Gün Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ’nin özelleştirme yolu ile devralınması işlemi.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Fatma ABAZ, Ayşe CİRİT TEMEL,

Berin GEZER ACAR

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu

Büyükdere Cad. No:143 Esentepe Şişli/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Gün Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ’nin özelleştirme yolu ile devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 13.05.2024 tarih ve 51777 sayı ile intikal eden yazı ile 6758 sayılı Kanun ile yasalaşan 674 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’ye istinaden TMSF’nin kayyum olarak görevlendirildiği ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca müsaderesine karar verilen Gün Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ (GÜN GÜNEŞ)’nin Hazine ve Maliye Bakanlığı mülkiyetinde bulunan %100 oranındaki payının 7076 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümleri kapsamında TMSF tarafından satışa sunulacağı belirtilmiş, söz konusu satışa ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumu’na Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 sayılı Tebliğ) hükümleri uyarınca ön bildirimde bulunulmuştur.

(3) Ön bildirim kapsamında TMSF’den 17.05.2024 tarihli ve 89497 sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş; söz konusu bilgi ve belge talebine istinaden gönderilen cevabi yazı, 22.05.2024 tarih ve 52083 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu bilgiler kapsamında hazırlanan Mesleki Daire Görüşü 23.05.2024 tarihli ve 89830 sayılı yazıyla TMSF’ye iletilmiştir. 2013/2 sayılı Tebliğin 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca TMSF’nin ilgili Mesleki Daire Görüşüne cevabi yazısı 24.05.2024 tarihli ve 52185 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiş ve 04.06.2024 tarihli ve 24-24/581- M sayılı Kurul kararı ile söz konusu özelleştirme işlemine ilişkin Rekabet Kurulunun (Kurul) görüşü oluşturulmuştur.

(4) Söz konusu ön bildirimi takiben TMSF’nin Kurum kayıtlarına 23.08.2024 tarih ve 55510 sayı ile intikal eden yazısında; GÜN GÜNEŞ ihalesinin 16.08.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, en yüksek teklifi veren üç yatırımcının sırasıyla Mutlucan Şeker Üretim Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ (MUTLUCAN), 1000 Yatırımlar Holding AŞ (BINHO) ile Port Uluslararası Enerji Yatırımları AŞ (PORT) olduğu beyan edilmiş olup 2013/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca söz konusu teklif sahiplerine ilişkin bildirimler

yapılmıştır. Fon Kuruluna sunulacak, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi, 2013/2 sayılı Tebliğ ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında değerlendirilecek olan teklif sahipleri MUTLUCAN [1], BİNHO [2] ve PORT [3]’dur. Teklif sahipleri tarafından hazırlanan ve TMSF tarafından Kuruma intikal ettirilen Bildirim Formları’nda tespit edilen eksiklikler 27.08.2024 tarihli ve 95236 sayılı yazı ile TMSF’ye iletilmiş olup ilgili cevabi yazı 02.09.2024 tarih ve 55819 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca PORT tarafından gönderilen cevabi yazı 03.09.2024 tarih ve 55874 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(5) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, TMSF bünyesinde bulunan GÜN GÜNEŞ’in özelleştirilmesine ilişkin olarak teklif sahipleri MUTLUCAN, BİNHO ve PORT’a ilişkin dosya mevcudu bilgiler ve belgeler kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; anılan teklif sahipleri tarafından gerçekleştirilecek devralma işleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu ve 2010/3 sayılı Tebliğ uyarınca Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğu; bununla birlikte anılan teklif sahipleri tarafından yapılacak olası devralma işleminin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem niteliği taşımadığı ve işleme teklif sahipleri açısından izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1 Bildirim Konusu Teşebbüs: GÜN GÜNEŞ

(6) Devredilen GÜN GÜNEŞ, güneş enerjisi projelerinde faaliyet göstermek üzere 2012 yılında kurulmuştur. GÜN GÜNEŞ, Antalya ilinde bulunan Akseki Büyükalan 1 Güneş Enerjisi Santrali (Akseki GES) ve Van ilinde bulunan Arısu Güneş Enerjisi Santrali (Arısu GES) vasıtasıyla elektrik üretimi yapmaktadır. GÜN GÜNEŞ’in hâlihazırdaki hissedarlık ve yönetim yapısına aşağıda yer verilmektedir.

(7) GÜN GÜNEŞ tarafından işletilen Akseki GES’in ve Arısu GES’in kurulu güç kapasitelerine ve üretim miktarlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 1- GÜN GÜNEŞ Tarafından İşletilen Santrallerin Kurulu Güçleri ve 2023 Yılı Üretim Miktarları

Santral Kurulu Güç (MW [4]) Üretim Miktarı (MWh [5])

Akseki GES (.....) (.....) Arısu GES (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) Kaynak: Ön Bildirim Aşamasındaki Cevabi Yazı

(8) Hâlihazırda GÜN GÜNEŞ bünyesinde bulunan güneş enerjisi santrallerinin (GES) toplam kurulu gücü (.....) olup söz konusu santrallerde, 2023 yılında (.....) MWh üretim gerçekleştirmiştir. GÜN GÜNEŞ’in 2023 yılı cirosu (.....) TL’dir (…..).

(9) GÜN GÜNEŞ tarafından işletilen santrallerin, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç ve üretim bazında sahip olduğu toplam pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir.

1 İlgili ihalede MUTLUCAN tarafından (.....) TL ((.....)) teklif verilmiştir.

2 İlgili ihalede BİNHO tarafından (.....) TL ((.....)) teklif verilmiştir.

3 İlgili ihalede PORT tarafından (.....) TL ((.....)) teklif verilmiştir.

4 Megawatt

5 Megawatt saat

Tablo 2- Devre Konu Santrallerin 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Kurulu Güç Bazında (MW) Pazar Payları (%)

2021 2022 2023

GÜN GÜNEŞ (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Ön Bildirim Aşamasındaki Cevabi Yazı

Tablo 3- Devre Konu Santrallerin 2021, 2022 ve 2023 Yıllarında Üretim Bazında (MWh) Pazar Payları (%) 6

2021 2022 2023

GÜN GÜNEŞ (.....) (.....) (.....)

Kaynak: Ön Bildirim Aşamasındaki Cevabi Yazı

G.2 Teklif Sahipleri

(10) Teklif sahiplerinden en yüksek teklifi veren MUTLUCAN, Kahramanmaraş merkezli olup şeker pancarından kristal şeker üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Çevrim içi kaynaktan elde edilen bilgiye göre MUTLUCAN, beyaz kristal şeker, pancar küspesi [7] ve melas [8] ürünlerinin üretim ve satışını gerçekleştirmektedir [9]. MUTLUCAN tarafından ilgili devralma işleminin ekonomik gerekçesi (.....) olarak beyan edilmiştir. MUTLUCAN’ın ortaklık ve yönetim yapısı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir.

(11) En yüksek ikinci teklifi veren BİNHO, İstanbul merkezli olup Türkiye’de ulaşım, yatırım ve enerji alanlarında Bin Ulaşım ve Akıllı Şehir Teknolojileri AŞ, Meta Mobilite Enerji AŞ, Algoritma Donanım ve Yazılım AŞ, Altay Yenilenebilir Enerji Üretim ve Depolama AŞ (ALTAY), 1000 Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para AŞ ve İstanbul Digital Taksi Uygulamaları Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ olmak üzere altı bağlı ortaklığı; dünyada ise elektrikli moped ve bisiklet kiralama hizmetleri alanında Go Sharing BV ünvanlı bağlı ortaklığı aracılığıyla faaliyet göstermektedir. BİNHO tarafından devralma işlemi ile amaçlananın (.....) [10] olduğu beyan edilmiştir.

(12) En yüksek üçüncü teklifi veren PORT, İstanbul merkezli olup elektrik enerjisi toptan satışı alanında faaliyet göstermektedir [11]. Ayrıca 14 tane bağlı ortaklığı ve iki tane iştiraki ile yatırım, maden, kargo taşımacılığı, telekomünikasyon, reklam ve inşaat alanlarında faaliyet gösteren PORT’un tek hissedarı ve yöneticisi (.....)’dır. PORT tarafından işlemin gerekçesinin (.....) olduğu beyan edilmiştir.

G.3 Sektöre İlişkin Bilgi

(13) Türkiye elektrik piyasalarının serbestleşme sürecinde pazar gücü problemine karşı alınmış olan önlemlerin içinde en dikkat çekeni, 4628 sayılı mülga Elektrik Piyasası 6 Enerji Piyasaları İş letme AŞ (EPİAŞ) tarafından yıllık olarak yayımlanan raporlar uyarınca 2021, 2022 ve 2023 yıllarında Türkiye’deki toplam elektrik üretimi sırasıyla 99.429 MWh, 103.631 MWh ve 106.635 MWh’dir. Kaynak: https://www.epias.com.tr/spot-elektrik-piyasasi/elektrik-piyasasi-bultenler/elektrik- piyasasi-yillik-bulten, Erişim Tarihi: 04.09.2024.

7 Sulu pancar posaları kurutularak melas ile işlenmekte ve paketlenmekte olup paketlenen kuru pancar küspeleri, büyükbaş hayvanların beslenmesinde kullanılmaktadır. https://www.mutlucanseker.com.tr/urunler/pancar-kuspesi, Erişim Tarihi: 04.09.2024.

8 Şeker fabrikalarında şeker üretimi yapılırken kullanıma kazandırılamayan son şurup olan melas hayvan gıda endüstrisinde özellikle büyükbaş hayvan beslemesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. https://www.mutlucanseker.com.tr/urunler/melas, Erişim Tarihi: 04.09.2024.

[9] MUTLUCAN’ın hissedarlarının tuz üretimi ve satışı ile inşaat alanlarında faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır.

10 Başvuruda ve cevabi yazıda, BİNHO’nun bağlı ortaklığı olan ALTAY’ın geçmişte ve hâlihazırda faaliyete geçmiş bir santralinin bulunmadığı ve bu yönde herhangi bir projenin planlanmadığı ifade edilmiştir.

11 PORT tarafından ayrıca, PORT’un elektrik enerjisi ithalat lisansına sahip olduğu, bu kapsamda 2024 yılının Mayıs ayında (.....) kWh, Haziran ayında (.....) kWh, Temmuz ayında (.....) kWh ve Ağustos ayında (.....) kWh elektrik ithalatı gerçekleştirdiği ifade edilmiştir.

Kanunu ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (6446 sayılı Kanun) kapsamında piyasada faaliyet gösteren teşebbüslere getirilen pazar payı eşikleridir. 6446 sayılı Kanun’da tedarik şirketlerinin satın alacağı elektrik enerjisi miktarının ve nihai tüketiciye satacağı elektrik enerjisi miktarının bir önceki yıl Türkiye’de tüketilen toplam elektrik enerjisi miktarının %20’sini geçemeyeceği; bunun yanında, herhangi bir teşebbüsün kontrol ettiği üretim şirketleri ile üreteceği toplam elektrik enerjisi miktarının da bir önceki yıl Türkiye toplam elektrik üretim miktarının %20’sini aşamayacağı yönünde kısıtlamalar yer almaktadır.

(14) Piyasaya ilişkin düzenlemelerde bu tür eşiklerle pazar gücü problemlerine karşı ex- ante önlemler alınması önemli ve gerekli olmakla birlikte, zaman zaman bu önlemler yetersiz kalabilmektedir. Zira elektrik piyasasının kendine özgü niteliklerinden ötürü, talebin değişken yapısına da bağlı olarak farklı durumlarda ve koşullarda zamansal ya da coğrafi bakımdan daha dar pazar tanımlamalarının söz konusu olabileceği görülmektedir. Elektrik iletim hatlarında yaşanabilecek olası kısıtlar sebebiyle pazarın zamansal ve coğrafi açıdan dar tanımlanması ihtiyacı gündeme gelebilecektir. Böyle bir senaryo dâhilinde çok kısa zaman aralıklarında, iletim kısıtının gerçekleştiği coğrafi alanda faaliyet gösteren santrallerin pazar gücü elde edebileceği görülmektedir.

G.4 İlgili Pazar

(15) TMSF tarafından özelleştirmeye konu edilen teşebbüs, iki adet GES vasıtasıyla yenilebilir enerji kaynaklarından faydalanarak hem elektrik enerjisi üretmekte hem de üretilen elektrik enerjisinin satışı faaliyeti ile iştigal etmektedir.

(16) Güneş kaynaklı elektrik üretiminin elektrik toplam kurulu gücü içindeki payı 2023 yılında %12,80 olup anılan yıl itibarıyla toplam elektrik üretiminin %5,73’ü güneş kaynaklı gerçekleşmiştir [12]. 2023 ve 2024 yıllarının Haziran ayları arasında bir karşılaştırma yapıldığında toplam kurulu güç (MW) içerisinde güneş enerjisinin payı 2023 yılının Haziran ayı için %12,44 iken söz konusu oran 2024 yılı Haziran ayı itibarıyla %13,68 olarak gerçekleşmiş olup bu bağlamda güneş enerjisinin elektrik enerjisi üretiminin toplam kurulu gücü içerisindeki payının ihmal edilebilir seviyede artış gösterdiği görülmektedir. Öte yandan, 2023 yılının Haziran ayında toplam elektrik üretimi (MWh) bakımından güneş enerjisinin payı %5,65 iken 2024 yılı Haziran ayı itibarıyla bu oran %7,42’ye yükselmiştir [13].

(17) Günümüzde elektrik kömür, doğalgaz, su, güneş, rüzgâr vb. kaynaklardan elde edilebilmektedir ve adı geçen her bir kaynak çerçevesinde elektrik üretimi gerçekleştirmek için maliyeti, kurulum zamanı, çalışma prensibi ve teknolojisi farklılaşan santral tipleri bulunmaktadır. Santral tipleri arasında anılan farklılıklar olmakla birlikte, gerçekleşen üretim sonucunda ortaya çıkan ürün olan "elektrik" homojendir. Bu çerçevede Kurulun sektöre ilişkin geçmiş kararlarıyla da uyumlu şekilde, ilgili ürün pazarı bakımından, kullanılan kaynak özelinde daha dar bir pazar tanımı yapılmamıştır [14]. Dolayısıyla söz konusu özelleştirme işlemleri bakımından ilgili ürün pazarı “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” olarak tespit edilmiştir.

(18) Öte yandan, son yıllarda iletim hatlarında yapılan iyileştirmeler ile iletim kısıtlarının ortaya çıkma ihtimalinin azalması ve özelleştirmeye konu GES’lerin ülke çapında

[12] Söz konusu veriler lisanslı ve lisansız tüm santraller dâhil olacak şekilde sunulmaktadır. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-24/elektrikyillik-sektor-raporu, Erişim Tarihi: 03.09.2024.

[13] https://www.epdk.gov.tr/detay/icerik/3-0-23/elektrikaylik-sektor-raporlar, Erişim Tarihi: 03.09.2024. 14 Kurulun 18.01.2018 tarihli ve 18-03/22-11 sayılı kararı, 09.01.2020 tarihli ve 20-03/17-7 sayılı kararı; 03.06.2021 tarihli ve 21-29/364-181 sayılı kararı; 17.02.2022 tarihli ve 22-09/137-55 sayılı kararı

faaliyet göstermesi hususları dikkate alınarak ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

G.5 Değerlendirme

(19) 2013/2 sayılı Tebliğ'in ‘Kapsam’ başlıklı 2. maddesine göre bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerin özelleştirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir. Hisseleri devre konu GÜN GÜNEŞ’in TMSF kontrolünde olması nedeniyle işlem 2013/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir “özelleştirme” işlemidir. Bu nedenle TMSF tarafından ön bildirimi yapılan ve kayyumluk yetkisi TMSF’ye verilen GÜN GÜNEŞ’in satılması işleminin 2013/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında yer aldığı değerlendirilmektedir.

(20) 2013/2 sayılı Tebliğ'in 3. maddesine göre; Tebliğ kapsamındaki özelleştirme yolu ile devralma işlemlerinde; özelleştirilecek teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine yönelik birimin cirosunun 250 milyon Türk lirasını aşması halinde, ihale şartlarının kamuoyuna duyurulmasından önce, Kuruma ön bildirimde bulunulması gerekmektedir. Kuruma yapılan bildirim kapsamında GÜN GÜNEŞ’in cirosunun Tebliğ’de belirtilen ciro sınırlarını aşması sebebiyle işlemin ön bildirime tabi olduğu değerlendirilmiştir.

(21) TMSF tarafından Kuruma intikal ettirilen ön bildirime ilişkin olarak hazırlanan 2024-2- 041/BN-01 sayılı Bilgi Notu, 04.06.2024 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 24- 24/581-M sayı ile karara bağlanmıştır. Kurul görüşünde;

- 2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların hukuki Geçerlilik

Kazanabilmeleri için Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin

Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ”de yer verilen

ciro eşiğinin aşılması nedeniyle işlemin ön bildirime tabi olduğu,

- İşlem ile ilgili olarak bu aşamada herhangi bir ön koşul veya bir kısıt

getirilmesine gerek olmadığı,

- Ancak alıcı adayları belli olduktan sonra devirlerle ilgili koşul ve yükümlülükler

getirilebileceğinin veya devirlere izin verilmeyebileceğinin şartnamede yer

almasının uygun olacağı

hususları yer almaktadır.

(22) 2013/2 sayılı Tebliğ'in 5. maddesinde ise, Kuruma ön bildirimde bulunulması zorunlu olan özelleştirme yolu ile gerçekleştirilen devralma işlemlerinin, hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda hâlihazırda TMSF uhdesinde bulunan GÜN GÜNEŞ’in özelleştirilmesi işleminin Kurulun iznine tabi olduğu görülmektedir. 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca etkilenen pazarlar,

“Türkiye’de,

a) Taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette

bulunduğu (yatay ilişki),

b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili

pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün

pazarlarından ve ilgili coğrafi pazarlardan oluşmaktadır.”

olarak tanımlanmaktadır. Bu noktada tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının, örtüşme varsa söz konusu

etkilenen pazarlarda oluşacak yoğunlaşmanın rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem niteliği taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, ilgili devralmanın konusunu oluşturan ihale kapsamında teklif veren her bir muhtemel alıcı özelinde yapılacak olan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

(23) TMSF tarafından gönderilen yazıda, 16.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi veren ilk teşebbüsün MUTLUCAN olduğu ifade edilmiştir. Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından Türkiye’deki faaliyet alanlarına bakıldığında MUTLUCAN’ın, pancardan kristal şeker üretimi pazarında faaliyet göstermekte olduğu ve elektrik üretimi ve satışı pazarı ile ilgili pazarın alt veya üst pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmadığı görülmektedir.

(24) Bu doğrultuda, GÜN GÜNEŞ’in ve MUTLUCAN’ın faaliyet alanları arasında 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca herhangi bir yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, TMSF tarafından gönderilen ve 29.08.2024 tarih ve 55762 sayı ile Kurum kayıtlarına giren bildirimde; Betim Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret AŞ (BETİM ENERJİ)’nin Hazine mülkiyetinde bulunan %100 oranındaki payının TMSF tarafından satışa sunulmasına ilişkin ihale kapsamında MUTLUCAN’ın en yüksek teklifi veren ikinci teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, hem mevcut dosya kapsamında GÜN GÜNEŞ’in, hem de söz konusu başvuru kapsamında BETİM ENERJİ’nin ihalelerini MUTLUCAN’ın kazanması durumunda pazardaki yoğunlaşma oranının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda MUTLUCAN’ın elektrik enerjisi üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermemesi, elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında faaliyet gösteren BETİM ENERJİ’nin 2023 yılına ilişkin kurulu güç bazında pazar payının %(.....), üretim bazında pazar payının %(.....) ve aynı yılda GÜN GÜNEŞ’in kurulu güç bazında pazar payının %(.....), üretim bazında pazar payının ise %(.....) olması göz önünde bulundurulduğunda, MUTLUCAN’ın her iki ihaleyi kazanması durumunda dahi pazar payının kurulu güç bazında %(.....) ve üretim bazında ise %(.....) seviyesinde kalacağı görülmektedir. Bu doğrultuda, pazardaki yoğunlaşma artışının her durumda sınırlı bir düzeyde olacağı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı değerlendirilmektedir.

(25) TMSF tarafından gönderilen yazıda, 16.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi veren ikinci teşebbüsün BİNHO olduğu ifade edilmiştir. Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından BİNHO’nun Türkiye’deki faaliyet alanlarına bakıldığında, BİNHO’nun çeşitli bağlı ortaklıkları aracılığı ile ulaşım ve yatırım sektörlerinde ve bağlı ortaklığı olan ALTAY aracılığı ile enerji sektöründe faaliyetinin bulunduğu görülmektedir.

(26) Yukarıda verilen bilgiler ışığında, her ne kadar devre konu GÜN GÜNEŞ’in ve BİNHO’nun faaliyet alanları arasında “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” faaliyeti bakımından bir yatay örtüşmenin olabileceği düşünülse de BİNHO tarafından gönderilen cevabi yazıda, ALTAY’ın hâlihazırda elektrik enerjisi üretimine ve satışına yönelik herhangi bir elektrik santralinin ve elektrik üretimine yönelik bir faaliyetinin olmadığı, gelecekte de ilgili faaliyeti gerçekleştirmeye yönelik bir projesinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Bu doğrultuda, GÜN GÜNEŞ’in ve BİNHO’nun faaliyet

alanları arasında 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca herhangi bir yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı değerlendirilmektedir.

(27) TMSF tarafından gönderilen yazıda, 16.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi veren üçüncü teşebbüsün PORT olduğu ifade edilmiştir. Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi bakımından Türkiye’deki faaliyet alanlarına bakıldığında PORT’un, elektrik üretimi ve satışı pazarında faaliyeti bulunmamakla beraber ilgili pazarın alt pazarı olan elektrik enerjisi toptan satışı alanında ithalat lisansı aracılığıyla faaliyet gösterdiği görülmektedir. Bu doğrultuda, GÜN GÜNEŞ’in ve PORT’un faaliyet alanları arasında 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca bir dikey örtüşmenin söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Dikey örtüşmenin bulunduğu “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarına ilişkin olarak PORT’un 2024 [15] yılına ilişkin pazar payları incelendiğinde PORT’un elektrik enerjisi toptan satışı pazarında 2024 yılında elde etmiş olduğu pazar payı %(…..)’dir. Bununla birlikte pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. 2023 yılı itibarıyla elektrik enerjisi toptan satışı pazarında satış miktarı bazında; Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ’nin, İskenderun Enerji Üretim ve Tic. AŞ’nin, Emba Elektrik Üretim AŞ’nin ve Çelikler Elektrik AŞ’nin 2023 yılı itibarıyla satış miktarı bazında pazar payları sırasıyla %(.....), %(.....), %(.....) ve %(.....) olarak gerçekleşmiştir [16].

(28) Bildirim konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında dikey ilişkinin olduğu “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarında çok sayıda oyuncunun varlığı, bu anlamda pazarın parçalı bir yapı arz ettiği, ayrıca elektrik enerjisi sektörünün regülasyona tabi olduğu, PORT’un söz konusu pazarda kısıtlı bir payının bulunduğu, GÜN GÜNEŞ’in Tablo 2’de ve Tablo 3’te yer verilen “elektrik enerjisi üretimi ve satışı” pazarındaki payları ile PORT’un “elektrik enerjisi toptan satışı” pazarındaki pazar payının ihmal edilebilir seviyede olduğu hususları dikkate alındığında dikey ilişkinin herhangi bir rekabetçi endişeye mahal vermeyeceği anlaşılmaktadır. PORT bakımından gerçekleştirilecek devralma işleminin, başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmektedir.

H. SONUÇ

(29) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde bulunan Gün Güneş Enerjisi Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret AŞ’nin özelleştirilmesi işlemine ilişkin olarak;

- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un

7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu ve bu maddeye dayanılarak

çıkarılan 2013/2 sayılı “Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik

Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin 15 PORT tarafından, 2024 yılının Mayıs ayında faaliyete geçilmiş olması nedeniyle 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin bir pazar payının mevcut olmadığı ifade edilmiştir.

[16] https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-0-102/yillik-rapor-elektrik-piyasasi-gelisim-raporlari, Erişim Tarihi: 03.09.2024.

Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” uyarınca izne tabi olduğuna,

- Bununla birlikte bildirim kapsamındaki herhangi bir teklif sahibi tarafından yapılacak devralma işleminin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem niteliği taşımadığına ve işleme teklif sahipleri açısından izin verilmesinde sakınca bulunmadığına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.