Ciments Français tarafından Afyon Çimento T.A.Ş. (Afyon Çimento), Set Group Holding A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Ekrem

SOLMAZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - OJSC Holding Company Sibirskiy Cement

Temsilcisi: Av. Özlem KIZIL

Piyade Sk. No: 18, Kat:3, 06550, Çankaya/Ankara D. TARAFLAR: - OJSC Holding Company Sibirskiy Cement

650000, Kemerovo, Sovietsiy av., 7, RUSYA

- Ciments Français

Tour Ariane 5, Palace de la pyramide, 92800-

Puteaux, FRANSA

E. DOSYA KONUSU: Ciments Français tarafından Afyon Çimento T.A.Ş. (Afyon Çimento), Set Group Holding A.Ş. (Set Group) ve Set Beton Madencilik San. ve Tic. A.Ş. (Set Beton) nezdinde sahip olunan hisselerin OJSC Holding Company Sirbirskiy Cement (Sibirskiy Cement) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.5.2008 tarih ve 3092 sayı ile giren ve eksiklikleri 27.05.2008 tarih ve 3287 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 5.6.2008 tarih, 2008-2-96/Öİ-08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 6.6.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/174 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Sibirskiy Cement tarafından Ciments Français’in sahip olduğu Afyon Çimento hisselerinin %76,51’inin, Set Group hisselerinin %100’ünün ve Set Beton hisselerinin %100’ünün devralınması işleminin ilgili pazarlarda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Sirbirskiy Cement

Sibirskiy Cement, Rusya kanunlarına göre kurulmuş halka açık bir şirket olup, çimento üretimi ile ilgili kaynakların yönetimini sürdürmekte ve danışmanlık hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. Sibirskiy Cement’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

2007 yılında, Dünya çapında yaklaşık (…………..) YTL ciro elde eden Sibirskiy Cement’in Türkiye’de hâlihazırda gelir elde etmesini sağlayacak herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.

H.1.2. Ciments Français

Fransa kanunlarına göre kurulmuş halka açık bir anonim şirket olan Ciments Français çimento, klinker, hazır beton ve agrega üretimi, satışı ile bunlarla ilgili hizmetlerin verilmesi konularında faaliyette bulunmaktadır. Ciments Français’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

2007 yılında, Dünya çapında yaklaşık (…………..) YTL gelir elde eden Ciments Français’in Türkiye’de elde ettiği ciro yaklaşık (…………..) YTL olarak gerçekleşmiştir.

Ciments Français, bildirime konu olan işlemle hisseleri devredilen Afyon Çimento’nun %76,51’ine ve Set Beton ile Set Group’un %100’üne sahiptir. Çiments Français, sahip olduğu şirketler aracılığıyla, Ankara, Balıkesir, Pınarhisar (Kırklareli) ve Afyon çimento fabrikalarını; Ambarlı Öğütme tesisini (İstanbul) ve İstanbul, Ankara, Tekirdağ, Kırklareli, Kocaeli, Bursa ve Balıkesir illerindeki on yedi adet hazır beton tesisini bünyesinde bulundurmaktadır.

H.1.2.1. Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş.

Afyon Çimento, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş halka açık bir şirkettir. Afyon Çimento, çimento ve klinker üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Yapılan bildirimde, üretilen klinkerin, temel olarak, fabrikanın ve diğer grup şirketlerinin ihtiyacının karşılanmasında kullanıldığı ancak üretim fazlası olması durumunda üçüncü kişilere satış yapıldığı belirtilmektedir.

Herhangi bir iştiraki ya da bağlı şirketi bulunmayan Afyon Çimento’nun ortaklık yapısı şöyledir:

Afyon Çimento 2007 yılında, yaklaşık (…………..) YTL’lik bir ciro elde etmiştir. H.1.2.2. Set Group Holding A.Ş.

Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş bir holding şirketi olan Set Group, gruba bağlı şirketlere holding hizmetleri vermektedir. Set Group’un hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi oluşmuştur:

Set Group’un grup şirketlerinde sahip olduğu hisse oranlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

H.1.2.2.1. Met Teknik Servis ve Madencilik Sanayi A.Ş. (Met Teknik)

Met Teknik, yalnızca Set Grubu’na ait çimento tesislerine madencilik hizmeti veren bir şirket olup Set Group tarafından kontrol edilmektedir. Yapılan bildiriminde Met Teknik’in 2007 yılında herhangi bir ciro elde etmediği belirtilmiştir.

H.1.2.2.2. Set Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Set Çimento)

Çimento ve klinker üretimi alanında faaliyet gösteren Set Çimento klinker üretimini asıl olarak grup şirketlerinin iç ihtiyacını karşılamak amacıyla yapmaktadır.

1

Set Çimento, ALTAŞ Ambarlı Liman Tesisleri Tic. A.Ş.,’nin %12,25’ine,

2

ARPAŞ Ambarlı Römorkaj Pilotaj Ticaret A.Ş.’nin %10’una sahip olup, söz konusu şirketlerin yönetim kurulunda temsil hakkına sahiptir. Ancak, sahip 1

Atlaş A.Ş., Ambarlı Limanı’nın idaresi, güvenliği ve liman işlerinin koordine edilmesi alanında faaliyette bulunmaktadır.

2

Arpaş A.Ş., Ambarlı Limanı’nda kılavuzluk ve çekicilik alanında faaliyet göstermektedir.

olunan temsil hakkı, Set Çimento’ya anılan şirketler nezdinde herhangi bir kontrol yetkisi vermemektedir.

H.2. İşlemin Kapsamı

Bildirimin konusunu, Ciments Français’in sahibi olduğu Set Group (ve dolayısıyla Set Group’un sahibi olduğu Set Çimento ve Met Teknik), Afyon Çimento ve Set Beton hisselerinin, Sibirskiy Cement, Ciments Français ve

3

İstanbul Çimento Yatırımları A.Ş. (İstanbul Çimento) arasında 26.3.2008 tarihinde imzalanan Hisse Alım Anlaşması (Anlaşma) uyarınca, Sibirskiy Cement’e devri oluşturmaktadır.

Anlaşma’nın 7.8. maddesine göre, Sibirskiy Cement sözleşmeden doğan bütün hak ve yükümlülüklerini (devre konu olan hisselerin alınması da dahil olmak üzere) Anlaşma’ya taraf olan İstanbul Çimento’ya devredebilecektir. Bunun gerçekleşmesi durumunda, Anlaşma’nın 7.8. maddesi çerçevesinde, İstanbul Çimento’nun tamamının söz konusu devir işleminin gerçekleşmesinden önce doğrudan veya dolaylı olarak Sibirskiy Cement’e ait olması gerekmektedir.

H.3. İlgili Pazar

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Bildirim konusu işlem, Afyon Çimento, Set Group ve Set Beton’un kontrolünün Sibirskiy Cement tarafından devralınmasına ilişkindir. İşlem ile Türkiye’nin değişik bölgelerinde faaliyet gösteren entegre çimento fabrikaları, çimento öğütme tesisi ve hazır beton tesislerinin kontrolü Sibirskiy Cement tarafından devralınacaktır.

Çimento temel olarak beyaz çimento ve gri çimento olmak üzere iki ana ürün grubuna ayrılmaktadır. Gri çimento, inşaat ve alt yapı sektörünün en büyük girdilerinden birisi durumundadır. Beyaz çimento ise daha çok yapıştırıcı ve derz dolgu malzemeleri, mimari ve dekoratif betonlar, prefabrik dış cephe panelleri, prekast elemanları üretiminde kullanılmaktadır. Bu bakımdan beyaz çimentonun kullanım alanı ve miktarı gri çimentoya oranla çok azdır.

Beyaz ve gri çimentonun (özellikle bunların girdisi konumundaki klinkerin) üretim süreçleri birbirinden ayrı yürütülmekte olup, bunların arz ve talep bakımından ikame olması söz konusu değildir. Bu bakımından bu iki çimento türünün ayrı pazarlar olarak ele alınması gerekmektedir.

Çimento türleri ile ilgili bir diğer ayrım ise “torbalı” ve “dökme” olmak üzere pazarlama yöntemi açısından yapılmaktadır. Ayrıca, içerisindeki katkı maddesine göre de çeşitli ürün gruplarına (PKÇ 32,5, PÇ 42,5 gibi) ayrılmaktadır. Ancak, gri çimento üreten bir fabrikanın tüm bu ürünleri üretebilmesi, yani söz konusu ürünlerin arz bakımından birbirine ikame olması nedeniyle, alt pazar tanımı yapılmasına gerek bulunmamış, yoğunlaşmanın gerçekleşeceği pazar “(gri) çimento pazarı” olarak ele alınmıştır.

Hazır beton C14, C16, C18, C20, C25 ve C25+ gibi alt kategorilere ayrılabilecek olsa da üretim açısından farklı hazır beton türleri arasında 3

İstanbul Çimento, Sibirskiy Cement’in finansal danışmanı olan Reform Kurumsal danışmanlık ve Yönetim Hizmetleri A.Ş. tarafından dosya konusu işlemin gerçekleşmesi amacıyla Türk Hukuku’na uygun olarak kurulmuş bir anonim şirket olup dosya konusu işlemin gerçekleştirilmesi öncesinde kontrolü Sibirskiy Cement tarafından devralınacaktır.

yüksek geçiş maliyetleri bulunmamaktadır. Önceki Rekabet Kurulu Kararlarına bakıldığında; hazır betonun basınca dayanım özelliğine göre sınıflara ayrıldığı, belli başlı beton dayanım sınıflarının C14, C16-18, C20, C25, C25+ olduğu ve arz/ talep ikameleri çerçevesinde ilgili ürün pazarının ‘hazır beton’ pazarı olarak belirlendiği görülmüştür.

Bu çerçevede, hazır beton türleri arasında yüksek arz ikamesinin söz konusu olması sebebiyle ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı” olarak tanımlanmıştır. Devralma işlemi ile madencilik alanında faaliyet gösteren Met Teknik’in kontrolü de Sibirskiy Cement tarafından devralınacaktır. Fakat mevcut durumda Met Teknik sadece Set Grubu‘na ait çimento tesislerine hammadde sağlamaktadır ve grup dışına herhangi bir satışı ve dolayısıyla cirosu bulunmamaktadır. Bu sebeple ilgili dosya bakımından Met Teknik’in madencilik faaliyetlerinin ayrı ilgili ürün pazarı olarak tanımlanmasına gerek duyulmamıştır.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. İlgili ürünün özellikleri göz önüne alındığında, bu işlem açısından ilgili coğrafi pazarlar hazır beton tesislerinin faaliyet gösterdikleri “İstanbul, Ankara, Bursa, Kocaeli, Balıkesir, Tekirdağ ve Kırklareli illeri” olarak tespit edilmiştir.

Bir ağır sanayi ürünü olarak çimentonun, yükte ağır pahada hafif niteliğiyle birlikte, ekonomik olarak satılabildiği bölgenin bir hinterlant oluşturarak, belli bir uzaklığı geçmemesi, daha uzağa nakliye edilmesi halinde, nakliye maliyetinin çok yükselerek kârlılığı ortadan kaldırması nedeniyle, çimento pazarı satış yapılabilen hinterlant göz önüne alınarak belirlenmektedir. İlgili ürünün özellikleri göz önüne alındığında, bu işlem açısından ilgili coğrafi pazarlar çimento fabrikalarının ve öğütme tesisinin faaliyet gösterdikleri “Ankara, Balıkesir, Afyon, Kırklareli ve İstanbul illeri” olarak tespit edilmiştir. H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme

Sibirskiy Cement, Ciments Français ve İstanbul Çimento arasında imzalanan 26.3.2008 tarihli Anlaşma uyarınca Sibirskiy Cement, Afyon Çimento hisselerinin %76,51’ine, Set Group hisselerinin %100’üne ve Set Beton hisselerinin %100’üne ve dolayısıyla devredilen şirketler bünyesinde faaliyet gösteren çimento ve hazır beton tesislerinin kontrolüne sahip olacaktır.

İlgili devralma işlemi, kontrolün tamamıyla Sibirskiy Cement’e geçmesi ve dolayısıyla Afyon Çimento, Set Group ve Set Beton’un kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma

yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.

H.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Bakımından Yapılan Değerlendirme

Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosyada yer alan bilgilere göre, bildirim konusu işlemde devralan taraf olan Sibirskiy Cement’in Türkiye’de ve ilgili ürün pazarlarında faaliyeti bulunmadığı ve dolayısıyla ilgili ürün pazarlarında ciro veya pazar payının bulunmadığı belirtilmiştir.

Ciments Français 2007 yılında çimento pazarındaki tesis bazında elde ettiği ciro Afyon ilinde (…………..) YTL, Ankara ilinde (…………..) YTL, Balıkesir ilinde (…………..) YTL, Kırklareli ilinde (…………..) YTL ve İstanbul ilinde (…………..) YTL’dir.

Ciments Français 2007 yılında çimento pazarında tesis bazında Afyon ilinde %(…-…), Ankara ilinde %(…-…), Balıkesir ilinde %(…-…), Kırklareli ilinde %(…-…) ve İstanbul ilinde %(…-…) pazar payı elde etmiştir.

Ciments Français’in 2007 yılında hazır beton pazarında tesis bazında elde ettiği cirolar İstanbul ilinde (………….) YTL, Kocaeli ilinde (………….) YTL, Tekirdağ ilinde (………….) YTL, Kırklareli ilinde (………….) YTL, Bursa ilinde (………….) YTL, Balıkesir ilinde (………….) YTL ve Ankara ilinde (………….) YTL’dir.

Ciments Français’in 2007 yılında hazır beton pazarında tesis bazındaki yaklaşık pazar payları İstanbul ilinde %(…-…), Kocaeli ilinde %(…-…), Tekirdağ ilinde %(…-…), Kırklareli ilinde %%(…-…), Bursa ilinde %(…- …), Balıkesir ilinde %(…-…) ve Ankara ilinde %(…-…)’dur.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, hazır beton pazarında İstanbul ve Ankara illeri açısından 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğinin, çimento pazarında ise Afyon, Ankara ve Balıkesir illerinde ciro ve pazar payı eşiklerinin, Kırklareli ilinde pazar payı eşiğinin ve İstanbul ilinde ise ciro eşiğinin aşıldığı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin belirtilen ürün pazarları açısından Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi

4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir.

Bildirim konusu işlemde alıcı konumunda bulunan Sibirskiy Cement’in belirlenen ilgili pazarların hiçbirinde faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bağlamda, bildirim konusu işlem sonucunda, ilgili pazarların hiçbirinde yoğunlaşma seviyesinde bir artış yaşanmayacaktır. Bu bağlamda, işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında hâkim durum yaratarak ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendirerek ilgili pazarda rekabeti önemli ölçüde azaltacak nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan izin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

250