Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.'nin bayilerinin bölgeler arası pasif satışlarını engelleyerek rekabeti…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER : Hilal YILMAZ, Harun ULU

C. ŞİKAYET EDEN : İsminin gizli kalması talep edilmiştir.

D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.

TOKAT

E. DOSYA KONUSU :Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin bayilerinin bölgeler arası pasif satışlarını engelleyerek rekabeti kısıtladığı iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kurum kayıtlarına 8.4.2005 tarih ve 2255 sayı ile intikal eden şikayet dilekçesinde;

- Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin (……….) bölge satış sorumlusundan

pres tuğla ürününün fiyatının istendiği,

- Üç-dört defa aramaya rağmen fiyat verilmeyince, aynı şirketin (……….) bölge

bayisinden fiyat alarak siparişin verildiği,

- Malzemelerin fabrikadan yüklenmesinden sonra, malzemenin yarı yolda

indirilmesi talimatı ile malzemenin getirilemediği,

- (……….) bölge bayisine telefon edilip bu durumun sebebi sorulduğunda, bayi

tarafından (……….) bölgesine malzeme satmasının yasak olduğunun, satarsa

bayiliğinin iptal edileceğinin söylendiği

iddia edilerek, gereğinin yapılması talep edilmiştir.

40

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.4.2005 tarih ve 2255 sayı ile giren dilekçenin sahibi şikayetçi ile 7.7.2005 tarihinde konuya ilişkin yapılan telefon görüşmesi ve incelemeler sonucunda düzenlenen 11.7.2005 tarih ve 2005-1- 32/İİ-05-HY sayılı İlk İnceleme Raporu 11.7.2005 tarih, REK.0.05.00.00-110/150 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet dilekçesinde belirtilen Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin gerçekleştirdiği iddia edilen eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlal oluşturabileceği, söz konusu iddiaların niteliğinin ve kapsamının daha ayrıntılı ve sağlıklı ortaya konabilmesi için Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş. hakkında önaraştırma açılması gerektiği ifade edilmektedir.

İ. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Olayların gelişimi şikayetçi tarafından, pres tuğla ürünü için Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin (……….) bölge satış sorumlusundan fiyat alınamaması üzerine, aynı şirketin (……….) bölge bayisinden fiyat alarak siparişin verildiği; ancak malzemelerin fabrikadan yüklenmesinden sonra, yolda indirildiği ve bu durumun sebebi (……….) bölge bayisi tarafından, (……….) bölgesine malzeme satmasının yasak olduğu, satarsa bayiliğinin iptal edileceğinin söylendiği şeklinde ifade edilmiştir. Ancak, pres tuğla ürününü üreten ve satan başka teşebbüslerin de bulunduğu dikkate alındığında, ürünün alternatif temin kaynaklarının varlığı nedeniyle rekabetin kısıtlanmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, şikayetçi ilk ürün talebini gerçekleştirdiği Harun Yüksel Toprak San. Tic. A.Ş.’nin (………) bölge satış sorumlusundan ihtiyacı olan ürünü daha sonra temin etmiştir.

J. SONUÇ

70

Şikayetin niteliğine, düzenlenen rapora göre; başvuru konusuna ilişkin olarak önaraştırma ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

14. 07. 2005 tarih, 05-47 / 672 – 173 sayılı Kurul Kararı’na

FARKLI GEREKÇE

13.07.2005 tarih ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 3. maddesi ile, 4054 sayılı Kanun’un 22. maddesi ;

“Rekabet Kurulu, biri Başkan, biri İkinci Başkan olmak üzere toplam yedi üyeden teşekkül eder” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca, Rekabet Kurulu’nun mevcut üye sayısı bugün itibarıyla 8 olmasına rağmen, üye sayısı 7’ ye düşünceye kadar toplantıların 8 üyenin katılımı ile yapılacağına dair geçici bir hükme de yer verilmemiştir.

Karar nisabı da aynı yasanın 5. maddesinde 7 üye için belirlenmiş olup, bu sayının 8 üye için kıyasen uygulanması mümkün değildir.

Bu nedenle, 5388 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih olan 13.07.2005 tarihinden itibaren Kurul toplantılarının en fazla 7 üyenin katılımı ile yapılması gerektiği kanaatında olduğumuzdan, 8 üyenin katılımı ile toplantı yapılması usule aykırı ise de, esas yönünden kararın sonucuna katılıyoruz.

Tuncay SONGÖR Süreyya ÇAKIN

İkinci Başkan Kurul Üyesi

FARKLI GEREKÇE

(14.07.2005 tarihli Kurul Toplantısı Kararları)

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun’un bazı maddeleri, 5388 sayılı ve 02.07.2005 tarihli Kanun’la değiştirilmiş ve değişiklik yapan Kanun 13.07.2005 tarihli ve 25874 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

5388 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi ile 22 nci madde değiştirilmiş ve Rekabet Kurulu, Başkan ve İkinci Başkan dahil toplam yedi üye olarak öngörülmüştür. Halen üye sayısı sekiz olmasına karşın, kaldırılan kontenjanlardan gelen üyelerin sürelerinin sonuna kadar devam edeceklerine dair açık bir hüküm konulmadığı gibi, Kurulun toplantı ve karar yeter sayıları yedi üye sayısına göre düzenlenmiştir. Öte yandan toplantı ve karar yeter sayıları, yedi üyeye göre belirlenmiş olmakla birlikte, bir geçici madde ile sekiz üyede ne şekilde olacağı belirlenmediğinden, Kurulun toplanması ve karar almasında hukuki tartışmalar ortaya çıkmıştır. Ayrıca 51 inci maddede Kanun’un 5 inci maddesi ile yapılan değişiklikle de 47 nci madde ve 51 inci madde düzenlemeleri arasında uyumsuzluk oluşturmuştur.

Gündemde yer alan konuların esasına ilişkin sonuçlara katılmakla birlikte, alınan kararların sıhhatinin hukuki tartışmalara neden olmamasını teminen ve eksiklik ve düzenlemeler arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi amacıyla gerekçelerimi belirtiyorum:

Öncelikle, Kurul Toplantısında ve alınan kararlarda ortaya konan ve Kurulun mevcut sekiz üye yerine yedi üye ile toplanması gerektiği şeklindeki görüşe neden olan, açık düzenleme eksikliğinin Kanun’un 6 ncı maddesiyle aşılabildiğini düşünüyorum. Şöyle ki, 6 ncı maddeyle Kanun’a eklenen geçici 4 üncü madde; “Kurul Üye sayısı yediye ininceye kadar boşalan üyelikler için seçim ve atama yapılmaz.” hükmünü öngörmektedir. Bu hükümle, dolaylı biçimde sekiz üyenin mevcudiyeti ve “Sekiz Üyeli Kurul” kabullenilmiş olmaktadır.

İkinci olarak, mevcut üye sayısı ve toplantı ve karar yeter sayılarındaki indirime bağlı olarak bazı hallerde hukuki tartışmalar ortaya çıkmaktadır. Değişiklik, üye sayısını yediye düşürürken, yeter sayıları doğal olarak yedi üzerinden düzenlemiş, fakat sekiz üye ile devam süresince bir geçici hüküm veya ayrı bir yeter sayısı düzenlemesi öngörmemiştir. 51 inci maddenin değişik haliyle, Kurul nihai kararlar için en az beş üyenin katılımı ile toplanıp, en az dört üyenin aynı yönde oy kullanmasıyla karar alabilecektir. Herşeyden önce sekiz kişilik bir Kurulda, öngörülen dört üyeye dayalı karar yeter sayısının çoğunluk oluşturmadığı için uygun olmadığı açıktır. Özellikle dört dört oylamalarda sorun

çıkabilecektir. Bunun 4054 sayılı Kanun’un mevcut 51 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmüyle (Başkan üstün oyu ile) aşılabileceği ileri sürülebilecekse de, bu hükmün genel bir hüküm değil, istisnai bir düzenleme olduğu ve her toplantı ve gündem maddesi için uygulanması düşünülerek getirilmediği bilinmektedir.

Düzenlemelerle ilgili olarak belirtilmesi gereken bir diğer nokta da, yeter sayılara ilişkin 51 inci maddede getirilen düzenlemenin, özellikle 47 nci maddenin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle ve 49 uncu madde hükmüyle uyumsuzluğa yol açmasıdır. Sözlü Savunma Toplantısı yapılan konuların görüşüldüğü karar toplantılarında 51 inci madde hükümleri açısından tartışmalı durumlar ortaya çıkabilecektir.

Yürürlük tarihini izleyen toplantılarda alınan ve alınacak kararların hukuki tartışmalara neden olmaması açısından, gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla görüşlerimi ve gerekçelerimi belirtiyor ve alınan kararların esasına ilişkin sonuçları paylaşıyorum.

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ

Kurul Üyesi