Rekabet Kurulunun 28.04.2023 tarihli ve 23-19/374-M sayılı, 23.11.2023 tarihli ve 23-54/1061-M sayılı ve…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Aykut KARAGÖZ, Asena YAMAN, Sebahat YILMAZ,

Nilay ÖZLÜK, Elif YAVUZ, Gülçin Hande GÜNDOĞAN,

Abdülkadir AYDIN

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Resen

D. İLGİLİ TARAF: - Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti.

Temsilcisi: Şeyma ŞAHİN

Semerciler Mah. Postane Sok. No:3/2 Adapazarı/Sakarya

(1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 28.04.2023 tarihli ve 23-19/374-M sayılı, 23.11.2023 tarihli ve 23-54/1061-M sayılı ve 14.03.2024 tarihli ve 24-13/251-M sayılı kararlarıyla Kocaeli’de faaliyet gösteren özel okulların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti. tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti. bakımından sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Kocaeli ilinde faaliyet gösteren özel okulların eğitim ve yemek ücretlerini birlikte belirlemek ile işgücü piyasasında rekabeti kısıtlayıcı eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 23.11.2022 tarihli ve 22-52/776- M(2) sayılı kararıyla, Kocaeli ilinde faaliyet gösteren özel okulların ve Kocaeli Ticaret Odasının (KOTO) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmedikleri iddiası ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(4) Önaraştırma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler ışığında Kurulun 28.04.2023 tarihli ve 23-19/374-M sayılı kararı uyarınca Kocaeli ilinde faaliyet gösteren Sungurbey Eğitim ve Ticaret Ltd. Şti (BİLGİLİ KÜLTÜR), Ali Korkmaz Özel Eğitim Kurumları Gıda Nakliye Tic. ve San. Ltd. Şti. (BİLNET OKULLARI), Murat Yıldırım Eğitim Hizmetleri San. ve Tic. AŞ (MY KOLEJ), İzmat Özel Eğitim Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti. (NESİBE AYDIN KOCAELİ) ve Özel Küçükaydın Eğitim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. (UĞUR OKULLARI) hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak Kanun’un 41. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(5) Soruşturma kapsamında 09.05.2023 tarihinde; 4A1B Eğitim Hizmetleri Ticaret Anonim Şirketi (SINAV ŞAHİN), Körfez Artı Eğitim Hizmetleri Danışmanlık Ticaret AŞ (SİMYA

KOLEJİ), Bahçeşehir Kültür Sanat İşletmesi ve Eğitim Kurumları AŞ (BAHÇEŞEHİR KOLEJİ), Bika Özel Eğitim Ticaret Ltd. Şti., Cebirler Sağlık Özel Eğitim Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Mehe Eğitim Kurumları Ltd. Şti., Manevi ve İktisadi Kalkınma Vakfı Mikav İktisadi İşletmesi (NADİDE EĞİTİM KURUMLARI), PMN Özel Eğitim Hizmetleri AŞ (TED KOCAELİ) ve YKM Özel Eğitim Öğretim Ticaret Ltd. Şti.de (KARAMÜRSEL BİREY); 10.05.2023 tarihinde; Arı İnovasyon ve Bilim Eğitim Hizmetleri AŞ (DOĞA KOLEJİ), Bilgi Küpü Özel Eğitim Kurumları Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (BİLGİ KÜPÜ), Direnç Özel Eğitim Öğr. Hizm. Turz. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Limited Şirketi (BEŞSEKİZ OKULLARI), Kardem Özel Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi, Kocaeli Yüksek Öğrenim Vakfı Eğitim Hizmetleri İktisadi İşletmesi, Mehmet Özden Özden Boğaziçi Koleji Ortaokulu (BOĞAZİÇİ KOLEJİ), Özel Gölcük Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. (BAŞARI KOLEJİ) ve Rahmi Seymen Özel Eğitim İnşaat Yayıncılık Tarım İşletmeleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.de (SEYMEN KOLEJİ); 11.05.2023 tarihinde; Adem KATANALP / LEVEL AKADEMİ (YAHYA KAPTAN KOLEJİ), Atafen Eğitim Hizmetleri ve Tic. AŞ (ATAFEN KOLEJİ), Melike ERGİ, Özel Metin Çelik Eğitim Kurumları, Naipoğlu Özel Anaokulu Eğitim- Öğretim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. ve Özel Mye Öğretim Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nde (KOKPİT KOLEJİ); 22.08.2023 tarihinde (.....) (GÜNEŞ OKULLARI) ve Tek Adım Özel Eğ. Hizm. İnş. Tr. Paz. Tic. Ltd. Şti.de (TEKNOKENT KOLEJİ), 23.08.2023 tarihinde Akkale Özel Eğitim Gıda Hayvancılık Madencilik Tic. Sic. Ltd. Şti.de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan yerinde incelemeler sonrasında, 23.11.2023 tarihli ve 23-54/1061-M sayılı Kurul kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aralarında BEŞSEKİZ OKULLARI’nın da bulunduğu bazı teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında soruşturma açılmasına ve 28.04.2023 tarihli ve 23-19/374-M sayılı Kurul kararı ile yürütülmekte olan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir

(6) Kurulun 14.03.2024 tarihli ve 24-13/251-M sayılı kararıyla ise yukarıda anılan Kurul kararları ile başlatılan soruşturmaya; ATAFEN KOLEJİ ile Altıgen Özel Eğitim Hizmetleri ve Turizm İşletmeciliği Ltd. Şti.nin (ALTIGEN EĞİTİM) soruşturma tarafı olarak eklenmesine ve bundan sonraki her türlü tebligatın ünvanları bu olan muhataplara yapılmasına karar verilmiştir.

(7) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hakkında soruşturma açıldığına ve ilk yazılı savunmasının 30 gün içinde gönderilmesi gerektiğine ilişkin 06.12.2023 tarihli ve 78689 sayılı Soruşturma Bildirimi, 08.12.2023 tarihinde BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından tebellüğ edilmiş ve teşebbüsün birinci yazılı savunması süresi içerisinde 05.01.2024 tarihli ve 46937 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Ayrıca 06.03.2024 tarih ve 49453 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıda BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında uzlaşma usulünün başlatılması talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru üzerine hazırlanan 11.03.2024 tarihli ve 2022-5-051/BN-11 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 14.03.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-13/252-M sayılı Kurul kararıyla ilgili teşebbüsün talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. Kurul kararını takiben, 14.03.2024 tarihinde BEŞSEKİZ OKULLARI ile çevrim içi toplantı yapılarak uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir.

(8) Akabinde hazırlanan 20.03.2024 tarihli ve 2022-5-051/BN-16 sayılı Bilgi Notu Kurulun 21.03.2024 tarihli toplantısında görüşülerek 24-14/294-MUA sayılı karar alınmıştır. Bu

karar üzerine BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından gönderilen 29.03.2024 tarihli ve 50457 sayılı başvuruda özetle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi uyarınca 21.03.2024 tarihli ve 24-14/294-MUA sayılı uzlaşma kararının yeniden değerlendirilerek verilecek idari para cezasına uygulanan indirimin artırılması talep edilmiştir.

(9) Bunun üzerine hazırlanan 02.04.2024 tarihli ve 2022-5-051/BN-32 sayılı Bilgi Notu, 04.04.2024 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve alınan 24-16/393-M sayılı karar ile BEŞSEKİZ OKULLARI’nın yalnızca yemek ücretlerine ilişkin ihlale taraf olduğu, bu nedenle söz konusu hususun indirim sebebi olarak kabul edilmesine ve bu doğrultuda kurulun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/294-MUA sayılı kararının İYUK m.11 uyarınca değiştirilmesine karar verilmiştir.

(10) İlgili karar BEŞSEKİZ OKULLARI’na bildirilmiş olup uzlaşma ara kararına istinaden teşebbüs tarafından hazırlanan uzlaşma metni 05.04.2024 tarih ve 50774 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metninde BEŞSEKİZ OKULLARI ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.

(11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 16.04.2024 tarih ve 2023-5-001/BN- 37 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi: BEŞSEKİZ OKULLARI

(13) Özel İzmit Beşsekiz Ortaokulu olarak 2017 yılında ortaokul düzeyinde eğitim faaliyetlerine başlayan BEŞSEKİZ OKULLARI, 2021-2022 eğitim-öğretim döneminde Özel Düşbahçesi İlkokulu ve Özel Marufoğlu Düşbahçesi Anaokulunu devralarak anaokulu ve ilkokul düzeyinde eğitim vermeye başlamıştır. 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde anaokulu dâhil toplam öğrenci sayısı (.....) olup BEŞSEKİZ OKULLARI’nın hisselerinin (.....)’e aittir.

I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(14) Dosya konusu iddialar dikkate alındığında, ilgili ürün pazarlarının özel okullarda sunulan eğitim hizmetlerini ve eğitim dışı hizmetleri de içerecek şekilde; “özel okul işletmeciliği hizmetleri pazarı” ve özel okulların işgücü piyasasına yönelik uygulamaları kapsamında “eğitim hizmetlerine yönelik işgücü pazarı” olarak tanımlanabileceği değerlendirilmekle birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan “İnceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadesine istinaden mevcut dosya kapsamında ulaşılan sonuç bakımından ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(15) Eğitim-öğretim hizmeti sunan özel okulların Kocaeli ilinde faaliyet göstermeleri sebebiyle dosya özelinde ilgili coğrafi pazarın “Kocaeli” olarak tanımlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin

Kılavuz’un 20. paragrafı uyarınca, dosya kapsamında ulaşılacak sonucu

değiştirmeyecek olması nedeniyle ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır.

I.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Bulgular 1,2

(16) 23.11.2022 tarihli ve 22-52/776-M(2) sayılı Kurul kararıyla başlatılan önaraştırma

kapsamında 23.03.2023 ve 24.03.2023 tarihlerinde BİLGİLİ KÜLTÜR, BİLNET

OKULLARI, MY KOLEJ, NESİBE AYDIN KOCAELİ ve UĞUR OKULLARI’nda yapılan

yerinde incelemelerden elde edilen bulgulara aşağıdaki bölümlerde yer verilmiştir.

I.3.1. BİLGİLİ KÜLTÜR’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Bulgular

(17) Bulgu-2: BİLGİLİ KÜLTÜR’de 23.03.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede (.....)’in

bilgisayarından elde edilen “özel okullar tavsiye kararları” başlıklı, 03.08.2022 kayıt

tarihli Word dosyasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Kocaeli Ticaret Odası’nda 02 Ağustos 2022 tarihinde düzenlenen, Eğitim Komitesi üyeleri ve Kocaeli de bulunan Özel Okul temsilcilerinin katıldığı toplantıda görüşülen ve tüm kurumların uyması konusunda ortak tavsiye kararı alınan hususlar aşağıda belirtilmiştir.

Özel Okullarımızda görev alan eğitim personellerinin daha önce yapılan yeni yıl çalışma sözleşmelerinin yeniden düzenlenmesi, kurumların bütçeleri doğrultusunda, tüm personellerinin yada uygun gördükleri personellerinin maaşlarında iyileştirme yapmasının, fakat asıl ciddi maaş düzenlemelerinin ocak ayında belirlenecek asgari ücret artışından sonra yapılmasının uygun olacağı hususunda,

Özel okulların servis firmalarıyla görüşmelerinin devam ettiği, ilimizde devam eden p plaka çalışmalarına komitemizin okullarımız adına müdahil olduğunun, servis firmalarının önümüzdeki yıl tekliflerinde artış oranlarının %100 ile %150 arasında olacağının, okullarımızın servis firmalarıyla anlaşma yaparken öğretmenlerin taşınması ve yakıt artış oranının %10’ u geçtikten sonra velilerden fark istenmesi maddesini sözleşmelere ekletmeleri hususunun,

İlimizdeki Özel Okulların Ocak ayından itibaren , artan gıda maliyetleri ve firmalardan gelen teklifler neticesinde daha önce duyurdukları yemek ücreti üzerinden en az %40 fiyat artışı yapmaları, yakın dönemde artış yapan kurumlar var ise artış yaptıkları tarihe kadar kayıt olan velilerden bu farkı istemeleri, yemek fiyatlarındaki azami artış oranına tüm kurumların uyması,17 ağustos 2022 tarihinde tüm kurumların hazırlanacak ortak metin ile velilerine duyuru yapması hususunda,

Ticaret Odasında düzenlenen toplantıya katılan tüm Özel Okul Yöneticileri, toplantıya katılamayan okul yöneticilerine de duyurmak kaydıyla tavsiye kararları almışlardır.”

(18) Bulgu-3: BİLGİLİ KÜLTÜR’de yapılan yerinde incelemede (.....)’den elde edilen “Koto

Ekip 23” adlı WhatsApp grubunda [3] bulunan 03.08.2022 tarihli iletide aşağıdaki ifadeler

yer almaktadır:

-(Word dokümanı paylaşılmıştır)

-(Word dokümanı paylaşılmıştır)

E-posta ve Whatsapp yazışmalarındaki ifadeler, belgelerin aslına sadık kalmak amacıyla herhangi bir

düzeltme yapılmaksızın aynı şekliyle alınmıştır.

Belgelerin numaralandırılmasında ilgili rapordaki belge numaraları korunmuştur.

İlgili WhatsApp grubunun katılımcıları KOTO 23. Meslek Komitesi üyeleri (…..) ve sürücü kursu

işletmeciliği alanında faaliyet gösterdiği tespit edilen (.....)’dan oluşmaktadır.

(…..):

“Özel okullara yeni grup kurdum toplantıya katılanlardan ve mazert bildireblerden oluşan.bunlarıda o gruptan paylaştım”

(19) WhatsApp grubunda paylaşılan belgelerden ilki Bulgu-2’de de yer alan Kocaeli Ticaret

Odası’nda 02.08.2022 tarihinde düzenlenen, Eğitim Komitesi üyeleri ve Kocaeli’nde

bulunan özel okul temsilcilerinin katıldığı toplantıda görüşülen ve tüm kurumların

uyması konusunda ortak tavsiye kararı hakkında olup ikinci belgede ise alınan ortak

tavsiye kararı neticesinde velilere gönderilmek üzere hazırlanan yemek ücretinin

güncellenmesine yönelik metin yer almaktadır. Metinde geçen ifadelere aşağıda yer

verilmektedir:

“Değerli Velimiz;

2022- 2023 Eğitim Öğretim yılı için 2022 Ocak ayındaki mevcut koşullar dikkate alınarak en ekonomik yemek ücreti maliyeti hesaplanmaya çalışılmış olup, sizlere duyurusu yapılmıştır.

2021-2022 eğitim yılı içerisinde; 2022 Ocak ayı asgari ücret artışına müteakip, gıda fiyatlarındaki önlemez artışlar, sunmuş olduğumuz yemek hizmetini zora sokmuş, fakat sizlere yansıtmadan ve hizmeti aksatmadan kurum olarak maliyetleri yüklenerek yılı tamamlamış bulunmaktayız.

Ancak; Temmuz ayında yapılan %30’luk asgari ücret zammına ilave olarak yağdan ete, sebzeden meyveye, makarnadan una kadar tüm gıda ürünlerinde %100-300 arasında katlanılmaz artışlar meydana gelmiştir. Ayrıca temizlik ürünleri ve enerji fiyatlarındaki yüksek artışlar da yemek ücretlerini doğrudan etkilemektedir. Ocak 2023 tarihinde asgari ücrette tekrar yüksek oranda artış olacağı ve gıda fiyatlarında öngörülemez yükselişin devam edeceği aşikardır. Tüm bu dışımızda cereyan eden ekonomik nedenler ve gerçekten öngörülmesi zor olan bu süreçte verilen hizmetin kaliteden ödün vermeden sürdürülebilmesi için yemek ücretlerinin revize edilmesi zorunluluk haline gelmiştir.

Yukarıda özetle anlatmaya çalıştığımız nedenlerden dolayı yemek ücreti hizmetimiz …………………………….TL olarak güncellenmiştir.

2022-2023 yemek hizmet bedeli güncelleme işlemleri için 10 Eylül 2022 tarihine kadar okulumuzu ziyaret etmenizi ve oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

Sevgi ve Saygılarımızla.”

I.3.2. NESİBE AYDIN KOCAELİ’de Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen

Bulgular

(20) Bulgu-15: NESİBE AYDIN KOCAELİ’de 24.03.2023 tarihinde yapılan yerinde

incelemede (.....)’tan elde edilen “NAO Kurucular” isimli WhatsApp grubunda NESİBE

AYDIN yetkilisi (.....) ile NESİBE AYDIN KOCAELİ yetkilisi (.....) arasında yapılan

23.07.2022 tarihli yazışmada kullanılan ifadeler aşağıda yer almaktadır:

(…..):

“Sayın Velimiz,

Sizlere duyurusunu yaptığımız 2022-2023 öğretim yılına ait yemek ücretimizin, gıda ve enerji fiyatlarındaki tahminlerimizin ötesine geçen yüksek artış sebebiyle maliyetlerin karşılanamayacağı öngörülmektedir. Bu sebepledir ki kalitemizden ödün vermeden hizmet verebilmek için yemek ücretinde ek artış yapmak zorunlu hâle gelmiştir. Yemek ücretine yapılan (.....)TL + KDV ((.....)), ((.....)TL KDV dahil) ek artışın 31 Ağustos tarihine kadar muhasebe birimimizden işlemlerinizi

yapmanızı, elimizde olmayan piyasa koşullarından dolayı oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

Bilginize B001”

“Sayın Velimiz,

Yemek ücretinde yapılan ek artış ile ilgili sizlere gönderdiğimiz bilgi mesajına ilave olarak ödeme detayları aşağıda verilmiştir. Bilginize.

1-Ek ücreti taksitlendirerek ödemek isteyen velilerimiz, 2022-2023 dönemi taksitlerine ilave edebilirler.Bunun için taksitlerin güncellenmesi gerekmektedir. 2-Ek ücret tutarının tamamını ((.....)TL+KDV), ((.....)TL KDV dahil)taksitlendirmeden ödemek isteyen velilerimizin öğrenci TC ve Adı Soyadı belirtilerek HAVALE şeklinde ödeyebilirler.

3-Ek ücret için peşin ödeme indirimi yapılmayacaktır. B001”

“Bilfen velilerine göndermiş.”

(…..):

“Bu çok iyi bir haber , Ankara Bilfen mi hocam”

“Buradaki diğer okul kurucuları kaynağımı zikretmeden paylaşıp ortamı biraz yönlendirsem Sıkıntı olur mu ?”

(…..):

“Olmaz hocam.

İstanbul Bilfen bunu gönderen”

(21) Bulgu-16: NESİBE AYDIN KOCAELİ’de yapılan yerinde incelemede (.....)’tan elde

edilen ve BİLGİLİ KÜLTÜR (.....) ile 23.07.2022 tarihinde yapılan WhatsApp

yazışmasında kullanılan ifadeler aşağıda yer almaktadır:

(…..):

“Sayın Velimiz,

Sizlere duyurusunu yaptığımız 2022-2023 öğretim yılına ait yemek ücretimizin, gıda ve enerji fiyatlarındaki tahminlerimizin ötesine geçen yüksek artış sebebiyle maliyetlerin karşılanamayacağı öngörülmektedir. Bu sebepledir ki kalitemizden ödün vermeden hizmet verebilmek için yemek ücretinde ek artış yapmak zorunlu hâle gelmiştir. Yemek ücretine yapılan (.....)TL + KDV ((.....)), ((.....)TL KDV dahil) ek artışın 31 Ağustos tarihine kadar muhasebe birimimizden işlemlerinizi yapmanızı, elimizde olmayan piyasa koşullarından dolayı oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

Bilginize B001”

“Sayın Velimiz,

Yemek ücretinde yapılan ek artış ile ilgili sizlere gönderdiğimiz bilgi mesajına ilave olarak ödeme detayları aşağıda verilmiştir. Bilginize.

1-Ek ücreti taksitlendirerek ödemek isteyen velilerimiz, 2022-2023 dönemi taksitlerine ilave edebilirler.Bunun için taksitlerin güncellenmesi gerekmektedir. 2-Ek ücret tutarının tamamını ((.....)TL+KDV), ((.....)TL KDV dahil)taksitlendirmeden ödemek isteyen velilerimizin öğrenci TC ve Adı Soyadı belirtilerek HAVALE şeklinde ödeyebilirler.

3-Ek ücret için peşin ödeme indirimi yapılmayacaktır. B001”

“Bilfen velilerine göndermiş.”

“İstanbuldan geldi bana”

“Sağlamasını yapıp grupta paylaşalım derim... bilnet e mi sorsan? Beni karıştırma ama ”

(…..):

“Pazartesi konularla ilgileneceğim muhtemelen biz de yemek üzerinden

yürüyeceğiz yapacağımız ortak toplantıda bunu değerlendirip en kısa sürede

velilere duyurmak gerekir”

“Bilnet erken kayıtta yemek parası almamıştı geçen ay velilere buna benzer bir

yazı göndererek yemek ücretlerini istedi”

(…..):

“İlk rakamı duyurmuşlardır ... İstanbul direkt fark istiyor”

(…..):

“Olabilir bi öğrenelim bakalım”

(22) Bulgu-19 [4]: NESİBE AYDIN KOCAELİ’de yapılan yerinde incelemede (.....)’tan elde

edilen ve “Kocaeli Özel Okul Kurucu” isimli WhatsApp grubunda BİLGİLİ KÜLTÜR

yetkilisi (.....)’e ait 16.08.2022 tarihli iletiler aşağıda yer almaktadır:

(…..):

(Aşağıdaki Word Dosyası paylaşılmıştır):

“Değerli Velimiz

Okulunuz olarak 2022-2023 Eğitim dönemi için oluşturduğumuz ücret artışlarını, 2022 yılının Ocak ayı enflasyon rakamlarını baz alarak sizlere iletmiştik.

2021-2022 Eğitim döneminde sunmuş olduğumuz yemek hizmeti ücretlendirmesini de bir önceki yılın Ocak ayı enflasyon rakamları baz alınarak hazırlanmış ancak olağanüstü şartların oluşmasına rağmen hizmet kalitemizden ödün vermemek adına oluşan tüm fiyat farkları kurumumuz tarafından karşılanmıştır.

Ancak 2022 Ocak ayından bu yana TÜİK tarafından açıklanan %94,65 gıda enflasyonu, asgari ücrette oluşan %94,6’lık artış, enerji fiyatlarındaki %100’den fazla artış ve 2023 yılında oluşacak olan yeni artışlar ile birlikte yeni dönemde verilecek olan yemek hizmetleri maliyetlerinin karşılanamayacağını öngörmekteyiz.

Değerli velimiz, okulumuzun etki alanı dışında bulunan bu artışlar sebebi ile 2022-2023 Eğitim dönemine ait yemek hizmetleri ücretinde ek artış yapmak zorunluluk haline gelmiştir.

Yeni yemek ücretleri ……………..TL olarak güncellenmiştir.

10 Eylül 2022 tarihine kadar okulumuzdaki ilgili birime uğrayarak işlemlerinizi yapmanızı ve elimizde olmayan koşullardan oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

Sevgi ve Saygılarımızla”

“Değerli yönetici arkadaşlarım.Yarın tüm okullarımızın belilerine göndereceği

yemek artış talep yazısını gönderdim.”

“Tüm okullarımız belirledikleri yeni yemek fiyatını yazıya ekleyerek

kararlaştırdığımız Gibi yarın velilerine gönderebilir.Kolaylıklar diliyorum”

(Word Dosyası paylaşılmıştır):

Aynı bulgulara “Kocaeli Özel Okul Kurucu” adlı WhatsApp grubunun katılımcısı olan DOĞA KOLEJİ

yetkilisi (.....)’in mobil cihazından da ulaşılmıştır.

“EK KAYIT SÖZLEŞMESİ

18 Ağustos 2022

Taraflar arasında akdedilen ………….. tarihli sözleşmenin Genel Hususlar

başlıklı bölümünün…... Maddesi; “Ülke genelinde gıda fiyatlarında

öngörülemez bir artış söz konusu olduğunda kurumun yemek ücretinde artış

yapma hakkı saklıdır.” hükmü uyarınca, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu)

tarafından açıklanan 2022 yılına gıda enflasyon oranının %94,6 olarak

gerçekleşmesi nedeniyle yemek ücretleri yeniden yapılandırılarak

…………………. olarak belirlenmiştir.

İş bu 1 (bir) maddeden oluşan Ek Sözleşmenin, Veli ………….. ile

kurumumuz arasında akdedilen ……………. tarihli Kayıt Sözleşmesinin

doğal ve tamamlayıcı bir eki niteliğinde olduğu taraflarca kabul ve teyit

edilmiştir.

Veli Adı – Soyadı ………………………………………………….

Tarih – İmza Tarih - İmza”

“Bu belge velilere imzalatabikeceğimiz örnek ek sözleşme arkadaşlar”

I.3.3. BEŞSEKİZ OKULLARI’nda Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Bulgular

(23) Bulgu-28: BEŞSEKİZ OKULLARI’nda 10.05.2023 tarihinde yapılan yerinde

incelemede (.....)’dan elde edilen 18.08.2022 tarihli şirket içi yazışma niteliğindeki

Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

(…..) Bessekiz:

(-Word dokümanı [5] ile birlikte ses kaydı gönderiliyor).

Ses Kaydı İçeriği: “Onur Beyden [6] istedim yazıyı o gönderdi böyle bir yazı yazıp velilere göndermişler bugün itibarıyla”

Bulgu-29: BEŞSEKİZ OKULLARI’nda 10.05.2023 tarihinde yapılan yerinde

incelemede (.....)’dan elde edilen (.....) ile 23.08.2022 tarihli şirket içi yazışma niteliğini

haiz olduğu düşünülen Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

(…..):

“Değerli Velimiz

Okulunuz olarak 2022-2023 Eğitim dönemi için oluşturduğumuz ücret artışlarını,2022 yılının Ocak ayı enflasyon rakamlarını baz alarak sizlere iletmiştik.

2021-2022 Eğitim döneminde sunmuş olduğumuz yemek hizmeti ücretlendirmesini de bir önceki yılın Ocak ayı enflasyon rakamları ba zalınark hazırlanmış ancak olağanüstü şartların oluşmasına rağmen hizmet kalitemizden ödün vermemek adına oluşan tüm fiyat farkları kurumumuz tarafından karşılanmıştır.

Ancak 2022 Ocak ayından bu yana TÜİK tarafından açıklanan %94,65 gıda enflasyonu, asgari ücrette oluşan %94,6’lık artış,enerji fiyatlarındaki %100’den fazla artış ve 2023 yılında oluşacak olan yeni artışlar ile birlikte yeni dönemde

Söz konusu doküman, velilere gönderilecek yemek ücreti artışına ilişkin bilgilendirme metnini

içermektedir.

Yerinde inceleme esnasında şifahen ilgili kişinin, SINAV ŞAHİN yetkilisi olduğu bilgisi edinilmiştir.

verilecek olan yemek hizmetleri maliyetlerinin karşılanamayacağını öngörmekteyiz.

Değerli velimiz, okulumuzun etki alanı dışında bulunan bu artışlar sebebi ile 2022-2023 Eğitim dönemine ait yemek hizmetleri ücretinde ek artış yapmak zorunluluk haline gelmiştir. Yeni yemek ücretleri……. TL olarak güncellenmiştir. 10 Eylül 2022 tarihine kadar okulumuzdaki ilgili birime uğrayarak işlemlerinizi yapmanızı ve elimizde olmayan koşullardan oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

Sevgi ve Saygılarımızla”

(…..) :

“Evet biliyorum bu mesaji”

(24) Bulgu-30: BEŞSEKİZ OKULLARI’nda 10.05.2023 tarihinde yapılan yerinde

incelemede (.....)’dan elde edilen, yerinde inceleme tarihinden önceki dönemde

BEŞSEKİZ OKULLARI (.....) olduğu anlaşılan (.....) ile 29.08.2022 tarihli Whatsapp

yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

(…..):

(Okul yemek Fiyatları Artış isimli Word dokümanı paylaşılmıştır). 7

(…..) İlkokul:

“Sevgili velimiz,

Sizlere duyurusunu yaptığımız 2022-2023 öğretim yılına ait yemek ücretimizin, gıda ve enerji fiyatlarındaki tahminlerimizin ötesine geçen yüksek artış sebebiyle maliyetlerin karşılanalmayacağı öngörülmektedir.

Bu sebepledir ki kalitemizden ödün vermeden hizmet verebilmek için yemek ücretinde ek artış yapmak zorunlu hale gelmiştir. Yemek ücretine yapılan (.....)TL(KDV dahil) ek artışın 31 Ağustos tarihine kadar muhasebe birimimizde işlemlerinizi yapmanızı, elimizde olmayan piyasa koşullarından dolayı oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

ÖZEL DÜŞ BAHÇESİ OKULLARI”

(25) Bulgu-31: BEŞSEKİZ OKULLARI’nda 10.05.2023 tarihinde yapılan yerinde

incelemede (.....)’dan elde edilen, yerinde inceleme tarihinden önceki dönemde

BEŞSEKİZ OKULLARI (.....) olduğu anlaşılan (.....) ile 31.08.2022 Whatsapp

yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır.

(…..):

“Değerli velimiz,

Sizlere duyurusunu yaptığımız 2022-2023 öğretim yılına ait yemek ücretimizin,gıda ve enerji fiyatlarındaki tahminlerimizin ötesine geçen yüksek artış sebebiyle maliyetlerin karşılanamayacağı öngörülmektedir.

Bu sebepledir ki kalitemizden ödün vermeden hizmet verebilmek için yemek ücretinde ek atış yapmak zorunlu hale gelmiştir.Yemek ücretlerine %(.....) artış

“Okul yemek Fiyatları Artış..” isimli Word dokümanının içeriği ile Bulgu-19’da paylaşılan “Okul yemek

Fiyatları artış artış yazısı” isimli Word dokümanı içeriğinin eşleştiği tespit edilmiştir.

yapılarak (.....) TL (KDV dahil) olarak güncellenmiştir.10 Eylül tarihine kadar

muhasebe birimimizden işlemlerinizi yapmanızı, elimizde olmayan piyasa

koşullarından dolayı oluşan bu durum için anlayışınızı rica ederiz.

ÖZEL DÜŞ BAHÇESİ OKULLARI

hocam uygunmudur

sms atıyoruz”

(…..) İlkokul:

(Whatsapp uygulamasında yer alan “👍” emojisi ile yanıtlanmıştır.)

I.4. Değerlendirme

I.4.1. Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Yapılan Değerlendirme

(26) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesinin ilk fıkrasında; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü yer almaktadır.

(27) Söz konusu hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir. Bu doğrultuda her bir teşebbüsün fiyat, üretim, dağıtım, arz miktarı vb. ekonomik parametreleri pazar koşullarına göre rakiplerinden bağımsız bir şekilde belirlemesi gerekmektedir. Zira rekabeti bozucu nitelikteki anlaşmaların varlığı halinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini, anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, serbest piyasa ekonomisinden elde edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açmaktadır [8].

(28) Teşebbüsler arasında gerçekleştirilen amacı veya etkisi itibarıyla rekabeti sınırlayan anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliği kararlarının 4054 sayılı Kanun ile yasaklandığı görülmektedir. Anılan Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde; “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” ifadeleri yer almaktadır. Bu kapsamda, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabet ihlali teşkil eden bir anlaşmanın varlığından bahsedebilmek için teşebbüsler arasında bir irade uyuşması veyahut bu irade uyuşmasının yerine geçen ve eylemsel bir işbirliği sağlayan doğrudan veya dolaylı davranışların varlığı aranmaktadır.

(29) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından, anılan madde kapsamına giren uygulamaların amaç veya etki unsurlarından sadece birini barındırması Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılması için yeterli kabul edilmektedir. Dolayısıyla amaç yönünden rekabeti kısıtlayan anlaşmaların varlığı halinde ihlalin gerçekleşmesi için bu anlaşmanın uygulanması veya piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi ya da bu etkilerin ispatı aranmamaktadır. Fiyat tespiti, arz 8 Kurulun 01.04.2021 tarihli 21-18/229-96 sayılı kararı (Yonga Levha)

kısıtlaması, pazar veya müşteri paylaşımı gibi açık kısıtlamaların ise amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı oldukları kabul edilmektedir. Rekabeti kısıtlama amacı bulunan bir anlaşma doğası gereği 4. madde kapsamında ihlal teşkil ettiğinden, söz konusu anlaşmanın pazardaki fiili veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek bulunmamaktadır [9].

(30) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka husus, teşebbüsler arasında gerçekleşen iletişimi gösteren delillerin değerlendirilmesine ilişkindir. Yukarıda değinildiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, başka bir deyişle bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. Bunun gerekçesi, piyasadaki rekabetin ortaya çıkmasını tetikleyen temel dinamiğin, teşebbüsler arasında birbirlerinin ne şekilde davranacağına ilişkin olarak yaşanan belirsizlik olduğu yönündeki kabuldür. Dolayısıyla teşebbüslerin gelecekteki davranışlarına yönelik belirsizliği azaltan veya ortadan kaldıran davranışların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılabilmektedir [10].

(31) Bu bağlamda özellikle fiyat, arz miktarı, satış stratejisi, maliyet gibi stratejik verilere ilişkin bilgiler içeren iletişimler tek taraflı olarak rakiplerle paylaşıldığında dahi rekabet ihlali olarak değerlendirilebilmektedir. Belirtilen nitelikte bir bilgiyi alan teşebbüs, rekabeti sınırlayıcı bir uzlaşmanın tarafı olmayacağını derhal ve açıkça karşı tarafa bildirmediği sürece uzlaşmaya zımnen irade göstermiş sayılmaktadır. Zira rakiplerinden, değinilen unsurları taşıyan bir bilgi alan teşebbüsün, sözü edilen bilgileri kendi ticari politikalarında dikkate almamasının mümkün olmadığı kabul edilmektedir. Bir başka ifadeyle, rakiplerinin fiyatının artacağını ya da sabit kalacağını bilen bir teşebbüs için geleceğe ilişkin belirsizlik azalmakta, fiyatlama kararları bu bilgiye göre şekillenmekte olup bu durum ise teşebbüsün rekabet hukuku anlamında rakiplerinden bağımsız karar vermediği anlamına gelmektedir [11].

(32) Öte yandan Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Yatay Kılavuz) 45. paragrafı; “…bilgi değişimi, rekabete duyarlı bilgilerin değişimi ile pazardaki belirsizliği azaltıyor ve rekabeti kısıtlayıcı işbirliğini kolaylaştırıyorsa, 4. madde kapsamında ihlal teşkil edebilecektir.” ifadelerini; aynı Kılavuz’un 57. paragrafı ise “…rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için, normal koşullar altında kartel olarak değerlendirilir.” ifadelerini içermektedir. İlgili hükümlerden, geleceğe yönelik rekabete hassas bilgilerin piyasada rekabet edilen başka bir teşebbüsle paylaşılmasının, rekabeti ihlal edebileceği değerlendirilmektedir.

(33) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi; pazarda rekabete hassas nitelikteki stratejik bilgi ve parametrelerin teşebbüsler arasında değişiminin rekabeti kısıtlayıcı nitelikte anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri oluşturabileceğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, teşebbüslerin açıklanan nitelikteki davranışları pazarda herhangi bir etki doğurmasa bile ihlal olarak değerlendirilebilmektedir. Bu doğrultuda, teşebbüslerin ihlal niteliğindeki davranışlarının ilgili pazardaki etkisinin ispat edilmesine gerek 9 Kurulun 29.03.2018 tarihli ve 18-09/180-85 sayılı kararı (Adıyaman Otogaz Kararı).

[10] Kurulun 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı kararı syf.91 (Banka-1 Maaş Promosyon); 14.01.2016 tarihli ve 16-02/44-14 sayılı kararı para. 162 ve 177 (Ege Bölgesi Çimento); 18.04.2011 tarihli ve 11- 24/464-139 sayılı kararı syf. 43 (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı para. 185, 205, 213, 316. (Banka-2 Faiz).

11 Kurulun 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı syf. 58 (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13- 13/198-100 sayılı kararı para. 111-113 (Banka-2 Faiz)

bulunmamaktadır. Dosya kapsamında elde edilen deliller, açıklanan hususlar çerçevesinde değerlendirilmiştir.

I.4.2. Bulgulara İlişkin Değerlendirme

(34) Dosya kapsamında elde edilen deliller temel olarak “Kocaeli Özel Okul Kurucu” ve “Özel Okul Kurucular” adlı iki WhatsApp grubunda yer alan yazışmalardan oluşmaktadır. Yemek ücretlerine yapılacak zamların konuşulduğu “Kocaeli Özel Okul Kurucu” adlı gruba bakıldığında bu grubun BİLGİLİ KÜLTÜR yetkilisi (.....) tarafından 27.06.2022 tarihinde oluşturulduğu anlaşılmaktadır. İlgili grubun katılımcılarının ilk olarak BİLGİLİ KÜLTÜR, MY KOLEJ, NESİBE AYDIN KOCAELİ, UĞUR OKULLARI, BAHÇEŞEHİR KOLEJİ, YAHYA KAPTAN KOLEJİ, KOKPİT KOLEJİ, ATAFEN KOLEJİ, ALTIGEN EĞİTİM, NADİDE EĞİTİM KURUMLARI, BİLGİ KÜPÜ, SINAV ŞAHİN ve DOĞA KOLEJİ yetkilileri olduğu tespit edilmiştir. Sonrasında, çeşitli tarihlerde bu gruba SİMYA KOLEJİ, BİLNET ve GÜNEŞ OKULLARI adlı okulların yetkililerinin eklendiği tespit edilmiştir. Diğer yandan, bahse konu gruba sonradan eklenen BAŞARI KOLEJİ, TEKNOKENT KOLEJİ, KARAMÜRSEL BİREY ve BOĞAZİÇİ KOLEJİ adlı okulların temsilcilerinin söz konusu grupta yapılan rekabet ihlallerine ilişkin yazışmaları görmediği anlaşılmıştır. Bahse konu grupta temel olarak yemek ücretlerinin birlikte belirlenmesine ilişkin yazışmalar ile işgücü piyasasında rekabetin sınırlandırılmasına yönelik yazışmalar yer almaktadır. Buna göre ilgili grupta yazışmaların başladığı tarih 27.06.2022 olup son yazışmanın tarihi ise 18.08.2022’dir.

(35) “Kocaeli Özel Okul Kurucu” adlı WhatApp grubunun katılımcısı olmamakla birlikte, BEŞSEKİZ OKULLARI’nın dosya konusu anlaşma tarafı özel okullardan biri olan SINAV ŞAHİN yetkilisi aracılığıyla velilere gönderilecek yemek ücretlerine ilişkin bilgilendirme metni niteliği taşıyan Word dokümanını elde ettiği ve özel okulların yemek ücretlerinin birlikte belirlenmesine yönelik uyguladığı ortak kararlara katılım gösterdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle BEŞSEKİZ OKULLARI süreci devam eden dosyaya soruşturma tarafı olarak eklenmiştir.

(36) Bulgu-2’ye bakıldığında mevcut soruşturmanın açılmasına dayanak teşkil eden ortak metnin, BİLGİLİ KÜLTÜR yetkilisi (.....)’in bilgisayarında bir Word dokümanı [12] olarak bulunduğu anlaşılmaktadır. İlgili Word dosyasında, 02.08.2022 tarihinde Eğitim Komitesi üyeleri ve Kocaeli’de bulunan özel okul temsilcilerinin katılımıyla KOTO’da bir toplantı gerçekleştirildiği ifade edilerek Kocaeli’deki tüm özel okulların toplantıda görüşülen konulara uyması konusunda ortak bir tavsiye kararı alındığı belirtilmektedir. Söz konusu ortak tavsiye kararının içeriğinde “İlimizdeki Özel Okulların Ocak ayından itibaren, artan gıda maliyetleri ve firmalardan gelen teklifler neticesinde daha önce duyurdukları yemek ücreti üzerinden en az %40 fiyat artışı yapmaları, yakın dönemde artış yapan kurumlar var ise artış yaptıkları tarihe kadar kayıt olan velilerden bu farkı istemeleri, yemek fiyatlarındaki azami artış oranına tüm kurumların uyması,17 ağustos 2022 tarihinde tüm kurumların hazırlanacak ortak metin ile velilerine duyuru yapması hususunda, Ticaret Odasında düzenlenen toplantıya katılan tüm Özel Okul Yöneticileri, toplantıya katılamayan okul yöneticilerine de duyurmak kaydıyla tavsiye kararları almışlardır.” ifadeleri bulunmaktadır.

(37) Yemek ücretleri konusuna ilişkin Bulgu-2’yi destekler nitelikteki Bulgu-3’te yer verilen üç katılımcıdan oluşan “Koto Ekip 23” isimli WhatsApp grubunda 03.08.2022 tarihinde paylaşılan iki adet Word dokümanının içeriğinde Bulgu-2’de yer alan ortak metnin ve gıda fiyatlarındaki artış nedeniyle yemek ücretlerinin revize edilmesine ilişkin velilere 12 BİLGİLİ KÜLTÜR yetkilisi (.....)’in bilgisayarındaki ilgili dokümanın değiştirilme tarihi 03.08.2022 olarak gözükmektedir.

gönderilecek bilgilendirme yazısının bulunduğu görülmektedir. Akabinde BİLGİLİ KÜLTÜR yetkilisi (.....) “Koto Ekip 23” isimli WhatsApp grubunda, “Özel okullara yeni grup kurdum toplantıya katılanlardan ve mazert bildireblerden oluşan.bunlarıda o gruptan paylaştım” ifadelerinde bulunmaktadır. Söz konusu yazışmadan ilgili dokümanları 02.08.2022 tarihinde KOTO bünyesinde gerçekleştirilen toplantıya mazeret bildirerek katılım sağlamayan üyelerin de dâhil olduğu başka bir WhatsApp grubunda paylaştığı anlaşılmaktadır.

(38) Bulgu-15’te NESİBE AYDIN (.....) tarafından NESİBE AYDIN KOCAELİ yetkilisi (.....)’a gönderilen 23.07.2022 tarihli WhatsApp yazışmasında, İstanbul Bilfen Okulları’nın artan maliyetler nedeniyle yemek ücretlerinde ek zam yapacaklarına dair velilere gönderilen metin paylaşılmaktadır. Söz konusu metnin paylaşılmasının ardından (.....)’un “Buradaki diğer okul kurucuları kaynağımı zikretmeden paylaşıp ortamı biraz yönlendirsem Sıkıntı olur mu ?” sorusuna karşılık, (.....)’ın “Olmaz hocam.” yanıtının yer aldığı görülmektedir.

(39) Bulgu-16’daki yazışmalar incelendiğinde ise; ilk olarak NESİBE AYDIN KOCAELİ yetkilisi (.....)’un Bulgu-15’te yer alan yemek ücreti artışına ilişkin bilgilendirme metnini BİLGİLİ KÜLTÜR yetkilisi (.....) ile paylaştığı, devamında ise (.....)’in “Pazartesi konularla ilgileneceğim muhtemelen biz de yemek üzerinden yürüyeceğiz yapacağımız ortak toplantıda bunu değerlendirip en kısa sürede velilere duyurmak gerekir” şeklinde ifadelerin bulunduğu görülmektedir. Bulgu-2 ve Bulgu-3’te yer verilen ortak karar metni ile bilgilendirme metninin düzenlenerek diğer özel okullarla da paylaşılması sürecine NESİBE AYDIN KOCAELİ yetkilisi (.....) ve BİLGİLİ KÜLTÜR yetkilisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmaların etkisi olduğu değerlendirilmektedir.

(40) Bulgu-28’de yer alan iç yazışma niteliğini haiz olduğu anlaşılan 18.08.2022 tarihli Whatsapp yazışması incelendiğinde BEŞSEKİZ OKULLARI yetkilisi olduğu anlaşılan (.....) olarak kayıtlı olan kişinin BEŞSEKİZ OKULLARI yetkilisi (.....)’a, velilere gönderilmek üzere hazırlanan yemek ücretlerine ilişkin ek ücret talep yazısını içeren bir Word dokümanı ve bir ses kaydı gönderdiği, ses kaydının içeriğinde; (.....)’in, SINAV ŞAHİN yetkilisi olduğu anlaşılan (.....) olarak kayıtlı kişiden ilgili Word dokümanını talep ettiği, (.....)’in de bahse konu dokümanı kendisine gönderdiği anlaşılmaktadır.

(41) Bulgu-29’da yer verilen BEŞSEKİZ OKULLARI yetkilisi (.....) ile (.....) arasındaki 23.08.2022 tarihli şirket içi yazışma incelendiğinde, Bulgu-28’de yer verilen Word dokümanına ait içeriğin BEŞSEKİZ OKULLARI çalışanı (.....)’le de paylaşıldığı, (.....)’in ise buna karşılık ““Evet biliyorum bu mesaji” şeklinde yanıt verdiği görülmektedir.

(42) Bulgu-30’da yer alan BEŞSEKİZ OKULLARI yetkilisi (.....) ile daha önceki dönemlerde BEŞSEKİZ OKULLARI (.....) olduğu anlaşılan (.....) arasında gerçekleşen 29.08.2022 tarihli yazışmalara bakıldığında, (.....)’ın Bulgu-19’da yer verilen tarafların velilere göndermek üzere anlaştıkları yemek ücretlerine ilişkin ek ücret talep yazısını içeren Word dokümanını (.....) ile paylaştığı, (.....)’nin bu metinde boş bırakılan ücret artış kısmını (.....) TL olacak şekilde tamamlayarak (.....)’a ilettiği görülmektedir. Aynı kişiler arasında 31.08.2022 tarihinde geçen yazışmaların yer aldığı Bulgu-31’de ise, (.....)’ın, yukarıda bahsi geçen metnin içinde yer alan ücret ve tarih kısımlarını yeniden güncelleyerek (.....)’nin bilgisine sunduğu ve (.....) tarafından onay anlamına gelen emojiyle güncelleme bilgisine yanıt verildiği görülmektedir.

(43) Bulgu-28, Bulgu-29, Bulgu-30 ve Bulgu-31 birlikte değerlendirildiğinde, BEŞSEKİZ OKULLARI yetkililerinin (.....) yetkilisinden yemek ücreti artışına yönelik velilere gönderilecek Word dokümanına ulaştığı, bu doğrultuda özel okullar tarafından alınan ortak karar uyarınca velilerden ek ücret talep ettiği anlaşılmaktadır.

(44) Mevcut dosya bakımından elde edilen belgeleri özetlemek gerekirse, eğitim ve yemek ücretlerinin özel okular tarafından birlikte belirlendiğine ilişkin olan yazışmalarda yer alan ifadeler doğrultusunda 02.08.2022 tarihinde KOTO’da bir toplantı yapıldığı ve yemek ücretlerine %40 ek ücret artışı yapılmasına ilişkin ortak karar alındığı dosya kapsamında elde edilen belgelerden anlaşılabilmektedir. Eğitim ve yemek ücretlerinin tespitine yönelik olarak dosya konusu ihlal tespitlerine dayanak oluşturan “Kocaeli Özel Okul Kurucu” isimli WhatsApp grubunda yemek ücretlerine mininum %40 ek artış yapılmasına ilişkin ortak karar alındığı ve bu karara uyumun takip edildiğinin teşebbüslerin yazışmaları ile ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.

(45) Yemek ücretlerinin tespitine yönelik dosya konusu ihlal tespitlerine dayanak oluşturan “Kocaeli Özel Okul Kurucu” isimli WhatsApp grubunda yemek ücretlerine minimum %40 ek artış yapılmasına ilişkin ortak karar alındığı ve bu karara uyumun takip edildiğinin teşebbüslerin yazışmaları ile ortaya konulduğu anlaşılmaktadır.

(46) Söz konusu grupta [13] rekabet ihlaline neden olan yazışmalara taraf olduğu tespit edilen yetkililer ise BİLGİLİ KÜLTÜR, BİLNET, MY KOLEJ, NESİBE AYDIN KOCAELİ, UĞUR OKULLARI, ATAFEN KOLEJİ, BAHÇEŞEHİR KOLEJİ, BİLGİ KÜPÜ, DOĞA KOLEJİ, GÜNEŞ OKULLARI, ALTIGEN EĞİTİM, KOKPİT KOLEJİ, NADİDE EĞİTİM KURUMLARI, SINAV ŞAHİN, SİMYA KOLEJİ, TED KOCAELİ ve YAHYA KAPTAN KOLEJİ isimli okulların temsilcileridir.

(47) Bahsi geçen WhatsApp grubunun katılımcısı ve anlaşma tarafı özel okullardan biri olan SINAV ŞAHİN aracılığıyla velilere gönderilecek yemek ücretlerine ilişkin bilgilendirme metni niteliğini taşıyan Word dokümanını BEŞSEKİZ OKULLARI’nın elde ettiği ve özel okulların yemek ücretlerinin birlikte belirlenmesine yönelik uyguladığı ortak kararlara katılım gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak BEŞSEKİZ OKULLARI’nın rakipleriyle özel okullarda uygulanacak yemek ücretleri konusunda anlaşarak 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmiştir.

I.4.3. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(48) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(49) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(50) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. 13 BAŞARI KOLEJİ, BOĞAZİÇİ KOLEJİ, TEKNOKENT KOLEJİ ve KARAMÜRSEL BİREY’in gruba eklendikleri tarih itibarıyla rekabet ihlaline neden olan yazışmaları görmedikleri tespit edilmiştir.

(51) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır.

(52) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır.

(53) Bu kapsamda soruşturma tarafı BEŞSEKİZ OKULLARI uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir.

(54) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca BEŞSEKİZ OKULLARI ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(55) BEŞSEKİZ OKULLARI’nın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi neticesinde alınan 04.04.2024 tarihli ve 24-14/294-MUA sayılı kararda, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde;

1. “Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti.nin yemek ücretlerinin tespitine yönelik

dosya konusu uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Ceza

Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ve 7.

maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca her bir teşebbüs için 2022 yılı gayrisafi

gelirleri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere; 59.279,39 TL idari para cezası

uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4.

maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse

verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda ilgili teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında; 44.459,54 TL tutarında idari para cezası

uygulanmasına,

5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma

metninin Kuruma gönderilebilmesi için ara kararın tebliğinden itibaren anılan

teşebbüse 15 gün süre verilmesine,

6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun ara kararıyla bağlı

olmadığına”

karar verilmiştir.

(56) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, BEŞSEKİZ OKULLARI’nın yemek ücretlerinin tespitine yönelik dosya konusu uygulamaları “kartel” olarak değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(57) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya konusu ihlale ilişkin belgelerin 18.08.2022-31.08.2022 tarihleri arasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihlal süresinin bir yıldan kısa olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, Ceza Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca herhangi bir artırım yapılmamış olup temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(58) Diğer yandan Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında bir ağırlaştırıcı unsur söz konusu değildir. Bunun dışında Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesi çerçevesinde, dosya konusu ihlal bakımından %50 oranında indirime gidilmiş, böylelikle uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.

(59) BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir.

(60) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından gönderilen uzlaşma metininin Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(61) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(62) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, BEŞSEKİZ OKULLARI tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini

ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para

cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile

sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır.

J. SONUÇ

(63) Rekabet Kurulunun 28.04.2023 tarihli ve 23-19/374-M sayılı, 23.11.2023 tarihli ve 23-

54/1061-M sayılı ve 14.03.2024 tarihli ve 24-13/251-M sayılı kararlarıyla açılan

soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarihli ve 24-14/246-MUA

sayılı uzlaşma ara kararı ve 04.04.2024 tarih, 24-16/393-M sayılı kararına istinaden

Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti. tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni

05.04.2024 tarih ve 50774 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami

idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup

1. Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti.nin yemek ücretlerinin tespitine yönelik dosya konusu uygulamalarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil ettiği,

2. Bu nedenle, Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 59.279,39-TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 44.459,54-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

5. Böylece Rekabet Kurulunun 23.11.2023 tarihli ve 23-54/1061-M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturmanın Dora Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ltd. Şti. bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı

yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.