Yonca Marketçilik ve İnş. Hiz. San. Tic A.Ş.'nin kirasında bulunan Adana, Mersin ve Hatay'da Yonca…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet

Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, İmren SEYRANTEPE

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Migros Türk Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Dr. Kemal EROL

Süleyman Seba Cad. No:62/4 Valideçeşme

Beşiktaş 34357 İstanbul

D. TARAFLAR: Migros Türk Ticaret A.Ş

Turgut Özal Bulvarı No:Ata6 34758 Ataşehir Kadıköy/İstanbul

Yonca Marketçilik ve İnş. Hiz. San. Tic. A.Ş.

Girne Bulvarı Başak Mah. No:152 Yüreğir/Adana

E. DOSYA KONUSU: Yonca Marketçilik ve İnş. Hiz. San. Tic A.Ş.’nin kirasında bulunan Adana, Mersin ve Hatay’da Yonca Marketler’in faaliyet gösterdiği işyerlerinin Migros Türk Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.11.2008 tarih, 7406 sayı ile giren ve en son 26.11.2008 tarih ve 7803 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 4.12.2008 tarih ve 2008-3-221/Öİ-08-PE sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 5.12.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-120/272 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; bildirime konu Yonca Marketçilik ve İnş. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin kirasında bulunan Adana, Mersin ve Hatay’daki Yonca Marketler’in faaliyet gösterdiği işyerlerinin Migros Türk Ticaret A.Ş. tarafından kiralanmasına ilişkin işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte devralma işlemi ile belirlenen ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde yeni bir hakim durumun yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilerek, rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği,

sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Migros Türk Ticaret A.Ş. (Migros )

60

Devralan Migros 1954 yılında gıda ve tüketim maddelerini belediye kontrolü altında üreticiden sağlamak ve bu ürünleri sağlığa uygun koşullarda ve ekonomik fiyatlarla tüketiciye ulaştırma amacıyla İsviçre Migros Kooperatifler Birliği ve İstanbul Belediyesi'nin işbirliği ile kurulmuştur. 1975 yılında Koç Holding A.Ş.’nin kontrolüne geçen şirketin çoğunluk hisseleri (%50,83) Moonlight Perakendecilik ve Ticaret A.Ş. tarafından satın alınmış olup, işleme 13.3.2008 tarih ve 08-24/240-76 sayılı Kurul Kararı ile izin verilmiştir. Migros hisseleri İMKB’de işlem görmekte olup söz konusu satın alma işleminden sonra yapılan halka çağrı neticesinde, Moonlight Perakendecilik ve Tic. A.Ş. ek hisseler iktisap etmiştir.

70

Şirketin mevcut durumdaki ortaklık yapısı Tablo 1’de sunulmaktadır:

Tablo 1: Migros’un Ortaklık Yapısı

Hissedar Hissedarlık Oranı (%)

Moonlight Per. ve Tic. A.Ş. 97,90

Diğer (Halka Açık) 2,10

Toplam 100,00

Kaynak: Bildirim Formu

Migros Yönetim Kurulu Fevzi Bülent Özaydınlı başkanlığında, Antonia Belloni Francesco Conte, Evren Rıfkı Ünver, Brice Cedric Dubourdieu, Ö. Özgür Tort, Nicholas Stathopoulos, Paolo Federico Ceretti, Stefano Ferraresi, Warith Mubarak Said Al Kharusi ve Pedro Miguel Stemper’den oluşmaktadır. Şirket denetçileri ise Bilgütay Yaşar, Yüksel Toparlak ve Recep Bıyık’tır.

Migros yurtiçinde Migros, Tansaş, Şok, Macrocenter, Kangurum adları altında organize perakende sektöründe faaliyet göstermektedir.

Migros’un 2007 yılı yurt içi satışlardan elde ettiği toplam ciro (………………) YTL (……………………………)’dir.

Bunlara ek olarak yakın zamanda 14.8.2008 tarih ve 08-50/721-281 sayılı Kurul Kararı ile incelemeye konu devralmaya benzer şekilde gerçekleşen Hamoğlu Grubunun kontrolündeki Maksi Market Tüketim Malları Paz. ve Tic. A.Ş.’ye ait Silivri, Tekirdağ ve Çengelköy mağazalarının kira sözleşmelerinin Migros tarafından devralınması işlemine izin verilmiştir.

H.1.2. Yonca Marketçilik ve İnş. Hiz. San. Tic. A.Ş. (Yonca)

Yonca 1988 yılında Mehmet İzlemek ve Halil İzlemek tarafından Adana’da kurulmuştur. Yonca 2008 yılı itibarıyla Adana, Mersin ve İskenderun bölgelerinde 21

2

mağazada yaklaşık 20.000 m satış alanı ile faaliyet göstermektedir.

100

Ortaklık yapısını gösteren aşağıdaki tablodan da anlaşıldığı üzere Yonca Mehmet İzlemek ve Halil İzlemek’in büyük pay sahibi olduğu bir aile şirketidir.

Kaynak: Bildirim Formu

Yonca’nın 2007 yılı toplam cirosu (………………) YTL (……………………………)’dir. H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca ilgili ürün pazarının tespitinde; tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta, ayrıca tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilebilmektedir.

Tüketim malları organize perakendesi açısından alım ve satım pazarları dosya konusu devirde etkilenecek pazarları oluşturmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı esas olarak “tüketim malları organize perakende pazarı” ve “alım pazarı” başlıkları altında değerlendirilmiştir.

H.2.1.1. Tüketim Malları Organize Perakende Pazarı

Bu sektöre ilişkin geçmiş tarihli kararlarda tüketim malları organize perakende pazarı bakımından farklı pazar tanımları yapılmıştır. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” denilerek, alternatif pazar tanımları çerçevesinde işlem rekabetçi endişe yaratmıyorsa Kurul’un ilgili pazar tanımlamayabileceği ifade edilmektedir. Kurul’un benzer dosyalardaki farklı pazar tanımlamalarının var olması ve bildirime konu işlemin etkilerinin incelendiği alternatif pazar tanımlarında başvuruya konu devralmanın rekabetçi bir endişe yaratmayacak olması sebebiyle bu pazar bakımından dosya konusu işlemde kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

H.2.1.2. Alım (Tedarik) Pazarı

140

Üreticiler belirli bir ürün veya ürün grubunda uzmanlaşarak üretim yapmaktadır. Üreticilerden süpermarket ortamında satılan ürünlerin hepsini üretmelerini beklemek, dolayısıyla tek bir tedarik pazarından bahsetmek mümkün değildir.

Alım gücüyle ilgili yapılacak incelemenin, üretim anlamında birbirine ikame teşkil eden ürünlerin bir araya geldiği ürün gruplarını ayrı ayrı ilgili pazarlar şeklinde tanımlamak suretiyle yapılması gerekmektedir. Bu nedenle alım pazarına ilişkin olarak, çeşitli ürün grupları bazında değerlendirme yapılması yerinde olacaktır. Bu bağlamda, alım pazarı et ve et ürünleri, beyaz et ve yumurta ürünleri, unlu ürünler, sütlü ürünler, bira, şarap ve alkollü içkiler, alkolsüz içkiler, sıcak içecekler (kahve ve çay), şekerli ürünler (çikolata, kek gibi), temel gıdalar (un, şeker, pirinç gibi), dondurulmuş ürünler, bebek mamaları, ev hayvanları yiyecekleri, vücut bakım ürünleri, ev temizlik ürünleri olarak ayrı ayrı belirlenmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Devralmaya konu olan mağazalar Adana, Mersin ve Hatay illerinde bulunmaktadır. Bu devralma sonucunda ortaya çıkacak olan yoğunlaşmanın perakende pazarındaki etkileri mağazaların faaliyet göstermekte olduğu bölgelerde hissedilecektir. Bu nedenle, yerel olarak tanımlanması gereken coğrafi pazarlar “Adana ili”, “Mersin ili”, “Hatay ili” olarak belirlenmiştir.

Alım pazarındaysa, zincir mağazaların tek elden alım yapmaları nedeniyle yerel ayrıma gidilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu bakımdan, alım pazarında ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Bildirime Konu İşlem

170

Bildirimde bulunulan işlem, Yonca’nın kirasında bulunan Adana, Mersin ve Hatay’daki işyerlerinin kiraya verenlerle mutabakata varılarak imzalanacak kira sözleşmeleri çerçevesinde 10 yıl süre ile doğrudan Migros’a kiralanmasını içermektedir. Bu amaçla Migros ve Yonca arasında 16.10.2008 tarihinde bir protokol imzalanmıştır.

Protokol hükümlerinden anlaşıldığı üzere, işlem ile söz konusu marketler Migros’un takdirine göre 5M, Migros, Şok, Tansaş ve Macro Market olarak kullanıma imkan veren, Protokolün ekinde yer alan örneklere uygun sözleşmeler imzalandıktan sonra protokolün diğer hükümlerinin yerine getirilmesi kaydıyla mağazalarda bulunan demirbaş malzemeler ile stoktaki ayıpsız mallardan Migros portföyünde yer alanlar Migros tarafından uygulanan vade ve ıskonto koşullarıyla satın alınacaktır.

Devre konu mağazalarla ilgili söz konusu protokolün 2. maddesinde düzenlenen bilgilere Tablo 3’te yer verilmiştir.

190

Tablo 3- Devredilen mağazalara ilişkin bilgiler

2

Mağaza Adı Mağazanın Bulunduğu İl Yaklaşık Brüt Alan(m)

Yonca Esentepe Adana 1600

Kaynak: Bildirim Formu

Bu devralma ile Migros tarafından Adana, Mersin ve Hatay bölgelerinde müşterilere yakın olmak, daha esnek hizmet verebilmek ve aynı bölgelerde mükerrer yatırım yapmaktan kurtulmak suretiyle ortaya çıkan sinerjiyi hizmet çeşitlenmesine yansıtarak tüketiciye fayda yaratmak amaçlanmaktadır. Ayrıca devralma işlemi Migros’un ilgili bölgelerde kendisine rekabetçi bir güç sağlayacak belirli bir ölçek ekonomisi yakalamasına imkan verecektir.

H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi

1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde birleşme veya devralma sayılan haller belirtilmiş ve (b) bendinde malvarlığının devri de bu hallerden sayılmıştır. Malvarlığının devri hususunda önemli olan devre konu malvarlığının ilgili pazarda faaliyet gösterebilmek açısından ciro atfedilebilecek bir unsur olmasıdır.

Bildirimde bulunulan işlemde Yonca Market markası altında Mehmet İzlemek ve Halil İzlemek’in kontrolünde faaliyet gösteren yirmibir ve henüz faaliyete geçmemiş bir mağaza Migros’un kontrolüne geçecektir. Söz konusu pazarlarda mağazalar, alanları ve lokasyonları gibi özellikleri ile ciro yaratma potansiyeline sahiptir. Migros Yonca’ya ait hali hazırda faaliyette olan mevcut yirmibir mağazayı devralarak bu mağazaların müşteri portföyünü ve pazar payını da devralmış olacaktır. Henüz faaliyete geçmemiş olan bir mağazanın devralınması ile ise bu durum meydana gelmeyecek, pazarda ortaya çıkacak etki Migros’un faaliyet bölgesinde yeni bir mağaza açmasından farksız olacaktır.

Diğer yandan, devir işlemi sonucunda Yonca’nın Adana, Mersin ve Hatay’da organize perakende sektöründe faaliyet gösteren başka mağazası kalmayacaktır. Dolayısıyla, dosya konusu işlemin, ilgili pazarda yaratacağı etkinin Yonca şirketinin devralınması işlemine benzer bir etki doğuracaktır. Ayrıca işlem kapsamında söz konusu işyerlerine ait demirbaşlar ve stoktaki ayıpsız mallardan Migros portföyünde yer alanlar da Migros tarafından satın alınacaktır. Bu noktada işlem kapsamında Mehmet İzlemek ve Halil İzlemek tarafından Migros’a bir kısım demirbaş ve nihai ürünü de kapsayacak şekilde yirmibir işyerinin kiralama hakkının devredildiğini söylemek mümkündür.

Yonca’nın faaliyette olan yirmibir mağazasının devredilmesinin 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir devralma olduğu, söz konusu Protokol kapsamında devredilen ve henüz faaliyete geçmemiş olan bir mağazanın ise 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir yoğunlaşma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesine göre %25 pazar payı sınırı veya 25 milyon YTL ciro eşiğini geçen birleşme/devralmaların Kurul’a bildirilmesi zorunludur. Devralan taraf konumundaki Migros’un 2007 yılı yurtiçi cirosu (……………….) (…………………………….) YTL’dir. Devreden taraf açısından devre konu varlıklardan elde edilen ciro, eşikler bakımından esas alınacaktır. Yonca’nın 2007 yılı toplam cirosu (……………….) YTL (…………………………….)’dir. Başvuru konusu işlemin tarafları olan şirketlerin 2007 yılında elde ettikleri toplam ciro (……………….) YTL (………………………………………………..) olup bildirime konu işlem açısından 25 milyon YTL eşiği aşıldığından işlem Kurul’un iznine tabidir.

H.3.3. İşlemin Rekabetçi Etkilerinin Değerlendirilmesi

250

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri (…)” yasaklanmaktadır. Bu nedenle işlemin tüketim malları organize perakende ve alım (tedarik) pazarında hakim durum yaratılmasına veya hakim durumun güçlenmesine yol açıp açmadığının incelenmesi gerekmektedir.

H.3.3.1. Tüketim Malları Organize Perakende Pazarı

260

Bu pazar bakımından kesin bir ilgili ürün pazarı tespit edilmemiş olup Adana, Mersin

2

ve Hatay ili coğrafi pazarlarında işlemin 1000 m üstü satış alanına sahip tüketim

2 2

malları organize perakende pazarında ve 300 m - 1000 m arası satış alanına sahip tüketim malları organize perakende pazarında etkileri incelenmiştir.

H.3.3.1.1. Adana ili

Adana’da bildirime konu işlem kapsamında Migros, yaklaşık brüt alanları 430 ile

2

1600 m arasında değişmekte olan on iki adet Yonca Market’in kontrolünü ele geçirmektedir. Değerlendirme açısından ilk olarak alternatif pazar tanımlarında işlem sonrası Migros’un ulaştığı pazar payı hesaplanmalıdır. Tablo 4 ve 5’te işlem taraflarının ve rakiplerinin ciro bazında 2007 tahmini pazar payı bilgilerine yer verilmiştir:

Tablo 4. Adana’da Pazar Payları Tablo 5. Adana’da Pazar Payları

2 2 2

300m -1000m (%) =>1000m (%)

2

Pazar payı verileri işlem sonrası Migros’un 1000 m üzeri satış alanına sahip tüketici malları perakende pazarında %(….)’luk bir paya ulaşacağını göstermektedir. Diğer

2 2

yandan 300 m –1000m arası satış alanına sahip tüketici malları perakende

2 2

pazarında Migros %(….)’lik bir pay elde etmektedir. 300 m –1000m arası satış alanına sahip tüketici malları perakende pazarında Migros, pazarda birinci konuma gelecek ise de gerek en yakın takipçisinin %(…..) paya sahip olduğu, gerekse pazarda Kiler Grubu dışında ulusal perakendecilerin bulunmaması göz önünde bulundurulduğunda, potansiyel rekabetin varlığından söz edilebilir. Her iki pazardaki söz konusu pazar payları rakiplerin pazar payları da dikkate alındığında, işlemin hakim durum yaratılması sonucunu ortaya çıkaracak bir nitelik taşımaktan uzak olduğunu söylemek mümkündür.

H.3.3.1.2. Mersin İli

Mersin’de bildirime konu işlem kapsamında Migros, yaklaşık brüt alanları 500 ile

2

1800 m arasında değişmekte olan altı adet Yonca Market’in kontrolünü ele geçirmektedir. Değerlendirme açısından ilk olarak alternatif pazar tanımlarında işlem sonrası Migros’un ulaştığı pazar payı hesaplanmalıdır. Tablo 6 ve 7’de işlem taraflarının ve rakiplerinin ciro bazında 2007 tahmini pazar payı bilgilerine yer verilmiştir:

300

310

Tablo 6. Mersin’de Pazar Payları Tablo 7. Mersin’de Pazar Payları

2 2 2

300m -1000m (%) =>1000m (%)

Kiler Grubu

Çetinkaya (….)

BİM (….)

Diğer (….)

320

2

Pazar payı verileri işlem sonrası Migros’un 1000 m üzeri satış alanına sahip tüketici malları perakende pazarında %(…)’lik bir paya ulaşacağını göstermektedir. Diğer

2 2

yandan 300 m - 1000 m arası satış alanına sahip tüketici malları perakende pazarında Migros %(…)’lik bir pay elde etmektedir. Rakiplerin ve tarafların pazar payları ile yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda işlemin hakim durum yaratılması sonucunu ortaya çıkaracak bir nitelik taşımaktan uzak olduğu kanaatine varılmıştır.

H.3.3.1.3. Hatay İli

330

Hatay’da bildirime konu işlem kapsamında Migros, yaklaşık brüt alanları 600 ile 900

2

m arasında değişmekte olan üç adet Yonca Market’in kontrolünü ele geçirmektedir.

2 2

Dolayısıyla Hatay ilinde sadece 300 m – 1000 m arası satış alanına sahip tüketici malları perakende pazarı açısından işlem sonrası Migros’un ulaştığı pazar payı hesaplanmalıdır. Tablo 8’de işlem taraflarının ve rakiplerinin ciro bazında 2007 tahmini pazar payı bilgilerine yer verilmiştir:

Tablo 8. Hatay’da Pazar Payları

2 2

300m -1000m (%)

Migros (….)

350

2 2

Tablo 8’den; işlem sonrası Migros’un 300 m – 1000 m arası satış alanına sahip tüketici malları perakende pazarında %(….)’lik bir pay elde ettiği anlaşılmaktadır. Söz konusu pazar payları rakiplerin pazar payları da dikkate alınarak değerlendirildiğinde

işlemin hakim durum yaratılması sonucunu ortaya çıkaracak bir nitelik taşımaktan uzak olduğunu kanaatine varılmıştır.

H.3.3.2. Alım (Tedarik) Pazarı

Gıda ağırlıklı organize perakende sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin Türkiye genelindeki pazar paylarına Tablo 9’da yer verilmektedir.

360

Tablo 9. Organize Perakende Sektöründe Pazar Payları (%)

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Migros (….)

Kaynak: 21.2.2008 tarih ve 2008-3-29/Öİ-08-TE sayılı Ön İnceleme Raporu

Bu pazarda ulusal zincir olmayan Yonca Market’in pazar payının ise %(…)’den düşük olduğu tahmin edilmektedir. Bu bakımdan işlem sonrası Migros belirlenen alım pazarlarında ihmal edilebilir bir pazar payı artışı elde edecektir. Pazar payında çok düşük bir düzeyde artışa yol açan işlem ile Migros’un hakim duruma gelmesi beklenmemektedir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.