Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(3) sayılı kararı uyarınca Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN

B. RAPORTÖRLER: Dilan TOPRAK ERDAĞI, Zekiye KARALİ, Ömer VATANSEVER,

Ayşe CİRİT TEMEL

C. İLGİLİ TARAF: - Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ

Temsilci: Av. Muhammet Furkan KAYA

Büyükdere Caddesi Bahar Sokak No:13 River Plaza

Kat: 11-12 34394 Levent/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(3) sayılı kararı uyarınca Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ’nin alıcılarına bölge ve müşteri kısıtlaması getirmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik yürütülen soruşturma kapsamında Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ tarafından sunulan taahhüt metninin değerlendirilmesi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 23.11.2023 tarih ve 23- 54/1073-M sayı ile beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin ve teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) Başkanlık Makamının 24.11.2023 tarihli ve 77756 sayılı ve 01.12.2023 tarihli ve 78273 sayılı Olurları ile 27.11.2023 tarihinde başlatılan önaraştırma kapsamında; 27.11.2023 tarihinde Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ’de (ERPİLİÇ) yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.

(4) Önaraştırma süreci devam ederken, ERPİLİÇ’ten 04.12.2023 tarihli ve 78403 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Söz konusu bilgi ve belge talebine istinaden ERPİLİÇ tarafından gönderilen cevabi yazılar 11.12.2023 tarih ve 45878 sayı, 15.12.2023 tarih ve 46128 sayı, 18.12.2023 tarih ve 46188 sayı ve 19.12.2023 tarih ve 46286 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal etmiştir.

(5) Yapılan önaraştırma sonucunda düzenlenen 27.12.2023 tarihli ve 2023-2-061/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.01.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve ERPİLİÇ’in alıcılarına bölge ve müşteri kısıtlaması getirmek suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca ERPİLİÇ hakkında soruşturma açılmasına 24-01/8-M(3) sayı ile karar verilmiştir

(6) 19.01.2024 tarihli ve 81896 sayılı Soruşturma Bildirimi, 19.01.2024 tarihinde teşebbüs merkezinde gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında teşebbüse elden tebliğ

edilmiştir. ERPİLİÇ tarafından gönderilen birinci yazılı savunma 21.02.2024 tarih ve 48933 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(7) Soruşturma süreci devam ederken ERPİLİÇ’in talebi üzerine 03.04.2024 tarihinde ERPİLİÇ vekilleri ile Kurum merkez binasında ERPİLİÇ’in bayilik sistemi ile ilgili görüşme gerçekleştirilmiş ve bahsi geçen görüşme tutanak ile kayıt altına alınmıştır.

(8) Yürütülmekte olan soruşturma kapsamında Kurum kayıtlarına 19.04.2024 tarih ve 51106 sayı ile intikal eden yazıyla, soruşturma tarafı olan ERPİLİÇ, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca soruşturma konusu iddialar bakımından rekabet sorunlarını bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunmuştur.

(9) ERPİLİÇ’in alıcılarına bölge ve müşteri kısıtlaması getirmeye yönelik eylemlerine ilişkin taahhüt sunma talebi üzerine hazırlanan 08.05.2024 tarihli ve 2024-2-003/BN-01 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 09.05.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-22/503-M sayı ile taahhüt görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. ERPİLİÇ ile 16.05.2024 tarihinde Kurum merkez binasında taahhüt görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Süreç sonucunda nihai Taahhüt Metni, 09.09.2024 tarih ve 56069 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(10) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda taahhüt başvurusu kapsamında hazırlanan 20.09.2024 tarih ve 2024-2-003/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(11) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, özetle; ERPİLİÇ hakkında yürütülen soruşturma kapsamında teşebbüs tarafından sunulan taahhütlerin teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesi ve bu çerçevede teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın sonlandırılması gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi: ERPİLİÇ

(12) ERPİLİÇ, 1969 yılında kurulmuş olup, piliç eti üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir.

G.2. Taahhüde Konu Rekabet Sorunları ve Değerlendirilmesi

(13) ERPİLİÇ’in alıcılarına bölge ve müşteri kısıtlaması getirmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik yürütülen soruşturma kapsamında elde edilen bulguya ve rekabet sorunlarına yol açan sözleşmeler ile ilgili olarak yapılan tespitlere ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir.

(14) ERPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen ve soruşturma açılmasına dayanak teşkil eden belgede; İstanbul’da ERPİLİÇ ürünlerini sattığı düşünülen bir perakendecinin ERPİLİÇ’in yetkililerine gönderdiği ve ERPİLİÇ’in bayilik sistemi hakkında şikâyette bulunduğu e-postada, “bayilerinizin her bölgeye dağıtım serbestliğini ellerinden alıp, tek bir bölgeye bakma zorunluluğu getirmeniz hiç iyi olmadı.”, “böyle bir sistem kurdunuz, çalıştığım şubeniz bana malı pahalımı getiriyor, indirimli mi getiriyor hiç bilgim yok.” ve “Önce den diğer bayilerinizi arıyordum fiyat araştırıyordum. Şimdi bunu yapamıyorum, diğer bayilerinizi arıyorum fiyat araştırıyorum, ya cevaplamıyorlar, ya da o bölge'nin dağıtımını yapmıyoruz diyip telefonu yüzüme kapatıyorlar. Bayilerinizin her bölgeye girip satış yapmasını engellemeniz doğru olmadı.” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadelerden; İstanbul’da faaliyet gösteren şikâyetçi konumundaki perakendecinin, ERPİLİÇ’in bayilik sistemini değiştirmesi nedeniyle kendi bölgesine satış yapmayan bayiler ile iletişime

geçip satış fiyatlarını öğrenmek istediği ancak bayilerin fiyat bilgisi paylaşmadıkları

hususunu dile getirdiği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, İstanbul’da faaliyet gösteren

bayilerinin pasif satışlarını yasaklayıp yasaklamadığının tespiti amacıyla bayiler ile

ERPİLİÇ arasında akdedilen sözleşmelerin birer örnekleri ERPİLİÇ’ten talep edilmiştir.

(15) Mezkûr sözleşmeler; ERPİLİÇ’in Anadolu bayileri ile akdettiği sözleşme tipi ile

İstanbul’da bulunan bayileri ile akdettiği sözleşme tipi olmak üzere olmak üzere iki tiptir.

ERPİLİÇ’in Anadolu’da faaliyet gösteren bayileri ile akdettiği tip sözleşmelerde yer alan

münhasırlık ve aktif/pasif satış kısıtlamalarına yönelik hükümlere aşağıda yer

verilmektedir:

“(…)

B. SÖZLEŞMENİN KONUSU

Erpiliç tarafından üretilen Broiler piliç eti ve diğer mamullerinin Beyi’nin işbu

sözleşmede belirlenen bölge sınırları içerisinde kendi adına ve hesabına

yeniden satmak üzere alım satım ve pazarlanmasına ilişkin koşulların, karşılıklı hak

ve yükümlülüklerin tespiti ve tanzimidir.

C. SÖZLEŞMENİN HÜKÜMLERİ

(…)

3) İşbu sözleşme tek satıcılık sözleşmesi niteliğinde olmayıp bayilik sözleşmesi

niteliğindedir.

7) İşbu sözleşme, bayinin belirlenen bölgesine Erpiliç’in bizzat veya bir başka

bayinin mal satmayacağını taahhüdü altına girmiş olduğu şeklinde yorumlanamaz.

(…)

II. BAYİNİN REKABET ETMEME YASAĞI VE BAŞKA FİRMANIN MALINI

SATMAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

(…)

Bayi kendisine yetki verilen bölge sınırlarının dışındaki bölgelerde aktif satış

yapamaz ve ayrıca kendi bölgesi içinde diğer bölgedeki bayilerin pasif satışlarını

engelleyemez.

(…)

IV. BAYİNİN KENDİ BÖLGESİNDE MAL SATMA YÜKÜMÜ

İşbu sözleşme ile Bayi’ye… sınırları içerisinde Erpiliç mamullerini satım ve

pazarlaması konusunda yetki verilmiştir. Bayi bölge sınırlarının dışına çıkıp mal

satamaz ve pazarlayamaz. Aksine davranış, sözleşmenin ihlali olduğunu gibi bölge

sınırları dışında yapılan satıştan elde edilmesi gereken kari bayını, bölgesine

tecavüz edilen bayiye ödemek durumundadır.

Bayi işbu sözleşmeyi ileri sürerek Erpiliç’in veya bir başka satıcının bölgesinde satış

yapamayacağı iddiasına bulunamaz. Taraflar arasında akdedilen sözleşme tek

satıcılık sözleşmesi olmayıp bayilik sözleşmesi olduğundan Erpiliç dilediğinde

bahsi geçen bölgelerde bizzat satış yapabileceği gibi bayilik verme hakkına da sahiptir.

(…)”

(16) Yukarıda yer verilen Anadolu illerine ilişkin tip sözleşmeler incelendiğinde, sözleşmede

bulunan “Taraflar arasında akdedilen sözleşme tek satıcılık sözleşmesi olmayıp bayilik

sözleşmesi olduğundan Erpiliç dilediğinde bahsi geçen bölgelerde bizzat satış

yapabileceği gibi bayilik verme hakkına da sahiptir.” ve “İşbu sözleşme, bayinin

belirlenen bölgesine Erpiliç’in bizzat veya bir başka bayinin mal satmayacağını

taahhüdü altına girmiş olduğu şeklinde yorumlanamaz.” hükümlerinden; ERPİLİÇ

tarafından bayilerine münhasır bölge veya müşteri tahsisinde bulunulmadığı, bununla

birlikte “Bayi bölge sınırlarının dışına çıkıp mal satamaz ve pazarlayamaz.” hükmünden

bayilerin bölge dışında aktif satışlarının kısıtlandığı görülmektedir.

(17) Söz konusu sözleşme örneğinden anlaşılacağı üzere ERPİLİÇ’in Anadolu’da faaliyet

gösteren bayileri ile olan dikey ilişkilerinin bölge münhasırlığı içermediği ancak ERPİLİÇ

tarafından bu illerde faaliyet gösteren bayilere yönelik olarak aktif satış yasağı getirildiği

anlaşılmaktadır.

(18) 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ)

kapsamında, ERPİLİÇ’in bayilerine bölge ve müşteri kısıtlaması getirerek bayilerinin

aktif satışlarını kısıtlaması ancak bayilerine bulundukları bölgede münhasırlık tanıması

ile gerçekleşebilecektir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 30. paragrafında da

değinildiği üzere, alıcıların satış yaptığı bölgenin veya müşteri grubunun münhasır

olarak değerlendirilebilmesi için, o bölgeye veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının

veya sağlayıcının kendisinin aktif olarak satış yapıyor olması gerekmektedir.

(19) Yukarıda yer verilen tespitler ışığında, söz konusu sözleşme tipinin 2002/2 sayılı

Tebliğ’in getirdiği muafiyet kapsamında olmayacağı sonucuna varılmış, ERPİLİÇ’in

Anadolu bayileri ile akdettiği sözleşmelerin bölge münhasırlığı içermediği halde

bayilerin kendi bölgeleri dışına aktif satış yapmasının engellenmesinin taahhüt ile

çözülebilecek bir rekabet sorunu olduğu değerlendirilmiştir.

(20) ERPİLİÇ ile İstanbul’da faaliyet gösteren bayileri arasında imzalanan ve hâlihazırda

uygulanan sözleşmelerin ilgili maddelerine ise aşağıda yer verilmektedir:

“(…)

B. SÖZLEŞMENİN KONUSU

Erpiliç Tarafından üretilen Broiler piliç eti ve diğer mamullerinin, Bayi’nin işbu

sözleşmede belirlenen bölge sınırları içerisinde kendi adına ve hesabına yeniden

satmak üzere alım satım ve pazarlanmasına ilişkin koşulların, karşılıklı hak ve

yükümlülüklerin tespiti ile tanzimidir.

(…)

C. SÖZLEŞMENİN HÜKÜMLERİ

(…)

II. BAYİNİN REKABET ETMEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

(…)

Bayi kendisine işbu sözleşme tahtında aktif satış yapmaya yetkili olduğu bölge

olarak tanımlanan ve işbu sözleşmenin Ek inde yer alan yetki verilen bölge

sınırlarının dışındaki bölgelerde aktif satış yapamaz.

(…)

İşbu sözleşme hükümleri bayinin aktif satış yapmaya yetkili olduğu bölge dışında kalan bölgelerde pasif satış yapmayacağı şeklinde yorumlanamaz. Aynı şekilde

bayi, aktif satışa yetkili olduğu bölge dışında kalan bölgelerden kendi yetkili olduğu

bölgeye yapılan pasif satışları herhangi bir şekilde engelleyemez ve kısıtlayamaz.

(…)

III. BAYİNİN KENDİ BÖLGESİNDE MAL SATMA YÜKÜMÜ

1) İş bu sözleşme ile Bayi’ ye işbu sözleşme Ek ‘inde yer alan bölge sınırları

içerisinde Erpiliç mamullerini satım ve pazarlanması konusunda yetki verilmiştir.

Bayi bölgesi sınırları dışında aktif satış yapamaz. Bayi münhasıran aktif satışa

yetkili kılındığı bölge dışında aktif satış yapması halinde bu satışlardan elde

ettiğikara karşılık gelen bedeli, Erpiliç ‘e ödemeyi kabul ve taahhüt eder. (…) İşbu

sözleşme Ek inde yer alan bölge sınırları sözleşmenin ayrılmaz parçası olup birlikte

hüküm ifade eder.

(…)”

(21) Ayrıca mevzubahis sözleşmeye ek olarak, ERPİLİÇ ile İstanbul bayileri arasında

imzalanan “Bayi Bölge Sınırları Taahhütnamesi”nin münhasırlık ve bölge kısıtlaması ile

ilgili hükümleri aşağıda yer almaktadır:

“(…)

C. TAAHHÜT KONUSU: Bayinin kendisine belirlenen sınırlar dışında aktif satış

yapmayacağına ilişkin taahhüdü ve koşullarının belirlenmesidir.

(…)

D. BAYİNİN SATIŞ BÖLGESİ: [Bu kısımda sözleşme akdedilen her bir bayi için

atanan bölgelerin sınırları tanımlanmaktadır.]

(…)

E. HÜKÜMLERİ

(…)

2. Bayi yukarıda belirtilen bölge sınırları dışında aktif satış yapmayacağını ve ayrıca

kendi bölgesi içinde diğer bölgedeki bayilerin pasif satışlarını engellemeyeceğini

kabul ve taahhüt eder.

(…)”

(22) ERPİLİÇ’in İstanbul bayileri ile akdettiği “Bayilik Sözleşmesi” ve “Bayi Bölge Sınırları

Taahhütnamesi”nden anlaşıldığı üzere; ERPİLİÇ’in İstanbul’da bulunan bayileri ile

akdettiği sözleşmelerde bölge münhasırlığına yönelik hükümler bulunmakta olup,

ERPİLİÇ tarafından bayilerinin bölgeleri dışında aktif satış yapmaları yasaklanmış [1] ve

kendilerine münhasıran tayin edilen bölge dışına aktif satış yapmaları cezai yaptırıma

bağlanmıştır. Söz konusu sözleşmeler kapsamında bayilerin pasif satışlarına herhangi

bir sınırlama getirilmemesinin yanı sıra bayilerin kendi bölgelerine yapılacak olan pasif

satışları engelleyemeyeceklerine yönelik olarak bayilerden taahhüt alınmıştır. Öte

yandan ERPİLİÇ’in birinci yazılı savunmasında İstanbul bayilerinin kendi bölgeleri

dışına pasif satış yapabildikleri ifade edilerek Kuruma bayilerin pasif satış örneklerinin

faturaları sunulmuş, ilgili faturalardan İstanbul’da faaliyet gösteren ERPİLİÇ bayilerinin

kendilerine münhasıran tayin edilen bölge dışına da satış gerçekleştirdiği anlaşılmıştır.

(23) Bu çerçevede, yerinde incelemede elde edilen belgelerde yer alan ifadelerin

ERPİLİÇ’in alıcısı konumunda olan bayilerinin pasif satış yapmalarını yasakladığı

hakkında şüpheye neden olduğu, dolayısıyla rekabetçi sorun olarak nitelenebilecek bu

sorunun taahhüt müessesesi kapsamında gündeme getirilebileceği sonucunda

ulaşılmıştır.

(24) ERPİLİÇ’in Anadolu’daki bayilik sisteminin bölge münhasırlığı içermediği ancak

bayilerin kendilerine belirlenen bölgenin dışına yapacakları aktif satışların

engellendiğine ve İstanbul’daki bayilik sisteminde uygulamaya yönelik aktif/pasif satış

1 İlgili sözleşmelerde aktif ve pasif satış tanımlarına ilişkin herhangi bir açıklama bulunmamaktadır.

kısıtlamalarına ilişkin rekabet sorunları, 16.05.2024 tarihinde ERPİLİÇ ile

gerçekleştirilen taahhüt görüşmesinde gündeme getirilmiş ve

 Taahhüt görüşmelerine esas olan rekabet sorunlarının ERPİLİÇ’in bayileriyle akdettiği bayilik sözleşmeleri olduğu, İstanbul dışındaki illerde faaliyet gösteren bayiler ile akdedilen sözleşmelerde münhasırlık hükmünün bulunmadığı ancak bayilerin aktif satış yapabilecekleri bölgelerin kısıtlandığı,

 İstanbul’da bulunan bayiler ile akdedilen sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu ancak uygulamaya yönelik olarak aktif/pasif satış kısıtlamaları konusunda bazı rekabetçi endişelerin mevcut olduğu

hususları ifade edilmiştir.

(25) Dile getirilen hususlara yönelik olarak teşebbüs yetkilileri tarafından;

 “Raportör heyeti tarafından anlatılan hususların anlaşıldığı,

 Kurul’un ERPİLİÇ hakkında yürüttüğü ve 2019 yılında karar bağlanan soruşturma ile şirkette yoğun bir rekabet uyum çalışması başlatıldığı, bu kapsamda İstanbul’daki bayilik sözleşmelerinin elden geçirildiği ve bu konuda çalışanlara eğitimler verildiği,

 İstanbul dışındaki bayilik sözleşmeleri açısından ise fiiliyatta herhangi bir satış kısıtı uygulanmadığı, iller arası satışların maliyetli ve lojistik açıdan zor olduğu, bu nedenle fiiliyatta tercih edilmediği ve aynı kapsamda ERPİLİÇ’in fiiliyatta bu durumun üzerinde durmadığı,

 ERPİLİÇ ile İstanbul dışındaki bayileri arasında akdedilen sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde hızlıca revize edileceği, İstanbul’daki bayiler ile imzalanan ve muafiyet kapsamında olan sözleşmelerin uygulanmasında endişe yaratabilecek hususları gidermek üzere birtakım aksiyonlar alınabileceği ve

 Taahhüt görüşmelerine devam edileceği”

ifade edilmiştir.

G.3. Taahhüt Metninin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi

G.3.1. Taahhüt Metni

(26) Kurum kayıtlarına 09.09.2024 tarih ve 56069 sayı ile giren Nihai Taahhüt Metni’nde

Anadolu’da faaliyet gösteren bayilerle akdedilen tip sözleşmede [2] yer alan “II- BAYİNİN

REKABET ETMEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ” başlığındaki hükümlerin;

“(…)Bayi kendisine işbu Sözleşme tahtında aktif satış yapmaya yetkili olduğu bölge

olarak tanımlanan ve işbu Sözleşme’nin EK-[X]’inde açıkça ortaya konan bölge

sınırlarının dışındaki bölgelerde aktif satış yapamaz.

Erpiliç, gerekli gördüğü hâllerde Sözleşme’nin EK-X’inde ortaya konan münhasır

satış bölgelerinde tek taraflı değişiklik yapma hakkını saklı tutar. Erpiliç’in münhasır

satış bölgelerinde değişiklik yapması hâlinde yapılan değişiklik ivedilikle ve en geç

2 (iki) iş günü içerisinde ilgili değişiklikten etkilenen tüm bayilere bildirilir.

2 İşbu kararda, Taahhüt Metni’nde yer alan sözleşme değişiklikleri arasından, soruşturma kapsamında

ortaya çıkan rekabet sorunları ile doğrudan bağlantılı olan değişikliklere yer verilmiştir. ERPİLİÇ

tarafından, Taahhüt Metni’nin içeriğinde, ilgili sözleşme hükümlerinin tamamında yapılacak değişiklikler

ve sözleşmenin nihai hâli sunulmuş olup sözleşmenin burada yer verilmeyen kısımları, sözleşmenin

esasını değiştirmeyen muhtelif şekli değişiklikleri içermektedir.

İşbu Sözleşme hükümleri bayinin aktif satış yapmaya yetkili olduğu bölge dışında

kalan bölgelerde pasif satış yapamayacağı şeklinde yorumlanamaz. Aynı şekilde

Bayi, aktif satışa yetkili olduğu bölge dışında kalan bölgelerden, kendi yetkili olduğu

bölgeye yapılan pasif satışları herhangi bir şekilde engelleyemez veya

kısıtlayamaz.(…)”

olacak şekilde ve “III-BAYİNİN KENDİ BÖLGESİNDE MAL SATMA YÜKÜMÜ”

başlığındaki hükümlerin;

“(…)Bayi bölge sınırlarının dışına çıkıp aktif satış yapamaz. Bayi, münhasıran aktif

satışa yetkili kılındığı bölge dışında aktif satış yapması halinde, bu satışlardan elde

ettiği kâra karşılık gelen bedeli, o bölgede Erpiliç tarafından münhasıran aktif satışa

yetkili kılınan bayiye ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Anılan ödemenin yapılması

Erpiliç’in sözleşmeye aykırılığa dayalı hak ve taleplerine halel getirmez.(…)”

şeklinde değiştirileceği belirtilmiştir.

(27) Ek olarak, “I-GENEL HÜKÜMLER” başlığındaki;

“3. İşbu sözleşme tek satıcılık sözleşmesi niteliği olmayıp bayilik sözleşmesi niteliğindedir.

7. İşbu sözleşme, bayinin belirlenen bölgesine Erpiliç’in bizzat veya başka bir bayinin mal satmayacağını taahhüdü altına girmiş olduğu şeklinde yorumlanamaz.”

ve “III-BAYİNİN KENDİ BÖLGESİNDE MALSATMA YÜKÜMÜ” başlığındaki;

“Bayi işbu sözleşmeyi ileri sürerek Erpiliç’in veya bir başka satıcının bölgesinde

satış yapamayacağı iddiasında bulunamaz. Taraflar arasında akdedilen sözleşme

tek satıcılık sözleşmesi olmayıp bayilik sözleşmesi olduğundan Erpiliç dilediğinde

bahsi geçen bölgelerde bizzat satış yapabileceği gibi bayilik verme hakkına da sahiptir.”

hükümlerinin sözleşmeden çıkarılacağı ifade edilmiştir.

(28) Taahhüt Metni’nde; soruşturmaya son verildiğine ilişkin kısa kararın ERPİLİÇ’e

tebliğinden itibaren iki ay içinde ERPİLİÇ tarafından sözleşme metninin

güncelleneceğine, sözleşmelerin güncellenmesini takip eden dört ay içinde

sözleşmelerin Anadolu’da faaliyet gösteren bayilerle imzalanacağına yer verilmektedir.

Dolayısıyla Anadolu bayileri ile akdedilen sözleşmelerin soruşturmanın

sonlandırılmasına ilişkin kararın ERPİLİÇ’e tebliğinden itibaren dört ay içinde (her

hâlükârda en geç 28.02.2025 tarihine kadar olmak üzere) yenilenerek taraflarca

imzalanacağı belirtilmektedir.

(29) Ayrıca, gönderilen Taahhüt Metni’nde, ERPİLİÇ tarafından sunulan taahhütlerin kabul

edildiğine ilişkin Kurulun kısa kararının ERPİLİÇ’e tebliğini takiben iki ay içinde (her

hâlükârda en geç 31.12.2024 tarihine kadar) İstanbul’da faaliyet gösteren bayilere e-

posta veya imza karşılığı elden teslim ile iletilmesi planlanan “Bildirim Metni” aşağıdaki

gibidir:

“Değerli Bayimiz,

Bildiğiniz üzere, Erpiliç, İstanbul için 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında

Kanun’a uygun biçimde münhasır bir bayilik sistemi kurmuştur ve sizin bayilik

sözleşmeniz de bu kapsamda yer almaktadır.

Sizlerin elindeki lojistik imkanları etkin bir şekilde kullanması, kendi bölgelerinizdeki

potansiyel alıcılara ürünlerin tanıtımı ve ulaştırılması ile rekabet gücünün artırılması

için İstanbul’da uygulanan bölgesel münhasırlık kapsamında her bayimizin belirli

bölgesi vardır ve başka bir bayiye münhasır olarak atanan bölgelere dışarıdan aktif

satış yapılmamaktadır. Pasif satışlar üzerinde ise herhangi bir kısıtlama

bulunmamaktadır.

Bu kapsamda, uygulama esaslarının siz bayilerimiz tarafından daha iyi

anlaşılabilmesi adına belirtmek isteriz ki aktif satış, bir bayinin müşterilere doğrudan

pazarlama (onları doğrudan hedefleyen reklamlar veya promosyonlar)

yöntemleriyle gerçekleştirdiği satışlardır. Pasif satış ise, bayinin aktif bir çabası

olmadan doğrudan müşteri talebi ile gerçekleşen satışlardır.

Erpiliç’in bayilik sistemi kapsamında, başka bir bayiye münhasır olarak tahsis edilen

bölgelere diğer bayiler tarafından aktif satış yapılamamaktadır. Aynı kapsamda,

sizlere münhasır olarak verilen bölgelere de diğer bayiler tarafından aktif satış

yapılamamaktadır.

Öte yandan, müşterilerin, bulundukları bölgeden bağımsız olarak diledikleri her bayiden

ürün talep etme hakkı vardır. Aktif satış ya da pazarlama olmaksızın bayiye talep ileten

müşterilere yapılacak satışlarda, müşterinin ilgili bayinin bölgesinde olup olmadığına

bakılmamaktadır. Her halükârda, yukarıda tanımlandığı şekilde, pasif satışların

engellenmesi hiçbir koşulda söz konusu değildir.”

G.3.2. Taahhüt Metninin Değerlendirilmesi

(30) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde; “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” hükmüne yer verilmiştir.

(31) Ayrıca, anılan maddede;

“(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar,

önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler.

Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci

fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde

Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri

dikkate alınmaz.

(2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini

başlatır.”

hükmü yer almaktadır.

(32) Taahhüt Metni’nde yer verilen ve ERPİLİÇ ile İstanbul dışında faaliyet gösteren bayiler arasında akdedilen “Bayilik Sözleşmesi”nde yapılan değişiklikler incelendiğinde; sözleşmede bayilere aktif satış yapmaya yetkili oldukları münhasır bölgeler atandığı, bayilerin bu bölgelerin dışında yapacakları pasif satışların kısıtlanmadığı, kendilerine münhasıran tahsis edilen bölgelere diğer bayilerin yapacakları pasif satışları engelleyemeyeceklerine yönelik ifadelerin sözleşmeye eklendiği ve sözleşmenin tek satıcılık sözleşmesi olmadığına dair ifadelerin sözleşmeden çıkarıldığı görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerin mevcut dosya kapsamında ERPİLİÇ’in İstanbul dışındaki illerindeki bayilik sisteminde ortaya çıkan rekabet sorunlarını ortadan kaldırmaya elverişli olduğu tespit edilmiştir.

(33) Taahhüt Metni’nde yer alan; ERPİLİÇ’in İstanbul dışındaki illerdeki bayileri ile akdedeceği yeni sözleşmelerin, kısa kararın tebliğinden itibaren dört aylık süre içinde ve her hâlükârda 28.02.2025 tarihine kadar Kuruma tevsik edileceği hususu ilgili taahhüdün kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğunu göstermektedir.

(34) Ayrıca, ERPİLİÇ tarafından İstanbul’daki bayilere gönderilecek olan “Bildirim Metni”

incelendiğinde; aktif satış ve pasif satış tanımlarının anlaşılabilir bir şekilde metne

yazıldığı ve başka bir bayiye atanan bölgeye yapılan aktif satışlar kısıtlanırken pasif

satışlar üzerinde herhangi bir kısıtlamanın bulunmadığı bilgisine açıkça yer verildiği

görülmektedir.

(35) Sonuç olarak ERPİLİÇ tarafından sunulan taahhüt metni değerlendirildiğinde; sunulan

taahhütlerin, soruşturma dosyasında yer alan ve uygulamada karşılaşılabilecek rekabet

sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve

etkili şekilde uygulanabilir olduğu, bu doğrultuda ilgili taahhütlerin kabul edilerek

soruşturmanın sonlandırılabileceği kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(36) Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(3) sayılı kararı uyarınca yürütülen

soruşturma kapsamında;

- Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ tarafından sunulan ve

Kurum kayıtlarına 09.09.2024 tarih ve 56069 sayı ile giren nihai taahhütlerin, dosya

kapsamında tespit edilen ilgili rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması

nedeniyle kabulüne ve ilgili teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesine,

- Taahhüt kapsamında taahhütlerin yerine getirildiğinin Kurul kısa kararının tarafa

tebliğinden itibaren 4 (dört) ay içerisinde ve her halükârda 28.02.2025 tarihine kadar

Kuruma tevsik edilmesine,

- 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(3) sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın

sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.