Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Neşe Nur ONUKLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: AerCap Holdings N.V.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan
ÖZGÖKÇEN, Av. Öznur İNANILIR
Çitlenbik Sk. No:12 Yıldız Mh. Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR:
Devralan - AerCap International Bermuda Limited
Thistle House, 4 Burnaby Str., Hamilton, HM 11,
BERMUDA
Devreden - Genesis Lease Limited
4450 Atlantic Avenue Westpark Shannon Co.
Clare İRLANDA
30
E. DOSYA KONUSU: AerCap Holdings N.V. (AerCap)’nin AerCap International Bermuda Limited (AerCap Bermuda) aracılığıyla Genesis Lease Limited (Genesis)’i devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 20.10.2009 tarih ve 7513 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 9.11.2009 tarih ve 2009-4-223/Öİ-09-HY sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 11.11.2009 tarih ve REK.0.08.00.00-120/401 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu, ancak devir sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
Sayfa 2
söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği, görüşü ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
AerCap ve Genesis’in Türkiye’deki faaliyetleri uçak kiralama hizmetleri alanında örtüşmektedir. Bu nedenle ilgili ürün pazarı “uçak kiralama hizmetleri” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Taraflar dünya çapında faaliyette bulunmakta, Türkiye’de ise dünya çapında faaliyet gösteren teşebbüslerle yapılan anlaşmalarla uçak kiralama faaliyeti yapılmaktadır. Ancak bildirime konu devralma işlemine ilişkin değerlendirme bakımından pazarı geniş yahut dar tanımlamanın gerek işlemin bildirime tabi olup olmadığının belirlenmesi, gerek hâkim durum yaratma ya da mevcut hâkim durumu güçlendirme değerlendirmesi açısından farklılık yaratmayacağından mevcut dosyada ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, " herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmektedir.
Bildirim formunda AerCap’ın AerCap Bermuda aracılığıyla Genesis ile birleşmesi işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. İşlem sonucunda Genesis ile AerCap Bermuda şirketleri birleşecek, daha sonra ise Genesis hissedarlarına birebir oranda AerCap hisseleri verilecektir. Dolayıyla her ne kadar bildirim formunda başvuru konusu olarak “birleşme” işleminden bahsedilse de, işlem sonucunda Genesis hissedarları AerCap hisselerine sahip olacağından ve Genesis yasal varlığını yitireceğinden, Genesis’in kontrolü, AerCap’a devredilmiş olacaktır. Dolayısıyla başvuru konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olarak kabul edilmiştir.
Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, “...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Sayfa 3
AerCap’ın Türkiye’deki faaliyetlerinden elde ettiği 2008 yılı cirosu ……….Ticari Sır………. TL. olarak gerçekleştiğinden, -diğer verilere bakılmaksızın- anılan işlemin Kurul’un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.
Son olarak, devralma sonucunda pazarda rekabetin nasıl etkileneceği, bu bağlamda da devralma işleminin pazarda bir hâkim durum yaratıp yaratmayacağı ve/veya var olan bir hâkim durumun kötüye kullanılmasına yol açıp açmayacağı değerlendirilmiştir:
AerCap ve Genesis’in Türkiye’deki faaliyetleri uçak kiralama hizmetleri alanında örtüştüğünden, rekabetçi yapı analizi söz konusu pazar için yapılmıştır.
Türkiye’de havayolu taşımacılığında kullanılan batı yapımı 257 ticari uçağın 135’i, 24 kiralayan firma tarafından çeşitli teşebbüslere kiralanmış durumdadır. Bildirim Formunda verilen bilgilere göre filolarında Türk Hava Yolları’nın 37, Sky Hava Yolları’nın 12, Pegasus ve SunExpress’in ise 15’er kiralanmış uçağı bulunmaktadır.
Türkiye’deki havayolu şirketlerinin uçak kiralama hizmetini aldıkları yerli bir teşebbüs bulunmamakta, başvuru konusu devralma işlemi tarafları olan AerCap ve Genesis gibi dünya çapında faaliyet gösteren firmalardan uçak kiralaması yapılmaktadır. Bu kapsamda dünyada uçak kiralama pazarı ve bu pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler incelenmiştir.
Dünya çapında yaklaşık 20.500 batı yapımı ticari uçağın %34’ü, 130’u aşkın kiralayan firma tarafından toplam 1.300 havayolu şirketinin 700’üne kiralanmaktadır. Bu uçaklar genellikle kiralayan firmalar tarafından doğrudan uçak üreticilerinden sipariş edilmekte ve daha sonra yaklaşık 3-12 yıl için kiralandıktan sonra kiralayan firma tarafından geri alınmaktadır.
Dünyadaki ilk 50 uçak kiralayan şirket listesinde yer alan ilk 20 teşebbüse ait uçak sayıları ve uçak sayısı içindeki paylarına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo-5: Uçak Kiralayan İlk 50 Teşebbüs
Teşebbüs Adı Uçak Payları (%)
Sayısı
1
GECAS
1820
0,34
2
ILFC
1027
0,19
3
CIT Aerospace
240
0,04
4
Babcock&Brown Aircraft Management LLC
277
0,05
5
RBS Aviation Capital
207
0,04
6
AWAS
223
0,04
7
Aviation Capital Group
209
0,04
8
AerCap
221
0,04
9
Aircastle Advisor LLC
136
0,03
10
Boeing Capital Corp
264
0,05
11
ORIX Aviation Systems Ltd
110
0,02
12
BOC Aviation
85
0,02
13
Macquarie AirFinance
120
0,02
14
Allco Finance Group
66
0,01
15
Global Aviation Asset Management Pty Ltd
51
0,01
16
Sumisho Aircraft Asset Management BV
47
0,01
17
Pembroke Group
73
0,01
Sayfa 4
18
Dubai Aerospace Enterpirse
27
0,01
19
Sky Holding LLC
90
0,02
20
Volito Aviation AB
50
0,01
Toplam
5343
1
Görüldüğü üzere, 8. sırada yer alan AerCap’ın payı %0,04 iken, Genesis ilk 50 firma arasında dahi yer almamaktadır.
Uçak kiralama sektörüne ilişkin bilgiler barındıran “Flight Global” isimli internet sitesinde yer alan ve filo değerine göre ilk yirmi firmanın yer aldığı listede AerCap 8., Genesis ise 17. sırada yer almaktadır. Aynı sitede yer alan filo büyüklüğüne göre ilk 20 firmanın sıralandığı listede ise AerCap yine 8. sırada yer alırken Genesis ilk 20 firma içinde bulunmamaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgilerden, uçak kiralama pazarında rekabeti sağlayabilecek nitelik ve nicelikte çok sayıda teşebbüsün var olduğu (Türkiye’deki mevcut uçak kiralama talebini karşılayan 24 kiralayan firma bulunmaktadır.), bu çerçevede başvuru konusu devir işlemi sonrasında, bir hâkim durum yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun”un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.