Opet Petrolcülük A.Ş.'de ECT Europe Finance Incorporated'a ait % 7,75 oranındaki hissenin Opet Petrolcülük…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-1-141 (Devralma)

Karar Sayısı: 03-04/42-15

Karar Tarihi: 16.1.2003

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

İkinci Başkan : Dr. Kemal EROL

Üyeler: Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU

B- RAPORTÖRLER: F.Yeşim AKCOLLU, Şenol KOCAER

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - ECT Europe Finance Incorporated

Temsilcisi: Hakkı GEDİK, Deniz POLAT

Süleyman Seba Cad. No: 55/57 Akaretler Sıraevler

80680 Beşiktaş-İstanbul

D- TARAFLAR: - ECT Europe Finance Incorporated

1400 Smith Street, Houston, Texas, 77002 ABD

- Fikret ÖZTÜRK

Bulgurlu Mah. Sarıgazi Cad. No: 47

81190 Üsküdar-İstanbul

E- DOSYA KONUSU: Opet Petrolcülük A.Ş.'de ECT Europe Finance Incorporated'a ait % 7,75 oranındaki hissenin Opet Petrolcülük A.Ş.'nin mevcut ortaklarından olan Fikret Öztürk tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.12.2002 tarih ve 5495 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 6.1.2003 tarih 2002-1-141/Öİ-03-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 13.1.2003 tarih, REK.0.05.00.00/3 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-04 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; OPET Petrolcülük A.Ş.’de ECT Europe Finance Incorporated ait %7,75 oranındaki hissenin OPET’in mevcut ortaklarından Fikret Öztürk tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu, fakat söz konusu devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle anılan devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakıncanın bulunmadığı ifade edilmektedir.

REKABET KURUMU 1

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

Söz konusu işlemde devreden taraf ECT Europe Finance Incorporated (ECT), devralan taraf ise OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)’in mevcut ortaklarından olan Fikret Öztürk’tür.

ECT, Enron North America Corp.’un yavru şirketi, Enron North America Corp. ise Enron Corp. U.S.A. (Enron)’un bağlı şirketidir. Enron, dünya çapında enerji santrallerinin yapımı, geliştirilmesi ve işletimi ile uğraşmakta, ayrıca müşterilerine finansal risk yönetimi hizmetleri sunmaktadır.

Fikret Öztürk, Opet Petrolcülük A.Ş. ve iştiraklerinde pay sahibidir. Söz konusu şirketlerin ana faaliyet alanları akaryakıt, madeni yağ, petrol ürünleri nakliyatı ile gıda ve ihtiyaç maddeleri satışıdır.

Devralma işlemine konu olan Opet’in işlem öncesi ve sonrası ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- Opet'in Devralma Öncesi Ortaklık Yapısı

Hisse Sahibi

Payı (%)

Güvenok Tur. A.Ş. 1,85

Tablo 2- Devralma Sonrasında Opet’in Ortaklık Yapısı

Hisse Sahibi

Payı (%)

Güvenok Tur. A.Ş. 1,85

Yukarıdaki tablolardan da görüldüğü üzere, işlem sonrasında ECT’ye ait %7,75 oranındaki hisse şirketin mevcut ortaklarından olan F... Ö.... tarafından

REKABET KURUMU 2

devralınacak, dolayısıyla F... Ö.... şirketin %52,03 hissesine sahip olacaktır. F... Ö.... %52,03 oranında sahip olduğu çoğunluk hisseleriyle ve buna ek olarak hisse sahibine imtiyazlı veto hakkı sağlayan 1 adet A grubu hissesinin de sahibi olup, OPET’in kontrolünü ele geçirecektir.

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Opet Petrolcülük A.Ş. ve kontrol ettiği şirketler aşağıdaki pazarlarda faaliyette bulunmaktadır:

 Akaryakıt beyaz ürünler (jet yakıtı hariç) dağıtım pazarı,

 Akaryakıt siyah ürünler dağıtım pazarı,

 Madeni yağ üretim ve satış pazarı,

 İstasyon marketçiliği pazarı.

Akaryakıt beyaz ürünler dağıtım pazarı otomobillere yönelik akaryakıtların dağıtımı faaliyetlerini; akaryakıt siyah ürünler dağıtım pazarı konut, sanayi tesisi, deniz araçlarına yönelik akaryakıtların dağıtım faaliyetlerini; madeni yağ üretim ve satış pazarı madeni yağ üretimi ve üretici firmalar kontrolündeki dağıtıcı firmalarca pazarlanması faaliyetlerini; istasyon marketçiliği ise akaryakıt istasyonları içerisinde yer alan marketlerde yapılan satış faaliyetlerini kapsamaktadır.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Söz konusu ilgili ürün pazarlarında teşebbüsler ürünlerini yaygın dağıtım ağı ve satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine ulaştırabilmektedirler. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

15.12.1999 tarihinde F... Ö.... ve ECT arasında OPET’te F... Ö...’ün sahibi olduğu %7,75 oranındaki hissenin ECT’ye devredilmesini öngören Katılım ve Hissedarlar Sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu devralmaya 30.5.2000 tarihinde 00-20/201-110 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile izin verilmiştir. Bildirim konusu işlem ise ECT'nin OPET’te sahibi olduğu %7,75 oranındaki hisseyi Fikret Öztürk’e devretmesine ilişkindir.

15.12.1999 tarihinde imzalanan ve 16.8.2000 tarihinde değiştirilen Katılım ve Hissedarlar Sözleşmesine göre OPET’te ECT ile Öztürk ailesi ortak kontrole sahip olmuşlardır. Bildirim konusu işlem ile ECT, Fikret Öztürk’ten devraldığı hisseleri geri vermekte ve Fikret Öztürk tekrar şirketin kontrolünü ele geçirmektedir. Dolayısıyla “kontrol”ün el değiştirmesi nedeniyle, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2 (b) maddesi anlamında bir devralmadır.

2001 yılında ilgili ürün pazarlarına ilişkin OPET’in toplam pazar payı ve ciro rakamları aşağıdaki gibidir:

REKABET KURUMU 3

Tablo 3- Opet'in Pazar Payı ve Ciro Rakamları

İlgili Ürün Pazarları Pazar Payı Ciro

(%) (Milyar TL)

Yukarıdaki tablodan da anlaşıldığı üzere, söz konusu devralmada;

- akaryakıt beyaz ürünler dağıtım pazarı ve akaryakıt siyah ürünler dağıtım pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde belirtilen pazar payı eşiğinin aşılmamasına rağmen ciro eşiğinin aşıldığı, dolayısıyla bu devirlerin söz konusu tebliğ kapsamında olduğu;

- madeni yağ üretim ve satış, istasyon marketçiliği pazarlarında ise ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı; dolayısıyla bu devirlerin söz konusu tebliğ kapsamında olmadığı görülmektedir.

Dosya mevcudu bilgilerden; söz konusu devir işlemi sonucunda hakim durumun yaratılmayacağı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmeyeceği anlaşılmıştır.

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında;

Opet Petrolcülük A.Ş.’de ECT Europe Finance Incorporated (ECT)’ye ait %7,75 oranındaki hissenin OPET’in mevcut ortaklarından Fikret Öztürk tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğuna; bununla birlikte 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 4