İflas halindeki Sartid a.d.'nin US Steel Balkan d.o.o. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-1-56 (Devralma)

Karar Sayısı: 03-28/341-142

Karar Tarihi: 1.5.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y)

Üyeler: A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR, M.Sıraç ASLAN

B- RAPORTÖRLER : M. Ömür PAŞAOĞLU, H. Deniz KARAKOÇ

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - US Steel Balkan d.o.o.

Temsilcisi: Av. Turgan GÜRMEN

Mete Cad. No: 18/5 34437

Taksim-İstanbul

D- TARAFLAR: - US Steel Balkan d.o.o.

Bulevar Avnoja 8, 110 70 Novi Belgrad

SIRBİSTAN KARADAĞ

- Sartid a.d.

12, Gronska Str. Smerevedo 11300

SIRBİSTAN KARADAĞ

E- DOSYA KONUSU: İflas halindeki Sartid a.d.’nin US Steel Balkan d.o.o. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.4.2003 tarih ve 1596 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 24.4.2003 tarih 2003-1-56/Öİ-03-MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 28.4.2003 tarih, REK.0.05.00.00/48 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu işlemin ciro eşiği itibarıyla 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olduğu ve devralma işleminin, hakim durum yaratıcı ya da hakim durumu güçlendirici nitelikte olmadığı, bu nedenle devralmaya izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

REKABET KURUMU 1

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. US Steel Balkan d.o.o. (USS Balkan)

USS Balkan, esas olarak çelik pazarında faaliyet gösteren U.S. Steel Corporation tarafından kontrol edilen, Sırbistan’da yerleşik bir şirkettir. Devralma işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla kurulmuş olan USS Balkan’ın devralma işlemi öncesi herhangi bir faaliyeti mevcut değildir. U.S. Steel Corporation’ın USS Balkan dışında bir başka bağlı kuruluşu ise Slovakya’da kurulu US Steel Kosice s.r.o. (USS Kosice)’dur. U.S. Steel Corporation’ın Türkiye’de herhangi bir bağlı kuruluşu bulunmamakta olup, Türkiye’deki pazar payı da ihraç yoluyla gerçekleştirdiği satışlardan kaynaklanmaktadır.

H.1.2. Sartid a.d. (Sartid)

Sırbistan’da kurulu Sartid'in Türkiye pazarında bir iştiraki bulunmamakta ve iflastan önceki pazar payını ihraç yoluyla yaptığı satışlardan elde etmektedir. Dosya mevcudu bilgilerden, iflas halindeki teşebbüsün kontrolünün Belgrad Ticaret Mahkemesi tarafından atanan iflas idaresinde olduğu anlaşılmaktadır.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Sartid, sıcak haddelenmiş sac ürünleri, kireç taşı madenciliği, kalıp ve preslenmiş çelik üretimi ve taşımacılık alanlarında faaliyet göstermektedir. USS Balkan şirketini kontrol eden U.S. Steel Corporation (US Steel) ise yassı çelik pazarında faaliyet gösteren bir teşebbüstür.

US Steel, Türkiye pazarındaki faaliyetlerini USS Kosice vasıtasıyla yürütmektedir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı değerlendirilirken, USS Kosice ile Sartid’in ürettiği ve Türkiye pazarına ihraç ettikleri ürünler dikkate alınmıştır.

USS Kosice’nin, Türkiye pazarına satışını yaptığı ürünler ve bu ürünlere ilişkin 2002 yılı satış rakamları aşağıda sunulmuştur.

Tablo 1- USS Kosice’nin, Türkiye Pazarına Satışını Yaptığı Ürünler

ve Satış Rakamları

Ürün Türü Miktar (ton) Satış Değeri (Trilyon TL)

Soğuk haddelenmiş sac 9 976 4,40

Sartid’in Türkiye pazarına satışını yaptığı ürünler ve bu ürünlere ilişkin 2002 yılı satış rakamları ise aşağıda yer almaktadır.

REKABET KURUMU 2

Tablo 2- Sartid'in, Türkiye Pazarına Satışını Yaptığı Ürünler ve Satış Rakamları

Ürün Türü Miktar (ton) Satış Değeri (Trilyon TL)

Sıcak haddelenmiş sac 9 974 3,37

Soğuk haddelenmiş sac 1 652 0,61

TOPLAM 11 626 3,98

Yukarıdaki veriler ışığında, her iki üreticinin de Türkiye pazarında yassı çelik ürünleri grubuna giren “soğuk haddelenmiş sac ve sıcak haddelenmiş sac” ürünleri ile ilgili faaliyet gösterdikleri görülmektedir.

Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, Sartid’in yukarıda sayılan ürünler dışında “teneke” üretimi yaptığı, ancak bu ürünü Türkiye’ye ihraç etmediği, buna karşılık US Steel’in Türkiye’ye teneke satışının bulunduğu anlaşılmıştır. Devralma işlemini gerçekleştirecek olan US Steel’in Türkiye teneke pazarında faaliyette bulunduğu ve halihazırda Türkiye’de satışı olmamasına rağmen Sartid’in teneke üretim kapasitesine sahip olacağı göz önüne alınarak, teneke pazarı da değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Demir cevherinin ve/veya hurdanın yüksek sıcaklıkta fırınlarda işlenmesiyle farklı kalınlıklarda sıcak sac elde edilmektedir. HR olarak da adlandırılan sıcak sac yassı çelik ürünlerinin başlangıç formudur. Türkiye'de tek HR üreticisi Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir)'dir. US Steel’in Türkiye’ye satışını yaptığı kalınlığı 2-10 mm değişen sıcak haddelenmiş sac ürünleri, genel konstrüksiyon ve otomotiv endüstrisi ile gemi, basınçlı kap, tarım araçları, boru ve LPG tüpü imalatında kullanılmaktadır.

Rulo halinde satılan HR’nin rulo açma işleminden sonra asitlenerek temizlenmesi, yağlanması ve yeniden sarılmasıyla DKP elde edilmektedir. DKP’den ürünün fiziksel ve mekanik özellik kazandığı haddeleme (sacın bir taraftan gerilirken diğer taraftan preslenmesiyle inceltilmesi) işleminden sonra FH olarak adlandırılan soğuk haddelenmiş sac elde edilmektedir. Bu aşamada DKP %70-80 oranında inceltilmektedir. Ancak bunun bir anda yapılması ürüne zarar verebileceğinden, işlem dört-beş defa tekrarlanmakta ya da sac aynı presin içinde bir defadan fazla gezdirilmektedir. FH tane (molekül) büyüklüklerinin ve mekanik özelliklerinin istenen seviyeye getirilmesi için tavlama fırınlarında 72-80 saat ısıl işleme tabi tutulmakta, nihai yüzey ve mekanik özellikleri kazandırılmak amacıyla düşük oranda (%5-10) inceltilerek CR denilen soğuk sac elde edilmektedir. CR çoğunlukla rulolar halinde ticareti yapılan, farklı et kalınlıklarında inceltilmiş ve uygun koşullarda saklanmaması halinde kolayca pas tutabilecek bir üründür. Taraflar kalınlıkları 0,35-3 mm arasında değişen soğuk haddelenmiş sac ürünlerini üretmekte olup, söz konusu ürünler dayanıklı ev aletleri, büro, mefruşat ve mutfak eşyaları üretimi ile, otomotiv endüstrisi ve genel konstrüksiyonda kullanılmaktadır.

Soğuk haddelenmiş ürünler pasa karşı dayanıklı değildir. Bu nedenle, CR’nin metalle kaplanmasıyla paslanmaya karşı koruma sağlanmaktadır. CR’nin çinko kaplanmasıyla galvanizli sac, kalay ile kaplanmasıyla teneke elde edilmektedir. Yaklaşık 0,5 mm kalınlığında ve 600 mm genişliğinde üretilen tenekeler, konserve, salça, yağ, peynir, meşrubat, boya, kimyasal ve aerosol kutuları, meşrubat ve

REKABET KURUMU 3

kavanoz kapakları, oyuncak ve kırtasiye gereçleri gibi birçok endüstriyel ürünün imalatında kullanılmaktadır.

Söz konusu ürünlerin sac kalınlığının ve işlenme özelliklerinin, dolayısıyla kullanım alanlarının birbirinden farklı olması, aralarında bir ikamenin mümkün olmadığına işaret etmektedir. Bu nedenle, adı geçen ürünler ayrı birer pazar olarak nitelendirilmiş, devralma işlemi kapsamındaki ilgili ürün pazarları “Sıcak Haddelenmiş Sac”, “Soğuk Haddelenmiş Sac” ve “Teneke” şeklinde tespit edilmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Her iki teşebbüsün de ihraç ettikleri ürünlerin Türkiye genelinde pazarlanması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; US Steel’in kontrolünde olan USS Balkan’ın, Sartid’i, iflas idaresi tarafından her türlü hukuki yükümlülüklerinden, borçlarından, bağlantılarından, sorumluluklarından ve üçüncü kişilerin haklarından Sırbistan mevzuatı hükümlerince arındırılmasını takiben devralacağı anlaşılmıştır Devralma işleminin kapsamına Sartid’in tüzel kişiliğinin yanı sıra iflas halinde olan aşağıdaki bağlı kuruluşları da dahil edilmiştir.

1. Sartid-Beli Limovi (Sac üretimi ile iştigal etmektedir.)

2. Slobodna Zona Smederevo (Serbest ticaret bölgesinde ticari faaliyet ve

gayrimenkullerin idaresi işlemlerini yapmaktadır.)

3. Stara Zelezara (Kalıp ve preslenmiş ürünler üretmektedir.)

4. Sartid Luka (Nehir ve göl taşımacılığı, depolama yapmaktadır.)

5. Sartid-Spin (Profesyonel rehabilitasyon ve özürlülere iş bulma faaliyeti

yapmaktadır.)

6. Sartid Veljko Dugosevic (Kireç taşı madenciliği yapmaktadır.)

(2)-(6) arasında sayılı bentlerde yer alan faaliyetler, Türkiye pazarında etkisi bulunmadığından, değerlendirme dışında bırakılmıştır.

Kontrol değişikliğinin gerçekleşeceği Sartid’in USS Balkan tarafından devralınması işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi kapsamında bir devralmadır.

Teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki ciroları aşağıda sunulmuştur.

Tablo 3- İlgili Ürün Pazarlarındaki Cirolar (Trilyon TL)

Soğuk haddelenmiş sac ve teneke pazarlarında ciro eşiği aşılmamakla birlikte, sıcak haddelenmiş sac pazarında toplam cironun 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde belirlenen 25 trilyon TL.’lik eşiği aşması nedeniyle söz konusu işlem aynı madde gereğince izne tabi bir devralmadır.

Türkiye sıcak haddelenmiş sac pazarında ve teneke pazarında yalnızca Erdemir, soğuk haddelenmiş sac pazarında ise Erdemir’in yanısıra Borusan Holding

REKABET KURUMU 4

A.Ş.’ne bağlı Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Borçelik)’nin de üretim yaptığı tespit edilmiştir. Bu teşebbüsler dışında Türkiye’de üretim yapan başka teşebbüs bulunmamakla beraber, ilgili ürün pazarlarında ithalatın yoğun olduğu görülmektedir. Adı geçen teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki payları tahmini olarak aşağıdaki şekilde ortaya çıkmaktadır.

Tablo 4- İlgili Ürün Pazarlarında Diğer Kuruluşların Payları (%)

Ürünler Erdemir Borçelik US Diğer

Steel+Sartid

Sıcak haddelenmiş sac……. -…….…….

Soğuk haddelenmiş…….…….…….…….

sac

Teneke……. -…….…….

Yurtiçi yassı çelik tüketiminin ortalama olarak yarısını tedarik eden Erdemir ve Borçelik'in gerek üretim teknolojileri gerekse insan kaynakları açısından sektörün lider kuruluşları olduğunu söylemek mümkündür. Öte yandan endüstri, ithalat rakamlarının da gösterdiği şekilde önemli ölçüde global rekabetle karşı karşıyadır. Pazara giriş koşulları bakımından hukuki ve ekonomik bir engel bulunmayan endüstride, US Steel ve Sartid teşebbüsleri arasındaki devir işleminin ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılmasına ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesine ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

I- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; bildirim konusu devralma işleminin tarafların Türkiye sıcak haddelenmiş sac pazarındaki toplam ciroları yönüyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı"Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, bununla beraber 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratmak veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmek suretiyle ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla Sartid a.d.’nin US Steel Balkan d.o.o. tarafından devralınması işlemine izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 5