Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi hakkında teşebbüs tarafından yanlış/yanıltıcı bilgi verilmesi üzerine idari…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,

Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Eren YALDIZLI, Sebahat YILMAZ, Dilara TÜRK, Nilay ÖZLÜK,

Ferit CEYLAN, Metehan KAYA

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi

Temsilcileri: Av. Merter ÖZAY

Kerim Bey Köşkü, Göztepe Mah. Tanzimat Sok. No:63/1

Kadıköy/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi hakkında teşebbüs tarafından yanlış/yanıltıcı bilgi verilmesi üzerine idari para cezası uygulanmasına yönelik Rekabet Kurulunun 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261 sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında yeniden değerlendirilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 10.11.2022 tarihli toplantısında 22- 51/766-M sayı ile, İstanbul’da faaliyet gösteren Fransa menşeli özel eğitim kurumlarından Özel Saint-Joseph Fransız Lisesi (ST. JOSEPH), Özel Saint Benoît Fransız Lisesi (ST. BENOÎT), Özel Notre-Dame de Sion Fransız Lisesi (NDS), Özel Saint-Michel Fransız Lisesi (ST. MICHEL) ve Özel Sainte Pulchérie Fransız Lisesi’nin (STE. PULCHÉRIE) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

(3) Soruşturma sürecinde dosyaya ilişkin ayrıntılı bilgi edinmek ve değerlendirme yapılabilmek için gereken birtakım bilgilerin ve belgelerin eksik olduğunun tespit edilmesi üzerine soruşturma tarafı teşebbüslerden 4054 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca bilgi ve belge talep edilmiştir. Bu kapsamda, 28.02.2023 tarihli ve 59606 sayılı yazı ile, ST. JOSEPH’ten teşebbüste görevli tüm Türk öğretmenlerin ek ders ücretlerine ilişkin detaylı bilgi verilmesi talep edilmiş, söz konusu bilgi ve belge talebine ilişkin olarak ST. JOSEPH tarafından gönderilen cevabi yazı 13.03.2023 tarih ve 36446 sayı ile Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına intikal etmiştir.

(4) İlgili cevabi yazıda 20 yıl kıdeme sahip öğretmen (.....)’nın 2022 yılı boyunca haftalık 15 saat ek dersi olduğu ve ek derslerin karşılığında Ocak ila Ağustos aylarında aylık (.....) TL, Eylül ayından itibaren ise aylık (.....) TL ücret aldığı ve ek ders başına ücretin (.....) TL olduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte 20 yıl kıdeme sahip bir başka öğretmen (.....)’ün 2022 yılı Ocak ila Ağustos aylarına ilişkin haftalık 11 saat ek ders saati olduğu ve ek dersler karşılığında Ocak ayında aylık (.....) TL, Şubat ila Ağustos aylarında aylık (.....) TL ücret aldığı; Eylül ayından itibaren ise haftalık dokuz saat ek dersi olduğu ve

ek dersler karşılığında aylık (.....) TL ücret aldığı ve ek ders başına ücretin (.....) TL olduğu bildirilmiştir.

(5) Ayrıca, 21.07.2023 tarihli ve 68895 sayılı yazı ile, ST. JOSEPH’ten 2022 yılına ilişkin olmak üzere ilgili teşebbüste görevli 20 yıllık kıdeme sahip Türk öğretmenlerin ek ders başına aldığı ücret ile haftada kaç saat ek derse girdiğine ilişkin bilgi verilmesi talep edilmiş, ST. JOSEPH tarafından gönderilen cevabi yazı 27.07.2023 tarih ve 40957 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(6) İlgili cevabi yazı değerlendirildiğinde, 20 yıl kıdeme sahip öğretmen (.....)’nın 2022 yılı Eylül ayından itibaren haftalık ek ders saatinin 14 olduğu ve ek dersler karşılığında aldığı aylık ücretin (.....)-TL olduğu ve daha önceki cevabi yazıdan farklı olarak ek ders başına ücretin (.....)-TL olduğu bildirilmiştir. Aynı cevabi yazıda 20 yıl kıdeme sahip öğretmen (.....)’ün 2022 yılı Eylül ayından itibaren haftalık ek ders saatinin 9,85 olduğu ve ek dersler karşılığında aylık (.....)-TL ücret aldığı ve ek ders başına ücretin (.....)-TL olduğu ifade edilmiştir.

(7) Bu kapsamda 11.08.2023 tarihli ve 70232 sayılı yazı ile söz konusu farklılıkların kaynağı hakkında bilgi ve belge talep edilmiş, ST. JOSEPH tarafından gönderilen cevabi yazı 14.08.2023 tarih ve 41565 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İlgili cevabi yazıda 13.03.2023 ve 27.07.2023 tarihlerinde sunulan bilgi ve belgeler arasında sehven küçük farklılıkların meydana geldiği ifade edilerek ek derslere ilişkin yeni bir hesaplama tablosu gönderilmiştir.

(8) Soruşturma konusu rekabet ihlallerinden birini Türk öğretmenlerin maaşlarının soruşturma tarafı okullar tarafından birlikte belirlenmesi oluşturduğundan öğretmen ücretleri ve ücreti etkileyecek parametrelere ilişkin bilgiler dosya kapsamında önem arz etmektedir. Dolayısıyla öğretmen ücretlerini belirleyecek kalemlerden biri olan ek derse ilişkin olarak soruşturma taraflarınca verilen bilgilerin doğruluğu rekabet ihlalinin isabetli tespiti bakımından elzem görülmektedir.

(9) Bu kapsamda ek derslere ilişkin yanlış/yanıltıcı bilgi vermesi nedeniyle ST. JOSEPH hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin hazırlanan 15.08.2023 tarihli ve 2022-5-036/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 17.08.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş, 23-39/752-261 sayı ile soruşturma tarafı ST. JOSEPH hakkında 2022 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin binde biri oranında idari para cezası verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, bu tutar “2023/1 sayılı 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 16ncı Maddesinin Birinci Fıkrasında Öngörülen İdari Para Cezası Alt Sınırının 31/12/2023 Tarihine Kadar Geçerli Olmak Üzere Arttırılmasına İlişkin Tebliğ” uyarınca öngörülen ceza alt sınırının altında olamayacağından ST. JOSEPH hakkında 105.688,00 TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. İlgili idari para cezasına ilişkin gerekçeli Kurul kararı ST. JOSEPH tarafından 13.01.2024 tarihinde tebellüğ edilmiştir.

(10) Bunun üzerine, ST. JOSEPH tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 06.02.2024 tarih ve 48313 sayı ile intikal eden bir dilekçe ile Kurulun 17.08.2023 tarihli ve 23- 39/752-261 sayılı kararının İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi çerçevesinde kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması talep edilmiştir.

(11) Söz konusu başvuruya ilişkin olarak düzenlenen 12.02.2024 tarihli ve 2022-5-036/BN-

04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(12) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; yanlış/yanıltıcı bilgi vermesi

nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca ST.

JOSEPH’e idari para cezası verilmesine yönelik 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261

sayılı Kurul kararının İYUK’un 11. maddesi kapsamında kaldırılmasına, geri

alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığı ifade

edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(13) Yanlış/yanıltıcı bilgi verilmesi nedeniyle Kurul tarafından verilen idari para cezasına

ilişkin olarak ST. JOSEPH tarafından gönderilen dilekçede;

- Kurum tarafından 28.02.2023 tarihli ve 59606 sayılı yazı ile gönderilen bilgi ve belge talebine eksiksiz cevap verildiği,

- Devam eden süreçte 24.03.2023 tarihli ve 61255 sayılı yazı ile, teşebbüste görevli (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) isimli öğretmenlerin 2022 yılı Ocak-Aralık ayları maaşlarına ilişkin tablonun doldurmasının talep edildiği, ilgili talebin teşebbüs tarafından eksiksiz şekilde yerine getirildiği,

- Kurum tarafından gönderilen 21.07.2023 tarihli ve 68895 sayılı yazı ile ST. JOSEPH bünyesinde görev yapan 20 yıllık kıdeme sahip Türk öğretmenlerin 2022 yılına ait ek ders başına aldığı ücret ile haftada kaç saat ek derse girildiğine ilişkin bilgilerin sunulmasının talep edildiği, ilgili bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazının 27.07.2023 tarih ve 40957 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal ettirildiği,

- Ayrıca Kurum tarafından gönderilen 11.08.2023 tarihli ve 70232 sayılı yazı ile ST. JOSEPH tarafından gönderilen önceki tarihli cevabi yazılarda (.....) ve (.....)’ün haftalık ek ders sayıları ve aylık ek ders ücretlerine ilişkin verilen bilgilerde tespit edilen uyumsuzluğun kaynağına ilişkin bilgi talep edildiği ve bu bilginin sunulması için ST. JOSEPH’e tanınan üç günlük cevap süresinin çok kısa bir süre olduğu,

- Öğretmenlerin aldığı ek ders sayısının kulüp öğretmenliği, sınıf öğretmenliği, nöbet saatlerinde değişiklik, telaffuz/konuşma ve bilgisayar teknik derslerine katılım gibi sebeplerle yıl içerisinde değişiklik gösterdiği, dolayısıyla birbirinden farklı dönemlere ilişkin Excel tabloları üzerinde çalışılması nedeniyle yanlış/yanıltıcı bilgi verilmesine konu uyumsuzluğun cevabi yazı hazırlanması aşamasında sehven oluşan küçük farklılıklardan kaynaklandığı,

- (.....)’nın 15 saat ek dersi bulunmaktayken Excel tablosunun alt kısmında yer alan ve formül uygulanan bir diğer tabloya sehven 14 adet ek ders olarak giriş yapıldığı, bu nedenle saatlik ek ders ücretinin de Excel formülü kapsamında hatalı olarak (.....) TL olarak hesaplandığı,

- (.....)’ün ek ders saati ücreti olarak ise sehven tablonun bir üst satırında yer alan (.....) isimli öğretmenin ek ders saatinin esas alındığı, dolayısıyla (.....)’e ödenen ek ders ücreti aylık (.....)TL iken (.....)’a ödenen (.....)TL’nin hesaplamaya dahil

edildiği, böylece tablodaki verilerin hesaplama kısmına yanlış geçirilmesi

sebebiyle (.....) bakımından da yanlış hesaplamalara sebebiyet verildiği

ifade edilerek yanlış/yanıltıcı bilgi verildiğine dair ST. JOSEPH hakkında verilen Kurulun 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261 sayılı kararının İYUK’un 11. maddesi çerçevesinde kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması talep edilmiştir.

(14) Yukarıda özetine yer verilen başvuru ile uygulanması talep edilen İYUK’un 11. maddesine ve dava açma sürelerini düzenleyen İYUK’un 7. maddesine aşağıda yer verilmektedir:

“Üst Makamlara Başvurma

MADDE 11 - 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin

kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst

makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma

süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma

süresini durdurur.

2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi

yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.”

“Dava Açma Süresi

MADDE 7 - 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde

Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

(…)”

(15) İYUK’un 11. maddesi doğrultusunda ilgililer tarafından Kurul kararının kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması dava açma süresi içerisinde Kuruldan istenebilmektedir. ST. JOSEPH tarafından yapılan başvurunun konusunu 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261 sayılı Kurul kararı oluşturmaktadır. İlgili gerekçeli Kurul kararı başvuru sahibi tarafından 13.01.2024 tarihinde tebellüğ edilmiş olup dosya konusu başvuru ise 06.02.2024 tarihinde yapılmıştır. Bu itibarla ST. JOSEPH tarafından yapılan başvurunun süresi içerisinde yapıldığı anlaşılmıştır. Başvuruda yer alan esasa ilişkin taleplere yönelik değerlendirmeye ise aşağıda yer verilmektedir.

(16) Soruşturma sürecinde dosyaya ilişkin ayrıntılı bilgi edinilmesi bakımından ST. JOSEPH’e gönderilen 28.02.2023 tarihli ve 59606 sayılı bilgi talebi ile teşebbüste görevli tüm Türk öğretmenlerin ek ders ücretlendirmelerine ilişkin detaylı bilgi verilmesi talep edilmiş, ilgili bilgi ve belge talebine ilişkin olarak ST. JOSEPH tarafından gönderilen cevabi yazı 13.03.2023 tarih ve 36446 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

(17) İlgili cevabi yazıda 20 yıl kıdeme sahip öğretmen (.....)’nın 2022 yılı boyunca haftalık 15 saat ek dersi olduğu ve ek derslerin karşılığında ise Eylül ayından itibaren (.....) TL ücret aldığı ifade edilmiştir. Bu kapsamda ek ders başına ücrete ilişkin yapılan hesaplamaya göre (.....)’nın aylık ek ders saati (15x52)/12=65 saat olarak hesaplanmış, öğretmenin aldığı aylık ek ders ücretinin aylık ders saatine bölünmesi sonucunda ek ders başına düşen ücret (.....) TL/65 = (.....) TL olarak hesaplanmıştır.

(18) Bununla birlikte teşebbüs tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 27.07.2023 tarih ve 40957 sayı ile giren cevabi yazıda (.....)’nın ek derslerin karşılığında aldığı ücret daha önceki cevabi yazıyla aynı olacak şekilde (.....) TL olarak belirtilirken anılan öğretmenin haftalık ek ders saati 14 olarak belirtilmiştir. Teşebbüs tarafından (.....)’nın ek ders saatine ilişkin daha önceki cevabi yazıdan farklı bilgi verilmesi sonucunda, ilgili öğretmenin aylık ek ders saati (14x52)/12=60,667; bu doğrultuda saatlik ek ders ücreti ise (.....)/60,667=(.....)TL olarak hesaplanmıştır.

(19) Aynı hesaplama 20 yıl kıdeme sahip diğer öğretmen (.....) için uygulandığında da benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Şöyle ki; 13.03.2023 tarih ve 36446 sayı ile kayda giren cevabi yazıda (.....)’ün 2022 yılı Ocak ila Ağustos ayları arasında haftalık 11, Eylül ayından itibaren haftalık dokuz saat ek ders aldığı ifade edilmiştir. Teşebbüs tarafından verilen bilgiler kapsamında ilgili öğretmenin 2022 yılında haftalık ortalama ders saati 10,3 olarak hesaplanırken teşebbüs tarafından gönderilen ve 27.07.2023 tarih, 40957 sayı ile kayda giren cevabi yazıda haftalık ek ders saati ortalama 9,85 olarak bildirilmiştir.

(20) Bununla birlikte ek ders başına düşen ücretin hesaplanmasına ilişkin olarak teşebbüs tarafından gönderilen tabloya göre hesap yapıldığında 2022 yılı Eylül ayından itibaren aylık ek ders saati (9x52)/12 = 39 olarak hesaplanırken aylık ek ders ücretinin (.....) TL olması nedeniyle saatlik ek ders ücreti (.....)TL/39 = (.....) TL olarak hesaplanmıştır. Buna karşılık teşebbüs tarafından gönderilen ve 27.07.2023 tarih, 40957 sayı ile kayda giren cevabi yazıda ek ders başına düşen ücret (.....) TL olarak bildirilmiştir.

(21) Bu doğrultuda, ST. JOSEPH tarafından İYUK kapsamında yeniden değerlendirme talebine konu edilen 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261 sayılı Kurul kararında; Kurum tarafından gönderilen bilgi ve belge taleplerine cevaben ST. JOSEPH tarafından gönderilen yazılarda yanlış/yanıltıcı bilgiye yer verilmesi nedeniyle, teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.

(22) Soruşturma konusu rekabet ihlallerinden birinin Türk öğretmenlerin maaşlarının soruşturma taraflarınca birlikte tespit edilmesi olması nedeniyle öğretmen ücretlerinin ve ücretleri etkileyecek parametrelere ilişkin bilgilerin büyük ölçüde önem taşıdığı değerlendirilmiştir. Öte yandan Soruşturma Raporu’nda Bulgu-3 olarak yer verilen bulgudan soruşturma tarafı teşebbüslerin öğretmen maaşlarına ilişkin birlikte yaptıkları hesaplamalarda haftalık ek ders saatinin dokuz saat ve ek ders başına düşen ücretin (.....) TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Kartel niteliği taşıyan ve amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı olan dosya konusu anlaşma bakımından ayrıca bir etki analizine yer verilmesine gerek bulunmamakla birlikte; ST. JOSEPH’te görevli Türk öğretmen (.....)’nın ve (.....)’ün ek ders ücretlerine ilişkin yapılan hesaplamalarda ek ders başına düşen ücretin (.....) TL olarak hesaplanması, soruşturma taraflarının öğretmen ücretlerine ilişkin birlikte aldıkları kararları uygulamaya geçirdiklerini gösterme açısından da önem arz etmektedir.

(23) Bu nedenle her ne kadar ST. JOSEPH tarafından söz konusu uyumsuzlukların kaynağının hesaplamalar yapılırken farklı dönemlere ilişkin Excel tabloları üzerinde çalışılması nedeniyle sehven ortaya çıkan farklılıklar olduğu ifade edilse de soruşturma konusu rekabet ihlallerinden biri olan Türk öğretmenlerin ücretlerinin soruşturma taraflarınca birlikte belirlenmesi ihlalinin isabetli olarak tespit edilmesi noktasında

öğretmenlerin ek derslere ilişkin saat ve ücret bilgileri büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, teşebbüsün dosya kapsamında sunduğu cevapların doğru olması elzemdir.

(24) İlaveten ST. JOSEPH, Kurum tarafından gönderilen bilgi ve belge talebine cevap vermek için verilen üç günlük sürenin çok kısa olduğunu ifade etmiştir. Soruşturma konusu dosya incelendiğinde, soruşturma tarafı teşebbüslerin bilgi ve belge taleplerine, ikinci yazılı savunmalara cevap vermeleri için ek süre talep etmeleri halinde ilgili taleplerinin soruşturma heyeti veya Kurul tarafından olumlu karşılandığı görülmüştür. Bu kapsamda ST. JOSEPH’e gönderilen 11.08.2023 tarihli ve 70232 sayılı bilgi ve belge talebine cevap vermek ve ilgili bilgi talebine konu uyumsuzluğun kaynağını araştırmak için üç günlük sürenin yeterli olduğu değerlendirilmekle birlikte ST. JOSEPH tarafından da herhangi bir ek süre talebinde bulunulmadığı anlaşılmıştır.

(25) Sonuç olarak yukarıda açıklanan gerekçeler çerçevesinde, yanlış/yanıltıcı bilgi verilmesi nedeniyle, ST JOSEPH hakkında idari para cezası uygulanmasına yönelik 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261 sayılı Kurul kararının İYUK’un 11. maddesi kapsamında kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(26) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; İYUK’un 11. maddesi kapsamında 17.08.2023 tarihli ve 23-39/752-261 sayılı Kurul kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.