Rekabet Kurulunun 24.02.2022 tarihli ve 22-10/140-M sayılı kararı ile Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Çağlar Deniz ATA, Ahmet YALÇIN, Nur KÖKSAL

C. İLGİLİ TARAF: - Kınık Maden Suları AŞ

Balat Mah. Sanayi Cad. No:433 İç Kapı No:32 Nilüfer/Bursa D. ŞİKAYETÇİ: - Re’sen

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 24.02.2022 tarihli ve 22-10/140-M sayılı kararı ile Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ve Kınık Maden Suları AŞ’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, 07.04.2022 tarihli ve 22-16/259-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Kınık Maden Suları AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın Kınık Maden Suları AŞ bakımından sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Beypazarı İçecek Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (BEYPAZARI) ve Kınık Maden Suları AŞ’nin (KINIK) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.07.2021 tarih ve 21-34/468-M sayılı kararıyla dosya konusu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca re’sen önaraştırma açılmıştır.

(4) Önaraştırma kapsamında doğal mineralli suyun üretimi ve satışı piyasasında faaliyet gösteren BEYPAZARI [1] ile KINIK’ta ve Türkiye Maden Suyu Üreticileri Derneğinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(5) Önaraştırma sürecinde 20.01.2022 tarihinde KINIK’ın raportörlerce yapılan yerinde incelemeyi zorlaştırdığı ve engellediği gerekçesiyle Kurulun 03.03.2022 tarih ve 22- 11/161-165 sayılı kararı ile teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2020 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(6) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 17.02.2022 tarih ve 2021-2-041/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 24.02.2022 tarihli Kurul toplantısında ele alınarak 22-10/140-M sayılı kararla, BEYPAZARI ve KINIK’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca söz konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

1 Beypazarı ve Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer almaktadır. Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ tarafından üretilen ürünlerin nihai tüketiciye doğrudan satışının Beypazarı tarafından gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Önaraştırma Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ’ye yönelik yapılmış olup ilgili soruşturma Beypazarı hakkında yürütülmüştür.

(7) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakkında soruşturma açıldığına ve ilk yazılı savunmasının 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin soruşturma bildirimi KINIK tarafından 08.03.2022 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(8) KINIK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 16.03.2022 tarih ve 26302 sayı ile giren başvuruda 4054 sayılı Kanun'un 16. ve 43. maddesi ile Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik (Aktif İşbirliği Yönetmeliği) ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) ilgili maddeleri uyarınca aktif işbirliği başvurusunda ve uzlaşma usulünün başlatılması talebinde bulunulmuştur.

(9) İlgili başvurunun akabinde KINIK yetkilileri ile görüşme gerçekleştirilmiş olup, yapılan görüşmede Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri hakkında bilgi verilmiş ve anılan Yönetmelik’in 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca aktif işbirliği kapsamında idari para cezasından indirim alınabilmesi için ilave bilgi ve ayrıca belge sunulması gerektiği belirtilmiştir. Bunun üzerine, KINIK tarafından 18.03.2022 tarih ve 26406 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal ettirilen yazıda, Kurula sunulabilecek ilave yazılı delilin bulunmadığı fakat rakip teşebbüsle yapılan telefon görüşmeleri hakkında sözlü beyanlarda bulunulabileceği ifade edilmiş olup aktif işbirliği yapma talebi yinelenmiştir.

(10) KINIK’ın uzlaşma başvurusuna ilişkin olarak hazırlanan 21.03.2022 tarih ve 2022-2- 041/BN-02 sayılı Bilgi Notu, 24.03.2022 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 22- 14/217-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(11) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 01.04.2022 tarihinde, KINIK Genel Müdürü ile Kurum merkezinde uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde hazırlanan 04.04.2022 tarih ve 2021-2-041/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 07.04.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-16/259-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir.

(12) Uzlaşma ara kararı, 07.04.2022 tarih ve 41959 sayılı yazı ile KINIK’a bildirilmiş olup bu karara istinaden hazırlanan uzlaşma metni 08.04.2022 tarih ve 27009 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(13) Söz konusu uzlaşma metninde KINIK ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.

(14) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 11.04.2022 tarih ve 2021-2-041/BN- 04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(15) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 07.04.2022 tarih ve 22- 16/259-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile KINIK tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (KINIK)

(16) Genel merkezi Bursa’da olan teşebbüs, yer altı kaynağı işletme ruhsatına sahip olup 1952 yılında faaliyete başlamıştır. Sade, aromalı, vitaminli, meyveli maden suyu; limonata ve gazoz üretim ve satışı alanlarında faaliyette bulunan KINIK 13 farklı ürünün üretimini yapmaktadır.

(17) KINIK tarafından yapılan satışlar, doğrudan veya bayi kanalı ile gerçekleştirilmekte olup teşebbüs ulusal marketlere doğrudan satış yöntemi ile satış gerçekleştirmektedir.

Bunun dışında kalan yerel marketlere ve geleneksel kanala ise bayiler aracılığı ile satış yapılmaktadır. 2020 yılı itibarıyla KINIK’ın cirosunun yaklaşık %(…..)’lik kısmı zincir marketlere yapılan satışlardan, %(…..)’lık kısmı ise bayi kanalı ile gerçekleşen satışlardan oluşmaktadır. 2020 yılı verilerine göre KINIK, ürünlerinin organize kanaldaki satışını Yeni Mağazacılık AŞ (A101), Bizim Toptan Satış Mağazaları AŞ (BTT), BİM Birleşik Mağazalar AŞ (BİM [2]) ve Özen Alışveriş Hizmetleri AŞ’ye yapmaktadır. Bunun dışındaki ulusal marketlerde KINIK’ın satışı bulunmamaktadır.

I.2. İlgili Pazar

(19) Doğal mineralli suların üretimi, teknik ve hijyen koşulları, ekonomik şekilde değerlendirilmesi ve ürünlerin piyasaya arzı yasal düzenlemeler uyarınca belirlenmektedir.

(20) Tüketici tarafından “maden suyu” veya “soda” olarak adlandırılan doğal mineralli su sade, aromalı, meyveli, vitaminli şeklinde piyasada satışa sunulmaktadır. “paketlenmiş su” üst pazarının altında yer alan bu içecek türleri, tüketici gözünde doğal, katkısız ve sağlıklı ürünler olarak kabul edilmektedir. 3

(21) Kurulun 07.02.2008 tarih ve 08-12/130-46 sayılı kararında ilgili ürün pazarı “aromalı maden suyu” pazarı olarak, 29.05.2013 tarih ve 13-32/426-188 sayılı kararında ise işlemden etkilenen pazarlar “aromalı maden suyu” pazarı ve “sade maden suyu” pazarı olarak belirlenmiştir. Yukarıda yer verilen pazar tanımları çerçevesinde ilgili ürün pazarları, alt kırılımlar dikkate alınarak “doğal mineralli su (sade maden suyu)” ve “aromalı mineralli su (aromalı maden suyu)” olarak belirlenebilecektir.

(22) Öte yandan her ne kadar yukarıda ifade edilen pazarlar ilgili ürün pazarı olarak belirlenebilecek olsa da “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafında yer alan; “…İnceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” açıklaması çerçevesinde pazar tanımı yapılmasının dosyanın sonucuna herhangi bir etkisi olmayacağından ilgili ürün pazarı tanımlanmamıştır.

(23) Coğrafi pazar bakımından ise, doğal mineralli su ve aromalı mineral su üreticilerinin ürünlerinin tüm Türkiye’de satıldığı, dağıtım ve satış kanallarının tüm ülkeyi kapsadığı ve bu çerçevede bölgeler arasında farklılık olmadığı hususları dikkate alınarak; ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenebilecektir. Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un yukarıda yer verilen açıklaması doğrultusunda pazar tanımı yapılmasının dosyanın sonucuna herhangi bir etkisi olmayacağından, ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.3. Değerlendirme

I.3.1. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bulguların Değerlendirmesi

(24) BEYPAZARI ve KINIK’ın geleceğe dönük bilgi değişiminde bulundukları iddiası üzerine yürütülen soruşturma kapsamında elde edilen belgelerin [4] değerlendirmesine aşağıda yer verilmektedir.

2 KINIK BİM’e, 2020 yılının Mayıs ayında satış yapmaya başlamıştır.

3 08.07.2010 tarih ve 10-49/899-313 sayılı Kurul kararı.

4 Kurulun 17.03.2021 tarih ve 21-14/177-M sayılı kararı uyarınca yapılan önaraştırma kapsamında 18.03.2021 tarihinde BEYPAZARI’nda yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Dosya kapsamındaki belgeler anılan bu incelemede elde edilmiştir.

(25) KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen 05.01.2018 tarihli mesajda;

“(…..) Bey merhaba Biz salı ve çarşamba günü tüm bayilerimize 2018 yeni Fiat

zamını yazılı olarak geçtik. 20 Ocak son gün . 100 de 14 zam yaptık bilginiz olsun…” ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmada KINIK’ın geleceğe yönelik fiyat güncelleme bilgisini ve yapılacak zam oranını BEYPAZARI ile paylaştığı görülmektedir. Söz konusu bilgi paylaşımının, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin amaçladığı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesi durumuna aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir. Rakibinin fiyat artışı yapıp yapmayacağı ve yapılacak fiyat artış oranı bilgisine sahip olan bir teşebbüsün davranışları rakibi ile koordineli hale gelebilecektir.

(26) KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen 19.10.2018 tarihli mesajda;

“(…..) bey merhaba A101 lere yazıyı hazırladım ve satış müdürümüzde ilave

eklemeler yaptı yazıyı gönderdik. Size mail attım okumanızı rica ediyorum...”

ifadesi, 31.10.2018 tarihli yazışmada ise;

“(…..) bey merhaba size A101 lere atılan maili gönderdim.”

ifadesi yer almaktadır. Söz konusu yazışmada belirtilen ve KINIK ile A101 arasında gerçekleşen e-posta yazışmalarına yerinde incelemelerde ulaşılmamıştır. Söz konusu yazışmada geçen “satış müdürümüzde ilave eklemeler yaptı” ibaresinden de anlaşılacağı üzere bahse konu e-posta içeriğinin, KINIK ile A101 arasındaki satış ilişkisi ile alakalı olduğu, KINIK’ın müşterisi ile gerçekleştirdiği iletişimin içeriğinden BEYPAZARI’nı da haberdar etmeye çalıştığı görülmektedir. Aktif işbirliği başvurusu kapsamında sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda, söz konusu yazışmaya konu e- postanın A101 marketlerde fiyat geçişine ilişkin olduğu KINIK tarafından da ifade edilmiştir. Dolayısıyla ilgili yazışma, rakip teşebbüslerin birbirleri ile fiyat geçişi konusunda bilgi paylaşımında bulunduğunu göstermektedir.

(27) KINIK Satış Müdürü tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına 09.02.2019 tarihinde gönderilen mesajda,

“Bim fiyat 3.25 değişmedi A 101 fiyatı tekrar 0.70 e indi Bilginiz varmı?”;

20.03.2019 tarihli mesajda ise,

“A 101 raf fiyatı Şu anda 3.75 Yeni fiyat 4.40 tavsiye edelim Rafta %17,33 artış

önermiş oluruz”

ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmaların KINIK ile BEYPAZARI’nın ürünlerin fiyatlarını birlikte belirlemeye yönelik bir anlaşmanın içerisinde olduğunu ve bu anlaşmanın piyasadaki sonuçlarını takip ederek birbirlerine haber verdiklerini gösterir niteliktedir. KINIK ve BEYPAZARI arasında 2018 yılından itibaren devam eden ve süreklilik arz eden bir iletişimin bulunduğu göz önüne alındığında tarafların ürünlerinin fiyatlarını birlikte belirledikleri görülmektedir.

(28) 13.02.2019 tarihinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen bir başka mesajda ise;

“Temmuz ayına kadar geçmez A101 zama . Nisa'n ayı falan laf. İyi çalışmalar

diliyorum”

ifadeleri yer almaktadır. İlgili yazışmadan tarafların piyasadaki davranışlarını koordine edebilecek bir bilgi paylaşımı içinde bulundukları bir kere daha görülmektedir.

(29) 18.03.2020 tarihinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin Kızılay maden sularının zamlı yeni fiyat listesini Beypazarı Yönetim Kurulu Başkanı ile paylaştığı yazışmadan anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin “Bizim tarafta A101 lerle ilgili hiç bir gelişme yok” ifadesi ile satış bilgilerini BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı ile paylaştığı görülmektedir. BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanı ise söz konusu mesaja “… 24 Martta altılı paketi 4.75 yapıyor. A 101 de aynısı olacak” şeklinde karşılık vermiştir. Bu kapsamda BEYPAZARI’nın geleceğe yönelik fiyat bilgilerinin KINIK ile paylaşıldığı değerlendirilmektedir.

(30) 01.04.2020-07.04.2020 tarihlerinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin kendisine gönderilen mesajları BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına iletmiş olup söz konusu mesajlarda;

“(…..) Hanım merhaba ŞOK, Kızılay Madensuyu fiyatını 4.75 tl yapmış. A101 ve BİM

henüz zam geçmemiş, takip ediyoruz” ve “(…..) Hanım sabahta kontrol etmiştik, yine

kontrol ettik henüz zam geçmemişler. Yarın itibariyle geçeceklerini düşünüyorum” ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen yazışmalara cevap olarak BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanının “Bim ayın 7’sinde A101 ayın 8’inde geçeceğini söylemişti üzülmeyin” ifadesini içeren mesajı KINIK’a gönderdiği görülmektedir. 08.04.2020 tarihinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen mesajda ise; “Günaydın (…..) Bey A 101 zam geçmiş bilginiz olsun” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadelerden görüleceği üzere KINIK’ın pazardan elde ettiği verileri rakibi ile anlık olarak paylaştığı, BEYPAZARI ve KINIK’ın fiyat geçişlerinin ne zaman gerçekleşeceğini birbirine ilettiği görülmektedir. Geleceğe dönük bilgilerin rakipler arasında paylaşılması pazardaki stratejik belirsizliği ortadan kaldırabilecek niteliktedir.

(31) Dosya kapsamında tespit edilen ve yukarıda yer verilen bulgulara dayanılarak, BEYPAZARI ve KINIK’ın geleceğe ilişkin fiyatları, fiyat geçiş tarihlerine ilişkin bilgileri birbirleri ile paylaşarak fiyatları birlikte belirlemeye yönelik bir uzlaşmanın içerisinde oldukları değerlendirilmektedir. Özellikle 01.04.2020 – 07.04.2020 tarihlerinde KINIK Yönetim Kurulu Üyesinin kendisine gönderilen mesajları BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına ilettiği iletiler ve 09.02.2019 ile 20.03.2019 tarihlerinde KINIK Satış Müdürü tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen mesajlar taraflar arasında fiyatları belirlemeye yönelik bir anlaşmanın var olduğunu göstermektedir. Taraflar faaliyet gösterdikleri doğal mineralli su pazarında fiyat tespitinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmişlerdir.

(32) Tüm bu bilgiler çerçevesinde, yukarıda yer verilen belgelerin değerlendirilmesi neticesinde KINIK’ın rakibi konumunda bulunan BEYPAZARI ile geleceğe dönük fiyat bilgisi ve fiyat geçiş tarihlerine ilişkin bilgileri paylaştığı, KINIK’ın rakibi ile amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma, diğer bir deyişle kartel, içerisinde olduğu dolayısıyla hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

I.3.2. Başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirilmesi

(33) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. ve 9. maddelerinin beşinci fıkraları uyarınca, bir aktif işbirliği başvurusunun ardından Kurulun başvuru yapan teşebbüsün ve bu teşebbüs yöneticilerinin cezadan bağışık tutulup tutulmayacağı hususunda karar alması ve bu kararı başvuru sahiplerine tebliğ etmesi; bu itibarla öncesinde başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Aktif

İşbirliği Yönetmeliği’nde “para cezası verilmemesi [5]” ve “para cezalarında indirim [6]” olmak

üzere ikili bir ayrım benimsemiştir.

(34) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin, Teşebbüslere Para Cezası Verilmemesi veya Verilecek

Cezalarda İndirim Yapılması başlığını taşıyan ikinci bölümünün “Para cezası

verilmemesi” başlıklı 4. maddesi;

“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden önce, rakiplerinden bağımsız bir şekilde bu Yönetmeliğin 6. maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk teşebbüse para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına bağlıdır.

(2) Kanunun 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaştıracak deliller bulunmazken, Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun tebliğine kadar, rakiplerinden bağımsız bir şekilde bu Yönetmeliğin 6. maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk teşebbüse para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 4. maddesinin birinci fıkrası ile 7. maddesi çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına bağlıdır.

(3) Bu madde kapsamındaki teşebbüsün yöneticileri ve çalışanlarına da para cezası verilmez.”

şeklindedir.

(35) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin, Yöneticilere ve Çalışanlara Para Cezası Verilmemesi veya

Verilecek Cezalarda İndirim Yapılması başlığını taşıyan üçüncü bölümünün “Para

cezası verilmemesi” başlıklı 7. maddesi ise;

“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden önce, kartele taraf olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk yönetici veya çalışana para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına bağlıdır.

(2) Kanunun 4 üncü maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaştıracak deliller bulunmazken, Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun tebliğine kadar, kartele taraf olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren ilk yönetici veya çalışana para cezası verilmez. Bu fıkranın uygulanabilmesi, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi ile 7 nci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde bir başvurunun bulunmamasına bağlıdır.

hükümlerini taşımaktadır.

(36) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nde para cezası verilmemesine/tam bağışıklığa ilişkin

düzenlemeler, yukarıda yer verilen 4. ve 7. maddelerde yer almaktadır. 4. madde,

teşebbüslere ve bu teşebbüslerin yönetici ve çalışanlarına para cezası verilmemesine;

7. madde ise, yönetici ve çalışanların, yöneticisi veya çalışanı olduğu teşebbüsten

bağımsız olarak başvuruda bulunmasına ilişkindir. İlgili düzenlemeler incelendiğinde,

teşebbüslerin tam bağışıklıktan faydalanabilmesi için bazı alternatif senaryoların ortaya

çıktığı görülmektedir.

Metin içerisinde söz konusu ifade yerine tam bağışıklık ifadesi de kullanılmıştır.

Metin içerisinde söz konusu ifade yerine kısmi bağışıklık ifadesi de kullanılmıştır.

(37) Senaryolardan ilkine göre, teşebbüs tarafından yapılan başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrası uyarınca tam bağışıklık kapsamında değerlendirilebilmesi için, başvuran teşebbüs hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmemiş olması ve teşebbüsün başvurusundan önce Aktif İşbirliği Yönetmeliği kapsamında Kuruma intikal etmiş başkaca bir başvurunun bulunmaması şartlarının sağlanması gerekmektedir. Somut olay incelendiğinde, her ne kadar dosya kapsamında başkaca bir başvuru bulunmasa da KINIK’ın başvurusunun önaraştırmanın tamamlanmasından sonra, soruşturma safhasında yapılmış olması sebebiyle tam bağışıklık söz konusu olmayacaktır.

(38) İkinci alternatif senaryoya göre, teşebbüs tarafından yapılan başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tam bağışıklık kapsamında değerlendirilebilmesi için bazı koşullar aranmaktadır. Bunlardan ilki, Kurulun önaraştırma kararından önce yapılmış Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 4. veya 7. maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir başvurunun bulunmamasıdır. İkinci koşul ise, teşebbüsün “önaraştırma kararından soruşturma raporunun tebliğine kadar” şeklinde belirlenen zaman diliminde Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. ve 9. maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunması ve koşulları yerine getirmesidir. Son olarak böyle bir başvurunun kabulü için, Kurumun elinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılabilecek delillerin bulunmaması gerekmektedir.

(39) Yukarıda sayılan şartların mevcut başvuruda karşılanıp karşılanmadığı incelendiğinde; KINIK hakkında bir soruşturma açıldığı, soruşturma raporunun henüz teşebbüse tebliğ edilmediği ve teşebbüsün başvurusundan önce Kuruma intikal ettirilmiş başka herhangi bir aktif işbirliği başvurusunun bulunmadığı görülmektedir. Ancak yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgeler değerlendirildiğinde, KINIK ve BEYPAZARI tarafından 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılabilecek delillerin dosya kapsamında bulunduğu görülmektedir. Sonuç olarak, dosyada yer alan mevcut deliller ile ihlal tespitinde bulunabileceğinden hareketle Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nde yer alan tam bağışıklık şartlarının sağlanmadığı dolayısıyla KINIK’ın tam bağışıklıktan faydalanamayacağı değerlendirilmektedir.

(40) Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Açıklanmasına İlişkin Kılavuz’un (Aktif İşbirliği Kılavuzu, Kılavuz) 23. paragrafında yer alan açıklamaya göre, teşebbüs tarafından açıkça belirtilmediği hallerde aktif işbirliği başvurusu, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin hem 4. veya 7. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen “para cezası verilmemesi” hem de 5. veya 8. maddesinde düzenlenen “para cezalarında indirim” hükümleri uyarınca değerlendirilmelidir. Anılan paragrafta, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 4. veya 7. maddesinin ikinci fıkrasından yararlanmak üzere yapılan başvurunun Kurul tarafından reddedilmesi halinde, başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. veya 8. maddesi kapsamında değerlendirilmesi istenmiyorsa bu durumun teşebbüs tarafından açıkça belirtilmesi gerektiği hususu açıklanmıştır.

(41) KINIK tarafından yapılan başvuruya bakıldığında, teşebbüsün başvuru dilekçesinde yer alan talepleri arasında “para cezası verilmemesi” ve “para cezasında indirim uygulanması” gibi bir ayrımın gözetilmediği görülmektedir. Yukarıda detaylı şekilde yer verildiği üzere KINIK’ın Aktif İşbirliği Yönetmeliği uyarınca tam bağışıklıktan faydalanamayacağı ortaya konulmuştur. Bu kapsamda başvuru Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. veya 8. maddeleri (kısmi bağışıklık) uyarınca da değerlendirilmiştir.

(42) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin “Para cezalarında indirim” başlıklı 5. maddesi;

“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun

tebliğine kadar, rakiplerinden bağımsız bir şekilde bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde

belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren, ancak 4 üncü maddedeki ceza verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayan teşebbüslere verilecek para cezaları indirilir. Bu durumda teşebbüslerin ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek para cezaları da indirilir. Bu çerçevede;

a) İlk teşebbüse verilecek ceza üçte bir ile yarısı arasında indirilir. Bu durumda teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalar da üçte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.

b) İkinci teşebbüse verilecek ceza dörtte bir ile üçte bir arasında indirilir. Bu durumda teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalar da dörtte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.

c) Diğer teşebbüslere verilecek cezalar altıda bir ile dörtte bir arasında indirilir. Bu durumda teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanlarına verilecek cezalar da altıda birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.

(2) Sunulan deliller neticesinde, ihlalin süresinin uzaması ve benzeri nedenlerle para cezasının arttırılması gerekirse, bu artıştan, ilgili delilleri ilk olarak sunan teşebbüs ve bu teşebbüsün ihlali kabul eden ve aktif işbirliğinde bulunan yöneticileri ve çalışanları etkilenmez.”

şeklindedir.

(43) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin “Para cezalarında indirim” başlıklı 8. maddesi;

“(1) Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma raporunun tebliğine kadar, kartele taraf olan teşebbüsler ile bu teşebbüslerin yöneticileri ve çalışanlarından bağımsız bir şekilde, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirlenen bilgi ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren, ancak 7 nci maddedeki ceza verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayan yöneticilere ve çalışanlara verilecek para cezaları indirilir. Bu çerçevede;

a) İlk yönetici veya çalışana verilecek ceza üçte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.

b) İkinci yönetici veya çalışana verilecek ceza dörtte birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.

c) Diğer yöneticilere veya çalışanlara verilecek cezalar altıda birden az olmamak kaydıyla indirilir veya ceza verilmeyebilir.

(2) Sunulan deliller neticesinde, ihlalin süresinin uzaması ve benzeri nedenlerle para cezasının arttırılması gerekirse, bu artıştan, ilgili delilleri ilk olarak sunan yönetici veya çalışan etkilenmez.”

hükmünü haizdir.

(44) Anılan maddelerde, Kurulun önaraştırma yapmaya karar vermesinden soruşturma

raporunun tebliğine kadar, kartele taraf olan diğer teşebbüs, yönetici ve çalışanlardan

bağımsız bir şekilde Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. veya 9. maddesinde belirlenen bilgi

ve belgeleri sunan ve koşulları yerine getiren, ancak 4. veya 7. maddedeki ceza

verilmemesine ilişkin düzenlemeden yararlanamayanlara verilecek para cezalarının

indirileceği hükme bağlanmıştır.

(45) Söz konusu maddelerin uygulanabilir olup olmadığının tespiti için somut olaya bakıldığında, KINIK hakkında hâlihazırda bir soruşturmanın açıldığı, soruşturma raporunun henüz teşebbüse tebliğ edilmediği görülmektedir. Ayrıca taraf yukarıda izah edildiği üzere yönetmeliğin 4. veya 7. maddeleri kapsamında tam bağışıklıktan yararlanmamaktadır. Sonuç olarak bu iki şartın sağlandığı görülmekle birlikte somut olayda KINIK tarafından Kuruma sunulan bilgi ve belgelerin, yönetmeliğin 6. veya 9. maddesinde yer alan koşulları sağlayıp sağlamadığı önem arz etmektedir.

(46) Anılan Yönetmeliğin “Koşullar ve usul” başlıklı 6. maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü ve 5 inci maddelerinden yararlanılabilmesi için;

a) Başvuru konusu kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan

teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve

kartelle ilgili sahip olunan bilgi ve belgeler sunulur,

b) Başvuru konusu kartelle ilgili bilgi ve belgeler gizlenmez veya ortadan kaldırılmaz,

c) Görevli birim tarafından kartelin ortaya çıkarılmasını zorlaştıracağı gerekçesiyle

aksi belirtilmedikçe, başvuru konusu kartele taraf olunmaya son verilir,

ç) Görevli birim tarafından aksi belirtilmedikçe, başvuru soruşturma raporunun

tebliğine kadar gizli tutulur,

d) Kurulun soruşturmanın tamamlanmasından sonra vereceği nihai karara kadar aktif

işbirliği sürdürülür.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

(47) Bunun yanı sıra, ilgili konu bağlamında Kılavuz’un 26. paragrafında;

“Pişmanlık Yönetmeliğinin 5. veya 8. maddesinden yararlanabilmek için, 6. veya 9.

madde çerçevesinde “kartelin etkilediği ürünler, kartelin süresi, kartele taraf olan

teşebbüslerin isimleri, kartelle ilişkili görüşmelerin tarihleri, yerleri, katılımcıları ve

kartelle ilgili sahip olunan diğer bilgi ve belgeler” sunulmalıdır. Buna karşılık Kurumun

elindeki mevcut delillere önemli ölçüde katma değer katacak delil sunmak şeklinde

bir yükümlülük getirilmemiştir. Dolayısıyla Yönetmeliğin 6. veya 9. maddesindeki

koşulların sağlandığı her durumda para cezalarında indirim yapılacaktır.”

açıklamasına yer verilmektedir. Söz konusu açıklamadan teşebbüsün mevcut delillere önemli ölçüde katma değer katacak delil sunmak şeklinde bir yükümlülüğünün bulunmadığı görülmektedir.

(48) Bu çerçevede, teşebbüs tarafından sunulan bilgi ve belgelerin, teşebbüsün başvuru anındaki en güncel bilgisi olmasının yanı sıra tam, doğru ve soruşturma konusuyla ilgili olması gerektiği kuşkusuzdur. İlave olarak, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde teşebbüsün sunduğu bilgi ve belgelerin hangi bağlamda sunulduğunun, delillerin soruşturma konusuyla ilgisinin nasıl kurulduğunun mümkün olduğu kadarıyla açıklanmasının gerektiği değerlendirilmektedir.

(49) KINIK tarafından yapılan başvuruda, kendisi hakkında isnat edilen eylemlere dayanak teşkil eden belgeler ile ilgili olarak bazı açıklamalarda bulunulmuştur. Söz konusu açıklamalar temel olarak, KINIK ile BEYPAZARI arasında gerçekleştirilen yazışmalara ilişkindir. KINIK’ın açıklamalarına bakıldığında teşebbüsün BEYPAZARI ile A101’de gerçekleştirilen satışlar ile ilgili olarak bilgi paylaşımlarında bulunduğu ifade edilmiştir. Söz konusu bilgi paylaşımının süreklilik arz ettiği ve pazardaki rekabeti ortadan kaldırdığı yönünde beyanlarda bulunulmuştur.

(50) Ayrıca BEYPAZARI’nın pazar lideri konumunda olduğu, A101 ve BİM gibi marketlerde BEYPAZARI’nın fiyat belirleyici bir rolünün olabileceği, bu sebeple BEYPAZARI ile düzenli olarak fiyat geçişi konusunda iletişim kurulduğu ifade edilmiştir.

(51) Bunlara ek olarak başvuruda, önaraştırma aşamasında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen belgeler arasında yer alan ve yukarıda yer verilen KINIK Yönetim Kurulu Üyesi tarafından BEYPAZARI Yönetim Kurulu Başkanına gönderilen 19.10.2018 tarihli mesaj hakkında aydınlatıcı ifadelere yer verilmiştir. Anılan belgeye bakıldığında, KINIK yetkilisinin BEYPAZARI yetkilisine gönderdiği Whatsapp yazışmasında; “A101’e gönderdiğim maili size ilettim” ifadeleri yer almaktadır. Önaraştırma ve devam eden soruşturma aşamasında A101’e iletildiği ifade edilen e- posta hakkında Kurumun elinde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Yapılan başvuruda, ilgili e-postanın, “A101’e gönderilen fiyat değişiklikleri” konulu bir yazışma olduğu ifade edilmiştir. Söz konusu açıklamalar vasıtasıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal tespitinde kullanılması güç olan bir belge açıklığa kavuşturulmuştur.

(52) Teşebbüs tarafından 01.04.2022 tarihinde aktif işbirliği başvurusu kapsamında sunulan ek belgeler ise şu şekildedir:

Belge 1 7

25.03.2020, (…..) (…..) bey aradı bu haberi onada attım. Ben

20.31 yaptırttım dedi.Televizyona çıkın biraz dedim

satışlarımız patlasın dedim.Bimleri söylüyor hala

zama geçmediler (…..) diyor

kontrol ettik Bimler zam geçmemiş.

Belge 2

(53) Belge 1 ve Belge 2 incelendiğinde, KINIK ve BEYPAZARI’nın BİM’in fiyat geçişine ve A101 satışlarına ilişkin bilgi paylaşımında bulunduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu belgelerde yer alan iletişimler, KINIK Yönetim Kurulu Üyesi ve Kınık Genel Müdürü arasındaki yazışmalar olmakla birlikte içerikleri itibarıyla BEYPAZARI ile gerçekleştirilen iletişimlerin iç yazışmalara yansımasından ibarettir. İlgili yazışmaların da KINIK ve BEYPAZARI’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde bir anlaşmanın tarafı olduğunu gösterir deliller niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

(54) Teşebbüs tarafından dosyaya sunulan ihlali aydınlatıcı bilgi ve belgelerin varlığı sebebiyle, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan şartların sağlandığı değerlendirilmektedir.

(55) Buna ek olarak, Kılavuz’un 7 vd. paragraflarında ise şu ifadelere yer verilmektedir:

“(7) Kartellerin ortaya çıkarılması ve soruşturulmasını kolaylaştırmak üzere kabul

edilen Pişmanlık Yönetmeliğinin bu amaca ulaşabilmesi için “şeffaflık” ve 7 Belgelerdeki yazım yanlışları belgelerin aslının korunması amacıyla aynı şekilde bırakılmıştır.

“başvuranlar/aktif işbirliği yapanlar lehine yorum” ilkeleri çerçevesinde uygulanması

esastır.

(8) “Başvuranlar/aktif işbirliği yapanlar lehine yorum” ilkesi uyarınca, kartellerin ortaya

çıkarılması ve soruşturulması amacıyla Kurum ile aktif işbirliği yapanlar, bu işbirliğini

yapmayanlara göre dezavantajlı konuma düşmemelidir. Dolayısıyla, Pişmanlık

Yönetmeliğinde açık bir düzenleme bulunmayan, tereddütlerin oluştuğu, yorum

gerektiren durumlarda, başvuranlar/aktif işbirliği yapanlar lehine sonuca ulaşılması

esastır.”

(56) Kılavuz’da yer alan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nde açıkça düzenleme bulunmayan ya da tereddütlerin oluştuğu hallerde aktif işbirliği yapanlar lehine sonuca ulaşılmasının esas olduğu ifade edilmiştir. Kılavuz’un 26. paragrafı ile 7 vd. paragrafları birlikte ele alındığında, başvurunun Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinde yer alan şartları taşıyıp taşımadığına ilişkin tereddüdün oluşması durumunda, lehe yorum ilkesi uyarınca aktif işbirliği yapan lehine hareket edilmesi gerekmektedir. Somut olayda tarafın sunduğu bilgi ve belgelerin Kılavuz’un 26. paragrafı kapsamında Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki şartları taşıdığı yönünde şüphe olmadığı değerlendirilmekle birlikte, bir an için herhangi bir tereddüdün oluşması halinde dahi lehe yorum ilkesinin işletilerek KINIK’ın kısmi bağışıklıktan yararlandırılması gerekmektedir.

(57) Geçmiş tarihli Kurul kararlarında [8] da, Kılavuz’un 26. paragrafı dikkate alınarak, Kurulun elindeki delillere katma değer katacak delil sunulmamasına rağmen, aktif işbirliğine başvuran tarafın ihlali açıklayıcı nitelikteki sunduğu bilgi ve belgelerin Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan şartları sağladığına ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur.

(58) Bu çerçevede aktif işbirliği başvurusunda bulunan KINIK tarafından ihlalin süresi, etkilediği ürünler, taraf olanların isimleri, tarafların arasındaki görüşmeler gibi ihlalle ilgili bilgi ve belgelerin Kuruma iletildiği görülmektedir. Dolayısıyla başvuru sahibi tarafından Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinde sayılan bilgi ve belgelerin sunulduğu, bu itibarla, taraf hakkında uygulanacak idari para cezasında Aktif İşbirliği Yönetmeliği uyarınca indirim uygulanabileceği değerlendirilmektedir.

I.3.3. İdari Para Cezası ve Uzlaşma Sürecine İlişkin Değerlendirme

(59) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(60) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından anılan Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri uyarınca varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

8 Kurulun 13.09.2011 tarih ve 10-72/1503-572 sayılı kararı, 10.06.2012 tarih ve 11-54/1431-507 sayılı kararı, 03.07.2013 tarih ve 12-24/711-199 sayılı kararı, 23.06.2014 tarih ve 14-04/80-33 sayılı kararı, 18.09.2014 tarih ve 14-15/287-120 sayılı kararları.

(61) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin karardan bir önceki mali yılda gerçekleşen ve Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hususlar dikkate alınarak, KINIK’ın rakibi ile fiyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmesinin “kartel” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezasına esas oran %(…..) olarak belirlenmiştir.

(62) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya mevcudu bilgilere göre, KINIK tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren belgelerin tarihleri 05.01.2018 ve 27.04.2020 arasını kapsamaktadır. Bu çerçevede, ihlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa olması sebebiyle, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasının yarısı oranında artırılması gerektiği anlaşılmıştır. Buna göre, uygulanacak temel para cezası oranı %(…..) olarak belirlenmiştir.

(63) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesine göre, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. Dosya kapsamında anılan Yönetmelik’in 6. maddesi kapsamında ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı değerlendirilmekle birlikte, ilgili Yönetmelik’in 7. maddesi çerçevesinde KINIK’ın pazar payının düşük olması (yaklaşık %(…..)), ihlal konusu faaliyetten elde edilen cironun, KINIK’ın yıllık gayri safi gelirleri içerisindeki payının çok küçük bir orana (yaklaşık %(…..)) tekabül etmesi ve teşebbüsün cirosu içerisinde maden suyu satışından farklı olarak Burger King bayileri aracılığı ile elde edilen cironun da yer alması da dikkate alınarak, temel para cezasından dörtte bir oranında indirim yapılmış ve teşebbüs hakkında uygulanacak idari para cezası ilgili teşebbüsün yıllık gayri safi gelirinin %(…..)’i olarak belirlenmiştir.

(64) Bununla birlikte, yukarıda detaylı şekilde yer verildiği üzere, KINIK tarafından 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin altıncı fıkrası ve Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. maddesi çerçevesinde sunulan başvurunun kısmı bağışıklıktan yararlanabileceği değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, nihai karara kadar teşebbüsün Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirlenen koşulları yerine getirmiş olması halinde teşebbüse verilecek idari para cezasında işbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlaması dikkate alınarak Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca üçte bir ile yarısı oranında indirim uygulanabileceğine yönelik hüküm dikkate alınarak teşebbüse %35 indirim uygulanmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

(65) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen

süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükmü uzlaşma usulünü düzenlemektedir.

(66) Anılan hükme istinaden kabul edilen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır.

(67) Bu kapsamda soruşturma taraflarından KINIK uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(68) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca KINIK yetkilisi ile raportörler arasında yapılan uzlaşma görüşmelerinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(69) Uzlaşma görüşmesi kapsamında KINIK’ın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda hazırlanan Bilgi Notu, Kurulun 07.04.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-16/259-MUA sayılı uzlaşma ara kararında;

- KINIK tarafından Aktif İşbirliği Yönetmeliği çerçevesinde 16.03.2022 tarihinde

yapılan ve 01.04.2022 tarihinde tamamlanan başvurunun Aktif İşbirliği

Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirlenen koşulları yerine getirmesi ve başvuru

konusu kartele taraf olan teşebbüsü ihlale zorlamamış olması kaydıyla Yönetmeliğin

5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında kabul edilmesine,

- KINIK’ın rakip teşebbüsle güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerine, fiyat değişim

tarihlerine, zamlı fiyatlara ilişkin bilgi değişiminde bulunularak fiyat tespit etmek ve

dolayısıyla kartel kurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, - Bu doğrultuda anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü

fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim

Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin

Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası üçüncü

fıkrasının (a) bendi ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2020 yılı gayrisafi geliri

üzerinden %(…..)’i oranında olmak üzere 2.322.328,75-TL idari para cezası

uygulanmasına,

- KINIK’ın gerekli şartları sağlaması sebebiyle, teşebbüse verilecek cezada, Aktif

İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %35

indirim uygulanmasına,

- 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı

Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına

Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in

(Uzlaşma Yönetmeliği) 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü

sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim

uygulanmasına,

- Bu kapsamda aktif işbirliği ve uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2020 yılı

gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..) oranında olmak üzere 928.931,50-

TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

- Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca,

uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren

KINIK’a 15 gün süre verilmesine,

- Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla

bağlı olmadığına

karar verilmiştir.

(70) KINIK bu karara istinaden hazırlayıp gönderdiği uzlaşma metninde, mezkur kararda belirtilen hususları kabul ederek, hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.

(71) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı

ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul

ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği

ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca

dava konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda KINIK tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(72) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(73) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, KINIK’a Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %35 oranında indirim uygulanmasına; Kurulun yukarıda belirtilen 07.04.2022 tarihli uzlaşma ara kararı ile anılan teşebbüs tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesine; KINIK’ın rakip teşebbüsle güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerine, fiyat değişim tarihlerine, zamlı fiyatlara ilişkin bilgi değişiminde bulunularak fiyat tespit etmek ve dolayısıyla kartel kurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2021 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(…..)’u oranında idari para cezası uygulanmasına ve KINIK hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasına karar verilmiştir.

J. SONUÇ

(74) Rekabet Kurulunun 24.02.2022 tarihli ve 22-10/140-M sayılı kararı ile Beypazarı İçecek

Pazarlama Dağıtım Ambalaj Turizm Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ve Kınık Maden

Suları AŞ’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine

yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında; Kurulun 07.04.2022 tarihli ve 22-

16/259-MUA sayılı ara kararı çerçevesinde Kınık Maden Suları AŞ tarafından

gönderilen ve 08.04.2022 tarih ve 27009 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına

giren uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen

azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup

1. Kınık Maden Suları AŞ’nin rakip teşebbüsle güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerine, fiyat değişim tarihlerine, zamlı fiyatlara ilişkin bilgi değişiminde bulunularak fiyat tespit etmek ve dolayısıyla kartel kurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu doğrultuda anılan teşebbüse aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi ile 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2020 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(…..) oranında olmak üzere 2.322.328,75-TL idari para cezası uygulanmasına,

3. Kınık Maden Suları AŞ’nin gerekli şartları sağlaması sebebiyle, teşebbüse verilecek cezada, Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca %35 indirim uygulanmasına,

4. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

5. Bu kapsamda aktif işbirliği ve uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2020 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(…..) oranında 928.931,50-TL tutarında idari para cezası verilmesine,

6. Böylece Rekabet Kurulunun 24.02.2022 tarih ve 22-10/140-M sayılı kararı uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturmanın Kınık Maden Suları AŞ bakımından uzlaşma ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.