. H.3.1 YEM EK SEPETİ’nin Taaahhütlerin Kaldırılm ası Talebine İlişkin Değerlendirm e

(37) YEM EK SEPETİ tarafından, teşebbüsün hâlihazırda çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında hâkim durum da bulunmadığı; dolayısıyla dar EKM, zorunlu minimum sepet tutarı ve zorunlu Joker uygulam alarına son verileceği ve Vale fiyatlandırm a politikasının ilgili m aliyet kalemlerini karşılayacak şekilde sürdürüleceğine dair sunulan taahhütlerin işlevsiz hale geldiği ve bu doğrultuda Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararının sebep unsurunu kaybettiği ifade edilerek taahhütlerin kaldırılması talep edilmiştir.

(38) Taahhütlerin yeniden değerlendirilm esi için 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde"Kararın alınm asına tem el teşkil eden herhangi b ir unsurda esaslı değişiklik olm ası” koşulu aranmaktadır. Söz konusu koşulun gerçekleşip gerçekleşm ediğinin tespitine yönelik olarak, aşağıda öncelikle taahhüt kararının alındığı tarihten sonra Y E M E K SEPETİ’nin pazardaki konumunun, teşebbüs tarafından yapılan başvuruda belirtildiği gibi değişip değişm ediği ve teşebbüsün hâlihazırda hâkim durum da olup olmadığı incelenm iş akabinde taahhütlere ilişkin değerlendirm e yapılmıştır.

H.3.1.1 Pazarın Yapısında Esaslı Bir Değişiklik Olup Olm adığına İlişkin Değerlendirm e1 0

(39) Pazarın yapısında taahhütlerin kaldırılmasını gerektirecek bir değişiklik olup olmadığının değerlendirilm esi noktasında ilk olarak, Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı doğrultusunda YEM EK SEPETİ tarafından sunulan taahhütlerin kabulüyle sonlandırılan soruşturm a kapsam ında incelenen dönem de [2015-2020/9] YEM EK 1 0 Bu başlık altında hem dosya kapsamında hem de Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı ile nihayete erdirilen soruşturma ve hâlihazırda devam eden 2025-1-035 sayılı kapsamında elde edilen bilgi ve belgelerden faydalanılmıştır.

SEPETİ ve rakiplerinin "çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizm etleri” pazarındaki konum unun ve pazar dinam iklerinin ortaya konulması gerekm ektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen değerlendirm elere aşağıda yer verilmiştir.

(40) Soruşturm a kapsam ında hâkim durum değerlendirilm esi yapılırken, Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Davranışlarına İlişkin Kılavuz (Kılavuz) dikkate alınarak; Y E M E K SEPETİ’nin ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu, pazara giriş ve pazarda büyüm e engelleri olup olmadığı ve alıcıların pazarlık gücü gibi unsurlar göz önünde bulundurulmuştur.

(41) YE M E K SEPETİ ve rakiplerinin ilgili pazardaki konumu incelenirken ise, sipariş adedi, sipariş tutarı, aktif kullanıcı sayısı, anlaşmalı restoran sayısı ve zincir restoran sayısı gibi param etreler dikkate alınmıştır. Bu kapsamda;

- Y E M E K SEPETİ’nin 2015-2018 dönem lerinde sipariş adedi ve sipariş tutarı

bazında hesaplanan pazar paylarının % ()’un altına düşmediği; 2019 yılında

sipariş adedi ve tutarına göre pazar payının %(.... ) civarında olduğu, buna karşın

rakiplerinin pazar payları toplam ının dahi % ()’nin altında kaldığı, 2020 yılının

Eylül ayına kadar olan dönem de ise Y E M E K SEPETİ’nin pazar payının her iki

param etre bakım ından da % (..... ) düşüşle % (......) civarında gerçekleştiği,

- Y E M E K SEPETİ’nin aktif kullanıcı sayısının yıllar içerisinde istikrarlı bir şekilde

arttığı (2015 yılında (.... ) civarında olan kullanıcı sayısının 2020 yılına

gelindiğinde (..... )’a yaklaştığı), rakipler bakım ından ise bir tek GETİR Y E M E K ’in

kullanıcı sayısında dikkate değer bir sıçram a olduğu ancak bu artışın YEM EK

SEPETİ ile karşılaştırılam ayacak düzeyde kaldığı,

- Anlaşm alı restoran sayısı bakım ından da YE M E K SEPETİ’nin 2020 yılında en

yakın rakibinin yaklaşık (.... ) katı anlaşmalı restoran sayısı ile pazar liderliğini

sürdürdüğü, anlaşmalı olunan zincir restoran şube sayılarına bakıldığında ise,

Y E M E K SEPETİ’nin 2020 yılı için en yakın rakibinin yaklaşık (.... ) katı büyüklükte

olduğu

ortaya konulmuştur.

(42) Elde edilen verilerden, YE M E K SEPETİ’nin pazar payının yıllar itibarıyla istikrarlı bir seyir izlediği ve rakipleriyle arasındaki farkın korunduğu görülmüştür. 2019 yılında pazara yeni giren GETİR YEMEK, pazar payını 2020 yılına kadar % (.... ) oranında arttırm ış olsa da bu durumun, YEM EK SEPETİ’nin tekele yakın pazar gücünü değiştirecek seviyede olmadığı değerlendirilmiştir.

(43) Pazar paylarına ek olarak, pazara giriş ve büyüm e engelleri de incelenmiştir. Bu kapsamda, çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizm etlerinin çok taraflı pazar niteliğini haiz olm asından kaynaklanan önemli şebeke etkileri, kullanıcı alışkanlıkları, Y E M E K SEPETİ’nin sahip olduğu önemli boyuttaki kullanıcı ve restoran verisi, yüksek marka bilinirliği, finansal ve ekonom ik gücü gibi hususların piyasaya yeni teşebbüslerin girm esinin veya piyasadaki teşebbüslerin büyüm esinin önünde giriş engeli oluşturm asının muhtemel olacağı değerlendirilmiştir.

(44) Son olarak alıcı gücü bakımından yapılan değerlendirm eler sonucunda ise, dosya kapsam ında elde edilen bilgilerden, geniş müşteri portföyüne ve marka bilinirliğine sahip zincir restoranların dahi paket servis siparişlerinin önemli bir bölümünü YEM EK SEPETİ üzerinden gerçekleştirdiği, YEM EK SEPETİ’nin rakibinin olmadığı, sektörde tek oyuncu olduğu, pazara yeni giren firm aların tutunamadığı, özellikle tekil ve birkaç şubeli restoranların YEM EK SEPETİ’ne bağım lılıklarının daha da yüksek olduğu, aktif kullanıcı

sayısının büyüklüğü de dikkate alındığında ilgili pazarda YE M E K SEPETİ’nin pazar gücünü baskılayacak düzeyde bir alıcı gücünün olmadığı ifade edilmiştir.

(45) Yapılan tüm inceleme ve tespitler sonucunda; Y E M E K SEPETİ’nin, rakiplerinden ve m üşterilerinden bağım sız hareket etmesini sağlayacak şekilde tekele yakın bir pazar gücüne sahip olduğu, bunu uzun süredir koruduğu, rakiplerinin Y E M E K SEPETİ üzerinde rekabet baskısı oluşturam adığı görülmüş, pazara ilk giren avantajı ve kullanıcı alışkanlıkları da dikkate alınarak 2015-2020 yılları arasındaki dönem de YEM EK SEPETİ’nin çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında hâkim durum da olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

(46) Devam eden süreçte, çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmeti kapsamında platform una üye restoranların platform teslimatlı kurye sistemini kullanmalarını zorunlu tutm ak ve böylelikle üye restoranların faaliyetlerini zorlaştırm ak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etm ediğinin tespiti amacı ile 07.03.2024 tarih ve 24-12/211-M sayılı Kurul kararı ile YEM EK SEPETİ hakkında yeni bir soruşturm a başlatılm asına karar verilmiştir. Söz konusu soruşturm a kapsam ında yukarıda detaylarına yer verilen soruşturm a sürecine paralel şekilde benzer param etreler bakımından YEM EK SEPETİ’nin pazarda hâkim durum da olup olmadığı analiz edilmiştir. Yürütülen soruşturm anın sonucunda ise, Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı kapsamında, YE M E K SEPETİ’nin hâkim durum da olm adığına hükmedilmiştir.

(47) Bu kapsamda, Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı ile nihayete erdirilen soruşturm a ve incelemesi süren 2025-1-035 sayılı dosya kapsam ında elde edilen veriler doğrultusunda, çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarının güncel durum unu ve YEM EK SEPETİ ile rakiplerinin pazardaki konumunu gösteren analizlere aşağıda yer verilmiştir. İlk olarak platform üzerinden gerçekleşen sipariş sayıları ve tutarları incelenm iştir:

Teşebbüslerin Sipariş Adedi Bazında Pazar Payları (%)____________________________________

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(48) Yukarıda yer verilen tablodan, 2025/6 dönemi itibarıyla ilgili pazarda bulunan teşebbüslerin sipariş adedi bazında pazar paylarının YEM EK SEPETİ bakımından % (.... ), TRENDYO L GO bakımından % (..... ), GETİR YEM EK bakımından ise % (......) oranında gerçekleştiği görülmektedir. M evcut durum da sipariş adedi bazında pazar payları bakımından YEM EK SEPETİ lider konumda olmakla birlikte en yakın rakibi TRENDYO L GO ile arasında yalnızca % (.... ) puanlık bir fark bulunmaktadır. Tablonun geneline bakıldığında, YEM EK SEPETİ 2019’da % (..... ) pazar payına sahipken pazara GETİR YEM EK ve TRENDYO L GO gibi güçlü oyuncuların girmesi ile YEM EK SEPETİ’nin önemli düzeyde pazar payı kaybı yaşadığı ve sipariş adedi bazında pazar 1 1 DOYURUNBENİ, 10.05.2024 tarihi itibarıyla faaliyetlerine son vererek pazardan çıkış yapmıştır.

payının yıllar içinde azalm aya başladığı görülmektedir. Zira YE M E K SEPETİ’nin pazar payının 2021 yılında % (.... ) seviyesine, 2022 yılında % (..... ) seviyesine, 2023 yılında % (.... ) seviyesine indiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, 2019 yılından bu yana pazar payı kaybeden YEM EK SEPETİ’nin pazar payının ilk defa 2024 yılında % (..... ) puan artarak % (..... )’e ve 2025/6 dönem inde % (......) düzeyinde artışla % (......)’e ulaştığı görülmektedir.

Teşebbüslerin Sipariş Tutarı Bazında Pazar Payları (%)

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(49) İlaveten yukarıda yer alan tablo incelendiğinde, 2025/6 dönemi itibarıyla ilgili pazarda bulunan teşebbüslerin sipariş tutarı bazında pazar paylarının YE M E K SEPETİ bakım ından % (.... ), TRENDYO L GO bakım ından % (..... ) ve son olarak GETİR YEM EK bakım ından % (..... ) oranında gerçekleştiği görülmektedir. Tablonun geneline bakıldığında, Y E M E K SEPETİ 2019’da % (.... ) pazar payına sahipken pazar payının yıllar içinde azalm aya başladığı, 2021 yılında % (.... ) seviyesine, 2022 yılında % (......) seviyesine, 2023 yılında % (..... ) seviyesine indiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte 2019 yılından bu yana pazar payı kaybeden Y E M E K SEPETİ’nin pazar payının ilk defa 2024 yılında % (.... ) puan artarak % (..... ) ve 2025/6 dönem inde % (..... ) puan artışla % (......) seviyesine ulaştığı görülmektedir. YE M E K SEPETİ’nin en yakın rakibi konumundaki TRENDYO L G O ’nun pazar payı ise, pazara girdiği 2020 yılından itibaren artış eğilimi gösterm iş olup 2021 yılında % (.... ), 2022 yılında % (..... ), 2023 yılında % (..... ), 2024 yılında % (.... ), 2025/6 dönem inde ise % (......) olarak gerçekleşmiştir. GETİR Y E M E K ’in pazar payının ise pazara girişinden itibaren artış eğilimi gösterm ekle birlikte 2023 yılına gelindiğinde bu eğilimi koruyamadığı; 2023 ve 2024 yılları ile 2025/6 dönem inde teşebbüsün pazar payı kaybettiği görülmektedir. Diğer rakiplerin ise pazarda önemli bir yer edinemedikleri, pazarın çok sınırlı bir kısmını oluşturdukları dikkat çekmektedir.

(50) Soruşturm a kapsam ında YE M E K SEPETİ’nin ve rakiplerinin sipariş adedi ve sipariş tutarı bakımından Türkiye genelindeki pazar payı verilerine ilaveten, iki büyük il olan Ankara ve İstanbul bakım ından da pazar payı verilerinin incelenmesi gerektiği değerlendirilm iştir. Aşağıdaki tablolarda İstanbul ve Ankara illerinde YEM EK SEPETİ ve rakiplerinin sipariş adedi ve sipariş tutarı bazındaki pazar paylarında yıllar içerisinde yaşanan değişim e yer verilmiştir.

Tablo 5: İstanbul'da Çevrim İçi Yemek Siparişi-Servisi Platform Hizmetleri Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Sipariş Adedi ve Sipariş Tutarı Bazında

Pazar Payları (%)____________________________________________________________________________________________________________

2019 2020 2021 2022 2023 2024/11

TEŞEBBÜS Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

Tablo 6: Ankara'da Çevrim İçi Yemek Siparişi-Servisi Platform Hizmetleri Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Sipariş Adedi ve Sipariş Tutarı Bazında

Pazar Payları (%) ________________ _________________ _________________ _________________ _________________ _________________

2019 2020 2021 2022 2023 2024/11

TEŞEBBÜS Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş Sipariş

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(51) Tablolardan görüldüğü üzere, Y E M E K SEPETİ’nin İstanbul ilinde sipariş adedi bazında pazar payı 2019 yılında % () iken TRENDYO L GO ve GETİR Y E M E K ’in pazara girişi sonrasında pazar payı 2022, 2023 ve 2024 yılları için sırası ile % (.... ), % (..... ), % (...... ) olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, aynı dönem de TRENDYO L GO ’nun pazar payı sırası ile % (..... ), % (..... ) ve % ()’dir. Ankara iline bakıldığında da 2019 yılında Y e M e K SEPETİ sipariş adedi bakımından tekel konum unda pazar payına sahip iken pazar payının 2022, 2023 ve 2024 yılları için sırası ile % (.... ), % (..... ) ve % (..... ) seviyelerine düştüğü görülmektedir. Aynı dönem de TRENDYO L G O ’nun pazar payı sırası ile % (..... ), % () ve % ()’dur. GETİR Y E M E K ’in ise 2022, 2023 ve 2024 yılları için sırası ile % (..... ),% (......) ve % (......) oranında pazar payı elde ettiği görülmektedir.

(52) Sipariş tutarı bazında bakıldığında ise, YEM EK SEPETİ’nin İstanbul ilinde pazar payı 2019 yılında yaklaşık % (..... ) iken GETİR YEM EK ve TRENDYO L G O ’nun pazara girişi ertesinde 2022, 2023 ve 2024 yılları için sırası ile % (.... ), % (..... ) ve % (..... ) olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönem de TRENDYO L GO’nun pazar payı sırası ile % (.... ), % (...... ) ve % ()’tür. GETİR Y E M E K ’in ise 2022, 2023 ve 2024 yılları için sırası ile % (..... ), % (.... ) ve % (..... ) oranında pazar payı elde ettiği görülmektedir. Ankara ili bakımından da İstanbul’a benzer bir tablo söz konusudur. Bu çerçevede, 2019 ve 2020 yıllarında pazara yeni giriş yapan teşebbüslerle pazarın yapısının değiştiği, YE M E K SEPETİ’nin 2020 yılından sonra düzenli olarak keskin bir şekilde pazar payı kaybettiği, ancak 2024 yılında pazar payını düşük bir miktar artırdığı görülmektedir.

(53) Sipariş adedi ve sipariş tutarı bazında, gerek Türkiye geneli gerekse Ankara ve İstanbul illeri özelinde gerçekleşen pazar payları incelendiğinde, 2024 yılı itibarıyla çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarının büyük ölçüde YEM EK SEPETİ, TRENDYO L G o ve GETİR YE M E K olm ak üzere üç büyük teşebbüs tarafından domine edildiği söylenebilecektir. Öyle ki, pazarın günüm üzdeki yapısına ulaşmasına kadar geçen süreçte TRENDYO L G o ve GETİR YEM EK ile benzer dönem lerde pazara giren ya da pazarda faaliyet yürüten çeşitli teşebbüsler pazardan çıkmış ya da dikkate alınm ayacak kadar düşük oranlarda pazar payı ile faaliyetlerine devam etmiştir.

(54) Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aracılık ettikleri işlem ler (sipariş tutarları) üzerinden komisyon ücreti tahsil ettiği bilinmektedir. Söz konusu komisyon oranları ve uygulanm a yöntem leri her bir teşebbüs özelinde farklılaşsa da en nihayetinde teşebbüslerin söz konusu faaliyetlerinden elde ettikleri ciroyu ifade etmesi nedeniyle komisyon gelirlerinin teşebbüslerin pazardaki konumunu göstermesi açısından en önemli parametrelerden biri olduğu değerlendirilm iştiir. Bu kapsam da aşağıda ilgili pazarda yer alan platformların komisyon gelirleri bakım ından pazar paylarına yer verilmiştir:

Teşebbüslerin Komisyon Gelirleri Bazında Pazar Payları (%)1 2 _____________ ________ ________

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(55) Yukarıda yer verilen tablo incelendiğinde, 2025/6 dönemi itibarıyla ilgili pazarda bulunan teşebbüslerin komisyon gelirleri bazında pazar paylarının YE M E K SEPETİ bakımından % (), TRENDYO L GO bakımından % () ve son olarak GETİR Y E M E K bakımından % ()oranında gerçekleştiği görülmektedir. Pazara nispeten daha yakın tarihte giren MİGROS Y E M E K ’in ise komisyon geliri bakım ından pazar payının % (..... ) gibi sınırlı bir seviyede kaldığı anlaşılm aktadır. 2019-2022 dönemi boyunca Y E M E K SEPETİ’nin pazar payı azalış eğiliminde olurken 2023 ve 2024 yılı itibarıyla artış eğilimine geçtiği, en yakın rakip TRENDYO L G O ’nun ise ilgili dönem boyunca istikrarlı bir şekilde pazar payını artırdığı ancak 2025/6 dönem inde % (.... ) düzeyinde kayıp yaşadığı görülmektedir. M evcut durum da komisyon gelirleri bazında pazar payları bakımından Y E M E K SEPETİ lider konumda olmakla birlikte en yakın rakibi T r E n DYOL GO ile arasında yalnızca % (.....) puanlık bir fark bulunmaktadır.

(56) Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında faaliyet gösteren bir teşebbüsün en önemli önceliklerinden biri, mümkün olduğu kadar restoranı platformuna üye yaparak geniş bir kullanıcı portföyüne ulaşmaktır. Zira geniş bir restoran ağı, kullanıcının gözünde platformu kullanılabilir ve çekici kılmaktadır. Benzer şekilde aktif kullanıcı sayısının yüksek olması da restoran nezdinde de platformu daha çekici kılmaktadır. Bu çerçevede, YEM EK SEPETİ ve rakiplerinin aktif kullanıcı sayıları13, anlaşmalı oldukları restoran sayıları ile zincir restoran sayılarına aşağıdaki grafiklerde yer verilmiştir:

1 2 Tüm teşebbüsler bakımından KDV dâhil komisyon gelirleri esas alınmıştır.

1 3 En az bir kere başarılı yemek siparişi veren kullanıcı anlamına gelmektedir.

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(57) Yukarıda yer verilen grafik incelendiğinde, 2025/6 dönemi itibarıyla YEM EK SEPETİ’nin (..... ), TRENDYO L GO’nun (.... ), GETİR YE M E K ’in (......), MİGROS YE M E K ’in ise (..... ) aktif kullanıcısı olduğu anlaşılmıştır. Grafikte yer alan verilerden YEM EK SEPETİ’nin incelenen dönem itibarıyla aktif kullanıcı sayısı bakım ından lider konumda olduğu, ancak 2023 yılına gelindiğinde TRENDYO L GO ve YE M E K SEPETİ arasındaki aktif kullanıcı sayısı farkının azaldığı anlaşılmaktadır. Zira Y E M E K SEPETİ’nin aktif kullanıcı sayısı, 2023 yılında TRENDYO L GO’nun (..... ); 2024 yılında ise (.... ) katıdır. Bunun yanında, TRENDYO L GO’nun özellikle 2022 yılında bir önceki yıla kıyasla aktif kullanıcı sayısını yaklaşık (..... ) katına çıkardığı, 2023 yılında aktif kullanıcı sayısında düşüş olsa da bu eğilimin pazarın tüm oyuncuları bakımından geçerli olduğu, söz konusu hususun da ilgili dönem de Covid-19 pandem isinin etkilerinin ortadan kalkması ile ilişkili olduğu değerlendirilmiştir.

Grafik 2: (....)

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(58) Anlaşm alı restoran sayıları bakımından pazarın m evcut durumdaki yapısı incelendiğinde, TRENDYO L G O ’nun ilk sırada ((..... )), GETİR YE M E K ’in ((.....)) ikinci sırada yer aldığı, YEM EK SEPETİ’nin ((..... )) ve MİGROS Y E M E K ’in ((..... )) sırasıyla üçüncü ve dördüncü sırada bulunduğu görülmektedir. Anlaşmalı restoran sayısı bakım ından 2019-2021 dönem inde pazar lideri konum unda bulunan YEM EK SEPETİ’nin anlaşmalı restoran sayısının artış hızının 2021 yılından itibaren azaldığı ve 2022 yılı itibarıyla anlaşmalı restoran sayısı bakım ından üçüncü sıraya düştüğü, takip eden yıllarda ikinci sıraya yükselse de mevcut durum da üçüncü sıraya gerilediği tespit edilmiştir. İlaveten, 2022 yılında anlaşmalı restoran sayısı bazında birinci sırada yer alan GETİR YEMEK, bu konumunu koruyam ayarak takip eden yıllarda ikinci ve üçüncü sıraya düşerken ikinci konum undaki TRENDYO L GO 2023 yılı itibarıyla birinci sıraya yerleşmiştir.

(59) Anlaşm alı restoran sayılarına ek olarak platformların, kullanıcı tabanını genişletebilm ek için tüketicilerin sıkça tercih ettiği ve bilinilirliği yüksek zincir restoranları ağlarına dâhil etmesi de büyük önem arz etmektedir. YEM EK SEPETİ ve rakiplerinin anlaşmalı olduğu zincir restoran sayılarına aşağıdaki grafikte yer verilmiştir.

Grafik 3: (....)

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(60) Grafikte yer alan verilere göre, YE M E K SEPETİ’nin 2019-2022 dönemi boyunca anlaşmalı zincir restoran sayısı istikrarlı bir şekilde artış gösterirken 2023 yılında azalış eğilimine geçmiş, 2024 yılında ise tekrar yükselişe geçmiştir. Bununla birlikte TRENDYO L GO, GETİR Y E M E K ve MİGROS YEM EK bakımından anlaşmalı zincir restoran sayısı her yıl artmaktadır. G O FO DY ve D O YU RU NBENİ’nin anlaşmalı zincir restoran sayısının ise her yıl azaldığı, 2023 yılı bakımından sırası ile sadece (.... ) ve (.... ) zincir restoran ile anlaşmalı oldukları görülmektedir. Çevrim içi yem ek siparişi- servisi platform hizmeti sunan teşebbüsler bakımından anlaşmalı zincir restoran sayısı, kullanıcıları platforma çekm ek için önemli bir ölçüttür. Bu çerçevede 2025 yılının Haziran ayı itibarıyla, (.... ) adet anlaşmalı zincir restoran ağı ile YE M E K SEPETİ ve (..... ) adet anlaşmalı zincir restoran ağı ile TRENDYO L GO’nun bu param etre bakım ından yakın konumda olduğu; MİGROS Y E M E K ’in ise (..... ) adet anlaşmalı zincir restoran ağı ile söz konusu param etre bakım ından rakiplerinin önüne geçtiği anlaşılmaktadır.

(61) Yukarıda yer verilen veriler birlikte değerlendirildiğinde, YE M E K SEPETİ’nin birçok param etreye göre hesaplanan pazar payı bakım ından lider konumunu hala devam ettirdiği ve pazarda önemli bir güce sahip olduğu görülmektedir. Bununla birlikte 2021 yılına kadar pazar lideri konumda bulunan Y E M E K SEPETİ’nin özellikle TRENDYO L GO ve GETİR YE M E K ’in pazara girişiyle tekel konum undaki pazar payını yıllar itibarıyla kaybettiği, pazar payının 2024 yılına kadar m ütem adiyen azalış seyri izlediği, 2024 ve 2025 yılları bakımından bir m iktar artış olsa da en yakın rakibi TRENDYO L GO ile arasındaki pazar payı farkının en önemli param etre olan sipariş adedi bakımından 2023 yılında % (..... ), 2024 yılında yaklaşık % (.... ) ve 2025 yılı Haziran ayı itibarıyla ise % (...... ) olarak gerçekleştiği, bazı param etreler bakımından TRENDYO L GO ’nun YEM EK SEPETİ’ni geride bıraktığı ve YEM EK SEPETİ’nin pazar payının ve pazardaki gücünün istikrarlı bir görünüm sergilem ediği değerlendirilmiştir.

(62) Hâkim durum değerlendirm esinde pazar payı en önemli ölçüt olarak kabul edilmekle birlikte, pazara giriş engellerinin varlığı ve yoğunluğu incelenen teşebbüsün pazardaki konumunu doğrudan etkileyen faktörler arasındadır. Bu itibarla aşağıda, hâlihazırda çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarına giriş ve pazarda büyüme engellerinin olup olm adığına ilişkin açıklam alara yer verilmiştir.

(63) Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform larının en önemli özelliklerinden birinin, ağ etkileri olduğu bilinmektedir. Bu noktada anlaşmalı restoran sayısı ve aktif kullanıcı sayısı verileri önem kazanmaktadır. Teşebbüslerin 2025/6 dönem ine ilişkin anlaşmalı restoran sayıları incelendiğinde (Grafik 2), TRENDYO L GO'nun (.... ), GETİR YEM EK'in (.... ) ve YEM EK SEPETİ'nin (..... ) adet restoranla anlaşmalı olarak faaliyet gösterdiği görülmektedir. Toplam aktif kullanıcı sayıları bakımından 2024 yılında YEM EK SEPETİ'nin (.... ), TRENDYO L GO'nun (..... ) adet; 2025/6 dönem inde ise YEM EK SEPETİ'nin (.... ), TRENDYO L GO'nun (..... ) adet aktif kullanıcı sayısı bulunmaktadır. Söz konusu veriler birlikte değerlendirildiğinde çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarı bakım ından ağ etkilerinin tek bir teşebbüs lehine işlediği söylenem eyecektir. Zira anlaşmalı restoran sayısı bakımından TRENDYO L GO, YE M E K SEPETİ'ni geride bırakarak lider konuma gelmiş olup aktif kullanıcı sayısı bakım ından ise sayılan iki teşebbüs arasındaki fark gün geçtikçe artan bir hızla kapanmaktadır.

(64) Bahse konu dosya kapsam ında yürütülen anket çalışm asında elde edilen bazı sonuçlar da çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında faaliyet gösteren restoranlar bakımından çoklu erişimin m evcut olduğunu ortaya koymaktadır.

Grafik 4: Bir veya Birden Fazla Platform İle Çalışan Restoranların Dağılımı

2,54%

■ Birden Fazla Platform Tek Platform (Yemeksepeti)

Kaynak: Kurulun 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı kararı.

(65) Yukarıda yer verilen grafik, anket çalışm asına yanıt veren 118 restoranın birden fazla platform ile çalışma eğilimini yansıtm aktadır. Bu çerçevede ankete yanıt veren restoranların % 97,46'sının (115 restoran) birden fazla platform kullanma eğilimi olduğu

anlaşılmıştır. Yalnızca YEM EK SEPETİ ile anlaşmalı olarak çalışan restoran sayısı ise 118 restoran arasında yalnızca 3’tür.

(66) Dosya kapsam ında gerçekleştirilen inceleme ve tespitler sonucunda ayrıca, YEM EK SEPETİ’nin pazardaki güçlü konumunu korum ak adına nihai kullanıcılara sunduğu kam panyalar kapsam ında katlandığı m aliyetler dikkate alındığında önemli finansal güce sahip olduğu, bununla birlikte TRENDYO L GO, G ETİR YE M E K ve MİGROS Y E M E K ’in de bu güce karşılık verecek benzer bir finansal güce sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(67) Ek olarak, geçm iş yıllarda pazara Alo Yem ek ve Yem ek Evi, İştelezzet, yem ekdem ek.com , anindayemek.com, doydum.com, nettenye.com, sefertas.com, evdebalik.com, neleryese.com gibi çok sayıda teşebbüs girse de bunların internet sitelerinin hâlihazırda aktif olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca platform ve lojistik iş modeli ile hizmet sunan Fiyuu, Scotty Yem ek ve G lovo’nun da görece kısa dönemli faaliyetlerinin ardından pazardan çıktığı görülmektedir. 2019 yılının Haziran ayından itibaren pazarda faaliyet gösteren, marka bilinirliği ve finansal gücü yüksek olan Sodexo da 2020 Ağustos ayında pazardaki faaliyetlerini sonlandırmıştır. İlaveten, D O YURUNBENİ’nin 10.05.2024 tarihi itibarıyla pazardaki faaliyetlerini sonlandırması da bahsedilen durumun en güncel örneğini oluşturmaktadır. Öte yandan, 2019’da GETİR Y E M E K ’in İstanbul’da faaliyetlerine başlaması ile pazarın görünüm ünün değişmeye başladığı söylenebilecektir. GETİR Y E M E K ’in pazara girişinden yaklaşık 1,5 yıl kadar sonra 2020 Eylül’de TRENDYO L GO pazara girmiş ve faaliyetlerini kısa zam anda birçok ile genişletmiştir. GETİR Y E M E K ’in de pazarda yerleşik bir rakibin varlığına ve güçlü bir rakibin pazara girişine rağmen 2022 yılına kadar büyüm eye devam ettiği ve kayda değer bir pazar payı elde edebildiği 2023, 2024 ve 2025 yılları itibarıyla ise düşüş eğiliminde olduğu anlaşılmıştır. Son olarak 2022 yılının Tem m uz ayında MİGROS YE M E K pazara giriş yaparak 2023, 2024 ve 2025 yıllarında pazar payını hızla artırmayı başarmıştır.

(68) Her ne kadar ilk giren avantajının YE M E K SEPETİ’ne sağladığı faydalar göz ardı edilm ese de gelinen süreçte, başta bir süper App olarak faaliyet gösteren TRENDYO L olm ak üzere, çok çeşitli alanlarda faaliyet gösteren GETİR ve çevrim içi perakendecilik alanında en önemli oyunculardan olan M İG RO S’un sahip oldukları marka bilinirliği sayesinde ilk giren avantajının çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri bakım ından m evcut durum da bir giriş engeli oluşturm adığı değerlendirilmiştir.

(69) Dolayısıyla mevcut durumda, son beş yıl içerisinde pazara giriş yapm ış oyuncuların pazardaki rekabete katılabildiği ve pazardaki ikinci ve üçüncü oyuncular olarak faaliyet gösterebildiği, ikinci oyuncunun (TRENDYO L GO) bazı param etreler bakımından Y E M E K SEPETİ’ni geride bırakabildiği, diğer bir oyuncunun da (MİGROS YEM EK) pazardaki üç büyük oyuncunun varlığına rağmen pazar payını artırabildiği dikkate alındığında 2021 yılından itibaren pazardaki diğer oyuncuların Y E M E K SEPETİ üzerinde rekabetçi bir baskı oluşturabildiği ve pazar yapısının değişm eye başladığı anlaşılmıştır.

(70) Dosya kapsam ında yapılan önemli değerlendirm elerden biri de alıcı gücü hususuna ilişkindir. YEM EK SEPETİ ile çalışan anlaşmalı restoranların GETİR YEMEK, TRENDYO L GO ve MİGROS Y E M E K gibi pazardaki diğer güçlü oyuncularla da anlaşmalı olarak faaliyet gösterdiği, restoranların ilgili platform larda ciddi oranlarda satış gerçekleştirdikleri, ilgili pazarda çoklu erişim imkânının olduğu, Y E M E K SEPETİ’nin anlaşmalı olduğu zincir restoranların ve en büyük otuz restoranın sipariş adedi ve sipariş tutarının toplam sipariş adedi ve toplam sipariş tutarı içerisindeki payını 2019-2024 dönemi boyunca istikrarlı bir şekilde artırdığı, platformların neredeyse yarı hacmine işaret eden siparişlerin her platform da bulunduğu, Y E M E K SEPETİ komisyon oranlarını

arttırdığında restoranların ikame olarak diğer teşebbüsler üzerinden sipariş alabilm elerinin mümkün olduğu ve anket sonuçlarına göre kritik bir bölüm ünün YEM EK SEPETİ ile çalışm aya son vereceğinin anlaşıldığı dikkate alınarak restoranların YEM EK SEPETİ üzerinde alıcı gücünün bulunduğu değerlendirilm iştir.

171) Yukarıda yer verilen değerlendirm eler birlikte ele alındığında, 2015-2020 yılları arasındaki döneme ilişkin analizler ile 2020-2025/6 yılları arasındaki dönem e ilişkin analizler arasında önemli farklar bulunduğu söylenebilecektir. 2019 yılına kadar sipariş adedi ve sipariş tutarı parametreleri bakımından % i) pazar payları ile sektörün neredeyse tamamını elinde tutan Y E M E K SEPETİ, 2021 yılına kadar pazar liderliğini korumuştur. Ancak özellikle TRENDYO L GO ve GETİR YE M E K ’in pazara girişiyle Y E M E K SEPETİ’nin tekel konumundaki pazar payını yıllar itibarıyla kaybettiği ve en yakın rakibi TRENDYO L GO ile arasındaki pazar payı farkının en önemli param etre olan sipariş adedi bakımından 2025/6 dönemi itibarıyla yaklaşık % i) olarak gerçekleştiği görülmektedir. Çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin elde ettikleri cironun dayanağı olan komisyon gelirleri bazındaki pazar payları bakımından ise 2025/6 dönemi itibarıyla YEM EK SEPETİ ile bakımından ile TRENDYO L GO arasındaki fark % i)’dir.

172) Sonuç olarak, çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarının 2020 yılından sonraki dönemde, tek oyuncunun dom ine ettiği bir pazar yapısından birden fazla oyuncunun pazarda rekabet edebildiği bir yapıya evrildiği, pazara farklı oyuncuların girebildiği ve bu oyuncuların pazarda tutunabildiği, tekele yakın bir pazar payına sahip Y E M E K SEPETİ’nin son beş yıl içerisinde pazar payının i) kaybettiği ve hâlihazırda hâkim durum da olmadığı anlaşılmıştır. Nitekim daha önceki bölümlerde de belirtildiği üzere, 22.05.2025 tarihli ve 25-20/488-228 sayılı Kurul kararı kapsamında da YEM EK SEPETİ’nin hâkim durum da olm adığına hükmedilmiştir. Bu doğrultuda, pazarın yapısında ve YE M E K SEPETİ’nin pazardaki konum unda esaslı bir değişklik gerçekleştiği ve taahhütlerin yeniden değerlendirilm esi için 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin dördüncü fıkrasının ia) bendinde yer verilen “Kararın alınm asına tem el teşkil eden herhangi b ir unsurda esaslı değişiklik olm ası” koşulunun gerçekleştiği değerlendirilmiştir.

173) Pazarın güncel durum una ilişkin aktarılan tespitlerin akabinde, Y E M E K SEPETİ’nin talebi doğrultusunda taahhütlerin kaldırılmasına gerek olup olmadığı değerlendirilmiştir. H.3.2 Taahhütlerin Kaldırılması Talebinin 4054 sayılı Kanun’un 43. Maddesi Kapsam ında Değerlendirilm esi

174) Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı ile YEM EK SEPETİ tarafından dar EKM, zorunlu minimum sepet tutarı, zorunlu Joker uygulam alarına son verilm esi ve Vale fiyatlandırm a politikasının ilgili maliyet kalemlerini karşılayacak şekilde sürdürülm esine yönelik sunulan taahhütlerin soruşturm a kapsam ında incelenen rekabet karşıtı endişeleri giderdiğine, söz konusu taahhütlerin 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca bağlayıcı hale getirilm esine ve teşebbüs hakkında başlatılan soruşturm anın sona erdirilm esine hükmedilmiştir.

175) Devam eden süreçte Y E M E K SEPETİ tarafından, pazarın yapısının değiştiği ve hâlihazırda pazarda hâkim durum da olmadıkları belirtilerek taahhütlerin yeniden değerlendirilm esi talep edilmiştir. Yukarıda yer verilen analizler çerçevesinde, pazarın yapısında esaslı bir değişikli olduğu ve YEM EK SEPETİ’nin hâkim durum da olmadığı sonucuna ulaşılmış ve taahhütlerin yeniden değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda aşağıda her bir taahhüt özelinde, taahhütlerin kaldırılmasına gerek olup olm adığına ilişkin değerlendirm elere yer verilmiştir.

H.3.2.1 Zorunlu Joker Uygulaması

(76) 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı Kurul kararıyla bağlayıcı hale getirilen ve Y E M E K SEPETİ’nin taahhütlerin kaldırılması talebi kapsam ında incelenmesi gereken ilk taahhüt zorunlu Joker uygulam alarına ilişkindir. Bu kapsam da öncelikle yüküm lülüğün, öngörüldüğü tarihte tam olarak neyi kapsadığının ve hangi endişeye yönelik olarak sunulduğunun ortaya koyulması gerekmektedir.

(77) İlgili Kurul kararında Joker uygulam asının temelde, nihai kullanıcılara indirim yapılması esasına dayandığı ve kullanıcının daha önce o restorandan hiç sipariş verm em iş ya da 120 gündür sipariş verm em iş olması ve Joker sunan restoranın kullanıcının semtine gönderim yapıyor olması gibi belirli şartları sağlam a gerekliliğinin bulunduğu belirtilm ektedir14.

(78) İncelenen dönem de Joker uygulamasının, bazı restoranlar açısından gönüllülük esasına dayandığı, ancak temel olarak tekil restoranlar bakımından zorunlu tutulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu uygulam aya zorunlu olarak tabi tutulan restoranların çoğunluğunun ise bu uygulam adan şikâyetçi olduğu tespit edilmiştir. Nitekim restoranların beyanlarından, bu uygulamanın kullanıcılardan geri dönüş alınamadığı ve aynı kullanıcı tarafından açılan yeni hesaplar yoluyla istismar edildiği gibi gerekçelerle kârlı bulunmadığı görülm üştür15. Bu kapsamda, ilgili uygulamanın restoranların ticari karar alma özgürlüğünü sınırladığı ve maliyetlerini artırdığı sonucuna varılmıştır.

(79) Karar kapsam ında ayrıca, restoranların benzer fiyat ve indirimleri diğer platformlara sunam am asının rakip platformları, Y E M E K SEPETİ karşısında dezavantajlı konuma düşürdüğü; pazara yeni giren rakiplerin esas rekabet alanının, zorunlu indirim uygulam asına tabi tutulan tekil restoranlar üzerinden belirlendiği; ilk etapta kullanıcıya avantaj sağlıyorm uş gibi görünen Joker uygulam asının uzun vadede restoranları Y E M E K SEPETİ’ne bağımlı hâle getirdiği vurgulanmıştır. Ayrıca restoranların sınırlı kaynakları nedeniyle, rakip platform lara aynı koşulları sunam am asının, pazara giriş engelleri oluşturarak dışlayıcı nitelikte etkiler doğurabileceği değerlendirilm iştir16.

(80) Özetle, taahhüdün giderdiği rekabet karşıtı endişe, YEM EK SEPETİ’nin çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarındaki hâkim durumunu, restoranlara tek taraflı olarak dayattığı zorunlu Joker uygulaması vasıtasıyla kötüye kullandığı ve bu suretle pazara giriş engelleri ile dışlayıcı etkiler doğurduğu endişesidir. Dolayısıyla anılan endişenin temelinde, YEM EK SEPETİ’nin tek taraflı olarak pazar parametrelerini belirleyebilm e gücü, diğer bir ifadeyle hâkim durumu yatmaktadır.

(81) Buna karşın, güncel pazar koşulları incelendiğinde, YE M E K SEPETİ’nin pazar payının ve pazardaki gücünün istikrarlı bir görünüm sergilemediği, son beş yılda pazara giriş yapan oyuncuların pazardaki rekabete katılabildiği ve YE M E K SEPETİ üzerinde rekabetçi bir baskı oluşturabildiği, pazardaki bu değişim sonucunda, restoranların Y E M E K SEPETİ üzerinde alıcı gücünün bulunduğu da tespit edildiğinden YEM EK SEPETİ’nin günüm üz pazar koşullarında hâkim durum da olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

1 4 Benzer kampanyaların sektördeki diğer oyuncular tarafından da yürütüldüğü; nitekim TRENDYOL GO’nun "Flaş”, MİGROS YEMEK’in "Star İndirimler”, GETİR YEMEK’in ise "Tok Eden Dakikalar” isimli kampanyaları aracılığıyla kullanıcılara indirim sunduğu görülmektedir. Bununla birlikte, (.... ) anlaşılmaktadır.

1 5 Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı, para. 12-13.

1 6A.g.k., para. 13-14.

(82) Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, hâkim durum da olmadığı tespit edilen bir teşebbüsün, ticari kullanıcılarına başarılı bir şekilde, tek taraflı ticari koşul dayatm asının mümkün görünm ediği değerlendirilm iştir. Zira diğer platform lar tarafından da benzer indirimlerin herhangi bir zorlam a olmadan sunuluyor olması, pazarda çoklu erişimin olması ve pazardaki diğer platformlara kolayca geçiş yapılabilm esi sebebiyle zorlam a yönündeki tercihin, hâlihazırdaki pazar yapısında rekabet baskısı nedeniyle rasyonel olmayacağı kanaati oluşmuştur. Bu doğrultuda mevcut durumda, 4054 sayılı Kanun’un 43. m addesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen koşul sağlandığından Y E M E K SEPETİ bakımından hâlihazırda bağlayıcı olan zorunlu Joker uygulam asına son verilm esine yönelik taahhüdün kaldırılabileceği değerlendirilmiştir.

H.3.2.2 Minimum Sepet Tutarı

(83) Zorunlu Joker uygulam alarına ilişkin taahhüde ek olarak, Y E M E K SEPETİ’nin taahhütlerin kaldırılması talebi kapsamında incelenmesi gereken diğer bir taahhüt minimum sepet tutarı uygulam asına son verilm esidir. Anılan talep kapsamında, pazardaki koşulların değişm esine ilişkin açıklam aların yanı sıra, söz konusu yüküm lülüğün istenmeyen sonuçlar doğurduğu da belirtilmiştir. YEM EK SEPETİ’nin beyanlarına göre, minimum sepet tutarının kaldırılması akabinde restoranlar, uzak bölgelerde de görünür olm ak am acıyla yüksek sepet tutarları belirlem eye başlamış, tüketiciler sipariş verm ek istediğinde, çok yüksek sepet tutarı talep eden restoranları da listelenmiş şekilde gördüğünden restoran seçimi zorlaşmıştır. Bu durum un kullanıcı deneyim ine zarar verdiği ve YEM EK SEPETİ bakımından dezavantaj yarattığı ancak minimum sepet tutarı belirleyebilen rakip platform lar17 bakımından bu hususların geçerli olmadığı ifade edilmiştir. y E m EK SEP e Tİ ve TRENDYO L GO ’da faaliyet gösteren iki restoranın her iki platformdaki minimum sepet tutarlarını gösteren ve söz konusu durumu yansıtan ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmiştir:

1 7 Pazardaki oyuncuların minimum sepet tutarlarını belirleme noktasındaki yaklaşımlarına bakıldığında, söz konusu durumun teslimat modeline göre değişkenlik gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda (....)'in, restoran teslimatlı modelde minimum sepet tutarının belirlenmesini restoranların tercihine bıraktığı, ancak azami (()TL) ve asgari (()TL) tutarları kendisinin belirlediği görülmektedir. (....) platformunda ise restoran teslimatlı modelde minimum sepet tutarı, herhangi bir alt ve üst sınır belirlenmeksizin tamamen restoranlarca belirlenmektedir. Benzer şekilde (....) platformunda da restoran teslimatlı modelde, (....) olmak üzere minimum sepet tutarının restoranların takdirinde olduğu görülmektedir. Platform teslimatlı modelde ise teslimatı gerçekleştirenin platform olması sebebiyle, minimum sepet tutarının platformlarca belirlendiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, teslimatın platform tarafından gerçekleştirilmesi halinde, minumum sepet tutarının pazar genelinde platform tarafından belirlendiği söylenebilecektir.

Görsel 1: YEMEK SEPETİ ve TRENDYOL GO Minimum Sepet Tutarı Karşılaştırması

Kaynak: YEMEK SEPETİ’nden elde edilen bilgi ve belgeler

(84) Bu kapsam da öncelikle yüküm lülüğün öngörüldüğü tarihte tam olarak neyi kapsadığı ve hangi endişeye yönelik olarak sunulduğunun incelenmesi gerekmektedir. İlgili Kurul kararında, minimum sepet tutarı uygulam asının da temel olarak tekil restoranlar için zorunlu tutulduğu ve restoranların Y E M E K SEPETİ tarafından belirlenen tutar ve aralıklara tabi olduğu tespit edilmiştir. Zorunlu olarak bu uygulam aya tabi olan restoranların büyük çoğunluğu, serbest kalmaları halinde bu tutarı daha yüksek belirleyeceklerini ve iptal edilen siparişlerin restoranlara Y E M E K SEPETİ tarafından yaptırım ve olum suz değerlendirm e olarak döndüğünden kuryelerini düşük tutarlı siparişler için de çalıştırm ak durum unda kaldıklarını belirtm iştir18.

(85) Karar kapsam ında ayrıca, restoranların başka kanallardan gelen daha yüksek tutarlı siparişler yerine YEM EK SEPETİ’nden gelen söz konusu düşük tutarlı siparişlere cevap verm ek durum unda kalabilmelerinin, rakip platformları, YEM EK SEPETİ’ne karşı dezavantajlı konuma düşürebileceği değerlendirilm iştir. Bu doğrultuda, pazara yeni giren rakiplerin ilk etapta tekil restoranlar üzerinden rekabet geliştireceklerine dikkat çekilerek kısa vadede tüketici yararı sağlayan bu uygulamaların, uzun vadede hem paket fiyatlarının artması riskini hem de rakip platformların gelişm esinin önlenmesi 1 8A.g.k., para.16.

riskini taşıdığı vurgulanm ıştır19. Dolayısıyla bu taahhüt bakımından da rekabet karşıtı endişenin tem elinde Y E M E K SEPETİ’nin tek taraflı olarak pazar parametrelerini belirleyebilm e gücü ve hâkim durumu yatmaktadır.

(86) Bu bakımdan YEM EK SEPETİ, güncel pazar koşullarında hâkim durumda olm adığından ve mevcut durumda, 4054 sayılı Kanun’un 43. m addesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen koşul sağlandığından Y E M E K SEPETİ bakımından hâlihazırda bağlayıcı olan minimum sepet tutarına son verilm esine yönelik taahhüdün kaldırılabileceği değerlendirilmiştir.

H.3.2.3 Vale Fiyatlandırm ası

(87) YE M E K SEPETİ’nin Vale iş modeli kapsamında; kurye personelinin ücret, yem ek giderleri ile kurye ve vale hizmeti için kullanılan iletişim ve akaryakıt giderlerini karşılayacak şekilde fiyatlandırm a yapması taahhüdü de incelenmiştir.

(88) İlgili Kurul kararında, platform hizmetini YE M E K SEPETİ’nden alan kullanıcı ve restoranın kurye hizmetini de YEM EK SEPETİ’nden alması gerekliliği rekabet hukuku kapsam ında paket satış olarak değerlendirilm iştir. Kılavuz kapsamında; hâkim durum daki teşebbüsün sunduğu paket ile rakiplerin makul bir alternatif paket sunarak rekabet edemediği durumda rekabeti kısıtlayıcı etkilerin ortaya çıkabileceği ve bu etkilerin yıkıcı fiyatlam a ile benzer nitelikte olacağına dikkat çekilerek YEM EK SEPETİ’nin, çevrim içi yem ek servisine yönelik platform ve kurye hizmetleri pazarlarındaki m aliyet altı fiyatlam asının, platform hizmetleri pazarındaki rekabeti bozabileceği, bu durumun rakipleri üzerinde kısa ve uzun vadede dışlayıcı nitelikte olabileceği değerlendirilm iştir20.

(89) İlaveten, Y E M E K SEPETİ’nin 2022 yılı itibarıyla pazardaki diğer oyunculara benzer şekilde bağımsız kuryelerle çalışma kararı aldığı, m evcut durum da taahhüt kapsam ındaki Vale hizmetini sunmadığı ve restoranlara"Yem ek Sepeti Express” markası altında, 3PL şirketler ve/veya esnaf kuryeler aracılığıyla teslim at hizmeti sağladığı belirtilmiştir. YE M E K SEPETİ’nin teslim at hizmeti sunum undaki operasyonel değişiklikleri önem taşısa da Y E M E K SEPETİ’ne getirilen yüküm lülüğün amacının, hâkim durum daki bir teşebbüsün, m aliyet altı fiyatlam a/yıkıcı fiyat eylem leri aracılığıyla hâkim durumunu kötüye kullanm asının önlenm esi olduğu, dolayısıyla hâkim durum devam ettiği müddetçe iş modeli değişse de yüküm lülüğün devam edeceği değerlendirilmiştir.

(90) Buna karşın, YEM EK SEPETİ, güncel pazar koşullarında hâkim durumda olmadığından, dolayısıyla maliyet altı fiyatlam ayla çevrim içi yem ek servisine yönelik platform ve kurye hizmetleri pazarlarında rekabeti bozucu etki doğurması beklenm ediğinden ve m evcut durumda, 4054 sayılı Kanun’un 43. m addesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen koşul sağlandığından Y E M E K SEPETİ bakımından hâlihazırda bağlayıcı olan Vale iş modeli fiyatlandırm asına yönelik taahhüdün kaldırılabileceği değerlendirilmiştir.

H.3.2.4 Dar EKM

(91) 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı Kurul kararıyla bağlayıcı hale getirilen ve Y E M E K SEPETİ’nin talebi kapsam ında ele alınacak son husus dar EKM koşullarına yönelik taahhüdün kaldırılmasına ilişkindir. Bu kapsamda YEM EK SEPETİ tarafından sunulan taahhüt paketinde, çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri 1 9A.g.k., para.17.

2 0 A.g.k., para.18-20.

pazarında uygulanan dar EKM koşulunun, gerekçeli kararın teşebbüse tebliğinden itibaren ilk üç ay içerisinde tekil/birkaç şubeli restoranlardan, ikinci üç ay içerisinde ise zincir restoranlardan kaldırılarak tüm restoranlar açısından dar EKM hüküm lerine son verilm esi öngörülmüştür. Ardından Kurulun 17.02.2022 tarihli ve 22-09/119-M B sayılı kararı ile, Y E M E K SEPETİ’nin dar EKM koşulunun uygulanm asına tüm restoranlar bakım ından son vererek taahhütleri yerine getirdiği tespit edilmiştir.

(92) Dosya kapsam ında sunulan taahhütlerden biri olan dar EKM koşulları, platform üzerinde yayım lanan fiyatların ve bazı tanım lara göre fiyat dışı unsurların sağlayıcının kendi internet sitesinde yayım lanandan daha dezavantajlı olmamasını sağlayan koşulları ifade etm ektedir21. İlgili dosya bakımından ise, restoranların paket servis/evlere serviste kendi işyerine ait tüm kanallarında uyguladığı her türlü kampanya, promosyon, fiyat, ürün ve diğer içerikli kam panya çalışmalarının, Y E M E K SEPETİ’nin platform unda da uygulanmasını gerektiren koşulları temsil etm ektedir22.

(93) Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı taahhüt kararına dayanak teşkil eden soruşturm a kapsamında, Y E M E K SEPETİ’nin dar EKM uygulam asına yönelik yapılan incelemelerde, zincir, tekil veya birkaç şubeli restoranların tüketicilere kendi kanallarında daha uygun fiyata ürün sunm a saiklerinin olduğu görülmüştür. Bu sebeple dar EKM uygulam asının ilk olarak doğrudan tüketicilerin daha uygun fiyatlarda ürün/hizm ete erişme imkânını kısıtlayabileceği değerlendirilm iştir. Bunun yanında, dar EKM ’nin yalnız fiyatlara yönelik olarak uygulanm am asının (menü içeriği, promosyonlar, gönderim bölgesi vs. her türlü şartlar bakım ından uygulanması), tüketici refahını yalnız daha uygun fiyatta ürüne erişimin engellenm esi bakım ından değil çeşitlilik gibi diğer unsurlar bakımından da kısıtlayabileceği vurgulanmıştır.

(94) Ayrıca dar EKM şartının uygulanması noktasında Y E M E K SEPETİ tarafından, restoranlardan broşür istendiği, YE M E K SEPETİ’nde sunulan şartların restoranların "broşürlerde” sunduğu şartlara eşitlendiği görülmüştür. Buna karşın restoranların bir kısmının broşürleri ile restoran içi sundukları menülerin aynı olması sonucu dar EKM şartının, yalnız paket servisi değil restoranların salon içi fiyatlarını da etkileyebileceği değerlendirilm iştir. Restoranlar kendi kanallarında uygulayacağı düşük fiyatların aynısını YE M E K SEPETİ’ne de uygulayacaklarını bildiklerinden, bu şart genel olarak yem ek fiyatlarını da artırabilecek nitelikte bulunm uştur23.

(95) Bunun yanı sıra, gerek zincir gerek tekil veya birkaç şubeli restoranlar için YEM EK SEPETİ’nin sahip olduğu restoran ve kullanıcı ağı vesilesiyle bir geçit bekçisi (gate keeper) niteliğinde olması, bu restoranların paket servislerinin büyük çoğunluğunun Y E M E K SEPETİ üzerinden sunulması ve ayrıca pazarda Y E M E K SEPETİ’ne karşı etkin bir rakibin bulunmaması hususlarının restoranları YE M E K SEPETİ’ne bağımlı kıldığı anlaşılmıştır. Dar EKM uygulam asının ise, restoranların kendi kanallarını geliştirm elerine engel olabilecek, Y E M E K SEPETİ’nin kullanıcı ağını daha da güçlendirebilecek, restoranların YEM EK SEPETİ’ne olan m evcut bağımlılığını daha da artırabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Bu durum un rakip platformları, oluşan bu kullanıcı ve restoran ağı karşısında YEM EK SEPETİ’ne karşı dezavantajlı konuma düşürebileceği, zira rakip platformların, restoranların kendi satış kanallarında uyguladıkları indirimi kendi platformları için de uygulatm a güçlerinin, Y E M E K SEPETİ’ne 2 1 Akman, Pınar ve D. Daniel Sokol (2016),"Online RPM and MFN under Antitrust Law and Economics", s. 17; European Commission-VBER studies, Support Studies for the Evaluation of the VBER: Support Study and Study on Consumer Purchasing Behaviour in Europe: Final Report. (2020), s. 93; Ezrachi, Ariel (2015),"The Competitive Effects of Parity Clauses on Online Commerce", s.489.

2 2 Kurulun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı, para. 7.

2 3 A.g.k., para. 8.

kıyasla oldukça düşük kaldığı belirtilmiştir. Bu bakımdan dar EKM uygulaması, rakip platform lara giriş engeli oluşturabilecek nitelikte görülm üştür24.

(96) Öte yandan, YE M E K SEPETİ tarafından yapılan başvuruda; teşebbüsün pazar liderliğini yitirdiği, bu doğrultuda pazarda hâkim durum da olm ayan YEM EK SEPETİ’nin tek taraflı uygulam alarının dışlayıcı etki doğurm a kabiliyetinden söz edilemeyeceği, dolayısıyla 28.01.2021 tarihinde bağlayıcı hale gelen taahhütlerin işlevsiz ve sebepsiz kaldığı belirtilmiştir.

(97) EKM koşullarının, 4054 sayılı Kanun’un hem 4. maddesi hem 6. maddesi kapsam ında ele alınması m üm kündür25. Bu kapsamda; her ne kadar yukarıda değerlendirilen diğer taahhütler bakımından Y E M E K SEPETİ’nin güncel pazar koşullarında hâkim durum da olmaması ve 4054 sayılı Kanun’un 43. m addesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen koşulun sağlanması sebebiyle zorunlu Joker, minimum sepet tutarı ve Vale fiyatlandırm ası uygulam alarına yönelik taahhütlerin kaldırılabileceği sonucuna ulaşılmış olsa da EKM koşullarına yönelik taahhüdün değerlendirm esinin farklılaşması gerekmektedir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşm alara ilişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne (2002/2 sayılı Tebliğ) göre dikey anlaşmalar, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı am acıyla yapılan anlaşmalardır. Y E m E k SEPETİ ile sözleşm e ilişkisi çerçevesinde çalıştığı restoranlar da dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösterdiğinden bu kapsamda değerlendirilebilecektir. YEM EK SEPETİ’nin restoranlara yönelik uyguladığı dar EKM hükümleri ise, restoranların kendi kanallarında uyguladığı fiyat ve fiyat dışındaki unsurları Y E M E K SEPETİ’ne de sağlaması yönünde bir sınırlam a getirdiğinden dikey kısıtlama teşkil etmektedir.

(98) Diğer yandan, YEM EK SEPETİ ile restoranlar arasında, akdettikleri sözleşm eleri 4. m adde kapsamından çıkaracak herhangi bir acentelik ilişkisi bulunm amaktadır. Nitekim restoranlar, YE M E K SEPETİ’nin ticari kararlarına, stratejilerine herhangi bir etkide bulunam am akta ve YEM EK SEPETİ faaliyetlerini bağım sız olarak yürütmektedir. Benzer şekilde restoranlar da YEM EK SEPETİ’ne aracılık ettiği işlem ler bakımından belirli bir komisyon ödem ekte ancak kendi ticari stratejilerini belirleyip oluşabilecek riskleri üstlenmektedir. Dolayısıyla YEM EK SEPETİ ve restoranların ticari faaliyetlerinin ve aldıkları risklerin tam am en farklı olduğu anlaşılm akta olup aralarında bir acentelik ilişkisi olmadığı görülmektedir. Bu kapsam da YEM EK SEPETİ’nin sözleşm eleri uyarınca uyguladığı EKM koşullarının, bir dikey kısıt olarak 4. madde kapsam ında değerlendirilm esinin önünde engel bulunmadığı değerlendirilmiştir.

(99) Dikey Anlaşm alara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 223. paragrafında belirtildiği üzere, pazarda rekabet bakımından her zam an aynı sonuçlara yol açmayan EKM koşullarının, rekabeti olumlu yönde etkileyen tarafları bulunduğu gibi rekabete olum suz yönde etki eden tarafları da bulunmaktadır. Bu nedenle EKM koşulları rekabet hukuku boyutuyla ele alınırken; koşuldan yararlanan tarafın ve rakiplerin pazardaki konumunun, söz konusu koşulun sözleşm eye konulm a amacının, pazarın ve koşulun kendi karakteristik özelliklerinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Bununla beraber, EKM koşulu içeren bir sözleşm e ilke olarak, sözleşm ede lehine bu koşul tesis edilen tarafın pazar payının % 30’u aşmadığı ve 2002/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen diğer şartların sağlandığı durum da grup m uafiyetinden yararlanabilecektir.

2 4 A.g.k., para.9-11.

2 5 Bkz. Kurulun 09.06.2016 tarihli ve 16-20/347-156 sayılı Yemek Sepeti kararı; 05.01.2017 tarihli ve 17 01/12-4 sayılı Booking kararı; 05.11.2020 tarihli ve 20-48/658-289 sayılı Kitapyurdu kararı, 17.02.2022 tarihli ve 22-09/119-MB sayılı Yemek Sepeti kararı.

(100) Dikey Kılavuz’da yer verilen değerlendirm elere göre, özellikle bir sözleşm ede lehine EKM koşul tesis edilen tarafın pazardaki rakiplerine kıyasla belirli pazar gücüne sahip olduğu hallerde bu koşullar, sözleşm enin tarafı olmayan rakiplerin dışlanm asına ve pazarın rakip teşebbüslere kapanm asına yol açabilm ekte ve dolayısıyla rekabete zarar verebilm esi söz konusu olmaktadır.

(101) Öte yandan, Dikey Kılavuz’da EKM koşullarının kullanılm asının bazı durum larda herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı belirtilirken buna söz konusu koşulu içeren bir sözleşm enin her iki tarafının pazar gücünün olmadığı durum lar örnek verilm ekte ve bu koşulların kullanım ının rekabet karşıtı endişeye yol açm asının düşük bir ihtimal olduğundan bahsedilmektedir. Pazar gücü olmayan küçük alıcılar tarafından kullanıldığında ise EKM koşulunun bu alıcılara da pazardaki uygun fiyat ve koşullardan faydalanm a imkânı tanıması nedeniyle pazardaki rekabete olumlu katkısından bahsedilebilmektedir.

(102) Bu doğrultuda pazarın mevcut yapısı incelendiğinde, her ne kadar hâlihazırda hâkim durum da olmadığı değerlendirilm iş olsa da YEM EK SEPETİ’nin, hâkim durum analizinde kullanılan pek çok param etre bakımından pazarın (.... ) temsil ettiği ve pazar liderliğini koruduğu görülmektedir. Nitekim yukarıda yer verilen analizlerden, 2025 yılı Haziran ayı itibarıyla Y E M E K SEPETİ’nin sipariş adedi bakımından pazar payının % (.... ) seviyesinde; sipariş tutarı bakımından pazar payının % (..... ) seviyesinde; komisyon gelirleri bakım ından pazar payının % (.... ) seviyesinde olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, Y E M E K SEPETİ’nin pazar payının 2002/2 sayılı Tebliğ’in öngördüğü pazar payı eşiğini aştığı anlaşılm aktadır. Söz konusu uygulam aların aşılan pazar payı eşiği nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup m uafiyetinden yararlanam ayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(103) Diğer taraftan, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsam ında grup m uafiyetinden yararlanam ayan anlaşm aların 4054 sayılı Kanun’un 5. m addesinde yer alan koşulları sağlam ak şartıyla bireysel m uafiyetten yararlanm ası mümkündür. Bu çerçevede Y E M E K SEPETİ ile restoranlar arasında yapılan ve EKM koşullarını ihtiva eden sözleşmelerin, 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde grup m uafiyetinden yararlanam am ası nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 5. m addesinde yer verilen koşulları sağlayıp sağlamadığı, diğer bir ifadeyle sözleşmelere, bireysel m uafiyet tanınıp tanınam ayacağı hususunun ayrıca değerlendirilm esi gerekmektedir.

(104) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. m adde hüküm lerinin uygulanm asından m uaf tutulabilm esi, aşağıda yer alan koşulların tam am ının varlığına bağlanmıştır. İlgili madde metninde aranan söz konusu koşullar şunlardır:

a) Malların üretim i veya dağıtım ı ile hizm etlerin sunulm asında yeni gelişm e ve

iyileşm elerin ya da ekonom ik veya teknik gelişm enin sağlanması,

b) Tüketicinin bundan ya ra r sağlaması,

c) İlgili piyasanın önem li b ir bölüm ünde rekabetin ortadan kalkm am ası ve

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki am açların elde edilm esi için zorunlu olandan

fazla sınırlanmaması.

(105) YE M E K SEPETİ’nin bireysel m uafiyet alabilm esi yukarıda yer verilen koşulların tam am ının varlığına bağlı olduğu için bu aşam ada ilgili piyasanın önem li b ir bölüm ünden rekabetin ortadan kalkm am ası koşulunun değerlendirilm esiyle yetinilecektir. Zira dikey sınırlam alar içeren anlaşm aların rekabet üzerindeki etkilerinin değerlendirilm esi noktasında teşebbüslerin sahip olduğu pazar gücü önem kazanmaktadır. Pazar

gücünün ve bu güce bağlı olarak dikey anlaşm aların pazardaki etkilerinin değerlendirilm esi ise, 4054 sayılı Kanun’un 5. m addesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen ilgili piyasanın önem li b ir bölüm ünde rekabetin ortadan kalkm am ası koşulu ile yakından ilgilidir. Ayrıca taahhütlerin kaldırılm asına yönelik talebin de tem elde pazar koşullarında oluşan değişiklikten kaynaklı olduğu ve diğer hususlara ilişkin değerlendirm elerde bir değişiklik yaşanmadığı göz önüne alındığında ilgili koşulun değerlendirilm esi yeterli görülmektedir.

(106) Daha önce bahsedildiği üzere, pazarın değişen genel görünüm üne ve rekabet seviyesine karşın YEM EK SEPETİ, hâlihazırda pazarın (..... ) tekabül eden pazar payıyla pazar lideri konumu sürdürmektedir. Bu kapsam da Y E M E K SEPETİ’nin gerçekleştireceği uygulam aların pazarın önemli bir bölümünü etkilem esi kaçınılmaz görünmektedir. Ayrıca çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarına 2001 yılı itibarıyla giriş yapan Y E M E K SEPETİ’nin ilk giren avantajı nedeniyle yüksek marka bilinirliğine sahip olduğu ve bu nedenle restoranlarca kolayca vazgeçilecek bir konumda bulunmadığı da belirtilmelidir.

(107) Öte yandan, pazarda yaygın olarak kullanılm aya başlanması durumunda, bu koşulların meydana getirdiği rekabet karşıtı etkilerin küm ülatif bir şekilde artması ve rekabetin kısıtlanması ihtimali artmaktadır. Dolayısıyla, pazarda EKM koşullarının kullanımının yaygınlaşm ası ve bu nedenle pazarın büyük bir bölümünün bu koşullara tabi kılınması halinde bu koşullara ilişkin daha tem kinli bir yaklaşım benim senmesi gerekm ektedir26.

(108) Bu doğrultuda, 18.05.2022 tarihli ve 22-23/364-154 sayılı Kurul kararı ile pazarın diğer büyük oyuncusu TRENDYO L GO ’nun çevrim içi yem ek ve m arket siparişi restoranlarla akdettiği geniş EKM koşulu içeren sözleşm elerinin Dikey Tebliğ kapsam ında olduğuna karar verildiği belirtilmelidir. Yine Kurulun 15.09.2022 tarihli ve 22-42/606-254 sayılı kararında ise pazardaki diğer bir önemli oyuncu konum undaki GETİR Y E M E K ’in restoranlara uyguladığı dar ve geniş EKM koşullarının Dikey Tebliğ çerçevesinde grup muafiyetinden yararlanabileceğine hükmedilmiştir.

(109) Dikey Kılavuz’un 55. paragrafında “Pazarda faaliyet gösteren p e k çok sağlayıcının dağıtım organizasyonlarını benzer kısıtlam aları kullanarak birbirlerine paralel biçim de düzenlemeleri, dikey kısıtlam aların olum suz etkilerini arttırıcı etkiye sahiptir. Bu durum birikim li etki olarak da tanım lanm akta olup, m uafiyetin geri alınması, birikim li etkiden kaynaklanabilecek rekabet sorunları nedeniyle de gündem e gelebilecektir. İlgili pazara girişler ve ilgili pazardaki rekabet, birbiriyle rekabet halindeki sağlayıcılar veya alıcılar tarafından uygulanan benzer nitelikteki dikey anlaşm aların oluşturduğu paralel ağlar tarafından önem li ölçüde engellenm ekte ise K anun’un 5. m addesindeki m uafiyet şartlarının gerçekleşm esi m üm kün değildir.” ifadelerine yer verilmektedir.

(110) Yukarıda yer verildiği üzere, çevrim içi yem ek siparişi-servisi platform hizmetleri pazarı tem elde Y E M E K SEPETİ, TRENDYO L GO ve GETİR Y E M E K olm ak üzere üç oyuncu tarafından domine edilmektedir. Bu üç teşebbüsün sipariş adedi, sipariş tutarı ve komisyon gelirleri bazında toplam pazar paylarının ise yaklaşık % (.... )’e tekabül ettiği görülmektedir. Söz konusu oyuncuların pazarın neredeyse (..... ) temsil ettiği göz önüne alındığında, EKM koşullarının m eydana getirdiği rekabet karşıtı etkilerin küm ülatif bir şekilde artması ve bu durum un rekabetin kısıtlanması ihtimalini artırması söz konusu olabilecektir. Bu kapsamda, söz konusu pazarda EKM koşullarına daha temkinli yaklaşılması gerektiği göz önüne alınarak, incelem eye konu sözleşm elerdeki EKM hükümlerinin, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması 2 6 Bkz. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz, para.224.

koşulunu sağlamadığı ve Y E M E K SEPETİ’nin EKM hükümleri içeren sözleşm elerinin bireysel muafiyetten yararlanam ayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(111) Diğer taraftan EKM koşullarının uygulanm asının pazardaki fiyat rekabetinin azalm asına ve fiyat katılığına yol açabileceği yönündeki endişeler devam etmektedir. Çevrim içi platform larda uygulanan EKM şartları, platform da sunulan ürünlerin daha uygun fiyatla başka bir yerde bulunmamasını sağlayarak platform un en iyi fiyat garantisi sunmasına m üsaade etmesi bakımından tüketici açısından çekici görülebilm ekle birlikte bu rekabetçi algı yanlış bir yönlendirici etkisi olabilecektir. Nitekim restoranların platform lara ödedikleri komisyon bedelleri göz önüne alındığında, tüketicilere kendi kanallarında daha uygun fiyata ürün sunma saikleri olacağı açıktır. Bu sebeple dar EKM uygulaması ile tüketicilerin daha uygun fiyatlarda (en az komisyon bedeli kadar) ürün/hizm ete erişme imkânının kısıtlanabileceği değerlendirilmiştir.

(112) Bunun yanında, dar EKM’nin yalnız fiyatlara yönelik olarak uygulanm am asının (menü içeriği, promosyonlar, gönderim bölgesi vs. her türlü şartlar bakımından uygulanması), tüketici refahını yalnız daha uygun fiyatta ürüne erişimin engellenm esi bakımından değil çeşitlilik gibi diğer unsurlar bakımından da kısıtlayabilm esi söz konusu olmaktadır. Ayrıca inceleme konusu taahhütlere konu dar EKM koşulları, restoranın yalnız internet sitesini değil, kendi işyerine ait her türlü paket servis kanalını kapsamaktadır. Bu bakımdan uygulanan şartların, orantılı olmadığını söylem ek mümkün görünmektedir.

(113) Buna ek olarak dar EKM koşullarının uygulanması halinde, restoranların kendi kanallarını geliştirem ediği ve kendi müşteri kitlesini oluşturam adığı gibi aynı zamanda komisyon ödem ek zorunda kalmaları nedeniyle bir yandan dolaylı satışlar sonucu m aliyetlerinin artması, bir yandan da bu maliyetlerin kaynağına daha da bağımlı hale gelmeleri söz konusu olabilecektir. Nitekim dar EKM koşulları, restoranların satışlarını yapay kısıtlam alarla Y E M E K SEPETİ üzerine yönlendirerek komisyon ve diğer bedeller vasıtasıyla maliyetini artırabilecektir. Restoranların ise bu şart dolayısıyla uğradıkları zararı, fiyat artışları ile tüm kullanıcılarına yansıtmaları muhtemeldir. Dahası, restoranlar Y E M E K SEPETİ üzerinden indirim veya daha avantajlı şartlar sağlam am ak adına, kendi kanallarında da bu faydaları sunm aktan kaçınabileceklerdir. Bunun sonucu olarak, tüketicilerin erişebileceği kanal çeşitliliği ve bunlar üzerinden alabilecekleri fayda/hizm etler kısıtlanabilecektir.

(114) Öte yandan çevrim içi platform ların pazara sağladığı önemli faydaların ve etkinliklerin bulunduğu27 ve platform ların söz konusu etkinlikleri ortaya çıkarm ak için gerçekleştirdikleri yatırımları korum ak am acıyla EKM koşullarına başvurabildiği bilinmektedir. Nitekim diğer dikey oluşumların çoğunda olduğu gibi platform lar da bedavacılık (free riding) sorunu ile karşılaşabilm ektedir. Çevrim içi ortamlarda, sağlayıcının fiyat veya diğer satış şartlarında platform larda listelediğine nazaran daha avantajlı teklifler sunması; tüketicilerin platformları yalnızca arama, bilgi edinm e ve kullanıcı tavsiyeleri, harita, ipuçları vs. gibi diğer hizmetlerden faydalanm ak amacıyla 2 7 Çevrim içi platformlar, tüketiciler açısından başta fiyat ve kalite gibi ürün özellikleri olmak üzere birçok bilgiyi bir arada sunarak tüketicilere karşılaştırma ve en uygun teklifi tespit etme imkânı sunmaktadır. Sunulan erişimi kolay ve ücretsiz bilgi ise tüketicilerin arama maliyetlerini düşürmektedir. Aynı zamanda, sağlayıcıların/dağıtıcıların tüketicilerin bilgi asimetrisinden faydalanmalarının önüne geçerek sağlayıcıların satışlarını artırabilmek amacıyla fiyat ve kalite rekabetine girme ihtimallerini artırmaktadır. Sağlayıcılar bakımından ise platformlar, çevrim içi reklam ve satışların maliyet ve riskini kendi başına karşılayabilecek ölçek ekonomisine sahip olmayan ya da yeterli finansal kaynaklara sahip olmayan küçük ve orta ölçekli işletmelere bu hizmetleri etkin şekilde alma imkânı da sunmaktadır. Tüketicilere güvenebilecekleri bir ödeme sistemi sağlayan platformlar, özellikle küçük işletmelerin tek başına erişemeyeceği kadar geniş bir kullanıcı kitlesine erişimini ve bilinirliğini de sağlamaktadır.

kullanm asına ve fakat alım işlemini sağlayıcının daha avantajlı teklif sunduğu kanal üzerinden gerçekleştirm esine yol açabilecektir.

(115) Dar EKM koşulları karşısında ileri sürülen bedavacılık sorunu, yalnızca platform lar bakım ından değil sağlayıcılar bakımından da ortaya çıkabilmektedir. Aynı zamanda, bedavacılık sorununun daha çok kullanıcının ne alacağını bilmediği hallerde söz konusu olması nedeniyle kullanıcıların büyük çoğunluğunun ne alacağını bildiği hallerde sağlayıcıya dar EKM koşulu uygulanmasının, bu kullanıcıların ne alacağını bilmeyen kullanıcıları sübvanse etm ek zorunda bırakılması sonucunu ortaya çıkarabilmektedir. Buna ilaveten, sağlayıcı fiyatlarının platform fiyatlarına eşitlenm esiyle sağlayıcının doğrudan kanallarını ve hatta fiziki işletmelerini kullanan tüketicilerin de ne alacağını bilsin ya da bilmesin platform kullanıcılarını sübvanse etm ek zorunda olmaları gündem e gelebilecektir. Ayrıca, dar EKM koşulunun getirdiği korumadan kaynaklı olarak platform a ideal seviyenin üzerinde (gereksiz) yapılacak yatırım ların m aliyetine de yine platformu kullanan veya kullanm ayan diğer kullanıcıların katlanması muhtemeldir. Bu doğrultuda, ortaya çıkan bedavacılık sorununa karşı dar EKM koşulu dışında önlem alınm asının mümkün olduğu belirtilm ektedir28.

(116) Ayrıca bedavacılık sorunu bakımından dar EKM koşulları gereklilik ve orantılık yönünden incelendiğinde, hem fiyat hem de fiyat dışı unsurlar bakımından bu koşulların taahhütlerin bağlayıcı hale getirilm esinden önce oldukça geniş biçimde uygulandığı, dolayısıyla orantılı olmadığı görülmektedir. Ayrıca bu koşulların gerekli olması da ancak ulaşılm ak istenen amacın ya da korunm ak istenen menfaatin başka yollarla sağlanm asının mümkün olmadığı hallerde söz konusu olacaktır. Y E M E K SEPETİ’nin platform unun restoranların kendilerinin bedava reklamını yaptığı bir tanıtım mecrasına dönüşm esini engellem ek için geliştirdiği/geliştirebileceği modellerin m evcut olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bedavacılık sorununun yalnızca dar EKM koşullarının uygulanması ile önlenebileceğinden söz etm ek mümkün değildir.

(117) Kaldı ki, bedavacılık sorununun yalnızca YE M E K SEPETİ için söz konusu olmadığı, Y E M E K SEPETİ’nin de restoranın yatırım larından yararlandığı ve restoranlar üzerinden bedava fayda sağlam asının mümkün olduğu söylenebilecektir. Bu bakımdan, dar EKM koşulu uygulam asına son verilm esine ilişkin taahhütlerin kaldırılması durum unda Y E M E K SEPETİ’nin faaliyetleri üzerinde restoranların kendi satış kanalları üzerinden gelen rekabet baskısının azalması mümkün görünmektedir.

(118) Sonuç olarak, dar EKM koşullarının pazarın % ()’sini oluşturan en büyük üç oyuncu tarafından uygulandığı da dikkate alındığında, ilgili koşullarının m eydana getirdiği rekabet karşıtı etkilerin küm ülatif bir şekilde artması ve bu durumun rekabetin kısıtlanması ihtimalini artırm asının söz konusu olabileceği, bu çerçevede EKM koşullarına daha temkinli yaklaşılması gerektiği, incelemeye konu sözleşm elerdeki EKM hükümlerinin, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması koşulunu sağlamadığı ve Y E M E K SEPETİ’nin EKM hükümleri içeren sözleşm elerinin bireysel muafiyetten yararlanam ayacağı kanaati oluşmuştur. Bu doğrultuda, YEM EK SEPETİ bakımından hâlihazırda bağlayıcı olan dar EKM koşullarının uygulanm asına ilişkin taahhütlerin kaldırılmasının bu aşam ada uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan pazarda son dönem de yaşanan önemli gelişm eler ve değişikler dikkate alındığında, kısa kararın tebliğinden itibaren pazarın iki yıl boyunca izlenmesinin makul olduğu ve bu sürenin sonunda YEM EK SEPETİ tarafından başvuru yapılması halinde, 2 8 Özdemir, Necla Sümer (2023), “En Çok Kayrılan Müşteri Şartlarının Rekabete Etkileri - Dar EKM Şartlarına Özel Bakış“, s.428-429.

- 44 / 1086-615

dar EKM koşullarına ilişkin taahhüdün Kurul tarafından yeniden değerlendirilebileceği

sonucuna ulaşılmıştır.

(119) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında,

- Dar EKM koşullarına ilişkin taahhütler bakımından; ilgili taahhütlerin 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsam ında da endişe doğurabileceği, mevcut koşullar altında YEM EK SEPETİ'nin dar EKM hükümleri içeren sözleşm elerinin bireysel muafiyetten yararlanam ayacağı ve dar EKM koşullarına ilişkin taahhüdün kaldırılmasının uygun olmadığı ancak iki yıl sonra Y E M E K SEPETİ tarafından yapılacak başvuru üzerine dar EKM koşullarına ilişkin taahhüdün Kurul tarafından yeniden değerlendirilebileceği,

- Zorunlu Joker ve minimum sepet tutarı uygulaması ile Vale modelinin fiyatlam a politikalarına ilişkin taahhütler bakımından; mevcut durumda, 4054 sayılı Kanun'un 43. m addesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer verilen koşul sağlandığından ilgili taahhütlerin kaldırılabileceği

kanaatine ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

(120) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,;

- Rekabet Kurulunun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı ile bağlayıcı hale

getirilen dar EKM koşullarına ilişkin taahhütlerin kısa kararın tebliğinden itibaren 2 (iki)

yıl süreyle devam etmesi ve 2 (iki) yılın sonunda Yem ek Sepeti Elektronik İletişim

Perakende Gıda AŞ tarafından başvuru yapılması halinde Kurul tarafından yeniden

değerlendirilm esine,

- Rekabet Kurulunun 28.01.2021 tarihli ve 21-05/64-28 sayılı kararı ile bağlayıcı hale

getirilen zorunlu Joker ve minimum sepet tutarı uygulam asına son verilm esi ile Vale

m odelinin fiyatlam a politikalarına ilişkin taahhütlerin kaldırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare M ahkem elerinde yargı yolu

açık olm ak üzere Başkan Birol KÜLE ve İkinci Başkan Ahm et ALG AN 'ın karşı oylarıyla

OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

R e k a b e t K u r u l u n u n 2 4 . 1 1 . 2 0 2 5 tarih v e 2 5 - 4 4 / 1 0 8 6 - 6 1 5 sayılı K a r a r ı n a İlişkin

K arşı O y G erekçesi

Tek taraflı davranışların sona erdirilm esi için uygulanan çözüm ler, tedbirler ve taahhütler esas olarak rekabeti bozan davranışa son verilmesi, davranışın tekrar etmesinin önlenm esi ve ilgili piyasalarda yeniden rekabetin tesis edilmesi am açlarına hizmet etmektedir. Diğer taraftan, taahhüt m ekanizm ası, ilılal tespiti yapılm aksızın tarafın gönüllü olarak sunduğu çözüm lere dayalı olması sebebiyle rekabet hukukunun etkin uygulanm ası ve meşruiyeti bakımından özel bir önemi haizdir. Teme) mantığı rekabeti geleceğe yönelik yapısal çözümlerle geliştirmek olan bu hukuki araç her ne kadar belli durum larda süre bakım ından sınırlara tabi olabilse de işbu dosyada bu tür bir sınırlam ayı gerektirecek sebep söz konusu değildir. İlgili pazara (çevrim içi yemek siparişi-servisi platform hizmeti) ilk girmesi ve pazarda halen birinci oyuncu olması, iki esaslı rakibi olm asına rağmen rakiplerinin Yemek Sepeti gibi tek başına yemek siparişi odaklı olm am ası gibi unsurlar ışığında, halen hakim durum da bulunan yerleşik şirketin uyguladığı dikey kısıtların, restoranların ve diğer yemek hizmeti platformlarının rekabet gücünü direkt etkilediği 2019-3-79 sayılı Dosya kapsamındaki soruşturm a raporunda ayrıntılı olarak tespit edilmişti.

2021 yılında Yemek Sepeti tarafından sunulan ve Kurulun kabul ettiği, restoranlarla platform arasındaki Yemek S e p e tin in neredeyse önlenem ez bir ticari ortak olması hasebiyle ortaya çıkan asim etrik ticari ilişkiyi dengeleyici, restoranların Fıyatlama ve diğer ticari kararlarında daha bağım sız olmasını sağlayan, platform hizm etlerini rekabete açan taahhütlerin yeniden düşünülm esini gerektirecek yapısal ya da tarafa özel herhangi bir durum söz konusu değildir. Zira işbu kararın dayandığı bilgi notunda iki ana olgu setinin bulunduğu görülmektedir. Bu çerçevede. Yemek S e p e tin in nominal olarak pazar payının düşmesi ve 118 restorana sorulan bazı sorular esas alınmıştır. Kritik sorunun yalnızca Yemek Sepeti ile mî çalışıldığı olduğu görülm ektedir. Ancak böyle bir sorunun ispat gücü çok düşüktür; restoranlarla sözleşmesel m ünhasırlığın ötesinde dosyadaki esas rekabetçi mesele restoranların platformla olan asim etrik durum u ile hu asim etrinin yerleşik teşebbüse rekabet avantajı sağlamasıdır. Dolayısıyla önemli verilerden biri de Kuruma yapılan şikayetlerdir. Aşağıda şikayetlere ilişkin değerlendirm elere yer verilm ektedir. Ancak bundan evvel; yerleşik platformların dijital ekonom ide uyguladığı kendilerine bağımlı bulunan ortaklarının bağımsız karar almasını, ticari geleceklerini negatif etkilem e gibi haksız ticari uygulam alar ve "sömürücü dışlam a” stratejilerine yönelik rekabet hukuku uygulam alarına değinm ek yerinde olacaktır.

Bilinmektedir ki. rekabet hukukunun söm ürücü uygulam alara müdahalesi bakımından mehaz AB rekabet hukuku kapsamında; pazara giriş ve büyüm e engelleri, sektörel düzenleyicinin olm am ası ve yerleşik şirketi dengeleyici alıcı gücünün var olm am ası esas alınmaktadır. İşbu K arar'da her 3 koşulun da varlığı 2019-3-79 sayılı D osya kapsamındaki verilerden izlenm ektedir. Yemek S e p e tin in payı düşm esine rağmen pazar aşın yoğunlaşm ış yapıda kalm aya devam etm ektedir ve daha da önemlisi taraf halen birinci oyuncudur. Dijital pazarların yapısal özellikleri de dikkate alındığında; ilk giren avantajı, davranışsal sebepler, direkt ve dolaylı ağ etkileri, kolay ölçeklenm e. yemek platformu olm ası, geçm iş dikey kısıtların etkisi gibi unsurlar bu etkiyi daha da belirginleşm ektedir. Kaldı ki taahhütlerin varlığına rağmen pazar payının seyri de düşündürücüdür. Daha da önem lisi rekabetçi etki yaratan taahhütlerin kaldırılmasının ardından haksız ticari uygulamalar, söm ürücü stratejiler ve bunların etkisi olacak dışlayıcı neticelerin yeniden gözlem lenm esi olasıdır. K arar'da sebep-sonuç ilişkisinin

1/2 Karşı oy gerekçesi: Yemek Sepeti, taahhütlerin kalkması

ele alınma şekli, rekabeti artırıcı sonuca sebep olan taahhüt ortadan kalktığında yerleşik oyuncunun yeniden hem sömürücü henı de dışlayıcı stratejilerine onay verilme riskini doğurmaktadır.

Bu noktada. Kurum lunuza taahhüt kararının ardından yapılan platform şikayetlerine ve bunlar arasında şekil şartlarıyla reddedilenlere baktığım ızda, taahhütlere rağmen oldukça yüksek sayıda Yemek Sepeti'ni konu eden fiyatlam a, kom isyon, indirime zorlama, kurye hizmeti alm aya zorlama, çıkışı zorlaştırm a gibi şikayetler gözlenm ektedir. Bu durumda, taahhütlerin kalkması değil, yeniden soruşturm a açılması fikri ön plana çıkmalıydı. Bu tablo. Yemek Sepeti'nin taahhütlerine rağmen restoranların ticari hayatını zorlaştırm aya devam ettiğini- finansal avantajı rekabet avantajına çevirmeye devam ettiğini, iki ana rakibinin ise tüm bu durumlara rağmen rekabet ettiğini, diğer küçük platform ların ise rekabette halen dezavantajlı olduğunu gösterm ektedir. Elbette bu tabloda en fazla zarar gören taraflar restoranlar ve tüketicilerdir. Enflasyona olan negatif etki ise barizdir.

Bilindiği üzere rekabet hukuku gün geçtikçe, dijitalleşm e ve fınansallaşm a ekseninde yaşanan dönüşüm ler ile kaçınılm az olarak, daha fazla yapısal bir araç haline gelmektedir. Dijital pazarların bu alandaki rekabet hukuku uygulamalarını zorlayan ve hatta yetersiz kılan birçok özelliği bulunm aktadır. Ancak bu pazarlardaki rekabet sorunlarının anlaşılm ası diğer pazarlara oranla zorluk taşım akta ve rekabet sorunlarına m üdahalede çoğunlukla geç kalınmakta, bu esnada pazarlardaki rekabet ortamı zarar görmekte ve çoğunlukla geri dönüşü mümkün olmayan sonuçlar doğmaktadır. Gerek şikayetlerin devam etmesi gerekse de öncül düzenlemelerin halen yasama sürecinde olması, taahhütlerin kaldırılm asının ciddi bir eksik hukuki müdahaleye sebep olacağım gösterm ektedir. Son olarak, dosyadaki olgular ve analizlerin incelenm esinden; 5 yıl önce verilen taahhütlerin yeterince yakından izlenmediği, fiyat yapısının sömürü ve dışlamayı test edecek şekilde takip edilmediği, şikayetlerin (küçük oyuncu olm asına bakılm aksızın) yeterince değerlendirilm ediği izlenimi hasıl olmuştur. Ayrıca tarafın vekilleri de yeterli herhangi bir analiz sunmam ıştır. Tiim bu sebeplerle taahhütlerin kaldırılması bakımından çoğunluk görüşüne katılm am ız m üm kün olm am ıştır .

2 /2 Karşı oy gerekçesi: Yemek Sepeti, taahhütlerin kalkması