Arcelor S.A.'nın ihraç edilmiş sermaye paylarının ve dönüştürülebilir tahvillerinin Mittal Steel Company N.V.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin

KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet

Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Hasan Hüseyin Ünlü, İsmail Yücel ARDIÇ, Metin PEKTAŞ C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Mittal Steel Company N.V. vekilleri Av.Mehmet Gün,

Av. Neşe Taşdemir, Av. Özgür Altıntaş.

Kore Şehitleri Cad. No:32, Zincirlikuyu, 80300 İstanbul. D. TARAFLAR: - Mittal Steel Company N.V.

Hofplein 20 3032 AC Rotterdam HOLLANDA

- Arcelor S.A.

19, Avenue de la Liberté L-2930 Lüksembourg

LÜKSEMBOURG

E. DOSYA KONUSU: Arcelor S.A.’nın ihraç edilmiş sermaye paylarının ve dönüştürülebilir tahvillerinin Mittal Steel Company N.V. tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.4.2006 tarih ve 2310 sayı ile giren ve 19.7.2006 tarih ve 4928 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 27.7.2006 tarih ve 2006-1-56/ÖI-06-HHÜ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 27.7.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-120/149 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-57 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirime konu işlemde, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

Çelik ürünleri, yassı ürünler (sıcak sac, soğuk sac, kalın levha, galvanizli sac, teneke vb.) ve uzun ürünler (profil demir, inşaat demiri, filmaşin vb.) şeklinde iki alt gruba ayrılmaktadır. Hem Arcelor hem de Mittal yassı ve uzun çelik ürün üreticisidirler.

Yassı demir çelik pazarının, sıcak ve soğuk haddelenmiş rulo saclar (Bundan sonraki bölümlerde sıcak sac ve soğuk sac olarak kullanılacaktır.), kalın levhalar, galvanizli sac, kalay/krom kaplı sac ve elektrolize çelik levhalar; uzun demir çelik ürünlerinin ise kütük, inşaat çubuğu, profil ve filmaşin olmak üzere alt pazarları bulunmaktadır. Mittal ve Arcelor’un yassı demir çelik pazarının, sıcak ve soğuk sac, kalın levhalar ve galvanizli sac alt pazarlarında; uzun demir çelik pazarının ise sadece filmaşin alt pazarında faaliyetleri örtüşmektedir. Aşağıda tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü pazarlara ilişkin bilgilere yer verilmiştir.

Yassı Demir Çelik Ürünleri

Sıcak Saclar: Slabın, sürekli döküm yöntemiyle katılaştırılması sonucu meydana gelen, dikdörtgen kesitli yan ürünün sıcak haddehanede, sıcak olarak haddelenmesi ile elde edilen ve kalınlıkları 1,50–20,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır.

Sıcak saclar, ek bir haddeleme işlemine gerek duyulmaksızın, bu haliyle doğrudan alıcılar tarafından kullanılmak üzere de satışa sunulabilmektedir. Daha sonra alıcılar tarafından çeşitli tipte sanayi mallarına (örneğin, zirai aletler ve iş makineleri) dönüştürülebileceği gibi, işlenerek başka mallara da (örneğin, küçük kaynaklı karbon borular, büyük kaynaklı karbon borular, içi boş profil demir, otomobil tekerlek jantları) dönüştürülebilir. Alternatif olarak, sıcak sac ürünlerin, ek bir hadde işlemiyle soğuk sac veya kaplamalı sac ürünlerine dönüştürülebilmektedir.

Soğuk Saclar: Sıcak sacın soğuk haddehanede soğuk haddelenmesi sonucunda elde edilen ve kalınlıkları 0,30–2,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Dayanıklı ev aletleri, büro, mefruşat ve mutfak eşyaları üretimi ile, genel konstrüksiyon ve otomotiv endüstrisinde kullanılmaktadır.

Soğuk sac ürünleri, sıcak sac ürünlerden ayrı bir ilgili ürün pazarı oluşturmaktadır. Soğuk haddeleme, sıcak sacın tabi tutulduğu, işleme giren ürünlerin (örneğin; kalınlıklarını azaltmak, profillerini geliştirmek ve yüzeylerini perdahlamak suretiyle) temel niteliklerini etkileyen ek bir işlemdir. Soğuk sacların nihai kalınlığı 2,5 mm ile 0,12 mm arasında değişmektedir. Rulolar, ilaveten, onları sonraki biçim verme işlemleri için daha yumuşak ve şekil verilebilir hale getirmeyi ve onlara gerekli mekanik özellikleri kazandırmayı hedefleyen tavlama

işlemlerinden geçirilmektedir. Bu işlemler sonucunda soğuk saclara, sıcak saclara kıyasla %25-30 oranında bir katma değer artışı sağlanmaktadır.

Soğuk sac pazarında, levha halindeki sac ve rulolar arasında herhangi bir fark gözetilmemektedir. Aynı şekilde, genişlik bazında da ürünler arasında bir ayrım yapılmamaktadır.

Soğuk saclar, büyük ölçüde bizzat üreticilerce yürütülecek ek işlemlerde, örneğin, kaplamalı ürünlere dönüştürülmek ve böylece tesis içinde kullanılmak üzere üretilmektedir. Üçüncü şahıslara satılan soğuk sacların başlıca son kullanıcıları, otomobil imalatçıları, diğer sınai son kullanıcılar, çelik işleme şirketleri (örneğin, boru imalatçıları, bağımsız kaplama şirketleri, vb.) ve çelik servis merkezleridir.

Kalın Levhalar: Kalın levhalar, dört yüksek merdaneli özel kalın levha haddehanelerinde üretilen ve kalınlığı nedeniyle kangal haline getirilemeyen levha şeklindeki ürünlerdir.

Kalın levhaların kendilerine özgü fiziksel özellikleri vardır: Rulo haline getirilemezler ve boyutları tüm diğer sıcak sac ürünlerden çok farklıdır: (a) kalınlıkları 400 mm’ye kadar çıkabilir, oysa sıcak sacın azami kalınlığı 25 mm’dir; (b) genişlikleri 5.000 mm’ye kadar çıkabilir, oysa sıcak sacın azami genişliği 2.200 mm’dir.

Diğer yandan kalın levhalar, ince yassı çelik ürünlerden farklı uygulama alanlarında, özellikle sanayi ekipmanları, makine, enerji, nükleer enerji, kimya ve petrokimya, gaz işleme, tersane, gemi yapımı, madeni eşya, kazan ve alet imalatı sektörlerinde kullanılır. Tüm bu alanlarda kalın levhaların boyutları, çelik kullanıcılarına önemli bir ekonomik avantaj sağlamaktadır.

130

Galvanizli Saclar: Soğuk veya sıcak sacların sıcak daldırma veya elektro- galvanizleme yöntemiyle çeşitli ağırlıklarda çinko kaplanması ile üretilen ve kalınlıkları 0,30-2,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Sıcak daldırma tekniğinde, sıcak veya soğuk sac, 460°C sıcaklıktaki bir çinko banyosuna daldırılarak açıktaki tüm yüzeylerin çinko ile kaplanması sağlanmaktadır. Bazı durumlarda metal ilave edilen bir işlemden daha geçirilerek, kaplamanın bir çinko-demir alaşımına dönüşmesi sağlanmaktadır. Bu işlem, müşteri tesislerinde yapılacak kaynak işlemlerini kolaylaştırmaktadır. Elektro-galvanizleme tekniğinde kaplama çelik, şeritlerin bir veya iki yüzüne elektrolitik kaplama uygulanması ve ardından, ya saf çinko ya da bir çinko-nikel alaşımıyla kaplanması suretiyle yapılmaktadır.

Galvanizli sac, esas ve nihai olarak üç sektörde kullanılmaktadır: Otomobil imalatı, inşaat ve ev aletleri.

Talep açısından bakıldığında galvanizli saclar, ister sıcak daldırma isterse elektro-galvanizleme tekniğiyle üretilmiş olsun, birbiri yerine kullanılabilmektedir. Her iki ürün grubu da korozyon direncini arttırmak için çinko veya çinko miksi ile kaplanır ve her ikisinin de korozyon direnci ve fiyatları karşılaştırılabilir

düzeylerdedir. Son yıllarda sıcak daldırma çelik ürünlerin görünüş ve performansında kaydedilen ilerlemeler, elektro-galvanizleme çelik ürünler yerine kullanılabilme kabiliyetini artırmıştır. Bugün esas itibariyle tüm uygulama alanlarında (otomobil gövde aksamı, şalter dolapları, ev aletleri, metal mobilya vb.), sıcak daldırma ve elektro-galvanizleme saclar, sadece küçük işlem uyarlamaları yapılarak (kaynaklama, yüzey hazırlama gibi) rahatça birbiri yerine kullanılabilmektedir.

Uzun Demir Çelik Ürünleri

160

Filmaşin: Filmaşinler 5.5 mm ila 16 mm. çaplarında değişen kalınlıklarda üretilmektedir. Filmaşini nihai ürün haline getirmek için mutlaka yeni bir işlemden (çekme, yüzey kaplaması, sertleştirme, vb.) geçirmek gerekir. Filmaşin nihai kullanıma sokulmadan önce daima belli bir dönüşüme uğrar; hiçbir zaman olduğu şekilde (sıcak haddelenmiş haliyle) kullanılmamaktadır. Haddeden çekilmek suretiyle ek bir işleme tabi tutulmaktadır. Bu çekme işlemi sonunda kalınlığı önemli ölçüde azalmakta, daha büyük bir boyut hassasiyeti ve daha yüksek mukavemet kazanmaktadır. Çekme işlemi sırasında yaratılan katma değer çok büyüktür ve %25 ile %300 arasında değişmektedir. Filmaşinler tel, tel kafes, tel hasır kaynaklı ızgara, çivi ve elektrot üretiminde kullanılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Mittal ve Arcelor’un faaliyetlerinin örtüştüğü “uzun demir çelik ürünleri” ve “yassı demir çelik ürünleri” pazarlarının üst pazarlar olarak; yassı demir çelik pazarında, “sıcak sac”, “soğuk sac”, “kalın levhalar” ve “galvanizli sac”, pazarlarının ve uzun demir çelik pazarında “filmaşin” pazarının alt pazarlar olarak belirlenmesinin uygun olacağı kanaatina varılmıştır.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

180

İlgili ürün pazarını oluşturan yassı ve uzun çelik ürünleri pazarlarında ülke içinde rekabet şartlarının bölgesel olarak farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak kabul edilmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Mittal Steel Company N.V.

Hisseleri New York ve Amsderdam borsalarında işlem gören Hollanda menşeili Mittal, dünyanın en büyük küresel çelik şirketidir. Mittal’in sermayesi, sermayedarlara farklı oy hakları tanıyan A Grubu ve B Grubu hisseleri olarak ikiye ayrılmıştır. Mittal’in mevcut ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo-1 Mittal’in Ortaklık Yapısı

Ortaklar Ortaklık Oranı (%) Oy Hakları

Mittal Ailesi 87,4 98,3

Kamu İştirakleri 12,6 1,7

Toplam 100,0 100,0

Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere Mittal Steel’in, Mittal Ailesi tarafından kontrol edilmektedir.

Mittal’in 4 kıtadaki 16 ülkede çelik operasyonları bulunmakta ve bunların dışında 11 ülkede daha satış ve pazarlama faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Şirketin faaliyet alanları ağırlıklı olarak Kuzey Amerika, Orta ve Doğu Avrupa, Afrika ve Kazakistan’dır. Bunun yanı sıra Batı Avrupa ile Güney Amerika’da çok küçük bir faaliyet alanı bulunmaktadır.

Mittal 2001 yılından beri Avrupa’daki konumunu ağırlıklı olarak Romanya, Polanya, Makedonya, Bosna, Çek Cumhuriyeti ve Ukrayna’daki özelleştirilen çelik işletmelerini devralma yoluyla oluşturmuştur. Söz konusu Orta ve Doğu Avrupa’daki işletmeler daha çok inşaat sektöründe satılan bitmiş ürünlerin üretimine odaklanmışlardır. Mittal’in Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) çapındaki tam mamul çelik satışlarının %60’ını, genellikle inşaat sektörüne satılan uzun karbon çelik ürünleri (çelik tel, çubuk ve kesme) teşkil etmektedir. Çelik tel satışı Mittal’in tüm satışlarının %60’ını meydana getirmektedir. Mittal, Batı Avrupa’daki çelik tel tesisleri aracılığıyla daha yüksek katma değer uygulamalarına yoğunlaşmaktadır. Daha çok inşaat sektörüne satılan yassı karbon çelik ürünler (sıcak haddelenmiş, soğuk haddelenmiş, galvanize, kaplama çelik çıta ve levha) Mittal’in EEA çapındaki tam mamul ürün satışlarının geriye kalan %40’ını teşkil etmektedir. Sıcak haddelenmiş çıtalar ve levhalar da bu satışların %60’ını oluşturmaktadır.

220

Türkiye’de Mittal’in üretim faaliyeti veya herhangi bir kurulu şirketi bulunmamaktadır. Mittal’in Türkiye’de başlıca yassı karbon çelik ürünlerinin (sıcak ve soğuk haddelenmiş) ve uzun karbon çelik ürünlerinin (çelik tel, çubuk ve kesme) Türkiye’ye satışını sağladığı bir irtibat bürosu vardır. Mittal’in 2005 yılına ait Türkiye satışlarının %50’sini sıcak haddelenmiş çelik ürünlerinin satışları oluşturmaktadır.

H.2.2. Arcelor S.A.

Arcelor Grubu, Aceralia (İspanya), Arbed (Lüksemburg) ve Usinor (Fransa) olan üç Avrupa çelik üreticisinin birleşmesiyle 2002 yılında kurulmuştur. Şirket, esas olarak Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika’da faaliyet gösteren uluslararası bir gruptur. Arcelor grubunun holding şirketi olan Arcelor S.A.’nın (Arcelor) merkezi Lüksemburg’dadır.

Arcelor'un ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 2- Arcelor’un Ortaklık Yapısı

Pay Sahibi Ortaklık Oranı (%)

Lüksemburg Devleti 5.6

Arcelor Grubu 4 farklı pazarda faaliyet göstermektedir; yassı karbon çelik, uzun karbon çelik, paslanmaz çelik ve dağıtım-transformasyon ve ticaret. Arcelor, dünya çelik üretiminin global aktörlerinden bir tanesidir ve şirket;

- sıcak sac, soğuk sac ve galvanizli sac da dahil olmak üzere otomotiv, ev

aletleri, ambalajlama, inşaat, inşaat mühendisliği, makine mühendisliği

ve işleme sektörlerinde kullanılan yassı çelik ürünleri,

Uzun çelik ürünleriyle ilgili olarak;

- ticari mallar (haddelenmiş mallar), hafif ve yarı hafif profiller, ticari

kalitede çelik ve daha çok inşaat sektöründe altyapı geliştirme ve büyük

projelerde kullanılan betonarme çubuklar,

- özel ürünler (haddelenmiş); ağır profiller, özel profiller raylar v.b,

- daha çok lastik üretimi ile inşaat sektörlerinde kullanılan çekme tel, çelik

kordon, seyreltilmiş karbon çeliği ve yüksek karbon çeliği,

alanlarında faaliyet göstermektedir.

260

Buna ek olarak, Arcelor, ev aletleri, otomotiv (özellikle egzos sistemleri), inşaat ve cadde mobilyaları (street furniture, inşaat ve cephe malzemeleri) gibi 4 spesifik alanda ve (özellikle gıda, kimyasal ürünler ve yağ) endüstrilerinde kullanılan paslanmaz çelik ürünlerinin ve paslanmaz çelik alaşım ürünlerinin her türünü üretmektedir.

Arcelor ayrıca, çelik sektörünün dağıtım, transformasyon ve ticaret alanlarında da faaliyet göstermektedir.

Arcelor’un Türkiye’de sahip olduğu bağlı ortaklıkları ve ortak girişim şirketlerine aşağıda yer verilmiştir.

Arcelor FCS Çelik Ticaret A.Ş. (%100’ü Arcelor’a aittir.): Yassı ürünlerin (otomotiv ve imalat sanayi) ticari mümessiliğini yapmaktadır. İlgili şirketin herhangi bir toptancılık ve çelik servis merkezi faaliyeti bulunmamaktadır.

Arcelor International Çelik Ticaret A.Ş. (%100’ü Arcelor’a aittir.): Toptancılık ve ticari mümessillik faaliyetlerinde bulunmaktadır. İlgili şirket Türkiye üzerinden tüm Yakın Doğu bölgesine, Mısır ve Kafkas Denizi bölgesine dağıtım yapmaktadır. Arcelor International Çelik, aynı zamanda Türk haddehanelerinden satın alma ve Arcelor International ağı aracılığıyla satım faaliyetlerinde de bulunmaktadır. Arcelor International Çelik’in çelik servis merkezi faaliyeti bulunmamaktadır. Toptancılık faaliyetleri konusunda, Arcelor International Çelik, Türkiye’de sahip olduğu iki toptan satış tesisi üzerinden, uzun çelik ürünleri (profil, az maktarda da olsa vinç rayı ve levhadan mamul kazık satışları (sheet- piles)) pazarında faaliyet göstermektedir.

Uginox Sanayi ve Ticaret A.Ş. (%35’i bir Alman ticaret şirketine %65’i Primary Industries’ye aittir.): Uginox Sanayi, Arcelor tarafından kontrol edilen ve

paslanmaz çelik üretimi/dağıtımı konularında uzmanlaşmış bir çelik servis merkezidir.

Sollac Ambalaj Çeliği ve Ticaret A.Ş. (%75’i Arcelor’a, %25’i Erdemir’e aittir.): Sollac Ambalaj, Arcelor tarafından kontrol edilen ve ambalaj çeliği üretimi/dağıtımı konularında uzmanlaşmış bir çelik servis merkezidir. Şirketin ambalaj çeliği sektöründe Erdemir ile olan işbirliği Kasım 2002 tarihinde başlatılmıştır. Son olarak, Kasım 2004 tarihinden bu yana Arcelor, Gebze’de yeni bir toptan satış tesisi inşa etmiştir. Ancak bu tesisin henüz herhangi bir faaliyeti (tedarikçisi veya müşterisi) bulunmamaktadır.

300

Borçelik Sanayii Ticaret A.Ş. (Arcelor’un payı %40,47’dir): Bir Türk çelik şirketi olan Borusan (%40,08) ile ortaklaşa kontrol edilen bir ortak girişimdir. Hisselerin geri kalanı Erdemir (%8,45) ve bir Dünya Bankası Grubu üyesi olan IFC (%11)’ye aittir. 1989 yılında kurulan Borçelik, 1994 yılında soğuk haddelenmiş çelik üretimine başlamıştır ve mevcut durumda buna ek olarak galvanize çelik üretimi de yapmaktadır.

Bamesa Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Arcelor’un payı %39,99’dur): İspanyol çelik üreticisi Barcelonesa de Metales (%34,41) ve Transformados Siderurgico (%25,58) ile birlikte kurulmuş bir ortak girişim şirketidir. Bamesa Çelik, otomotiv sektörüne yönelik bir çelik servis merkezidir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. Devralma İşleminin Niteliği

Bildirim formunda; 27.1.2006 tarihinde yapılan bir duyuru ile Mittal’in Arcelor’un tüm ihraç edilen hisse senedi ve dönüştürülebilir tahvillerine yönelik bir teklif yaptığı ve söz konusu teklifin de, Mittal’in Arcelor’un hissedarlarının ihraç edilmiş tüm sermaye ve oy haklarının %50’den fazlasını açık artırmaya koyması şartına bağlandığı, teklifin öngörüldüğü şekilde tamamlanması durumunda Mittal’in Arcelor üzerinde oy haklarının çoğunluğunu elde edeceği, Mittal’in kendi takdiriyle bu koşuldan dönme hakkı olduğu ifade edilmektedir Yine bildirim formunda, Mittal’in nihai amacının Arcelor’un ihrac edilmiş tüm hisselerini satın almak olduğu da ifade edilmektedir.

Mittal’in 27.1.2006 tarihinde sunmuş olduğu tekliften sonra taraflar 26.6.2006 tarihinde aralarında “Mutabakat Muhtırası” (Memorandum of Understanding) imzalamışlardır. Bu Muhtıraya göre Mittal, Arcelor hisseleri için daha önce teklif etmiş olduğu Mittal hisselerinin sayısını ve nakit bedeli artırmış ve aşağıda yer verilen yeni teklifi sunmuştur. Buna karşılık Arcelor da hissedarlarına yeni teklifi kabul etmeleri yolunda tavsiyede bulunma taahhütü altına girmiştir. Mittal’in sunmuş olduğu yeni teklif aşağıdaki gibidir (madde 1.a.):

(i) 12 Arcelor hissesi başına 13 Mittal Steel hissesi ve 150.6 Avro nakit

fiyattan bir karma teklif,

(ii) Arcelor hissesi başına 40.4 Avro olacak şekilde bir nakit teklifi,

(iii) 7 Arcelor hissesi başına 11 Mittal Steel hissesi oranında bir değiştirme

teklifi,

(iv) 12 Arcelor dönüştürülebilir tahvil başına 13 Mittal Steel hissesi ve

188.42 Avro fiyattan bir karma teklif.

Söz konusu Mutabakat Muhtırasının;

 16. maddesinde" Mittal Hakim Hissedarının 20 ve 21. maddede

düzenlenmiş hak ve yükümlülüklerinin, Şirketin hisseli sermayesinin

%15'inden azını elinde bulundurması veya kontrol etmesi halinde etkisiz

hale geleceği" belirtilmiştir.

 20. maddesinde" Mittal Hakim Hissedarı, Şirket Yönetim Kurulu'nun

Bağımsız Yöneticilerinin önceden verilmiş yazılı izni olmaksızın Şirket

hisselerinin %45'inden fazlasına sahip olmayacağını, olduğu taktirde ise

%45 limitine indireceğini" taahhüt etmektedir.

Bu düzenlemelerden anlaşılmaktadır ki; Mittal'in en az %15 en fazla % 45 ve hatta 20. madde (c) bendi uyarınca sayılan bazı hallerde bunun da üzerinde hisseye sahip olması öngörülmektedir. Ayrıca, Mutabakat muhtırasında 3 yıllık bir geçiş dönemi de öngörülmektedir (madde 8.a.). Bu dönemde Arcelor yönetim kurulunun 18 üyeden oluşması; üyelerden 9’unun mevcut Arcelor yönetim kurulu üyelerinden, bunlardan 3’ünün Arcelor’un ana hissedarlarının temsilcilerinden,

1

en az 6’sının da bağımsız yöneticilerden meydana gelmesi; diğer 9 üye bakımından ise, 6 üyenin mevcut Mittal yönetim kurulu üyelerinden veya Mittal tarafından atanmış üyelerden, bunların da 3’ünün bağımsız yönetici olması ve son olarak 3 üyenin de çalışan temsilcilerinden olması kararlaştırılmıştır. Yine Mutabakat Muhtırasında geçiş döneminden sonra; Mittal Hakim Hissedarlarının ellindeki hisse oranında Arcelor’un yönetim kurulunda temsil edilmeye hak kazanacakları ifade edilmektedir (madde 19.b). Bu durumda Arcelor’ın hisselerinin %85’nin halka açık olması ve en büyük hissedarlarının da hisse oranlarının %5 ve altı olması noktaları dikkate alındığında Mittal’in Arcelor’un kontrolünü ele geçireceği kanaatine varılmıştır. Buna göre bildirime konu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

H.3.2. İşlemin Eşikler Yönünden Değerlendirilmesi

Bildirime konu işlemle ilgili olarak ilgili coğrafi pazar olan Türkiye’deki tarafların ciro ve pazar paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir:

Tablo -3 Tarafların ciroları

2

USD ($) YTL

Mittal (………….) (………….)

Arcelor (………….) (………….)

Toplam 1.112.400.209 1.835.460.344

Tablo – 4 Tarafların pazar payları (%)

1

Bağımsız yönetici; şirkette %2’den fazla hissenin sahibi olan ya da kontrolü elinde tutan herhangi hissedarla alakasız olan kişiyi ifade etmektedir (madde 8.b.).

2

ABD Doları kuru 1,65 YTL olarak alınmıştır.

Yukarıdaki tabloda yer verilen tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciro ve pazar payları, 1998/2 sayılı tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinde öngürülen eşikleri aştığından, Tebliğin 4. maddesi bakımından izne tabi bir devir işlemi olduğu anlaşılmaktadır.

H.3.3. İşleme İlişkin Avrupa Birliği Komisyonu Kararı

Mittal’in Arcelor tarafından devralınması işlemiyle ilgili olarak Avrupa Birliği Komisyonu (Komisyon) 12.6.2006 tarihinde işlemin, uzun demir çelik ürünlerinden olan ağır profiller haricinde, Avrupa ekonomik alanını kapsayan coğrafi pazarda (AB pazarı) rekabetle ilgili olumsuz herhangi bir etkisinin bulunmayacağına karar vermiştir. Bunun üzerine Komisyon’un ağır profiller konusundaki endişesini gidermek için Mittal tarafından çözüm önerisi sunulmuştur.

Komisyon tarafından yapılan incelemede, iki teşebbüsün faaliyetlerinin gerek coğrafi alan olarak, gerekse de ürün çeşidi olarak büyük ölçüde birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu, Arcelor’un özellikle Batı Avrupa ile Güney ve Kuzey Amerika’da yoğunlaşmışken, Doğu Avrupa ve Asyada’ki faaliyetlerinin önemsiz olduğu, buna karşılık Mittal’in, faaliyetinin büyük ölçüde Kuzey Amerika, Orta ve Doğu Avrupa ile Afrika’da yoğunlaştığı, Batı Avupa’daki varlığının ise önemsiz olduğu tespitlerine yer verilmiştir.

Ürün çeşidi ile ilgili olarak ise; Arcelor ve Mittal’in AB pazarında faaliyetlerinin sadece bazı uzun demir çelik ürünlerinin üretimi ve satışı konusunda çakıştığı, Mittal’in, Arcelor’un aktif olduğu paslanmaz çelik veya özel çelikle ilgili faaliyetinin olmadığı, Mittal’in faaliyetlerinin önemli bir kısmının uzun demir çelik ürünlerinin satışları ile ilgili olduğu, Arcelor’un ise esas itibarıyla yassı demir çelik ürünlerinde faal olduğu, dağıtım konusunda Arcelor’un Batı Avrupa’da güçlü olduğu, fakat Mittal’in dağıtım faaliyetinin sınırlı olduğu ifadelerine yer verilmiştir. Tek istisnanın, Mittal-Arcelor birlikteliğinin Komisyon tarafından tartışmasız olarak hakim olacağı değerlendirilen ağır profillerde olduğu, AB pazarının ağır profil kapasitesinin çok önemli bir kısmını elde edecek olan bu pazar liderinin tüketicilerinin alternatiflerini kısıtlayacağı, pazardaki diğer rakiplerin ürün çeşidi, coğrafi alan ve kapasite olarak çok daha zayıf olacağı ifade edilmektedir.

Rekabetle ilgili söz konusu sorunu çözmek için Mittal, Arcelor’a ait İtalya’da ve Almanya’da bulunan iki orta ve ağır profil haddehanesi ile, Mittal’e ait Polonya’da bulunan direk ve profil haddehanesini aynı anda ticaret ve dağıtım kanallarıyla birlikte elden çıkarmayı teklif etmiştir. Bu üç haddehane, AB pazarı toplam ağır profil kapasitesinin yaklaşık %10’unu teşkil ettiği ifade edilmektedir.

Komisyon, kararında Mittal tarafından getirilen teklifin Mittal ile Arcelor’un faaliyetleri arasındaki çakışmayı ortadan kaldıracağını, pazardaki diğer teşebbüslerin bu şekilde Mittal-Arcelor birlikteliği ile rekabet edebileceklerini, bu

şekilde Mittal tarafından sunulan tedbirin, Komisyon’un ağır profiller konusundaki endişelerini tamamen karşıladığını ifade etmektedir.

430

H.3.4. Tarafların Dünya Çapındaki Faliyetleri

Mittal ağırlıklı olarak uzun demir çelik ürünlerinin üretimi ve satışı konusunda faaliyette bulunmaktadır. Mittal; Kuzey Amerika ve Asya Kıtası başta olmak üzere, Orta Amerika, Güney Afrika ve Avupa’da üretim tesislerine sahiptir. Tesislerinin büyük bölümü Kuzey Amerika ve Asya Kıtası’nda bulunmaktadır. Arcelor ise ağırlıklı olarak yassı demir çelik ürünlerinin üretimi ve satışı konusunda faaliyette bulunmaktadır. Arcelor’un üretim tesislerinin neredeyse tamamı Avupa ve Güney Amerika Kıtası’nda bulunmaktadır. Arcelor, Kuzey Amerika, ve Asya kıtasında ise oldukça sınırlı sayıda tesise sahiptir.

Ülkemize coğrafi olarak yakın olması münasebetiyle Mittal ve Arcelor’un Avrupa Kıtası’ndaki faaliyetleri daha ayrıntılı olarak incelendiğinde aşağıdaki tespitler yapılabilir: Mittal’in yassı demir çelik ürünleri üretimine yönelik olarak Avupa Kıtası’nda Polanya, Çek Cumhuriyeti, Romanya ve Yogoslavya’da olmak üzere (tamamı Orta ve Doğu Avupa’da) dört tesisi bulunmaktadır. Mittal’in uzun demir çelik ürünleri üretimine yönelik olarak ise Avupa Kıtası’nda İngiltere, Fransa, Almanya, Polanya, Çek Cumhuriyeti, Romanya ve Bosna-Hersek’te olmak üzere toplam onbir tesisi bulunmaktadır.

Arcelor’un yassı demir çelik ürünleri üretimine yönelik olarak Avupa Kıtası’nda İspanya, Fransa, Belçika, Lüksembourg, Almanya ve İtalya’da olmak üzere (tamamı Batı Avupa’da) toplam yirmibeş kadar tesisi bulunmaktadır. Arcelor’un uzun demir çelik ürünleri üretimine yönelik olarak ise Avupa Kıtası’nda İspanya, Lüksembourg, Almanya, İtalya ve Ukrayna’da olmak üzere toplam onaltı kadar tesisi bulunmaktadır.

Buna göre Komisyon tarafından da tespit edildiği üzere, Mittal ve Arcelor’un Dünya ve Avrupa’daki faaliyetlerinin ürün çeşidi ve coğrafi alan olarak büyük ölçüde kesişmediği söylenebilir.

H.3.5. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi

Bildirim formunda, Mittal’in Türkiye’de bir irtibat bürosu haricinde, herhangi bir varlığının bulunmadığı, ayrıca devralma işleminin gerçekleşmesi halinde, Arcelor’un Türkiye’deki faaliyetlerine ilişkin herhangi bir planının da bulunmadığı ifade edilmektedir. Arcelor’un ise Raporun “Taraflar Hakkında Bilgiler” bölümünde ifade edildiği üzere Türkiye’de bazı şirketleri ve ortaklıkları bulunmaktadır. Aşağıda, tarafların gerek söz konusu şirketler vasıtasıyla, gerekse doğrudan ihracat yoluyla ülkemize yaptıkları satışlar dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmıştır.

Mittal ve Arcelor tarafından Türkiye’ye yapılan demir çelik ürünü satışları incelendiğinde, her iki teşebbüsün faaliyetlerinin yassı ürünlerden kalın levha, soğuk sac, sıcak sac ve galvanizli sac’da, uzun ürünlerde ise filmaşinde kesiştiği tespit edilmiştir. Söz konusu ürünlere ilişkin bildirim formundan ve Arcelor’un

Erdemir’deki ortaklıkla ilgili bildiriminden elde edilen bilgilere aşağıdaki tabloda

yer verilmiştir.

480

Tablo – 5 Tarafların Türkiye satışları

Arcelor Mittal Türkiye Talebi

Ürünler

2003 2004 2004 2005 2003 2004

Mittal, Arcelor ve Erdemir’in söz konusu ürünlerdeki 2004 yılı pazar paylarına

aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo – 6 Tarafların pazar payları (%)

Yukarıdaki tabloda yer verilen pazar payları incelendiğinde, bildirime konu işlem

sonrasında kalın levha ürünü ile ilgili olarak önemli bir pazar payına ulaşıldığı,

3

diğer ürünlerde önemli bir pazar payı artışı olmadığı görülmektedir. Bu noktada

kalın levhaların daha yakından incelenmesi gerekmektedir.

Bildirim Formunda kalın levhalarla ilgili olarak;

- 2005 yılında Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkeleri dahil Avrupa ekonomik pazarı dışındaki Avrupa ülkeleri ve Türkiye’yi kapsayan bir coğrafi alanda Mittal (%6.2) ve Arcelor’un (%1.9) toplam kalın levha pazar payının %8.1’e, Avrupa ekonomik pazarı da dahil edildiğinde (Mittal %3.9, Arcelor %2.8) iki teşebbüsün toplam pazar payının %6.7’ye tekabül ettiği,

- Türkiye'de kalın levha satışı alanında tarafların toplam pazar paylarının %50 civarında olsa da, bu oranın kalın levhanın sınırlı ve özel bir alıcı kitlesine hitap eden bir ürün olmasının Türkiye'deki satışların büyük bir çoğunluğunun ithalatla karşılandığını gösterdiği, bu ürünlerin üretiminin Türkiye'de bulunan üreticiler açısından marjinal bir pazar teşkil ettiği, Erdemir'in kalın levha üretimi kapasitesinin yalnızca 50.000 ton olmasının bunun en açık göstergesi olduğu, Mittal ve Arcelor’un da Türkiye'ye kalın levha ihrac ettikleri,

510

- Mittal-Arcelor birlikteliği sonucunda Türkiye'deki kalın levha rekabetinin etkilenmeyeceği, pazar payındaki artışın düşük olduğu,

3

Bildirim Formunda, 2005’te Mittal için %42.1, Arcelor için %7,5, toplamda ise %49,6’lık pazar

payı hesaplanmıştır.

bu satış payındaki artışın ise aşağıdaki bilgiler ışığında değerlendirme yapıldığında kayda değer bir rekabet sınırlandırılmasına neden olmayacağı,

- 2004 yılında Türkiye'ye yapılan kalın levha ithalatının, toplam satışların %92'sini teşkil eden bir miktar olan 585,000 ton olarak gerçekleştiği, Mittal ve Arcelor'un Türkiye'de yaptıkları satışların ithalattan oluştuğu, Mittal-Arcelor birlikteliğinin, Türkiye'de Corus, Salzgitter, TKS, SSAB, Ruukki, Duferco, Riva, ve Voest Alpine gibi Avrupa'nın en büyük üreticileri ve özellikle Ukrayna olmak üzere BDT üyelerindeki üreticiler tarafından yaratılan güçlü bir rekabete maruz kalmaya devam edeceği, ayrıca bu üreticilerin Türkiye'ye yaptıkları kalın levha ithalatı kapasitesini kolaylıkla arttıracak düzeyde oldukları, Türkiye'ye Ukrayna, Romanya, Rusya, Bulgaristan, İtalya, Almanya, Makedonya, Kazakistan, Belçika, Çek Cumhuriyeti ve Hollanda gibi çok çeşitli ülkelerden kalın levha ithalatı yapıldığı,

530

- Avrupa ve BDT ülkelerindeki kalın levha üreticilerinin önemli miktarda kullanılmayan kapasiteleri bulunduğu, bu kapasitenin kolaylıkla Türkiye'ye ithalatı arttırmakla değerlendirilebileceği, 2005 yılı itibariyle, Avrupa pazarındaki toplam kalın levha kapasitesinin 15,9 milyon ton olduğu, bu kapasitenin sadece %1,1'ine tekabül eden 200 bin tonun Mittal'e ve % 5,6'sına tekabül eden 900 bin tonun Arcelor'a ait olduğu, Mittal tarafından bu bölgedeki kapasite kullanım öngörüsünün ise 2004 yılı için %45 ve 2005 yılı için %46 olduğu, bu durumda AB'deki kullanılmayan kalın levha üretim kapasitesinin Türkiye'nin 2005 yılı içerisindeki talebinin yaklaşık olarak 10 katına tekabül ettiği,

- Bunun dışında, tarafların Avupa pazarındaki rakiplerinin 2004 yılı için atıl kapasitelerinin 6,7 milyon ton, 2005 yılı için ise 6,5 milyon ton olarak öngörüldüğü, ayrıca Ukraynalı üreticilerin fazladan 7 milyon tonluk önemli bir kapasiteye sahip olduklarının öngörüldüğü ve bu rakamın Türkiye'deki mevcut talebin yaklaşık yirmi katı ve tüm Avupa pazarındaki üreticilerin tümünün üretiminin yansı kadar olduğu,

- Türkiye'deki çelik üreticilerinin ağır sanayi alanında faaliyet gösteren ve yoğunlaştırılmış bir tüketici tabanına hitap eden genellikle büyük ve zengin kaynaklara sahip şirketler olduğu,

- Türkiye ve diğer ülkeler arasındaki ticari akış göz önünde bulundurulduğunda, nakliye ücretlerinin ithalatın önünde bir engel teşkil etmediği, belirtildiği üzere ithal edilen kalın levha ürünlerinin, 2004 yılında Türkiye'de oluşan talebin %90'ından fazlasını karşıladığı, ayrıca Ukrayna'da mukim üreticilerin çelik üretiminde gerekli olan ham maddeye çok büyük miktarlarda erişim imkanına sahip olduklarından, önemli bir üretim maliyeti avantajını ellerinde bulundurdukları,

ifadelerine yer verilmiştir.

2004 yılında Türkiye’de toplam kalın levha talebi 391 bin ton kadar olmuştur. Söz konusu talebin yaklaşık 200.000 tonunu Mittal, 200 tonunu ise Arcelor karşılamıştır. Erdemirin kalın levha satışı ise 50.000 ton kadar olmuştur. Dolayısıyla yaklaşık 140 bin ton diğer ithalat kaynaklarından temin edilmiştir. Kalın sacın çok önemli bir kısmı tersaneler tarafından gemi üretiminde kullanılmaktadır. Erdemir tarafından yapılan bir çalışmada, tersanelerin levha ihtiyacı ve bu sektörün daha da gelişerek büyüyecek olması değerlendirilerek ince ve kalın levha kapasitesinin 50.000 ton/yıldan, 500.000 ton/yıla

4

çıkarılmasına ilişkin yatırım yapılmıştır. Erdemir’in İşletmelerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Oğuz Özgen ile yapılan telefon görüşmesinde; söz konusu yatırımın 2006 yılının Ağustos ayında tamamlanacağı, 2006 yılında önceki 50.000 tonluk üretime ilave olarak, yeni kapasite ile 40.000 ton daha üretim yapılacağı, 2007 yılında levha üretiminin 200.000 ton civarında olmasının planlandığı, tam kapasite olan 500.000 tona ise 2008 yılında ulaşılmasının hedeflendiği ifade edilmiştir.

Erdemir tarafından gerçekleştirilecek 500.000 tonluk levha üretimi, yurt içi toplam talebi karşılayabilecek büyüklüktedir. Buna göre Mittal ve Arcelor’un kalın levhadaki pazar payının düşeceği anlaşılmaktadır.

Mittal’in başlıca kalın levha müşterileriyle yapılan görüşmelerde özetle; halihazırda Türkiye’deki kalın levha satışlarının çok önemli bir kısmının Mittal tarafından yapıldığı, Arcelor’un Türkiye’deki kalın levha satışlarının çok sınırlı olduğu, bu nedenle söz konusu işlemin mevcut durumu değiştirmeyeceği ifade edilmiştir. Ayrıca bu müşterilerin, Erdemir tarafından sürdürülen kalın levha üretimine yönelik yatırımlardan haberdar oldukları ve bu konuda müspet beklentiler içerisinde oldukları anlaşılmıştır.

Buna göre, Erdemir tarafından gerçekleştirilen levha yatırımı ve diğer alternatif ithalat kaynakları düşünüldüğünde Mittal-Arcelor birlikteliği ile bugün için ortaya çıkan %51,78’lik pazar payının herhangi bir hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 4

Levha hattında, 3700 mm. genişliğe kadar ve 8 mm.’den 100 mm. kalınlığa kadar üretim yapılabilecektir.

olmadığına, bu nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.