Bender Menkul Değerler A.Ş. (BMD)'nin gerçek kişi ortaklarının elinde bulunan %60 oranındaki hissesinin,…
Birleşme ve Devralma05-31/393-96Karar tarihi: 06.05.2005Yayımlanma tarihi: 29.06.2005
Bender Menkul Değerler A.Ş. (BMD)'nin gerçek kişi ortaklarının elinde bulunan %60 oranındaki hissesinin, şirketin %40 oranında hissesine sahip Deutsche Bank AG (DB) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
Üyeler: Tuncay SONGÖR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Oğuzkan GÜZEL, M.Okan ALPAY, Esin ÇERÇİOĞLU C. BİLDİRİMDE
BULUNAN: Deutsche Bank AG
Temsilcileri: Av. Murat ERYÜREKLİ,
Av. Senem GÜRSOY
Cumhuriyet Cd. No:315/5 Harbiye/İstanbul
D. TARAFLAR: - Deutsche Bank AG
Taunusanlage 12, 60325 Frankfurt am Main, Germany
- Kaya DİDMAN
Dilhayat Sk. No:32 Etiler/İstanbul
- Ahmet Raif ÜNÜVAR
İbrahim Günaydın Sitesi Platin Konutları A. Adnan
Saygun Cd. No:84 A5 Blk. D:10 Ulus/İstanbul
- Mehmet SERİN
Emlak Bankası Blokları A Blk. D:33 Koşuyolu/İstanbul
- Stephen Tyler BURNHAM
Madeline Avenue, Fishers Island, New York
06390 ABD
- Aleaddin Levend İŞANLAR
Korukent Yolu Aydın Sitesi G-1 Blk. D:9
Levent/İstanbul
- Murad Ömer GÜLKAN
Rıza Bey Sk. Feda Çıkmazı No:3/4 Ayazpaşa
Gümüşsuyu/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Bender Menkul Değerler A.Ş. (BMD)’nin gerçek kişi ortaklarının elinde bulunan %60 oranındaki hissesinin, şirketin %40 oranında hissesine sahip Deutsche Bank AG (DB) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
Sayfa 2
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.4.2005 tarih ve 2442 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı"Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 28.4.2005 tarih, 2005-4-77/Öİ-05-OG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 28.4.2005 tarih, REK.0.08.00.00/112 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-31 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir işlem olduğu, ancak işlem sonrasında 4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, hakim durum yaratılması yahut mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı; “hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetler ve bunların dışında kalan kıymetli evrak ile mali değerleri temsil eden veya ihraç edenin mali yükümlülüklerini içeren belgelerin birinci ve ikinci el piyasalarında el değiştirmesine yönelik aracılık hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu işlemler bakımından ilgili coğrafi pazar,"Türkiye Cumhuriyeti Sınırları"dır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Yapılan Değerlendirme
Bildirimin konusu BMD'nin %(….) oranındaki hissesinin, şirketin %(….) oranındaki hissesine sahip DB tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir.
Söz konusu işlem, BMD'nin kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.
Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi gereğince, “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşme ve devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası (yirmibeş
Sayfa 3
milyon Yeni Türk Lirası)'nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur”.
Dosya mevcudu bilgilere göre, başvuru konusu işlemin taraflarından BMD’nin 2004 yılı cirosu (……………) YTL olduğundan, devralınanın cirosuna ve tarafların pazar paylarına bakılmaksızın eşiğin aşıldığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, tarafların ilgili ürün pazarındaki payları toplamı %(….)'yi aşmamaktadır. Bu çerçevede, pazar payları dikkate alındığında, işlem sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi mümkün değildir.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından Değerlendirme
Hisse Satın Alım ve Satış Sözleşmesi’nin “Satıcıların Taahhütleri” başlıklı 8. maddesinde taraflara bazı rekabet yasakları getirilmektedir.
110
Esasen birleşme veya devralma sözleşmelerinde yer alan rekabet yasaklarının yan sınırlama sayılmasındaki amaç, daha önce faaliyet gösterdiği pazara satıcının tekrar dönmesini önleyerek, alıcının pazara uyum göstermesini sağlamaktır. Dolayısıyla, bu noktada satıcıya getirilen rekabet yasağının kapsamı ve süresi önem kazanmakta ve yukarıda ifade edilen amacın gerçekleşebilmesi için, bu yükümlülüğün kapsam bakımından da makul olması ve kabullenilebilir bir süre ile sınırlı olması gerekmektedir. Söz konusu sürenin belirlenmesinde işin teknolojisi, devredilen faaliyette know-how bulunup bulunmadığı, dağıtım kanallarının durumu ve tahmini yeniden oluşturulabilme süreleri, müşteri portföyü ve ilk yatırım maliyetlerinin yüksekliği gibi hususlar göz önünde bulundurulmaktadır.
Getirilen rekabet yasağı devre konu teşebbüsün faaliyet alanı olan işleri içermesi, sözleşmenin tarafları açısından kısıtlayıcı olması, devralma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olması nedeniyle devralma işleminin yürütülmesi için gerekli yan sınırlama niteliklerini taşımaktadır. Ancak, sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca, hisseleri devreden hissedarlar arasında farklılık getirilerek, %(….) ve %(….)’lik hisseleri devredecek olan satıcılara 5 yıl, %(….) oranındaki hisselerini devredecek olanlara 3 yıl süre ile rekabet yasağı getirilmektedir. Belirlenen 3 yıllık süre sözleşmede yer alan zorunlu istihdam süresi ile de uyumlu ve makul bir süre olmakla birlikte, aynı hak ve yükümlülüklere sahip olan bir kısım satıcılar için 5 yıl süre ile rekabet yasağı getirilmesi çelişki arz etmektedir. Bu nedenle ilgili maddede getirilen rekabet yasağı düzenlemesinin tüm ortaklar için 3 yıl olarak düzeltilmesi koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve tespitler doğrultusunda, Deutsche Bank AG’nin, Bender Menkul Değerler A.Ş.’nin gerçek kişi ortakların elinde bulunan %60 oranındaki hissesini devralması işleminin, tarafların ciroları yönüyle 1997/1 sayılı"Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi olduğuna; bununla birlikte işlemin 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili
Sayfa 4
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığına; hisse devir sözleşmesinde hisseleri devreden ortaklara getirilen rekabet yasağı hükmünün tüm ortaklar için 3 yıl olarak düzeltilmesi koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.