Buderus Aktiengesellschaft'ın hisselerinin borsadan, tüzel kişilerden ve Bilfinger Berger…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,

Kublay ATASAYAR, Süreyya ÇAKIN

B-RAPORTÖRLER: Yaşar TEKDEMİR, Osman Tan ÇATALCALI

C- BİLDİRİMDE

BULUNAN: Robert Bosch GmbH

Temsilcileri: Av. Dr. Ali İ. ŞANVER,

Av H. Serdar TUNÇBİLEK

Levent Cad. No:12 34330 Levent / İstanbul

D- TARAFLAR: Buderus Aktiengesellschaft

Sophienstrasse 30-32 35576 Wetzlar / ALMANYA

Robert Bosch GmbH

Robert-Bosch-Platz 1,

70839 Gerlingen-Schillerhöhe / ALMANYA

E-DOSYA KONUSU: Buderus Aktiengesellschaft'ın hisselerinin borsadan, tüzel kişilerden ve Bilfinger Berger Finanzbeteiligungen'den Robert Bosch GmbH tarafından satın alınması işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.7.2003 tarih, 3319 sayı ve 31.7.2003 tarih, 3671 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 8.8.2003 tarih, 2003-3-90/Öİ-03-YT sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 8.8.2003 tarih, REK.0.07.00.00/103 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G-RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Buderus Aktiengesellschaft'ın hisselerinin Robert Bosch GmbH tarafından devralınması işleminin; tarafların toplam cirosu ve jet ateşleyici kaynatıcılar pazarı bakımından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, ancak bu işlem sonucunda aynı

Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı, bu nedenle bildirim konusu hisse devri işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H. 1. İlgili Pazar

H.1.1. İlgili Ürün Pazarı

1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca ilgili ürün pazarının tespitinde; tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmakta, tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilebilmektedir.

Devralınan Buderus Aktiengesellschaft (Buderus) Türkiye'de k aynatıcılar pazarında faaliyet göstermektedir ve bu pazar Robert Bosch GmbH (Bosch) ile Buderus'un Türkiye pazarı bakımından faaliyetlerinin çakıştığı tek pazardır. Buderus kaynatıcı pazarına ilişkin olarak ürettiği ürünlerini Türkiye pazarında kontrolünün tamamı kendisine ait olan Isısan Isıtma ve Klima San. A.Ş. ve Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş. aracılığıyla satışa sunmaktadır. Öte yandan Isısan Isıtma ve Klima San. A.Ş., Buderus tarafından üretilen kaynatıcı ürünleri dışında, havalandırma, soğutma-klima ve sıhhi tesisat alanlarında, başka teşebbüslerden ithal ettiği ürünleri satışa sunmaktadır. Bu çerçevede, kaynatıcı pazarı dışında bu üç alan da ilgili ürün pazarı olarak dikkate alınabilir. Ancak, söz konusu bu üç pazarda devralma işlemine konu olan Buderus’un doğrudan bir üretim faaliyeti olmaması ve bu pazarlar bakımından tarafların toplam ciro ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması nedeniyle, devralma işlemi bu üç pazar açısından bildirim kapsamı dışında tutulmuştur.

Diğer yandan Buderus, yine kendi üretimi olmayan ve satılan kaynatıcı ile birlikte müşteriye sunulan ve tamamlayıcı ürün olarak tanımlanan bazı ürünlerin satışını gerçekleştirmektedir. Bu ürünler esas olarak brülörler, termostatik radyatör vanaları, pompalar, yangın emniyet vanaları ve kapalı genleşme tanklarıdır. Bu ürünler bakımından tarafların gerek doğrudan üretim faaliyetlerinin bulunmaması gerekse bu ürünlerin satışından kaynaklanan pazar payları ve cirolarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşmaması nedeniyle, devralma işlemi bu ürünlerin oluşturduğu pazarlar açısından bildirim kapsamı dışında tutulmuştur.

Bu açıklamalar çerçevesinde, ilgili ürün pazarı olarak kaynatıcılar pazarı dikkate alınmıştır.

Kaynatıcılar pazarı duvara asmalı ve yere dayalı kaynatıcılar olmak üzere iki ayrı gruba ayrılarak incelenmiştir. Diğer yandan bu gruplandırmanın yanında merkezi sistem ve bireysel sistem olarak veyahut kullandıkları yakıt türüne göre de bir sınıflandırma yapmak mümkündür. Ancak sektörde genel olarak yapılan ayrım duvara asmalı ve yere dayalı kaynatıcılar şeklindedir.

Kaynatıcılar pazarı duvara asmalı ve yere dayalı kaynatıcılar olarak incelendiğinde bu iki ürün arasında teknik bir ayrımdan çok fiziki koşulları bakımından bir ayrım olduğu anlaşılmaktadır.

Duvara asmalı kaynatıcılarda enerji için sadece gaz kullanılmaktadır. Bunlar boyut olarak küçük olduğundan, yerin sınırlı olduğu hallerde de monte edilmek için kolayca yer bulunabilir. Genel olarak apartman daireleri ve müstakil evlerde merkezi ısıtma ve sıcak su temini için kullanılırlar. Kombilerin yer aldığı bu sınıf ürünler esas olarak bireysel kullanıma dönüktür.

Yere dayalı kaynatıcılar, atmosferik gaz kaynatıcıları (kat kaloriferleri) ve jet ateşleyici kaynatıcılar (kalorifer kazanları) olarak iki gruba ayrılmaktadırlar. Kat kaloriferleri boyut olarak kalorifer kazanlarından daha küçüktürler ve daha kolay bir şekilde -örneğin herhangi bir mutfağa- monte edilebilirler. Bu itibarla duvara asmalı kaynatıcılar gibi bireysel kullanıma uygundurlar.

Yere dayalı jet ateşleyici kaynatıcılar (kalorifer kazanları) ise, ayrı bir ateşleyici ve bir kaynatıcıdan oluşurlar. Bunların montajı için duvara asmalı kaynatıcılar ve yere dayalı kat kaloriferlerinden daha geniş bir yere ihtiyaç duyulur. Bu kaynatıcılar genellikle çok katlı apartmanların altına yerleştirilen ve yere dayalı olarak çalıştırılan kaynatıcılardır. Binada bulunan bütün daireler merkezi sistem tarafından eşit bir şekilde ısıtılmaktadır. Böylelikle hem kapsam ekonomilerinden yararlanmak mümkün olmakta hem de kişisel tüketimin getirdiği yüksek kuruluş maliyeti en aza indirilmektedir.

Duvara asmalı kaynatıcılar ile yere dayalı kaynatıcılar arasında ikame ilişkisi olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Duvara asmalı kaynatıcı olan kombiler ile yere dayalı kaynatıcılardan kat kaloriferleri bireysel kullanım amaçlıdır. Bu kaynatıcılar teknik olarak benzer olmakla birlikte, kullanım ömürlerinin uzunlukları, kullanım alanları, kullanılan enerji miktarı ve brülörün kaynatıcıdan ayrılıp ayrılamaması gibi kullanım özellikleri açısından birbirlerinden ayrılmaktadırlar. Kombilerin ömrü 20-22 yıl, kullandığı enerji 24- 35 KW civarı ve brülörü makinanın sabit bir parçası iken; kat kaloriferinin ömrü 15-18 yıl, kullanabildiği enerji miktarı 60-80 KW civarı ve brülörü makinadan bağımsızdır.

Bütün bunlarla birlikte iki grup ürün arasındaki temel fark yer bulma konusudur. Kat kaloriferlerini çalıştırmak için evden ayrı bir oda veya evin mahzeninde bir yere gereksinim duyulurken, kombiler herhangi bir duvara monte edilerek çalışmakta ve yer sorunu bulunmamaktadır. Bu nedenle, duvara asmalı kaynatıcılardan yere dayalı kaynatıcılara geçişlilik yere dayalı kaynatıcılardan duvara asmalı kaynatıcılara göre daha zordur. Ancak bu zorluk esas olarak fiziki koşulların ne olduğuna bağlıdır. Fiziki koşulların el vermesi halinde bu zorluk aşılabilir. Bu bakımdan müstakil evi veya dairesine bireysel bir ısınma sistemi tesis etmek isteyen kullanıcı, duvara asmalı kombi veya yere dayalı kat kaloriferi tercih edebilir. Bu itibarla, duvara asmalı kaynatıcılar ile yere dayalı kaynatıcılardan kat kaloriferleri arasında bireysel kullanıma uygun olmaları nedeniyle önemli bir ikame ilişkisi olduğu kabul edilmektedir.

Kat kaloriferi dışında yere dayalı kaynatıcıların diğer kalemini oluşturan merkezi kullanım amaçlı jet ateşleyici kazanlar ile kombiler arasındaki ikame ilişkisi de koşullara göre değişkenlik göstermektedir. Bu ikamenin derecesi esas olarak kaynatıcının monte edileceği binanın koşullarına bağlıdır. Binaların inşaat aşamasında, her iki grup birbirleri bakımından ikamedir. Bir başka deyişle, inşa sırasında temel ihtiyaç binanın ısınma ihtiyacının giderilmesi olduğu için, merkezi sistemden yana bir tercih kullanılabileceği gibi, bireysel sistemden yana da tercih kullanılabilir. Diğer yandan, belirli bir tercih yapıldıktan sonra, inşa edilen ve kullanıma açılan binalar bakımından ikame sınırlı olmakla birlikte, imkansız değildir. Burada ikameye imkan veren esas etmenlerden birisi binanın yapısıdır. Örneğin bireysel sistem olarak kombi tercih eden bir bina fiziki koşullar uygun ise, merkezi sisteme geçebilir. Diğer yandan böyle bir tercih için hukuken o binada hak sahibi olan tüm sakinlerin rızasının alınması zorunluluktur. Binanın fiziki yapısı uygun değil ise, bu durumda bireysel sistemden merkezi sisteme geçmek zor olabilir. Aynı şekilde daha önce merkezi sistem tesis edilmiş bir binaya, sonradan bireysel sistem kapsamında yer alan duvara asmalı kombi monte edilebilir. Ancak bu değişikliğin yapılabilmesi, o binanın fiziki yapısının uygun olmasına bağlıdır. Bu çerçevede, merkezi kaynatıcı ile bireysel sistem kaynatıcılar arasında inşaat aşamasında tam anlamıyla bir ikame ilişkisi varken (bireysel ısınma veya merkezi ısınma sistemlerinden birisi tercih edilebilir), inşaat sonrasında kullanıma açılan binalar bakımından geçişlilik esas olarak fiziki koşullara bağlıdır.

Özetle, duvara asmalı kaynatıcılar ile yere dayalı kaynatıcılardan kat kaloriferleri arasında önemli bir ikame imkanı varken, duvara asmalı kaynatıcılar ile diğer yere dayalı kaynatıcı grubu olan merkezi kullanım amaçlı jet ateşleyici kaynatıcılar (merkezi kalorifer kazanları) arasındaki ikame kullanıcının talep ettiği zamanlamaya ve tesisatın kurulacağı binanın fiziki koşullarına bağlıdır.

Öte yandan bildirim konusu devralma işlemine taraf teşebbüslerin faaliyetleri incelendiğinde, hisseleri devralma işlemine konu olan Buderus; hem duvara asmalı kaynatıcılar (kombi) hem de yere dayalı kaynatıcılar (kat kaloriferi ve merkezi kullanım amaçlı jet ateşleyici merkezi kalorifer kazanları) pazarında faaliyet göstermektedir. Devralan taraf Bosch ise sadece duvara asmalı kaynatıcı olan kombi üretim ve satışı yapmaktadır. Bu çerçevede, işlem ile birlikte sadece duvara asmalı kaynatıcı pazarı etkilenecek ve diğer alt pazarlardaki yapı üzerinde doğrudan bir etki söz konusu olmayacaktır. Bu itibarla, söz konusu dosya bakımından geniş bir şekilde tüm kaynatıcılar pazarının ilgili ürün pazarı olarak kabul edilmesi veya dar bir şekilde kaynatıcılar pazarının alt segmentleri olan duvara asmalı kaynatıcılar ve yere dayalı kaynatıcılardan kat kaloriferleri ve jet ateşleyici merkezi kalorifer kazanları olarak üç ayrı ilgili ürün pazarının belirlenmesi, işleme ilişkin Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde yapılacak nihai değerlendirmeyi değiştirmeyecektir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşullarının komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olması; ilgili coğrafi pazarın tespitinde büyük bir önem taşımakta ve belirleyici olmaktadır. Dosya konusu devralma işlemine taraf olan Bosch ve Buderus’un ülke çapına yayılmış dağıtım ve satış ağları bulunmasından dolayı, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Robert Bosch GmbH (Bosch)

Bosch, çeşitli iş kollarında dünya çapında faaliyeti bulunan uluslararası bir şirkettir. Bu iş kolları otomotiv teknolojisi, (benzin sistemleri, dizel sistemleri, şasi sistemleri...) endüstri teknolojisi (paketleme teknolojisi, otomasyon teknolojisi), tüketici malları (elektrikli araçlar, termoteknoloji, ev eşyaları …) ve inşaat teknolojisi (güvenlik teknolojisi, geniş bant şebekeleri) olarak sayılabilir. Bosch'un 2002 yılında tüm dünyadaki toplam cirosu 35 milyar Euro'dur. Türkiye'deki toplam cirosu Türkiye'ye diğer ülkelerden yapılan doğrudan satışlar ve Türk şirketleri tarafından yapılan satışların toplamı itibarıyla (tümü konsolide bazda olma üzere) 293.1 milyon Euro'dur. Türkiye'de Bosch'un en güçlü olduğu iş dalı ev eşyaları aksesuarları bölümüdür. Ev eşyaları bölümünde dört adet iştiraki bulunmakla birlikte toplam satışı 225 milyon Euro'ya kadar ulaşmaktadır. Bu iştiraklerden, dosya konusu devralma işlemi ile aynı pazarda faaliyet gösteren şirketi Bosch Isıtma Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. olup, kaynatıcılar pazarında (duvara asmalı kaynatıcı) faaliyette bulunmaktadır. Şirketin ortaklık yapısına Tablo-1'de yer verilmiştir.

Tablo-1: Bosch Ortaklık Yapısı

Ortaklar Sermaye Payları (%)

Robert Bosch Investment Nederland 99,999999996

Şirketin yönetim kurulu üyeleri Dr. Joachim BERNER, Klaus Huttelmaier, Dr. Klaus Peter Fouquet ve Dr. Hans-Dietrich Eckhardt'dan oluşmaktadır.

H.2.2. Buderus Aktiengesellschaft (Buderus)

Buderus'un faaliyette bulunduğu üç iş alanı bulunmaktadır. Bunlar ısıtma ürünleri, döküm ve özel demir-çelik ürünleridir. Buderus'un dünya çapındaki toplam cirosu …………. milyon Euro iken Türkiye'deki toplam cirosu (tümü konsolide bazda olmak üzere ) …… milyon Euro'dur (…… milyon Euro ısıtma ürünleri, …… milyon Euro döküm ürünleri ve …… milyon Euro özel demir- çelik ürünleri satışından elde edilmiştir). Buderus Türkiye'de ısıtma teknolojisi

alanındaki faaliyetlerini kendisine bağlı olarak faaliyet gösteren Isısan Isıtma ve Klima San. A.Ş. ve Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş. aracılığıyla sürdürmektedir. Şirketin ortaklık yapısına Tablo-2'de yer verilmiştir.

Tablo-2:Isısan Isıtma ve Klima San. A.Ş. Ortaklık Yapısı

Ortaklar Sermaye Payları (%)

Buderus Heitztechnik GmbH 79,97

Şirketin yönetim kurulu üyeleri ise Joern WERNER, Rüknettin KÜÇÜKÇALI ve Selman TARMUR'dan oluşmaktadır.

Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş.'nin ortaklık yapısına ise Tablo-3'te yer verilmiştir. Tablo-3: Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş.'nin Ortaklık Yapısı

Ortaklar Sermaye Payları (%)

Buderus Heitztechnik GmbH 79,97

Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş.'nin yönetim kurulu üyeleri de Joern WERNER, Rüknettin KÜÇÜKÇALI ve Selman TARMUR'dan oluşmaktadır.

H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.3.1. Devralma İşlemi

Bildirime konu olan işlem Bosch şirketinin hali hazırda %17,4 oranında hisseye sahip olduğu Buderus şirketinin geriye kalan hisselerini borsadan, tüzel kişilerden ve Bilfinger Berger Finanzbeteiligungen (Berger) şirketinden satın alması ve sonuçta Buderus’un kontrolünün Bosch'a geçmesidir. Devralınan taraf olan Buderus, Türkiye'deki faaliyetlerini hisselerinin %80'ine sahip olduğu Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş. ve Isısan Isıtma ve Klima San. A.Ş. aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Devralma işlemiyle birlikte bu şirketlerin kontrolü de Bosch'a geçmektedir. Bir başka ifade ile Almanya’da gerçekleşen işlem sonucunda, Bosch Buderus’un Türkiye’deki faaliyetlerini yürüten şirketler üzerinde kontrole sahip olacaktır.

H.3.2.Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (b) bendinde"Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi" birleşme ve devralma sayılan haller arasında belirtilmiştir.

Bu işlemle birlikte Buderus firmasında halihazırda %17.4 oranında pay sahibi bulunan Bosch, Buderus'ta %30.02 oranında hissesi bulunan Berger firmasının bütün hisselerini almaktadır. Ayrıca, Buderus'un borsada işlem gören hisselerini ve diğer tüzel kişilerin elinde tuttukları Buderus hisselerini de almak istediği Bosch tarafından duyurulmuştur. Böylelikle Bosch, Buderus'un yönetiminde hak sahibi olmakta ve bildirim konusu olan işlem ile 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralma gerçekleşmektedir. Buderus üzerinden Buderus’un Türkiye’de faaliyet gösteren teşebbüsleri üzerindeki kontrolü de Bosch GmbH şirketine geçmektedir. Bu itibarla işlem bir devralma işlemidir. 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi anlamında birleşme veya devralma kabul edilen bir işlemin Rekabet Kurulu’ndan izin almak üzere bildirilmesi zorunlu bir işlem olarak değerlendirilebilmesi için, aynı Tebliğin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesine göre, “...işlemi gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması veya bu oran aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması...” gerekmektedir.

Her ne kadar devralma işlemi ilgili coğrafi pazarın dışında gerçekleşse de her iki şirketin de Türkiye'de faaliyet gösteren şirketleri bulunmaktadır. Bu sebeple devralma için, tarafların Türkiye'de faaliyet gösteren ilgili şirketlerinin ciroları ve pazar payları esas alınacaktır. Aşağıdaki tablolarda devralmaya konu olan Bosch ve Buderus'un Türkiye'deki şirketlerinin ciroları ve bu şirketlerin ilgili ürün pazarındaki pazar payları yer almaktadır.

Tablo-4: İşleme Taraf Teşebbüslerin Türkiye Coğrafi Pazarındaki Ciroları

1

Şirketler Ciro (Milyon EURO) Ciro (Milyar TL)

Isısan Dış Ticaret Klima A.Ş.…………

Isısan Isıtma ve Klima San. A.Ş.……… (…….’ lik bölümü……. (……….’ lik bölümü

kaynatıcı pazarındaki kaynatıcı pazarındaki ciro)

ciro)

Bosch Isıtma Ürünleri San. ve Tic.…………

A.Ş.

Toplam……. (…….’lik bölümü…….. (……..’ luk bölümü

kaynatıcı pazarındaki kaynatıcı pazarındaki ciro)

ciro)

Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre son üç yılda kaynatıcılar pazarında ürünler bazında gerçekleşen üretim rakamları Tablo-5'te sunulmuştur.

Tablo-5: Kaynatıcılar Pazarı Üretim Miktarı ve Değeri

Miktar Bazında Değer Bazında Toplam

Toplam Kaynatıcılar Kaynatıcılar (Milyon EURO)

(1000 adet)

Merkezi Kalorifer Kazanı)

Toplam 236 174 171 151 96 94

1

TL için uygulanan döviz kuru 1 Euro = 1.550.000 TL (yaklaşık döviz kuru)

Yukarıdaki rakamlar genel olarak değerlendirildiğinde, 2000 yılından sonra sektörde talep bakımından özellikle kriz koşullarının da etkisiyle bir daralma olduğu görülmektedir. 2000 yılında toplam kaynatıcı talebi 236 bin adet iken bu rakam 2002 yılında 171 bin adete düşmüştür. Bu ise sektörde %38’lik bir daralma anlamına gelmektedir. Aşağıdaki tablolarda önce her bir ürün grubu bakımından ve arkasından genel olarak tüm kaynatıcılar pazarı bakımından pazar paylarına yer verilmiştir.

Tablo-6 Duvara Asmalı Kaynatıcılar Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar

Payları

Tablo 6'da, işleme taraf olan Buderus ve Bosch’un 2002 yılı rakamları dikkate alındığında pazar payları toplamının gerek miktar ve gerekse değer bazında % 18 olduğu görülmektedir.

Tablo-7 Yere Dayalı Kaynatıcılar (Jet Ateşleyici Merkezi Kalorifer Kazanları) Pazarında Pazar Payları

Şirketler Miktar Bazında (% ) Değer Bazında (%)

2000 2001 2002 2000 2001 2002

Tablo-8: Yere Dayalı Kaynatıcılar (Kat Kaloriferleri) Pazarında Pazar Payları

Miktar Bazında (% ) Değer Bazında (% ) Şirketler

Tablo-7 ve Tablo-8'den anlaşılacağı üzere, Bosch'un yere dayalı kaynatıcılar pazarlarında herhangi bir faaliyeti ve pazar payı yoktur. Diğer yandan Buderus'un kat kaloriferi pazarında %….. ve jet ateşleyici merkezi kalorifer

2 kazanı pazarında ise %….. civarında pazar payı olduğu görülmektedir. Tablo-9: Tüm Kaynatıcılar Pazarında Pazar Payları

Miktar Bazında (% ) Değer Bazında (% )

Şirketler 2000 2001 2002 2000 2001 2002

2

Diğer yandan Buderus'un hem kat kaloriferlerini hem de jet ateşleyici kaynatıcıları (merkezi kalorifer kazanları)nı içeren yere dayalı kaynatıcılar pazarındaki payı ise %… civarındadır ve önemsiz bir düzeydedir.

Tablo-9 incelendiğinde 2002 yılı rakamları üzerinden, işleme taraf teşebbüslerin toplam pazar paylarının %16 civarında olduğu görülmektedir. Devralma işlemine taraf teşebbüslerin genel olarak kaynatıcılar pazarındaki toplam ciroları 33.099.000.000.000 TL'dir. Yukarıdaki tabloda, pazar payları hem miktar bazında hem de değer bazında verilmiştir. Miktar bazındaki paylar ile değer bazındaki paylar arasında kayda değer bir farklılık olmadığından, miktar bazındaki pazar payı rakamları dikkate alınmıştır.

2002 yılı rakamları baz alındığında, tarafların tüm kaynatıcılar pazarındaki toplam pazar payları %16’dır, duvara asmalı kaynatıcılar pazarındaki toplam pazar payları %18’dir (Tablo-6). Yere dayalı kaynatıcılar pazarlarında ise Bosch’un herhangi bir pazar payı yoktur. Bu pazarlar bakımından dikkate alınabilecek tek pazar payı Buderus’un sahip oluduğu pazar payıdır. Buderus'un kat kaloriferi pazarındaki payı %… iken, jet ateşleyici merkezi kalorifer kazanı pazarındaki payı %…..'dur.

Bu bilgiler ışığında, devralma işlemi tarafların toplam ciroları bakımından Tebliğ kapsamında izne tabidir. Pazar payı açısından ise sadece alt pazarlardan jet ateşleyici kaynatıcı (merkezi kalorifer kazanı) pazarı bakımından Tebliğ kapsamında izne tabidir.

4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında, bir veya birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsü devralması hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.

4054 Sayılı Kanun’un 3. maddesinde hakim durum “Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü” olarak tanımlanmıştır. Hakim durumun varlığı için temelde bağımsızlık ve buna bağlı olarak rekabeti önemli ölçüde önleme gücü en önemli şarttır. Söz konusu pozisyonun o pozisyona sahip teşebbüse rekabetin gelişeceği koşulları belirleme ya da bu koşullar üzerinde önemli ölçüde etkiye sahip olma imkanı vermesi yeterlidir.

Teşebbüslerin rakiplerinden bağımsız olarak etkin şekilde rekabeti sınırlama gücünü belirlemede teşebbüsün pazar payı önemli bir kriterdir. Bu nedenle bildirime konu devralma işleminin hakim durum yaratan ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren bir işlem olup olmadığının belirlenmesindeki en temel kriter kuşkusuz işleme taraf teşebbüslerin işlem öncesi ve sonrasındaki pazar paylarıdır. İlgili teşebbüsün sahip olduğu pazar payına ilişkin olarak çok küçük pazar payının, rakiplerin sayısı ve pazar payı da gözönüne alındığında, hakim durumun yokluğuna delil teşkil etmektedir. Diğer yandan teşebbüsün pazar payı önemli bir seviyede olsa bile, diğer kriterlerin de dikkate alınması gerektiği kabul edilmektedir. Pazar payı dışında ise özellikle pazara giriş engellerinin bulunup bulunmadığı dikkate alınan önemli bir unsurdur.

Yukarıdaki tablodan, devralma işlemi taraflarının kaynatıcılar pazarındaki toplam paylarının %16 (%…. + %….) civarında olduğu görülmektedir. Böylece devralan taraf olan Bosch'un işlem sonrasındaki payı %…'den %…'ya yükselecektir. Öte yandan işlemin kaynatıcılar pazarının alt segmentlerine olan etkilerine bakıldığında ise, işlemin taraflarının faaliyetlerinin kesiştiği tek alanın duvara asmalı kaynatıcılar pazarı olduğu ve bu pazardaki toplam pazar paylarının işlem sonrasında %18 civarında olduğu görülmektedir. Bu aynı zamanda, devralan taraf olan Bosch'un işlem sonrasındaki pazar payının %….'den %….'e yükseleceği anlamına gelmektedir. Bosch’un yere dayalı kaynatıcılar pazarlarında bir faaliyeti olmadığı için bu alt pazarlar bakımından herhangi bir yoğunlaşma söz konusu değildir.

Genel olarak bakıldığında, sektörde çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği görülmektedir. Bu itibarla, sektör rekabetçi bir yapıya sahiptir ve devralma işlemi sonrasında bu rekabetçi yapı üzerinde olumsuz bir etkinin olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Pazar payı dışında, pazara giriş engelleri açısından, pazarda tüm segmentlerde çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermesi göz önünde bulundurulduğunda pazara girişler önünde önemli bir engelin olmadığı görülmektedir. Diğer yandan kaynatıcılarla ilgili olarak yönetmelikler tarafından belirlenen ulusal standartlar bulunmasına rağmen, kaynatıcı ve su ısıtıcıları üretimi için gerekli teknoloji oldukça yaygın ve kolayca ulaşılabilir niteliktedir. Piyasada faaliyet gösteren yabancı firmaların yanı sıra sektörler ithalattan kaynaklanan önemli bir rekabetle karşı karşıyadır. Bu bağlamda pazara giriş için önemli bir engel söz konusu değildir.

Bu açıklamalar ışığında, işlem sonrasında ne genel olarak tüm kaynatıcılar pazarında ne de kaynatıcı pazarının alt pazarlarında yeni bir hakim durumun yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanması sonucunu doğuracak bir durum söz konusu değildir.

I. SONUÇ

Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında;

Buderus Aktiengesellschaft'ın hisselerinin Robert Bosch GmbH tarafından devralınması işleminin; tarafların toplam cirosu ve jet ateşleyici kaynatıcılar pazarı bakımından 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğuna, ancak bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine

OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.