12-42/1264-415
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
I.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. Maddeleri Çerçevesinde Değerlendirme
(6) Dosya mevcudu bilgilere göre, Pamukkale ve Anadolu, yapmış oldukları işbirliği protokolü çerçevesinde maliyetlerini azaltmak ve daha fazla sayıda noktada bilet satışı gerçekleştirmek üzere bilet satış ağlarını birleştirmek yoluna gitmiştir. Bu doğrultuda, Anadolu’nun merkezi olan Uşak ili haricindeki illerde Pamukkale bilet satış noktaları Anadolu biletlerinin satışını yapmakta ve Pamukkale, acentelik hizmeti karşılığında Anadolu’dan (…..) oranında bilet satış komisyonu almaktadır. Uşak ilinde ise, Anadolu bilet satış noktaları Pamukkale biletlerinin satışını yapmakta ve Anadolu, acentelik hizmeti karşılığında Pamukkale’den (…..) oranında bilet satış komisyonu tahsil etmektedir.
(7) Pamukkale ve Anadolu arasındaki söz konusu işbirliği anlaşması, karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı ilgili ürün pazarında faaliyet göstermekte olan iki rakip teşebbüs arasında gerçekleştirilmiş, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma olmakla birlikte, bilet satışı ile sınırlı kaldığı müddetçe Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet alabilecek niteliktedir. Zira anılan teşebbüsler, bilet satış ağlarını birleştirmek yoluyla, otobüs firmaları açısından önemli bir maliyet kalemi teşkil eden yer hizmetleri bakımından ciddi bir maliyet düşüşü sağlamaktadır. Yine, her iki teşebbüs de işbirliği sayesinde kendi satış noktalarından çok daha fazla sayıda noktada bilet satışı gerçekleştirebilme ve dolayısıyla da daha fazla müşteriye ulaşma imkanı bulmaktadır. Bu işbirliği, tüketiciler bakımından da çeşitli avantajları gündeme getirmektedir. Maliyet düşüşlerinin, fiyat indirimi olarak bilet fiyatlarına yansıtılması imkanının yanı sıra, her iki firmanın biletlerine daha fazla noktada ulaşabilme imkanı, tüketiciler açısından işlem maliyetlerini azaltmakta ve seçenekleri artırmaktadır. Anadolu’nun az sayıda güzergahta ve görece az sayıda sefer yapması nedeniyle, iki teşebbüsün sefer sayıları toplamı pazarın küçük bir bölümüne tekabül etmektedir. Dolayısıyla işbirliği anlaşması dağıtım ağlarının ortaklaşa kullanımıyla sınırlı kaldığı müddetçe, rekabetin gereğinden fazla kısıtlanması da söz konusu olmayacaktır.
(8) Bu doğrultuda, Anadolu ve Pamukkale arasındaki işbirliği anlaşmasının mevcut haliyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan bireysel muafiyet koşullarını taşıdığı neticesine varılmıştır.
(9) Öte yandan, anılan teşebbüslerin, uyguladıkları fiyatları eşitlemek konusunda iletişim içinde oldukları iddiasına ilişkin olarak, önaraştırma kapsamında Pamukkale’de ve Anadolu’da raportörlerce yapılan yerinde incelemelerde, herhangi bir bulguya ulaşılmamıştır. Bunun yanı sıra, teşebbüslerden elde edilen fiyat listeleri incelendiğinde, iki teşebbüsün ortaklaşa fiyat belirlediklerine yönelik bir emareye rastlanmamıştır.
(10) Ayrıca, teşebbüslerin, bahar aylarında gerçekleşen fiyat artışlarının akaryakıt fiyatlarındaki artıştan ve yaz sezonunun başlamış olmasından kaynaklandığı konusundaki açıklamaları rasyonel bulunmuştur.
(11) Dosya kapsamında değerlendirilmesi gereken bir diğer husus, Anadolu’nun bazı seferleri iptal etmesi ve bazı seferlerde saat değişikliğine gitmesidir. Anadolu’nun Ankara-İstanbul seferlerini iptal etmesi, tarih olarak Anadolu ile Pamukkale arasındaki işbirliği sonrasındaki döneme denk gelmiş olsa da, dosya kapsamında yapılan incelemelerde, anılan iptallerin söz konusu işbirliğinden kaynaklandığı veya işbirliği dahilinde kararlaştırıldığı yönünde herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Anadolu’nun konu hakkındaki yazısında, ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren tüm firmalarca toplamda 150’den fazla sefer düzenlenen Ankara- İstanbul hattında, Anadolu açısından yeterli karlılık düzeyinin sağlanmaması nedeniyle,