Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş., Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D2/1/Ö.İ./02-01

Karar Sayısı: 02-09/89-40

Karar Tarihi: 19.2.2002

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

II. Başkan: Dr.Kemal EROL

Üyeler: Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,

Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

B- RAPORTÖRLER: Özge İÇÖZ, Ferhat TOPKAYA

C- ŞİKAYET EDEN: - Türk Telekomünikasyon A.Ş.

Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara

D- HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILANLAR

- Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş.

Hürriyet Medya Towers Güneşli/İstanbul

- Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş.

Yapı Kredi Plaza A Blok Kat: 8-9 80620 Levent/İstanbul

- Türk Nokta Net Bilgi Hizmetleri A.Ş.

Akatlar Mah. Ebulula Cad. Park Maya Sitesi F2/B Blok Levent/İstanbul

E- DOSYA KONUSU: Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş., Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. ve Türk Nokta Net Bilgi Hizmetleri A.Ş.'nin sundukları portal hizmetlerini ücretlendirmeleri sonrasında, ücretin ödenmemesi durumunda bu hizmeti kullanıma kapatmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.

F- İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde özetle, Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş. (Doğan İletişim), Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. (Superonline) ve Türk Nokta Net Bilgi Hizmetleri A.Ş. (Türk Nokta Net)’nin Nisan-Mayıs 2001 tarihine kadar ücretsiz olarak sundukları portal hizmetlerini 10.000’nin üzerinde dial-up porta sahip olan internet servis sağlayıcılarının abonelerine ücretlendirmek suretiyle portal hizmetleri piyasasındaki hakim durumlarını yapılan anlaşmalar ile kötüye kullandıkları iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.

G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.10.2001 tarih ve 4567 sayı ile giren başvuru üzerine yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.1.2002 tarih, D2/1/Ö.İ./02- 01 sayılı İlk İnceleme Raporu 4.1.2002 tarih, REK.0.06.00.00/105 sayılı Başkanlık önergesi ile 8.1.2002 tarih ve 02-01 sayılı Kurul toplantısında değerlendirilerek Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünün alınmasına karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 1

Bu karar üzerine Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünü de içeren 30.1.2002 tarihli Bilgi Notu 1.2.2002 tarih ve REK.0.06.00.00/13 sayılı Başkanlık önergesi ile 19.2.2002 tarih ve 02-09 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Dosya konusu işlemle ilgili olarak; şikayet konusu ücretlendirilen erişim hizmetinin herhangi bir internet servis sağlayıcının faaliyetlerini sürdürebilmesi için zorunlu unsur niteliğinde olmadığı, ücretlendirme işleminin sadece Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin değil, diğer tüm internet servis sağlayıcıları abonelerini de kapsaması cihetiyle ayırımcı bir uygulama olmadığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlal bulunmadığı ifade edilmiştir.

I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

İnternet hizmetleri pazarı başlıca iki alt pazardan oluşmaktadır: İnternet servis sağlayıcılığı pazarı ve içerik hizmetleri pazarı.

Şikayet konusu olan internet üzerinden sunulan portal hizmetleri, internet üzerindeki bir sunucudan internet erişimi olan kişilere bilgi (içerik) sunulmasının sağlanması işlemidir. İnternet içeriği; e-posta, arama gibi hizmetler ve haber, sağlık, astroloji gibi bilgilerden oluşturulan portalları kapsamaktadır. Bu hizmetler internet servis sağlayıcıları tarafından sunulabildiği gibi, sunucusu olan veya sunucu hizmeti veren bir işletmeden sunucunun belirli bir bölümünü kiralayan herhangi bir kişi veya işletme tarafından da gerçekleştirilebilmektedir. Türkiye’de faaliyet gösteren internet servis sağlayıcıların bir kısmı erişim hizmetlerinin yanı sıra içerik de sağlayarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

Şikayete konu olan işletmeler internet servis sağlayıcılığı ve portal hizmetleri pazarı olmak üzere her iki pazarda da faaliyet gösteren işletmelerdir.

Ülkemizde internet üzerinden sunulan portal hizmetlerine duyulan talep henüz yeterli miktara ulaşamamıştır. Dolayısıyla dünyanın bir çok yerinde sunulan bu hizmetin temel gelir kaynağı olan reklam gelirleri de sunulan bu hizmetlerin maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle internet servis sağlayıcılığı pazarında faaliyet gösteren firmaların portal hizmetlerini genelde erişim hizmetinden sağladıkları gelirle finanse ettikleri görülmektedir.

Yukarıdaki bilgilerden hareketle şikayetin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarı, “internet üzerinden sağlanan içerik hizmetleri” pazarı, ilgili coğrafi pazar ise “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de internet üzerinden sunulan içerik hizmetlerinin büyük çoğunluğu ücretsiz olarak verilmektedir. İşletmeler genellikle, içerikle beraber yayınladıkları reklamlardan elde ettikleri gelirle faaliyetlerini sürdürmektedirler.

Her hizmette olduğu gibi, içerik hizmeti de işletmelere belirli bir maliyet yükü getirmektedir. İşletmelerin, sundukları bu hizmet karşılığında hizmet sunduğu kişilerden ücret talep etme hakları her zaman vardır. Şikayet konusu portal

REKABET KURUMU 2

hizmetlerinde olduğu gibi, bir hizmetin bugüne kadar ücretsiz verilmesi, işletmelere bundan sonra da aynı hizmetin ücretsiz verilmesi yükümlülüğünü getirmeyecektir.

Şikayet edilen işletmelerden Superonline’ın, Türk Telekom ile portal hizmetlerinin satışı konusunda mutabakata varamadığı, bu nedenle bir süreliğine bu hizmeti Türk Telekom abonelerine kapattığı bilinmektedir. Ancak Superonline bu uygulamayı sürdürememiş ve bu hizmetleri tekrar tüm internet servis sağlayıcılarının abonelerine açmıştır.

Türk Nokta Net de aynı şekilde portal hizmetlerini ücretlendirmek istemiş ancak bu konuda Türk Telekom ile anlaşmaya varamamıştır. Halihazırda Türk Nokta Net genel içerik hizmetlerine erişimi için herhangi bir ücret talep etmemektedir.

Doğan İletişim ise "e-kolay" adı altında sunduğu portal hizmetlerine erişimi ücretlendirme uygulamasına devam etmektedir.

Bu açıklamalar ışığında, her ne kadar tek tip olduğu iddia edilen anlaşmalar aracılığıyla portal hizmetlerinin ücretlendirilmesi için girişimlerde bulunulmuş olsa da, bu erişimin herhangi bir internet servis sağlayıcının faaliyetlerini sürdürebilmesi için zorunlu unsur niteliğinde olmadığı, ücretlendirme işleminin sadece Türk Telekom’un değil, diğer tüm internet servis sağlayıcıları abonelerini de kapsaması cihetiyle ayırımcı bir uygulama olmadığı, dolayısıyla dosya konusu işlemle ilgili olarak, 4054 sayılı Kanun’un 4. ve/veya 6. maddeleri kapsamında bir ihlal bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

J- SONUÇ

Yukarıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda; şikayet konusuna yönelik olarak bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3