Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN,

Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK

B. RAPORTÖRLER: M. Selim ÜNAL, Harun GÜNDÜZ, Metin DEMİRCİ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILAN: - Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Gebze Organize Sanayi Bölgesi Şahabettin Bilgisu Cad.

41480 Gebze/Kocaeli

(1) E. DOSYA KONUSU: Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.03.2015 tarihinde giren başvuru üzerine hazırlanan 14.05.2015 tarih ve 2015-1-20/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 20.05.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 15-24/276-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.06.2015 tarih ve 2015-1-20/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Anılan başvuruda ve sonrasında gönderilen 20.04.2015 tarih, 2070 sayılı ek belgede özetle;

- Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (ALARKO) merkezi ısıtma, soğutma, klima

ve otomasyon periyodik bakım işlerinde yetkilendirdiği servislere aktif ve pasif satış

yasağı getirerek rekabeti kısıtladığı,

- Yetkili servislerin ALARKO’dan bağımsız olarak periyodik bakım anlaşmaları

yapamadığı, bakım anlaşmalarının ALARKO tarafından yapıldığı, fakat daha sonra

işlerin ALARKO’nun belirlediği ücretler karşılığında ALARKO tarafından yetkili

servislere dağıtılarak yaptırıldığı,

- ALARKO’nun kullanmakta olduğu bilgisayar programı üzerinden hangi işi hangi

servisin yapmakta olduğunu takip ve kontrol ettiği,

- Yetkili servislerin ALARKO’nun çıkarlarına aykırı hareket etmesini önlemek için

ALARKO’nun servislerden teminat aldığı,

- ALARKO’nun diğer servislere hizmet veya yedek parça temin etmeyerek satış sonrası

bakım pazarını elinde tutmaya çalıştığı,

- ALARKO’nun, kendi izni olmadan yetkili servislerin müşterilerine hizmet ve satış

yapmasını kısıtladığı, hatta servislere müşterilerden gelen tüm hizmet taleplerinin

kendisine bildirmesini şart koştuğu,

- ALARKO’nun pazara yeni giren küçük ölçekli bakım firmalarının piyasadaki

faaliyetlerini zorlaştırmak için müşterilere maliyet altı satışta bulunduğu,

- ALARKO’nun kendisine bağlı bir servis olan Asega Soğutma Klima San. ve Tic. Ltd.

Şti. (ASEGA) ile birlikte hareket ederek kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan mal ve

hizmet satın alımlarında rekabeti engellediği

iddia edilmektedir.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi gerektiği ve ALARKO hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) Yürütülen önaraştırma kapsamında raportörlerce, ALARKO genel yönetim merkezinde ve ALARKO’nun Ankara, İzmir, Antalya ve Adana bürolarında; Ankara adresindeki ALARKO yetkili servisi olan ASEGA’da yerinde inceleme ve görüşme yapılmıştır. Ayrıca raportörlerce, ALARKO yetkili servisi olarak faaliyet gösteren Alcem Isıtma Soğutma Klima Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. yetkilileri, merkezi sistemler satış sonrası hizmetler pazarında bağımsız servis olarak faaliyet gösteren Met Isıtma Soğutma San. ve Tic. A.Ş. ile Aray Servis ve Mühendislik Hizmetleri İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilileri ile de görüşülmüştür.

(6) ALARKO genel yönetim merkezinde yapılan yerinde inceleme esnasında teşebbüs yönetiminden istenilen belgeler 15.06.2015 tarih, 2855 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu önaraştırma ile ilgili olarak ALARKO’ya 19.06.2015 tarih, 6263 sayılı yazı gönderilerek bilgi talebinde bulunulmuş, istenilen bilgiler 29.06.2015 tarih, 3015 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca 24.06.2015 tarihinde Rekabet Kurumu binasında ALARKO Satış Sonrası Hizmetler Müdürü ile görüşme yapılmış, görüşme sonrasında ALARKO tarafından gönderilen ilave bilgi ve belgeler sırasıyla 25.06.2015 tarih, 2981 sayı ve 29.06.2015 tarih, 3029 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

I.1. İnceleme Yapılan Taraf: ALARKO

(7) Isıtma, soğutma, havalandırma, su arıtma ve basınçlandırma alanlarında faaliyet göstermekte olan ALARKO’nun hisselerinin %42,03’üne Alarko Holding A.Ş., %42,03’üne Carrier HVACR Investment B.V. sahip olup, %15,94’ü halka açıktır.

(8) ALARKO ısıtma, soğutma, iklimlendirme, havalandırma, su arıtma, basınçlandırma ve otomatik kontrol sektörlerinde ihtiyaç duyulan ürün, yedek parça, tesisat, montaj, bakım, onarım malzemelerini ve ekipmanlarını toptan ve perakende olarak esas itibarıyla kendi bünyesinde faaliyet gösteren TOTALINE marketler zinciri vasıtasıyla yürütmektedir.

I.2. Sektöre İlişkin Bilgiler

(9) Isıtma, soğutma, havalandırma ve iklimlendirme sektörü genel olarak kapalı mekanlardaki havanın fiziksel şartlarını değiştirmek amacıyla kullanılan her çeşit cihazı kapsamaktadır.

(10) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden ısıtma cihazları sektörüne, her çeşit kazan, radyatör, brülör ve kombi gibi mekanları ısıtmada kullanılan ürünler ile boyler ve güneş enerjisi sistemleri gibi sıcak su sağlama amaçlı ürünlerinin dahil edildiği anlaşılmaktadır. Vaillant, ECA, Baymak, Demir Döküm, ALARKO, Ferroli, Ariston, Bosch, Buderus, Viessmann, TermoTeknik, Daikin-Airfel gibi firmaların yer aldığı sektörde 2015 yılı itibarıyla kombi üretiminde 14, panel radyatör üretiminde 25, kazan üretiminde ise 157'si TSE belgeli 560 firmanın faaliyet gösterdiği tahmin edilmektedir. Ayrıca, sadece merkezi ısıtma sistemlerinde sıcak su sağlama işlevi gören ve merkezi kazanlarla birlikte kullanılan boyler

ya da sadece yine bu sistemin parçası niteliğindeki radyatörleri üreten KOBİ niteliğinde çok sayıda teşebbüs bulunduğu ifade edilmektedir.

(11) Soğutma ve havalandırma sektöründe konut, işyerleri, fabrika, hastane, otel, okul, lokanta, sinema, tiyatro gibi özel veya genel kullanımlı mekanlarda kullanılmakta olan klima sistemleri yer almaktadır. Soğutma ve havalandırma ürünleri kullanım yerine göre üç gruba ayrılmaktadır.

- Bireysel Klimalar: Bireysel kullanıcılar tarafından kullanılan ev tipi klimaları

kapsamaktadır. Multi splitler bu kapsama dahildir.

- Hafif Merkezi Klimalar: VRF sistemleri bu gruba dahildir.

- Merkezi Klimalar: Hastane, üretim tesisi, çok katlı iş ve alışveriş merkezleri gibi

lokasyonların iklimlendirmesini sağlayan ürünler bu gruptadır.

(12) Türkiye klima sektöründe yaklaşık 150 firma faaliyet göstermektedir. Sektörde faaliyet gösteren teşebbüsleri çatısı altında toplayan İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği'nin (İSKİD) 85 üyesi bulunmaktadır.

(13) Merkezi sistem klima cihazları iş merkezleri, oteller, alışveriş merkezleri, hastaneler gibi büyük mekanların iklimlendirilmesi için tek merkezde kurulu cihazlardır. Merkezi sistem ürünleri bireysel ve hafif ticari ürünlerden farklı olarak yüksek yatırım maliyetli ürünler olduğu için mimari proje, inşaat ve tesisat projesi gerektiren büyük kapsamlı projelerdir. Merkezi sistem ürünleri temel olarak; fancoil cihazları, klima santrali, soğutma grupları, soğutma kulesi ve çatı tipi klimalardan oluşmaktadır. Tüm bu ürünlerin tamir bakım ve onarımı garanti süreleri içerisinde genellikle üretici firma tarafından tayin edilen yetkili servislerce gerçekleştirilmektedir. Yetkili servisler dışında özel servisler de, garanti süresi sonrasında anılan cihazlara tamir ve bakım/onarım hizmeti sağlayabilmektedir.

I.3. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği

(14) Sektörün yapısına ve işleyişine dair daha ayrıntılı bir değerlendirme yapabilmek amacıyla, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 58. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan Satış Sonrası Hizmetler (SSH) Yönetmeliği’ndeki ilgili hükümlere de yer verilmiştir. 6502 sayılı Kanun’un 58. maddesi ile SSH Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre, üretici veya ithalatçılar, ürettikleri veya ithal ettikleri mallar için belirlenen kullanım ömrü süresince, satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorundadır.

(15) Anılan Yönetmelik’in “Üretici, ithalatçı ve satıcının sorumluluğu” başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasına göre, üretici veya ithalatçılar, yetkili servis istasyonlarının ayrı bir tüzel kişiliği olsa dahi, satış sonrası hizmetlerin sağlanmasından ve yürütülmesinden yetkili servis istasyonları ile birlikte müteselsilen sorumludurlar. Aynı maddenin altıncı fıkrasında üreticilerin veya ithalatçıların, satış sonrası hizmetlerin ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülmesini sağlamak, yetkili servis istasyonlarının çalışmalarını izlemek, kontrol etmek ve görülen eksiklikleri gidermekle yükümlü oldukları hükme bağlanmaktadır.

(16) Söz konusu Yönetmelik hükümleri incelendiğinde, yetkili servis istasyonlarıyla üretici veya ithalatçı konumundaki teşebbüslerin satış sonrası hizmetlerin sunulmasından müteselsil olarak sorumlu tutuldukları ve üretici veya ithalatçı konumundaki teşebbüsler bakımından gözetim ve denetim yükümlülüğü getirildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, üretici veya ithalatçı konumundaki teşebbüsler, yetkili servisler üzerinde daha fazla kontrole sahiptirler. Dolayısıyla, satış sonrası hizmetler pazarındaki dikey ilişkilerin, satış hizmeti sunan bayilere kıyasla daha sıkı bir ilişki içerdiği görülmektedir.

I.4. İlgili Pazar

(17) Dosya konusu iddiaların temelinde, ALARKO’nun soğutma ve havalandırma sektöründe kendi markasına ait merkezi sistem cihazlarının bakım ve onarımı pazarındaki eylemleri yer almaktadır. Bu durumda, faaliyet gösterilen ürün pazarının yanında, bu pazarla ilişki içerisinde olan yedek parça ve servis pazarı da bulunmaktadır.

(18) Ana ürün ile o ürüne ilişkin yedek parça, servis ve bakım gibi ürün ve hizmetler, farklı zamanlarda ihtiyaç duyulan tamamlayıcı nitelikteki ürünlerdir. Müşterinin satın aldığı ilk ürünün bulunduğu pazar, zamanla tamamlayıcı ürün ve hizmetlere ihtiyaç duyması sebebiyle, “birincil” veya “öncül” pazar olarak isimlendirilir. Yedek parça, sarf malzemesi, tamir, bakım-onarım hizmetleri gibi birincil ürünle birlikte kullanılan ve birincil ürünün satın alınmasından belli bir süre sonra ihtiyaç duyulan ürün ve hizmetlerin bulunduğu pazar ise “ikincil” veya “ardıl” pazar olarak tanımlanır.

(19) Rekabet hukuku literatüründe, birincil ve ikincil ürün ve hizmetlerin yer aldığı pazarların tanımlanmasında; söz konusu ürün ve hizmetlerin aynı pazara dahil edilip edilemeyeceği, edilmezse ikincil ürün ve hizmetlerin yer aldığı pazarların marka spesifik tanımlanıp tanımlanamayacağı hususlarının analizi ön plana çıkmaktadır. Bu kapsamda Avrupa Birliği ve Rekabet Kurulu kararlarına bakıldığında; ardıl pazarların markaya özgü olarak tanımlanıp tanımlanamayacağına karar verilirken, ürün veya hizmetin gerek üretimde gerekse kullanımdaki ikame edilebilirliği, tüketici talebi ve başka teşebbüslerce üretimin önünde herhangi bir engel olup olmadığı gibi faktörlerin göz önüne alındığı, ayrıca ardıl pazarlarda ilgili ürün pazarı ile ilgili değerlendirmelerin, dosya kapsamına göre değişiklik gösterdiği anlaşılmaktadır.

(20) İnceleme ve görüşmelerde elde edilen bilgi ve belgelerden; soğutma ve havalandırma sektöründeki merkezi sistem ürünleri satış sonrası bakım ve onarım pazarında kullanılan yedek parçaların büyük bir kısmının üniversal ürünler olduğu, ALARKO markalı olmayan yedek parçaların da ALARKO ürünlerinin bakım ve onarım işinde çok büyük ölçüde kullanılabildiği görülmüştür. Diğer yandan salt “bakım hizmetleri” yönünden ise konuya ilişkin teknik bilginin kamuya açık olduğu, ALARKO yetkili servisleri dışında bu konuda yetkinliğe sahip diğer bağımsız firma ve kişilerin, hatta bu kapsamda son kullanıcıların kendi bünyelerinde istihdam ettikleri teknik personelin dahi bakım hizmetini sağlayabilmelerinin söz konusu olabildiği anlaşılmıştır.

(21) Bu çerçevede ilgili pazar olarak, markaya özgü ardıl pazar yerine soğutma ve havalandırma sektöründeki merkezi sistem ürünlerinin bakım ve onarım hizmetleri pazarı olmak üzere ortak bir ardıl pazarın belirlenmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, ilgili ürün pazarının olası alternatif tanımları çerçevesinde rekabetçi bir endişeye sebebiyet vermemesi nedeniyle İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan düzenleme de dikkate alınarak, dosya özelinde kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmamıştır.

I.5. Tespit ve Değerlendirmeler

(22) Dosya konusu iddiaların rekabet hukukunu ilgilendiren bölümlerinin üç ana başlık altında toplanması mümkündür.

(23) Bunlardan ilki özetle; ALARKO’nun kendi markasına ait merkezi sistem ürünlerinin bakım ve onarımı pazarında yetkili servislerine 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamı dışında kalacak şekilde aktif ve pasif satış yasakları uyguladığı iddiasıdır. Başvuruda yer verilen, yetkili servislerin ALARKO’dan bağımsız olarak periyodik bakım anlaşmaları yapamadığı, bakım anlaşmalarının ALARKO tarafından yapıldığı, fakat daha sonra işlerin ALARKO’nun belirlediği ücretler karşılığında ALARKO tarafından yetkili servislere dağıtılarak

yaptırıldığı, ALARKO’nun kullanmakta olduğu bilgisayar programı üzerinden hangi işi hangi servisin yapmakta olduğunu takip ve kontrol ettiği, ALARKO’nun servislerden teminat aldığı yönündeki iddiaların tamamı esasen, aktif ve pasif satış yasakları uygulandığı iddiası kapsamında ele alınması gereken hususlardır.

(24) İkinci ana başlık, ALARKO’nun kamu ihalelerinde yetkili servislerinden ASEGA ile yatay bir anlaşma yoluna giderek merkezi sistem ürünlerinin bakım ve onarımı pazarında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkindir.

(25) Üçüncü ana başlık altında özetlenebilecek son iddia ise, ALARKO’nun rakiplerine yedek parça ve servis hizmeti sunmayarak mal vermeyi reddetmek ve bazı ihalelerde maliyetlerin altında teklifler vererek yıkıcı fiyat uygulamak suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasıdır.

I.5.1. Dikey Anlaşma ve Uygulamalar Yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin İhlal Edildiği İddiası

(26) Şikayet dilekçesinde öne sürülen, ALARKO ile bayileri ve yetkili servisleri arasındaki dikey ilişkiye ilişkin iddialar;

- ALARKO’nun yetkili servislere aktif ve pasif satış yasağı getirdiği,

- Yetkili servislerin ALARKO’dan bağımsız olarak periyodik bakım anlaşmaları

yapamadığı, bakım anlaşmalarının ALARKO tarafından yapıldığı, fakat daha sonra

işlerin ALARKO’nun belirlediği ücretler karşılığında ALARKO tarafından yetkili

servislere dağıtılarak yaptırıldığı,

- ALARKO’nun kullanmakta olduğu bilgisayar programı üzerinden hangi işi hangi servisin

yapmakta olduğunu takip ve kontrol ettiği,

- Yetkili servislerin ALARKO’nun çıkarlarına aykırı hareket etmesini önlemek için

ALARKO’nun servislerden teminat aldığı

başlıkları altında toplanabilir.

(27) Söz konusu iddialara ilişkin tespit ve değerlendirmelere geçmeden önce, 2007 yılında ALARKO hakkında yürütülen soruşturma sonucunda alınan 07-15/142-45 sayılı Rekabet Kurulu kararına yer verilmesi yerinde olacaktır. Anılan kararda; yetkili satıcı ve yetkili servis sözleşmelerinde yer alan hükümlerin pasif satış yasağı getirdiği, bayilerin asgari satış fiyatını belirlediği, yetkili servislerin kullandıkları yedek parça ve hizmet bedellerinin tespit edildiği, belirsiz süreli rekabet yasakları içerdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, yerinde incelemelerde elde edilen belgelerdeki yazışmalardan, ALARKO’nun, yetkili servislerin aktif ve pasif satışlarını sınırlayan talimatlar verdiği ve tavsiye fiyatın sabit fiyat olarak algılanmasına yol açan eylemlerde de bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, ALARKO’nun 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine hükmedilerek, ilgili teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmıştır.

(28) Bu çerçevede öncelikle, ALARKO ile yetkili servisleri arasında imzalanan sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun karşısındaki durumu değerlendirilmiştir. Arz zincirinin aynı seviyesinde bulunan rakipler arasındaki rekabeti kısıtlayıcı yatay anlaşmalar kadar, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki dikey ilişkiler de belirli hallerin varlığında aynı yasaklama kapsamında değerlendirilebilmektedir. Bu bağlamda, ALARKO ile yetkili servisleri arasında imzalanan sözleşmeler, üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasında akdedilen birer dikey anlaşma niteliğindedir.

(29) ALARKO’nun yetkili servisleri ile yaptığı standart sözleşmeye göre, ALARKO tarafından imalatı ve ithalatı yapılan mamullerin süpervizyon, montaj, işletmeye alma, arıza ve bakım

faaliyetleri yetkili servisler tarafından üstlenilecektir. Anılan sözleşme incelendiğinde, münhasırlık şartı içermediği, aktif ya da pasif satışları yasaklayan herhangi bir hükmün bulunmadığı ve yalnızca bir yıl için geçerli olacağı görülmüştür. Ayrıca, yetkili servislerin satış fiyatlarını belirleme serbestisinin engellenmesi ya da yeniden satış yapılacak bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi niteliği taşıyabilecek bir hüküm de yer almamaktadır.

(30) Bu çerçevede anılan sözleşmelerin, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı dışına çıkmasına neden olacak bir kısıtlama içermediği kanaatine varılmıştır.

(31) ALARKO’nun uygulamada herhangi bir dikey kısıtlamaya yol açıp açmadığı bakımından yerinde incelemede elde edilen ve dosya mevcudunda ayrıntılarına yer verilen belgeler de değerlendirilmiştir.

(32) Bu belgelerden birinde, kendisine hizmet veren yetkili servisten memnun olmadığı anlaşılan müşterinin, başka bir servisle (ASEGA) çalışabilmek için durumu ALARKO’ya bildirdiği görülmektedir. Bu durum, yetkili servis değiştirmek isteyen müşterilerin ALARKO’dan izin almak gibi bir zorunluluklarının olup olmadığı ya da bu taleplerin reddedilip reddedilmediği açısından önem taşımaktadır.

(33) Ancak yapılan incelemede, satış sonrası hizmetler pazarında müşteri memnuniyetinin oldukça önemli olduğu, dolayısıyla buna yönelik anket çalışmaları yapıldığı ve yetkili servis memnuniyetsizliklerinin dikkate alınarak yakından takip edildiği anlaşılmıştır. Ayrıca, müşteriler tarafından yapılan servis değişiklik taleplerinin dikkate alınarak ilgili müşteriye başka servislerin yönlendirildiği yazışma örnekleri de bulunmaktadır. Sonuç itibarıyla, söz konusu bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, bahsi geçen hususların, yetkili servis değişiklik taleplerinin reddedildiği anlamına gelmediği sonucuna ulaşılmıştır.

(34) Yerinde incelemede elde edilen belgelerden bir diğeri, yetkili servislere gönderilen, bakım hizmetleri satışında görevli olan kişilerle Aralık ayında bir toplantı yapılacağının belirtildiği ve bu toplantıdan önce yetkili servislerden bakım hizmetleri konusundaki görüşlerinin talep edildiği 19.11.2014 tarihli e-postadır.

(35) Bu toplantıya ilişkin e-postalar incelendiğinde, yetkili servislerin dile getirdiği görüşler arasında, servislerin faaliyet alanları dışında hizmet vermemeleri yönündeki önerilerin olduğu görülmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, ALARKO tarafından bu taleplere olumlu yönde karşılık verildiğini gösteren bilgi, belge veya bulguya rastlanmadığı gibi, faaliyet alanları dışındaki bölgelere hizmet veren servislere ilişkin örneklerin de bulunduğu anlaşılmıştır.

(36) Diğer bir belgede geçen ifadeler, yeniden satış fiyatının tespitine yönelik bir girişimin olup olmadığı bakımından önem taşımaktadır. Bu belge ilgili cihazın seri numarası ile takip edilerek daha ucuza satış gerçekleştiren bayinin tespit edilmesi, bayiler bakımından getirilmiş olabilecek yeniden satış fiyatlarına uyumun takip edilip edilmediği veya bu yönde bir sistemin olup olmadığı noktasında şüphe doğurabilecek niteliktedir.

(37) Söz konusu belgeye ilişkin olarak ALARKO tarafından yapılan açıklamada, ilgili belgenin 3-4 yıl öncesine ait olduğu, belgede adı geçenlerden (…..)’in o tarihte Carrier yetkili bayisi olduğu, (…..)’ın ise Toshiba bayisi olduğu, talebe bağlı olarak (…..)’in zaman zaman Toshiba’nın ürünlerini de sattığı, söz konusu Toshiba ürünlerini ise bazen ALARKO’dan bazen de (…..)’tan aldığı, ancak (…..)’in Toshiba bayisi olmaması sebebiyle ALARKO’dan doğrudan ürün temin ettiği kimi durumlarda alım fiyatının (…..)’tan aldığı fiyata göre yüksek kaldığı ifade edilmiştir. Bu durumun iki gerekçesinin olabileceği, bunlardan birincisinin (…..)’ın Toshiba bayisi olması sebebiyle oldukça avantajlı fiyattan alım yapabilmesi, ikincisinin ise geçmiş yıllardan kalma ürünlerin aynı fiyattan satılamaması

dolayısıyla bu modellerinin tespit edilebilmesi için cihazın seri nosuna gerek duyulması olduğu ALARKO tarafından belirtilmiştir.

(38) Önaraştırma sürecinde yapılan incelemelerde, bayilerin yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi noktasında şüphe doğurabilecek başka herhangi bir bilgi, belge veya bulguya ulaşılmamıştır. Bu çerçevede anılan belgede geçen ifadelerden, ALARKO tarafından bayilerin yeniden satış fiyatlarının tespitine yönelik bir girişimde bulunulduğu sonucuna ulaşmanın mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

(39) Yerinde incelemede elde edilen belgelerden bir diğeri olan ve 24.03.2015 tarihinde (…..)’tan (ASEGA (…..))(…..)’a (ALARKO (…..)) gönderilen ve üç ALARKO çalışanına da iletilen e-posta ile buna istinaden gelen cevabi yazışmalardan; ALARKO yetkili servisi olan ASEGA’nın, ihalenin kazanılması durumunda ALARKO ile çalışmak istediği ve Antalya’daki işlerin dağıtımı konusunda ALARKO’dan bir talepte bulunduğu anlaşılmakla birlikte, bu yazışmanın tek taraflı bir talep içerdiği ve ALARKO tarafından da bu talebe olumlu bir yanıt verilmediği görülmektedir. Ayrıca (…..) tarafından cevaben gönderilen e- postada, ilgili cihazların montajının Antalya’daki diğer servis tarafından yapıldığı ve bu nedenle sorumluluğun halen anılan yetkili serviste olduğu ifade edilerek, neden diğer yetkili servisle çalışıldığı da açıklanmaktadır.

(40) Konuyla ilgili olarak ALARKO tarafından yapılan açıklamada, eskiden ASEGA’nın Antalya’da servisinin bulunmadığı ve pazara sonradan giriş yapması nedeniyle payını artırmaya çalıştığı, ancak ALARKO olarak önceliklerinin işlerin ehil olan servislere yaptırılması olduğu belirtilmiştir.

(41) Yerinde incelemede elde edilen belgelerden bir diğeri (…..) (ASEGA (…..)) tarafından iki ALARKO çalışanına gönderilen e-posta ile buna istinaden yollanan cevabi yazışmalardır. Söz konusu yazışmaların, süpervizyon hizmeti ile işletmeye alma sürecine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Merkezi sistem ürünleri bireysel ve hafif ticari ürünlerden farklı olarak yüksek yatırım maliyetli ürünler olduğu için bir mimari proje, inşa ve tesisat projesi gerektiren büyük kapsamlı işlerden sayılmaktadır. Bu projelerde, hazırlanan mimari projeye uygun olarak çıkan inşaat ve tesisat projesi ile ilgili şartnameye uygun olarak seçilen cihazların satışı gerçekleştirilmekte ve klima satışını gerçekleştirilen firma veya firmalarca işletmeye alınması yapılmaktadır. Bu süreçte projelerin yapım aşamasından itibaren servislerin sürece müdahil olarak ilgili projenin sağlıklı bir şekilde tamamlanabilmesi için süpervizyon hizmeti verdikleri de dikkate alındığında, söz konusu proje hakkında en çok bilgiye sahip servisin tespit edilmesi ve hizmet talebinin bu servise yönlendirilmesi makul bir durum olarak değerlendirilmiştir.

(42) Konuyla ilgili olarak ALARKO tarafından yapılan açıklamada, ASEGA’nın (…..)’da yerleşik bir servis olmaması sebebiyle işletmeye alma veya garanti kapsamındaki cihazlara ilişkin hizmet verme noktasında çok tercih edilmediği, garanti süresi boyunca müşteri ile temasının bulunmaması nedeniyle garanti sonrası işler bakımından da ilk tercih edilen firma olmadığı ve ilgili yetkili servisin daha çok iş alabilmek için ALARKO’dan talepte bulunduğu, bu noktada asıl belirleyici etmenin müşteri talepleri olduğu belirtilmiştir.

(43) Bu çerçevede, söz konusu belgede geçen ifadelerin süpervizyon hizmetleri ile işletmeye alma sürecine ilişkin olduğu, ayrıca garanti süresince verilecek hizmetlere ilişkin ödemenin üretici firma olarak ALARKO tarafından karşılandığı ve müşteri memnuniyetinin önemi de dikkate alındığında, yalnızca bu ifadelerden yola çıkılarak bir dikey kısıtlamanın bulunduğu sonucuna ulaşılamayacağı kanaatine varılmıştır.

(44) Ayrıca yapılan incelemelerde, başvuruda yer verilen ve ALARKO’nun yetkili servislere aktif ve pasif satış yasağı getirdiği iddiası hakkında, ALARKO’nun eylemleriyle aktif veya

pasif satış yasağına dönüşebilecek bir uygulamaya gittiğini gösteren herhangi bir bilgi, belge veya bulguya da rastlanmamıştır.

(45) Bir diğer iddia ise, yetkili servislerin ALARKO’dan bağımsız olarak periyodik bakım anlaşmaları yapamadığı, bakım anlaşmalarının ALARKO tarafından yapıldığı, fakat daha sonra işlerin belirlediği ücretler karşılığında ALARKO tarafından yetkili servislere dağıtılarak gerçekleştirildiğine ilişkindir.

(46) ALARKO tarafından üstlenilen işlerin, alt yüklenicilik ilişkisi çerçevesinde yetkili servisler eliyle yapılması yönünde bir uygulamaya gidildiği görülmektedir. Hatta söz konusu alt yüklenicilik ilişkisine, yetkili olmayan servislerle de girilmektedir. Bazı durumlarda ise ALARKO’nun alt yüklenici konumunda olduğu dahi görülmektedir. Nitekim bu hususlar, ALARKO tarafından da ifade edilmektedir. Dolayısıyla ilgili sektörde, alt yüklenicilik ilişkisine sıklıkla başvurulduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, yapılan incelemeler neticesinde, yetkili servislerin, ALARKO’dan bağımsız olarak da bakım anlaşmaları yapabildikleri görülmüştür.

(47) Başvuruda yer verilen diğer iddia, ALARKO’nun kullanmakta olduğu bilgisayar programı üzerinden hangi işi hangi servisin yapmakta olduğunu takip ve kontrol ettiği iddiasıdır. Öncelikle söz konusu iddianın tek başına bir anlam ifade etmediği belirtilmelidir. Zira bu yönde bir takip uygulaması, müşteri memnuniyetinin oldukça önemli olduğu satış sonrası hizmetler pazarında, yetkili servislerin iş yoğunluğuna ve bünyelerindeki uzman personele göre ALARKO’ya ulaşan servis taleplerinin etkin bir şekilde yönlendirilmesini sağlayacaktır. Merkezi sistem ürünlere ilişkin olarak, projelerin yapım aşamasından itibaren servislerin sürece müdahil olarak ilgili projenin sağlıklı bir şekilde tamamlanabilmesi için süpervizyon hizmeti verdikleri de dikkate alındığında, söz konusu proje hakkında en çok bilgiye sahip servisin tespit edilmesi ve hizmet talebinin bu servise yönlendirilmesinin önem arz ettiği açıktır.

(48) Başvuruda yer alan, yetkili servislerin ALARKO’nun çıkarlarına aykırı hareket etmesini önlemek için ALARKO’nun servislerden teminat aldığı yönündeki iddiaya ilişkin olarak, ilgili bayi veya servislerden teminat istenmesinin birçok dikey ilişkide olan olağan bir uygulama olduğu, dolayısıyla söz konusu iddianın tek başına bir anlam ifade etmediği belirtilmelidir. Ayrıca, yapılan incelemelerde, yetkili servislerin ALARKO’nun çıkarlarına aykırı hareket etmesini önlemek için böyle bir uygulamaya gittiğini gösteren herhangi bir bilgi, belge veya bulguya da rastlanmamıştır.

(49) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, söz konusu iddialar bakımından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.2. Yatay Anlaşma ve Uygulamalar Yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin İhlal Edildiği İddiası

(50) Dosya konusu iddialardan biri de, ALARKO’nun kendisine bağlı bir servis olan ASEGA ile birlikte hareket ederek kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan mal ve hizmet satın alımlarında rekabeti engellediğidir. Yapılan incelemelerde elde edilen bazı belgelerden; merkezi sistem ürünlerine yönelik satış sonrası hizmetler bakımından ALARKO’nun zaman zaman doğrudan son kullanıcı ile bakım sözleşmesi imzaladığı ve sonrasında bu hizmetin sağlanması için aralarında halihazırda dikey bir ilişki olan ASEGA ile görüştüğü, pazarlık yaptığı ve taşeron olarak kendisiyle anlaştığı anlaşılmıştır. Belgelerin tamamının incelenmesinden, bunun ASEGA ile sınırlı olmadığı, yer yer diğer yetkili servislerle de benzeri bir alt yüklenici ilişkisinin kurulduğu gözlenmiştir.

(51) Yukarıdakine benzer bir ticari işleyiş, dosya mevcudu bazı belgelerden de görülebilmektedir. ALARKO’nun bakım hizmeti için doğrudan müşterisi ile sözleşme yaptığı, sonrasında alt yüklenici olarak bir servisi ile çalıştığı anlaşılmaktadır.

(52) Sektörde sadece ana firmanın servisleri alt yüklenici olarak çalıştırdığı değil, aynı zamanda servislerin de zaman zaman ALARKO gibi firmaları alt yüklenici olarak kullandığı durumların olduğu anlaşılmaktadır. Örneğin, bir ihale öncesinde teklif verecek olan firma ya da servis, alt yüklenici sıfatıyla işi yaptırabileceği diğer firma veya servislerden teklif isteyebilmekte, onlardan gelen teklife göre kendi kar oranını belirleyerek son kullanıcıya teklifini sunmaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında, dosya kapsamında yer alan yazışmaların pek çoğu söz konusu sektörde oldukça mutad olduğu anlaşılan bir uygulamayı gösterir niteliktedir.

(53) İhale öncesinde ALARKO ile yetkili servisler arasında yapılan yazışmalara ilişkin belgeler incelendiğinde ilk bakışta ASEGA ve ALARKO arasında ihale öncesinde ortak hareket etmeye dönük bir irtibat kurulmaya çalışıldığı kanısı ortaya çıkmıştır. Ancak konu incelendiğinde, zaten kamuya açık olan ihale yapılacağı bilgisinin ana teşebbüs olan ALARKO’ya iletildiği, ASEGA ve ALARKO arasında ihalede verilecek teklif konusunda herhangi bir konunun görüşülmediği, belge içeriğindeki yazışmaların ALARKO’nun kendi bünyesinde yapıldığı ve uygulanacak stratejiye ilişkin soruların yine ALARKO’nun kendi bünyesinde sorulduğu, üstelik aralarında süregelen dikey bir ticari ilişki bulunan ve yetkili servis ile sağlayıcı firma arasındaki bu haberleşmelerin esasen 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal niteliği taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(54) Ayrıca, ALARKO tarafından 2010 yılından beri girilen ihaleler incelendiğinde, ikinci bir teklif verilen ihalelerin çoğunda ALARKO’nun ihaleyi kazanamadığı görülmüştür. Bu ihalelerde ALARKO yetkili servislerinin yanısıra bağımsız (Met Isıtma, Senkron, Halikarnas Soğutma vs.) servislerin de teklif verdiği anlaşılmaktadır. Buna ilaveten, 2014 yılı için ALARKO’nun tüm kamu bakım hizmetleri cirosunun (…..) TL olarak gerçekleştiği, söz konusu cironun ALARKO’nun merkezi sistem ürünleri Türkiye cirosu olan (…..) TL’nin yaklaşık %(…..)’üne; ALARKO’nun toplam Türkiye cirosu olan (…..) TL’nin ise yaklaşık % (…..)’ine tekabül ettiği de dikkate alınmalıdır.

(55) Dosya mevcudu bütün belge ve yazışmalar nihai olarak değerlendirildiğinde, ALARKO ve ASEGA, yahut ALARKO ve diğer servisler arasında ihalelere dönük danışıklı bir teklif verildiğine ilişkin yeterli bilgi, belge ve bulguya ulaşılmadığı kanaatine varılmıştır.

I.5.3. 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesinin İhlal Edildiği İddiası

I.5.3.1. Anlaşma Yapmayı Reddetme İddiasının Değerlendirilmesi 1

(56) Başvuruda şikayetçi tarafından herhangi bir belge, faks veya e-posta benzeri bir doküman sunulmamakla birlikte öne sürülen iddialardan biri; ALARKO’nun diğer servislere hizmet veya yedek parça temin etmediği, kendi izni olmadan yetkili servislerin müşterilerine hizmet ve satış yapmasını kısıtladığı, hatta servislere müşterilerden gelen tüm hizmet taleplerinin kendisine bildirmesini şart koştuğu iddiasıdır.

(57) SSH Yönetmeliği’nin “Yedek parça ve fiyat listesi” başlıklı 12. maddesinde; “Üretici veya ithalatçılar, tüketicilerin talebi üzerine yedek parça satışından kaçınamazlar” hükmü bulunmaktadır. Söz konusu hükümden, yedek parça satış yükümlülüğünün ürünün nihai kullanıcısı olan tüketicilere karşı getirildiği, dolayısıyla servislere karşı üretici firmaların böyle bir yükümlülüğü olmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, herhangi bir yedek parça ihtiyacı olması durumunda bu hususun bir özel servis tarafından nihai kullanıcı konumundaki tüketicilere (Örneğin, hastane, kamu kurumu vb.) bildirilmesi ve üretici tarafından yedek parça satışının yapılması mümkündür. Böylelikle, ilgili bakım ve onarım işini üstlenmiş olan özel servislerin de ALARKO ürünlerine ait yedek parçalara 1 Benzer iddialara ilişkin olarak Kurul tarafından 2011 yılında bir önaraştırma yürütülmüş, söz konusu önaraştırma sonucunda ALARKO’nun yedek parçaların temin koşullarına ilişkin eylemleriyle hâkim durumunu kötüye kullandığına dair bir tespitte bulunulamayacağına 11-43/934-301 sayı ile karar verilmiştir.

ulaşabilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim bu husus, Ankara’da yerleşik olan ve özel servis olarak faliyet gösteren Met Isıtma Soğutma San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan görüşmede de ifade edilmiştir.

(58) Yapılan yerinde incelemelerde, ALARKO’nun, yedek parça marketi olan TOTALINE’ın ya da yetkili servislerinin, özel servislerin veya tüketicilerin yedek parça temin taleplerini reddettiğine dair herhangi bir bilgi, belge veya bulguya rastlanmamıştır.

(59) Öte yandan, ALARKO’nun Gebze/Kocaeli’ndeki merkezinde yapılan incelemede elde edilen ve yetkili servislerle bölgesel olarak gerçekleştirilen toplantılara ilişkin belgelerde konuyla ilgili olarak yer alan ifadeler incelendiğinde, yetkili servisler tarafından temel olarak iki şikayetin dile getirildiği; bunlardan birinin, TOTALINE’ın rakip firmalara yedek parça satması, diğerinin ise TOTALINE’ın yedek parça stoklarının yetersiz olması nedeniyle tedarik sürecinde yaşanan gecikmeler olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, bu ifadelerden, hâlihazırda ALARKO’nun TOTALINE aracılığıyla piyasadaki rakip teşebbüslere de yedek parça satışı yaptığı sonucuna varılmaktadır. Yapılan incelemelerde, ALARKO’nun, yetkili servislerden gelen bu şikayetler üzerine, piyasadaki diğer teşebbüslere yedek parça satışını engellemek yönünde bir girişimde bulunduğuna dair herhangi bir bilgi, belge ve bulguya rastlanmamıştır.

(60) Önaraştırma sürecinde raportörlerce, herhangi bir üretici veya ithalatçıya bağlı olmaksızın faaliyette bulunan özel servislerin yanında ALARKO’nun yetkili servisleriyle de görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde, ALARKO ürünlerine ait yedek parçaların teminine ilişkin olarak aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir.

(61) Ankara’da yerleşik olan Met Isıtma Soğutma San. Tic. Ltd. Şti. ile yapılan görüşmede; satış sonrası bakım hizmeti verebilmek için ALARKO’nun yedek parçalarına gereksinim olmadığı, ancak arıza ve onarım hizmeti verebilmek için ALARKO’nun bazı yedek parçalarına ihtiyaç duyulduğu, zira yalnızca üniversal nitelikteki yedek parçalarla tamir hizmeti verilemeyeceği, merkezi sistem ürünler bakımından ise üniversal olmayan nitelikli yedek parça oranının çok fazla olduğu, TOTALINE merkezden istenen yedek parçaların tedarik edilmesi noktasında herhangi bir sorunla karşılaşılmadığı, fakat Ankara’daki TOTALINE tarafından yetkili servis olmadıkları gerekçesiyle ıskontolu satış yapılmadığı, öte yandan TOTALINE Ankara yetkili satıcısı olan Akgüz Klima’dan (…..)(…..)(…..) yedek parça temin edilebildiği, dolayısıyla ALARKO’dan yedek parça temini noktasında herhangi bir sıkıntı yaşanmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca söz konusu teşebbüs tarafından, TOTALINE Ankara yetkili satıcısı olan Akgüz Klima’dan satın alınan yedek parçalara ilişin fatura örneği de sunulmuştur.

(62) Aray Servis ve Mühendislik Hizmetleri İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılan görüşmede, ihtiyaç duyulan yedek parçaların, ALARKO’nun yedek parça marketi olan TOTALINE’dan temin edildiği, talepte bulunulup da ürün tedariği yapılmayan bir durumla şu ana kadar karşılaşılmadığı, yedek parçaların önemli bir kısmının piyasadan da temin edilebileceği ancak yazılı ve elektronik kart gibi zorunlu parçaların ALARKO haricinde bir başka yerden tedarik edilemeyeceği ifade edilmiştir.

(63) ALARKO’nun yetkili servisi olan Alcem Isıtma Soğutma Klima Ltd. Şti. ile yapılan görüşmede, ALARKO ürünlerinin satış sonrası bakımını yapmak için gerekli olan yedek parçaların satışının ALARKO'nun yedek parça marketi tarafından yapıldığı gibi yetkili servisler tarafından da gerçekleştirildiği, örneğin 2014 yılında Gaziantep Havalimanı’na birtakım yedek parçalarının satışının kendileri tarafından yapıldığı, temin edilmesi zor olan ve bilhassa yurt dışından getirilen ürünlerin teslim süresinin uzayabildiği ifade edilmiştir.

(64) ALARKO Satış Sonrası Hizmetler Müdürü ile yapılan görüşmede, yedek parçaların birçok farklı kanaldan temin edilebileceği, gerek üniversal gerekse klasik yedek parça olarak

adlandırılan ve yalnızca ALARKO tarafından üretim ve satışı yapılan parçaların da yurtdışından veya internet üzerinden sipariş verilmek suretiyle temin edilebildiği, bu sektörde halihazırda ALARKO’nun yedek parça marketi olan TOTALINE gibi bütün piyasa katılımcılarına satış yapan başka bir markanın bulunmadığı belirtilmiştir.

(65) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ALARKO’nun, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde “mal vermenin reddi” anlamında değerlendirilebilecek bir eyleminin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

I.5.3.2. Yıkıcı Fiyat İddiasının Değerlendirilmesi

(66) Dosya kapsamındaki son iddia, ALARKO’nun pazara yeni giren küçük ölçekli bakım firmalarının piyasadaki faaliyetlerini zorlaştırmak için müşterilere maliyet altı satışta bulunduğuna ilişkindir. Yer verilen bu iddianın rekabet hukuku literatüründeki karşılığı “yıkıcı fiyat uygulamasıdır.”

(67) Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz’un 50. paragrafında yıkıcı fiyat, “hâkim durumdaki bir teşebbüsün pazar gücünü korumak veya artırmak üzere mevcut veya potansiyel rakiplerinden birini veya daha fazlasını piyasa dışına çıkarmak, disipline etmek ya da diğer biçimlerle rakibin rekabetçi davranışını engellemek için kısa vadede maliyetinin altında satış fiyatı belirleyerek zarar etmeyi göze aldığı (feragatte bulunduğu) rekabet karşıtı bir fiyatlama stratejisi” olarak tanımlanmaktadır.

(68) Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere, yıkıcı fiyat şeklinde bir kötüye kullanma halinden bahsedebilmek için, öncelikli olarak ilgili teşebbüsün hakim durumda olması beklenmelidir. Mevcut dosya özelinde nihai bir pazar tanımı yapılmamış olmakla birlikte, aşağıda öncelikli olarak ALARKO’nun şikayete konu olan pazardaki konumu değerlendirilmiştir.

(69) ALARKO’nun merkezi sistem ürünleri satışı pazarında 2014 yılı Türkiye pazar payı %(…..)olarak gerçekleşmiştir. Başka bir ifadeyle, söz konusu ürünlerin bakım ve onarımına ilişkin pazar marka özelinde tanımlanmadığı bir senaryo çerçevesinde, ALARKO kendi markası altındaki ürünlerinin tamamının bakım ve onarımını kendisi yapsa dahi ilgili pazardaki payının %(…..)’den çok farklı olmaması beklenmelidir. Diğer yandan, ALARKO markalı merkezi sistem ürünlerinin bakım ve onarımı için ayrı bir pazar tanımlanabildiği varsayıldığında da ALARKO’nun yüksek bir paya sahip olmadığı aşağıdaki tablolardan görülmektedir:

(70) Yukarıdaki tablolardan da görüleceği üzere, 2010-2015 yılları arasında her bir sene için bakımı yapılan ürünlerin satılan ürünlere oranı oldukça düşük seviyededir. Beş senelik toplam bakım ve satılan ürün sayılarına bakıldığında da, satış adedine göre bakım

oranının %(…..) ile yaklaşık %(…..) civarında değiştiği görülmektedir. Garanti kapsamı dışındaki bakımın ürün satıldıktan sonra gecikmeli olarak yapılabileceği durumu dikkate alındığında da hesaplamalarda ciddi bir değişiklik gözlemlenmemektedir. Her durumda böylesi bir pazar payı ile ALARKO’nun bu senaryo altında da hakim durumda olmadığı kanaatine varılmıştır.

(71) Yapılan incelemelerde de ALARKO’nun maliyetlerin altında satış yaparak rakipleri pazar dışına itme niyetiyle bir strateji uyguladığına ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. ALARKO tarafından 2010 yılından beri girilen ihaleler incelendiğinde bile, pek çok ihalede diğer katılımcıların ALARKO’dan daha düşük teklifler vererek bunları kazandığı görülmektedir.

(72) Bu çerçevede, dosya konusu tüm iddialar açısından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmediği kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(73) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, şikayetin reddine, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.