Coşkunöz Holding A.Ş. (Coşkunöz Holding), Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş.
Menfi Tespit ve Muafiyet03-76/932-390Karar tarihi: 04.12.2003Yayımlanma tarihi: 22.09.2004
Coşkunöz Holding A.Ş. (Coşkunöz Holding), Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Coşkunöz Metal) ve Vibracoustic Holding GmbH (Vibracoustic) arasında akdedilen, Beltan Yedek Parça ve Makina Sanayii ve Ticaret A.Ş.'ye (Beltan) ilişkin "Hisse Devri" ve "İşbirliği" sözleşmelerinde yer alan rekabet yasağı maddesinin, işlemin yan sınırlaması olarak kabul edilerek bahsi geçen sözleşmelere menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.
- Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi Mavi Cd. No:5 Bursa
- Vibracoustic Holding GmbH
Höhnerweg 2-4 D-69465 Weinheim ALMANYA
E- DOSYA KONUSU: Coşkunöz Holding A.Ş. (Coşkunöz Holding), Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Coşkunöz Metal) ve Vibracoustic Holding GmbH (Vibracoustic) arasında akdedilen, Beltan Yedek Parça ve Makina Sanayii ve Ticaret A.Ş.’ye (Beltan) ilişkin "Hisse Devri" ve "İşbirliği" sözleşmelerinde yer alan rekabet yasağı maddesinin, işlemin yan sınırlaması olarak kabul edilerek bahsi geçen sözleşmelere menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 13.11.2003 tarih ve 5598 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 14.11.2003 tarih, 2003-4-170/MM-03-MÖ sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 1.12.2003 tarih, REK.0.08.00.00/201 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-76 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda,
Sayfa 2
- işlemin; tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam pazar payları ve ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında bir işlem olmadığı,
- Hisse Devir Sözleşmesi'nde yer alan rekabet yasağına ilişkin hükmün, ortak kontrolün devamı yerine hissedarlığın devamı şartına bağlanmış olması sebebiyle, zorunlu ve makul olma sınırını aştığı, bu haliyle yan sınırlama sayılarak menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı,
- rekabet yasağını düzenleyen hükmün; raporda önerildiği şekilde değiştirilerek, rekabet yasağının ortak kontrolün devam edeceği süre ile sınırlandırılması şartıyla yan sınırlama sayılarak menfi tespit belgesi verilebileceği,
görüşü ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Bildirime konu olan Beltan’ın faaliyet alanları göz önünde bulundurularak ilgili ürün pazarı, "her tür sanayi dalında kullanılan sızdırmazlık elemanları pazarı" ve "otomotiv sanayiinde kullanılan titreşim takozları pazarı" şeklinde iki ayrı pazar olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili coğrafi pazar,"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 4054 Sayılı Kanun'un 7. Maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirme
Bildirimin konusu, Beltan'a ait bir kısım hissenin Coşkunöz Metal, Coşkunöz Holding ve Coşkunöz aile üyeleri (Coşkunöz Grubu) tarafından Vibracoustic'e devrine ilişkin "Hisse Devri" ve "İşbirliği" sözleşmelerinde yer alan rekabet yasağı maddesine, işlemin yan sınırlaması olarak kabul edilerek menfi tespit belgesi verilmesi talebinden ibarettir.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in ikinci maddesi Rekabet Kurulundan izin alınması gereken birleşme ve devralma hallerine ilişkin temel esasları belirlemektedir. Anılan Tebliğ maddesinin (c) bendine göre, “amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler” 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma kabul edilerek Tebliğ kapsamında sayılmakta, Tebliğ’in 4. maddesindeki
Sayfa 3
koşulların da gerçekleşmesi halinde Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gerekmektedir.
Beltan; sermayesinin %25’ine Vibracoustic’in, %75’ine ise Coşkunöz Grubu'nun sahip olduğu bir sanayi şirketidir. Bildirime konu işlemde; Coşkunöz Grubu’nun Beltan’da sahip olduğu hisselerin toplam %20’lik paya isabet eden bölümünün Vibracoustic’e devredilmesi, söz konusu hisse devrini takiben Beltan’ın sermayesinin, sadece Vibracoustic’in rüçhan hakkını kullanması ve diğer hissedarların rüçhan haklarından feragat etmeleri suretiyle artırılarak hem Coşkunöz Grubu hem Vibracoustic’in %50’şer paya sahip olması planlanmaktadır. İki aşamadan oluşacak söz konusu işlemin ilk aşamasında ön görülen hisse devri 1.8.2003 tarihinde gerçekleşmiş, Vibracoustic’in Beltan’daki hissedarlık oranı %45’e yükselmiştir. İşlemin ikinci aşamasının gerçekleşmesiyle şimdiye kadar Coşkunöz Grubu tarafından kontrol edilen Beltan, Vibracoustic ve Coşkunöz Grubu’nun ortak kontrolüyle yönetilen bir ortak girişime dönüşecektir.
Dolayısıyla, Beltan’ın kontrolünde gerçekleşecek değişiklik sebebiyle söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bulunmaktadır.
Öte yandan, söz konusu Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin 1998/2 sayılı Tebliğ uyarınca toplam cirolarının 25.000.000.000.000 TL’yi aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.
İşlemin taraflarının ilgili ürün pazarlarındaki bütün faaliyetleri Beltan üzerinden gerçekleşmekte olduğundan, eşiklerin aşılıp aşılmadığına dair yapılan incelemede Beltan’ın ciro ve pazar payı dikkate alınmıştır. Buna göre anılan şirketin 2002 yılı için "Titreşim Takozları Pazarı"ndaki cirosu………………………… TL,"Sızdırmazlık Elemanları Pazarı"ndaki cirosu …………………………. TL olarak gerçekleşmiştir. Pazar payları ise sırasıyla %….. ve %…...'tir.
Bu bilgiler çerçevesinde, söz konusu teşebbüsün ilgili ürün pazarlarındaki ciro ve pazar payları, Tebliğ’de belirlenen eşiklerin altında bulunduğundan, bildirime konu işlem izne tabi bir birleşme/devralma değildir.
H.2.2. Rekabet Yasağının Değerlendirilmesi
Taraflar arasında akdedilmiş olan İşbirliği Sözleşmesi'nin 6.1. maddesinde yer alan rekabet yasağı nedeniyle menfi tespit belgesi verilmesi talebinde bulunulmuştur. Anılan 6.1. madde aşağıdaki gibidir:
“Hissedarlar; kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları Şirket’te herhangi bir hisseye sahip olduğu müddetçe, doğrudan ya da dolaylı olarak, kendilerinin veya bağlı kuruluşları Şirket’in amacı ve faaliyetleri ile rekabet halinde olan hiçbir işle Türkiye
Sayfa 4
Cumhuriyeti’nde iştigal etmeyeceği konusunda anlaşmışlardır. Rekabet etmeme konusundaki bu hüküm; herhangi bir rakip işletmeye sermaye yatırımı yapmayı veya iştirak etmeyi veya rakip teşebbüse diğer herhangi bir şekilde destek vermeyi içermektedir ancak bunlarla sınırlı bulunmamaktadır.
Taraflar, söz konusu rekabet etmeme maddesinin geçerli olması için Türk rekabet mevzuatı uyarınca, Rekabet Kurulu’ndan menfi tespit kararı almak üzere işbu anlaşmanın imzalanmasından itibaren 30 gün içinde başvurma konusunda mutabık kalmışlardır.”
Başvuruya konu İşbirliği Sözleşmesi'ndeki rekabet yasağının, tarafların hissedarlık sıfatının devam edeceği süreyle sınırlı olduğu anlaşılmıştır. Esasen, rekabet yasağı düzenlemesinin makul bir yan sınırlama olarak nitelendirilmesi, bu yasaklamanın hissedarlık müddetince değil, ortak girişim üzerinde mevcut bulunan ortak kontrol halinin devamı müddetince öngörülmüş olmasına bağlıdır. Dolayısıyla taraflardan birisi ortak girişim üzerinde artık kontrol sahibi olmadığında, onu bağlayan rekabet yasağı da makul olmaktan çıkacaktır.
Bu nedenle, sözleşmenin rekabet yasağını düzenleyen 6.1. maddesinde yer alan “Hissedarlar; kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları Şirket’te herhangi bir hisseye sahip olduğu müddetçe” ifadesinin,”Hissedarlar, Şirket üzerinde kontrol sahibi olduğu müddetçe” şeklinde değiştirilmesi şartıyla, rekabet yasağı ortak girişim işleminin doğası gereği zorunlu ve makul sayılabilecek, ayrıca işlemin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilebilecektir.
İ- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1) Dosya konusu işlemin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları ve ciroları yönüyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir işlem olmadığına;
2) İşbirliği Sözleşmesi'nde yer alan rekabet yasağına ilişkin hükmün, ortak kontrolün devamı yerine hissedarlığın devamı şartına bağlanmış olması sebebiyle, zorunlu ve makul olma sınırını aştığına, bu haliyle yan sınırlama sayılarak menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığına;
3) a- Rekabet yasağını düzenleyen ve Sözleşme'nin 6.1. maddesinde yer alan “Hissedarlar; kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları Şirket’te herhangi bir hisseye sahip olduğu müddetçe” ifadesinin “Hissedarlar, kendileri veya ilgili bağlı kuruluşları şirket üzerinde ortak kontrol sahibi olduğu müddetçe” şeklinde değiştirilmesi, dolayısıyla rekabet yasağının ortak kontrolün devam edeceği süre ile sınırlandırılması şartıyla yan sınırlama sayılarak, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesine göre menfi tespit belgesi verilmesine;
Sayfa 5
b- Bu koşulun yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflara 60 gün süre verilmesine; Kurulca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun'un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.