İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. Öz-Sel Ecza Depoları ve Paz.

Menfi Tespit ve Muafiyet08-56/902-361Karar tarihi: 25.09.2008Yayımlanma tarihi: 24.12.2008

Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. Öz-Sel Ecza Depoları ve Paz. A.Ş., Beşer Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti. ve İmtaş Ecza Deposu ve Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan İhale Satış Sözleşmesi'ne bireysel muafiyet verilmesi talebi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
08-56/902-361
Karar tarihi
25.09.2008
Yayımlanma tarihi
24.12.2008
Karar türü
Menfi Tespit ve Muafiyet

Karar metni

8 sayfa · 20.859 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2008-1-84(Muafiyet)
Karar Sayısı: 08-56/902-361
Karar Tarihi: 25.9.2008

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN,

Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

B. RAPORTÖRLER: Hakan Deniz KARAKOÇ, Seda Nurtaç FİRENGİZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. Ve Tic. Şti.

Temsilcisi Av. Efser Zeynep Özeren

Yüksel Karkın Küçük Hukuk Bürosu

Büyükdere Cad. No:127 Astoria A Kule Kat:5-6

Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR: - Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. Ve Tic. Şti

Ertürk Sok. Keçeli Plaza No:13 Kavacık 34810

Beykoz/İstanbul

- Öz-Sel Ecza Depoları ve Paz. A.Ş

Yukarı Dudullu, Bayraktar Cad. Söyleşi Sok. No:6

Ümraniye/İstanbul

- İmtaş Ecza Deposu ve Gereçleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Halide Edip Adıvar Cad..No:92/A Bozyaka/İzmir

- Beşer Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti.

Altınevler Mahallesi Plevne Caddesi Aslanağzı Sokak

NO:3 Beşer İş Merkezi 06350 Mamak/Ankara

E. DOSYA KONUSU: Johson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. Öz- Sel Ecza Depoları ve Paz. A.Ş., Beşer Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti. ve İmtaş Eca Deposu ve Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan İhale Satış Sözleşmesi’ne bireysel muafiyet verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.7.2008 tarihinde 4463 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 22.8.2008 tarih ve 5549 sayılı üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 5. maddeleri ile 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18.9.2008 ve 2008-1-84/MM-08-HDK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 19.9.2008 tarihli, REK.0.05.00.00-130/165 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

Sayfa 2

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Öz-Sel Ecza

Depoları ve Paz. A.Ş., Beşer Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti. ve İmtaş Ecza Deposu

ve Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan İhale Satış Sözleşmesi’ne

3.1.3. ve 3.2.7. maddelerinde yer alan hükümler nedeniyle menfi tespit belgesi

verilmesinin mümkün olmadığı,

- İlgili ürün pazarında %40’lık pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, Sözleşmenin

2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı,

- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması

nedeniyle, Sözleşmeye bireysel muafiyet tanınması gerektiği,

- Ancak 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre tanınan muafiyetinin 5 yıllık

süreyle sınırlandırılmasının yerinde olacağı

İfade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Johnson) Johnson and Johnson Grubu tıbbi araç-gereçler, hastalıkların teşhisi, tüketici sağlığı ve ilaç alanlarında ürün ve hizmet üreten bir şirkettir. Dünya çapında 57 ülkede 250’den fazla iştiraki bulunmakta olup 2007 yılı dünya cirosu 61,1 milyar USD olarak gerçekleşmiştir.

Halihazırda Türkiye'de ana şirketin faaliyet alanları ile benzer faaliyetleri bulunan Johnson Türkiye’nin ise hisselerinin %93’üne Johnson and Johnson (ABD), %7’sine ise Johnson and Johnson (International) sahiptir.

H.1.2. Öz-Sel Ecza Depoları ve Paz. A.Ş. (Özsel)

İlaç dağıtımı alanında faaliyette bulunan Özsel’in 2007 yılı cirosu (………………) YTL’dir.

H.1.3. Beşer Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Beşer)

İhale ecza deposu olarak Türkiye genelinde devlet, üniversite hastaneleri ve özel hastanelerin açmış olduğu ilaç ve serum ihalelerine iştirak eden Beşer’in 2007 yılı toplam cirosu (………………) YTL’dir.

H.1.4. İmtaş Ecza Deposu ve Gereçleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (İmtaş)

90

Tıbbi malzeme alım, satımı ile ilaç dağıtımı alanında faaliyet gösteren İmtaş’ın 2007 yılı cirosu (………………) YTL’dir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde, “üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar olarak tanımlanan” dikey

Sayfa 3

anlaşmaların Tebliğ kapsamında olduğu ve Tebliğle sağlanan muafiyetin ilgili pazardaki payın %40’ı aşmaması durumunda uygulanacağı ifade edilmektedir. Bu nedenle, dosya bakımından esas değerlendirmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında düzenlenen grup muafiyetine göre mi, yoksa 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen bireysel muafiyet kapsamında mı yapılacağının belirlenmesi için ilgili pazarın tanımlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Bildirim konusu anlaşmanın bir tarafı Johnson, diğer tarafı ise belirlenmiş bölgeler için Özsel, Beşer ve İmtaş Ecza Depolarıdır. Dolayısıyla 2002/2 sayılı Tebliğ’in 3(h) maddesinde “Sağlayıcının anlaşma konusu malları veya hizmetleri, kendi kullanımı veya yeniden satışı amacıyla Türkiye içerisinde sadece bir alıcıya satmasına yönelik doğrudan veya dolaylı yükümlülük” şeklinde tanımlanan tek alıcıya sağlama yükümlülüğü işbu olayda söz konusu değildir. Bu nedenle, Tebliğ’in 2. maddesinde belirlenmiş olan %40’lık pazar payı eşiğinin aşılıp aşılmadığı değerlendirilirken, maddenin ikinci fıkrası uyarınca sağlayıcı taraf olan Johnson'ın ilgili pazardaki payına bakılmadır.

Beşeri ilaç sektörü, çok sayıda alt pazardan oluşmakta olup ilgili ürün pazarlarının belirlenmesinde çeşitli kriterlere başvurulmaktadır. Bunlardan bazıları ilaçların tedavi edici özellikleri, formları, içerdikleri etken maddeler ve bunların miktarları; ilaçların orijinal olup olmaması (orijinal-jenerik ilaç ayırımı) ve reçeteli veya reçetesiz satılabilmesidir. Her bir kriter değerlendirmenin kapsamına göre ele alınmakta ve ilgili ürün pazarı tanımları bu çerçevede yapılmaktadır.

AB Komisyonu, terapötik açıdan birbiriyle ikame edilebilen ilaçların yer aldığı ATC (Anatomical Therapeutic Classification)’nin üçüncü seviyesini pazar tanımlamalarında bir başlangıç noktası olarak ele almaktadır. Bununla birlikte, Komisyon’un birçok kararında, ATC-3 sınıfının pazar tanımlamak için her zaman tek başına yeterli bir temel oluşturmadığı ifade edilerek, daha dar pazar tanımlarına (ATC-4 gibi) başvurulduğu da görülmektedir. Rekabet Kurulu tarafından da Komisyonun yaklaşımına benzer bir yaklaşımı benimsemiş ve beşeri ilaç sektörüne yönelik incelemelerde (özellikle birleşme ve devralmaların değerlendirilmesinde) pazar tanımlanırken ATC-3 sınıfı başlangıç noktası olarak kullanmış ve duruma göre daha dar pazar tanımları da yapılmıştır.

ATC sınıflandırması, hiyerarşik bir yapı içermekte ve 16 temel kategoriden oluşmaktadır (A, B, C, D, … olarak). Buna göre, gruplar genelden özele doğru sıralanmakta ve her bir kategoride dörder seviye bulunmaktadır. Bunlardan birinci seviye en genel (ATC-1), dördüncü veya beşinci seviye ise en detaylı olanıdır. Komisyon’un ve Rekabet Kurumu’nun yararlandığı üçüncü seviyede (ATC-3) ilaçlar tedavi edici/farmasötik özelliklerine göre gruplandırılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) ATC sınıflandırmasında 5. seviye etken maddeleri içermekteyken EphMRA’nın sınıflandırmasında en alt seviye olan 4. basamakta birden fazla etken maddeyi içeren gruplar bulunabilmektedir. Bu nedenle ilaç sektöründe ilgili pazara tanımında esas alınan ATC sınıflandırması anlamında kesin bir belirlilik bulunmadığından etken madde pazarına ilişkin tanımda herhangi bir ATC sınıfına atıf yapmak kimi durumlarda söz konusu olamamaktadır.

İlaç harcamalarının önemli bir kısmını karşılayan Sosyal Güvenlik Kurumu ve Maliye Bakanlığı’nın yürütmekte olduğu eşdeğer fiyat uygulaması etken madde esaslı sınıflandırmaya uygundur. Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun çıkardığı sırasıyla Bütçe Uygulama Tebliği ve Sağlık Uygulama Tebliği ile çerçevesi çizilen eşdeğer fiyat uygulamasında, ilaçlar içerdikleri etken maddelere göre sınıflandırılmakta

Sayfa 4

ve fiyatı en düşük olan ilacın fiyatı baz alınarak bunun %22 fazlasına kadar olan banttaki ilaçların fiyatlarının tamamı katılım payı hariç olmak üzere ilgili kurumlar tarafından ödenmektedir. Tespit edilen bandın üzerinde kalan ilaçlarda, tutarın bant üzerinde kalan kısmı ise tüketici/hasta tarafından karşılanmaktadır.

Bildirim konusu anlaşmada, sağlayıcı seviyesinde faaliyet gösteren Johnson ile dağıtıcı seviyesindeki depoların kamu ve özel sağlık hizmet birimlerinin açtığı ihalelere yönelik olarak çalışma koşulları düzenlenmektedir. İhaleler, genellikle çok sayıda ürünün temin edilmesi için ve her bir kalemde etken maddenin yanında form ve doz da belirtilerek açılmaktadır. Buna bağlı olarak bir ihale kaleminde, farklı etken maddeli ürünler için ve hatta aynı etken maddeli olmakla birlikte, farklı form ve dozda ürünler için teklif verilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla farklı etken maddeli ürünlerin rakip konumda olmadığı ilaç alımı ihaleleri bakımından ilgili ürün pazarı tanımının, etken madde esasına göre yapılması isabetli olacaktır.

Bildirim konusu İhale Satış Sözleşmesi (Sözleşme), Johnson firmasının Türkiye pazarında ruhsatına sahip olduğu risperidon etken maddeli Risperdal isimli ürünün farklı formlarının devlet ve özel hastane ihalelerindeki satış ve pazarlanması faaliyeti ile ilgilidir. Risperidon etken maddeli ürünler akut ve kronik şizofrenik psikozlarda ve diğer psikotik durumlarda kullanılır. Söz konusu etken maddeli ürün 2007 yılının sonuna kadar yalnızca Johnson firması tarafından Türkiye pazarına sunulmaktayken 2007'nin sonundan itibaren Fako Actavis İlaçları A.Ş. (Rixper), EGİS İlaçları Ltd. (Rileptid) ve Medikare İlaç ve Sağlık Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Risfamed) isimli teşebbüsler tarafından da pazara sunulmaya başlanmıştır. Halihazırda, başvuru sahibi Johnson'ın da içlerinde yer aldığı 4 teşebbüs tarafından üretilen “risperidon etken maddeli ürünlerden oluşan pazar” ilgili ürün pazarı olarak değerlendirilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

180

İlgili ürün pazarının tanımlanması ve pazar paylarının hesaplanmasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede anlaşma konusu risperidon etken maddeli ürünler dikkate alınmıştır. Buna bağlı olarak beşeri ilaç sektörünün sağlayıcı seviyesine yönelik diğer incelemelerde olduğu gibi bu dosyada da, ortada bölgesel pazarlar belirlenmesini gerektirecek bir unsur bulunmadığı için, ilgili coğrafi pazar “Türkiye pazarı “olarak kabul edilmiştir.

H.3. Değerlendirme

H.3.1. İhale Satış Sözleşmesinin (Sözleşme) Niteliği

190

Bildirim konusu Sözleşme, risperidon etken maddeli Risperdal isimli ilacın Türkiye pazarındaki ruhsat sahibi olan ve bu ilacı üretip pazarlayan Johnson ile söz konusu ilacın Devlet ve Üniversite hastaneleri ile özel hastanelere ihale yolu ile satışını gerçekleştirecek olan Özsel, Beşer ve İmtaş Ecza Depoları arasında 4.7.2008 tarihinde ayrı ayrı olarak imzalanmıştır. Sözleşmenin kapsamı aşağıdaki gibi ifade edilmiştir:

"- Devlet ve Üniversite Hastaneleri için Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre açılacak ihaleler ve/veya doğrudan teminler kapsamında alımı ve

- Özel Hastanelerin her türlü alımları."

200

Sözleşmenin 3.1.3. nolu maddesine göre belirlenmiş bölgelerde taraf depolara Risperdal'in ihale seviyesindeki satışları için münhasırlık tanınmış, buna karşılık

Sayfa 5

depoların ihalelere aynı etken maddeli başka ürünler ile katılmalarına da sınırlama

1 2

getirilmiştir (Madde 3.2.7.). Grup ihaleleri ile acil ve toplu alımlar Sözleşme dışında bırakılmıştır.

Sözleşmenin 5.1. maddesi uyarınca Sözleşmelerin geçerlilik süresi 1 yıldır ve 6'şar aylık dönemlerde kendiliğinden yenilecektir. Sözleşmelerin süresi her halükarda 5 yılı geçmeyecek olup 5. yılın sonunda başka bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erecektir.

H.3.2. Menfi Tespit ve Grup Muafiyeti Değerlendirmesi

Sözleşme ile yukarıda da değinildiği gibi, gerek Johnson'a gerekse de Özsel, Beşer ve İmtaş'a ilgili ürün ve bölgelere ilişkin münhasırlıklar getirilmiştir. Söz konusu münhasırlıklar nedeniyle Sözleşmeye menfi tespit belgesi verilmesi uygun görülmemektedir.

Risperidon etken maddeli ürünler 2007 yılının sonuna kadar yalnızca Johnson tarafından Risperdal markası altında pazara sunulmuştur. Doğal olarak da bu ürünlere ilişkin hastane ihalelerine de yalnızca Johnson katılmıştır. Ne var ki, Medikare'nin 17.12.2007 tarihinde, Fako-Actavis'in 28.12.2007 ve EGİS'in 1.1.2008 tarihinde farklı markalar altında risperidon etken maddeli ilaçlar pazarına girmesi ile pazarın gerek perakende satış seviyesinde gerekse de hastane ihaleleri seviyesinde rekabet ortamı oluşmuştur. Ancak yukarıda adı geçen teşebbüslerin pazara giriş tarihleri de göz önüne alındığında her ne kadar 2008 yılında pazarda belirli bir rekabetçi yapının oluştuğu kabul edilse bile 2007 yılında herhangi bir rekabetin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Johnson'un 2007 yılına ilişkin ilgili pazardaki payı 2002/2 sayılı Tebliğde aranan Pazar payı eşiğinin oldukça üzerindedir (bu oran yaklaşık %(…)'dür). Bu nedenle, Sözleşme 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamamaktadır.

H.3.3. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve

iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması

Johnson'ın bölge depoları vasıtasıyla ihalelere katılması, Johnson ve depolar bakımından önemli faydalar yaratacaktır. Ancak Kanunun 5. maddesinin (a) bendinde ifade edilen faydanın ekonomiye somut bir katkı sağlaması koşulu aranmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, bölgelerde tek bir deponun Johnson adına ihaleleri takip etmesi ve bütün ihalelere katılması arzın devamlılığının sağlanmasına katkıda bulunacağı şeklinde değerlendirilmektedir. Bunun yanında kazanılan ihalelerde ürünlerin hastanelere istenen koşullarda ve sürelerde sunulması kolaylaşacaktır. Ayrıca ihale piyasasına ilişkin düzenli bilgi akışına sahip olacak olan Johnson'ın buna uygun üretim planlaması yapması da mümkün olabilecektir. Sonuçta miadı geçen ilaçların yanı sıra artan stok bulundurma maliyetlerinin ortaya çıkaracağı fiyat artışlarının önüne geçilmiş olacaktır. Bu durum da nihai olarak, en büyük ilaç alıcısı konumundaki kamunun yükü azalmış olacaktır.

250

[1] Grup İhaleleri: Hastaneler tarafından düzenlenen, farklı ilaç firmalarına ait birden fazla ürünün tek bir liste üzerinden alımının yapıldığı ihalelerdir.

[2] Toplu Alım İhaleleri: Sağlık Bakanlığı tarafından hastaneler ve sağlık ocaklarının ilaç ihtiyaçlarını karşılamak için ülke çapında veya belirli bir bölgede yapılan ihalelerdir.

Sayfa 6

Yukarıda ifade edilen değerlendirmeler dikkate alındığında, Sözleşme ile kurulması planlanan münhasır sistemin, malların üretimi ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şartını yerine getirdiği anlaşılmaktadır.

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bağlamında rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmaya muafiyet tanınabilmesi için ekonomik iyileşme ve gelişmelerden tüketicilerin de yararlanabilmesi gerekmektedir. Kanun’un 5. maddesinde, tüketiciye söz konusu yararın ne ölçüde yansıtılması gerektiğine ilişkin açık bir ifadeye yer verilmemiş olmakla birlikte madde gerekçesinde “Bu yararlı etkinin tüketiciye yansımayarak, sadece firma karları olarak kalması halinde muafiyet uygulanmayacaktır. Ortaya çıkan yarardan tüketicinin adil bir pay alması suretiyle Rekabet Hukukunun sosyal yönü de ortaya çıkacaktır.” denilmek suretiyle açıklanmaktadır.

Tüketiciye yansıtılabilecek yararların başında; hastanelerin, ilaç alım ihaleleri sonucu oluşacak fiyatlarda bir avantaj sağlayıp sağlamayacağı önemli görülmektedir. Bununla beraber tüketiciler açısından arzın devamlılığının da önem taşıdığı söylenebilecektir. Bildirim formunda, söz konusu Sözleşmelerin uygulamaya geçmesi ile Türkiye genelindeki ihalelerin öncekine nazaran daha etkin bir biçimde takip edilebileceği ve böylelikle Johnson ürünlerinin hastanelerde bulunurluğunun artmasının söz konusu olabileceği ifade edilerek, hastaların daha düşük maliyetlerle tedavi edilebileceği belirtilmektedir. Bu çerçevede, Johnson Sözleşme tarafı depolara %5 ıskonto sağlamayı taahhüt ederek söz konusu fiyat düşüşlerini ilk aşamada doğrudan sağlamış olacaktır. Bunun dışında Sözleşme neticesinde ortaya çıkması muhtemel olan; kalitenin ve ürün çeşitliliğinin artırılması, yeni mal veya hizmetlerin sunulması ve mal ya da hizmet arzında devamlılığının sağlanması gibi ekonomik faydalar da, tüketicilerin elde edeceği menfaatler kapsamında değerlendirilebilecektir.

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması

Bu koşulun temelinde, piyasada etkin rekabetin bulunmadığı durumlarda, anlaşmadan beklenen ekonomik yararların gerçekleşmeyeceği veya anlaşmanın meydana getireceği yararların zararlardan fazla olmayacağı varsayımı yatmaktadır. Gerçekten de, teşebbüslerin piyasadaki rekabet baskısından uzaklaşmaları, anlaşmadan beklenen ekonomik yararların gerçekleşmemesine yol açacaktır.

290

Sözleşmeye konu Risperdal isimli ilacın halihazırda 3 adet jeneriği bulunmaktadır. Söz konusu jeneriklerin mevcudiyeti hastane ihaleleri pazarında belirli bir rekabet ortamının bulunduğunun en önemli göstergelerinden birisidir. Diğer bir ifade ile hastane ihalelerinde etken madde çerçevesinde ihalelere çıkıldığından alıcılar en azından 4 adet birbirinin eşdeğeri ilaç arasından fiyat unsurunu da göz önüne alarak değerlendirme yapabilecektir. Nitekim, Johnson da Bildirim Formunda, ortaya çıkan yeni pazar yapısında daha iyi rekabet edebilmek amacıyla münhasır ihale depoları ile çalışmayı tercih ettiğini bildirmiştir. Bilindiği gibi hastane ihale pazarında üreticiler arasındaki rekabet, depolar arasındaki rekabetten daha etkindir. Bunun en önemli nedenlerinden birisi de üretici teşebbüslerin bu alanda rekabet edebileceği kar marjının depoların rekabet edebileceği kar marjından çok daha yüksek olmasıdır. Özellikle birden fazla üreticinin bulunduğu bir durumda fiyatlardaki düşüşler tek üretici-birden fazla depo

Sayfa 7

durumdaki fiyat düşüşlerinden daha fazladır. Bu nedenle birden fazla üreticinin faaliyet gösterdiği ihale pazarlarında üreticilerin tek depoyla çalışmalarında rekabet bakımından herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.

Pazarda 2008 yılı başından bu yana artan rekabet ortamının varlığı da göz önüne alındığında, bildirim konusu Sözleşme ile getirilen münhasır çalışma koşullarının pazardaki rekabeti olumsuz yönde etkilemesi ve bu nedenle de pazarın önemli bir kısmındaki rekabet ortadan kalkması beklenmemektedir.

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması

Tüketicilere yansıtılan ekonomik gelişme veya iyileştirmenin elde edilmesinde rekabeti daha az sınırlayan bir yöntem mevcut ise, söz konusu anlaşmaya muafiyet tanınması mümkün değildir. Diğer bir deyişle, sınırlayıcı hükümler olmaksızın veya bu hükümler yumuşatılarak anlaşmadan beklenen faydanın elde edilmesi mümkün ise, o takdirde muafiyet verilmesi söz konusu olmayacaktır.

320

Sözleşme ile getirilen münhasırlık ve rekabet etmeme taahhütleri Sözleşmenin 5.1 maddesi uyarınca en fazla 5 yıl geçerli olacağından uygulamada kabul edilen sınırlar dairesinde makul bir sınırlama olarak değerlendirilmektedir. Bunun yanında aynı bölgede birden fazla ecza deposunun ihalelere Johnson ürünleriyle katılabilmesi durumunda, özellikle arzda devamlılığın sağlanmasında ve pazar takibinde zorluklar yaşanabilecek ve şu ana kadar değinilen faydalar ortaya çıkamayabilecektir. Bu nedenle Sözleşme ile ulaşılması hedeflenen faydaların elde edilebilmesi için Johnson'ın her bir bölgede münhasır depolarla çalışmasının yerinde bir uygulama olduğu ve rekabeti gereğinden fazla sınırlamadığı kanaatine varılmıştır.

330

Sözleşme, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen koşulları taşımaktadır. Ancak teşebbüslerin ihale piyasasında gerçek güçlerini tam olarak yansıtacak pazar payı hesaplaması yapılamamasına bağlı olarak, dosya konusu Sözleşme ile aynı piyasada yapılabilecek benzer dikey anlaşmaların birlikte yol açabileceği ağ etkisini bu aşamada kesin olarak öngörmek mümkün değildir. Bu nedenle muafiyet izni sonrasında ortaya çıkabilecek pazar koşullarının izlenebilmesi amacıyla bireysel muafiyetin 5 yılla sınırlandırılmasının uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

I. SONUÇ

340

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

- Johnson and Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Öz-Sel Ecza

Depoları ve Paz. A.Ş., Beşer Ecza Deposu Tic. Ltd. Şti. ve İmtaş Ecza Deposu

ve Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan İhale Satış Sözleşmesi’ne

3.1.3. ve 3.2.7. maddelerinde yer alan hükümler nedeniyle menfi tespit belgesi

verilemeyeceğine,

- İlgili ürün pazarında %40’lık pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, Sözleşmenin

2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup

muafiyetinden yararlanamadığına,

Sayfa 8

- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5. maddesinde sayılan

şartların tamamını karşılaması nedeniyle, sözleşmeye 5 yıl süreyle bireysel

muafiyet tanınmasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.