Şikâyet dilekçesi ve eklerinden Peugeot bayilerinin yeni araç satış fiyatları, indirim oranları ile yedek…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail

Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B- RAPORTÖRLER : Orçun SENYÜCEL, Esin AYGÜN, Muhammed

GÜNDOĞDU, Selvi KOCABAY, Burcu CAN

C- ŞİKAYETÇİ: Aloğlu Turizm ve Ticaret A.Ş.

Akbelen Caddesi Zeki Ayan Mahallesi No:58 Mersin D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR:

1. ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.

İstanbul Yolu No:414 Şaşmaz Kavşağı Ergazi Yenimahalle/Ankara

2. Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.

Sanayi Siteleri Bitimi Tortum Yolu Erzurum

3. Açı Otom. Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

Zeynep Kamil Nuhkuyusu Cd. No:10 Altunizade Üsküdar/İstanbul

4. Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş.

Akbelen Caddesi Zeki Ayan Mahallesi No:58 Mersin

5. Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.

Çanakkale Cad. No:61 35060 Pınarbaşı/İzmir

6. Arıner Otom. Petrol Ürün. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.

Yeni Sanayi Sitesi G-1 Blok No:1 39750 Lüleburgaz/Kırklareli

7. Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.

Akçay Cad. No:70/A Gaziemir İzmir

8. Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.

Zincirlikuyu Mahallesi Çevreyolu No:574 Bursa Yolu Üzeri 1.km Eskişehir

9. Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti.

Bostancı Oto Sanayi Sitesi Huzurhoca Sk. No:82/7-8-9-10 İçerenköy Kadıköy İstanbul

50

10. Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti.

Anadolu Bulvarı No:2A 61100 Değirmendere Trabzon

11. Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.

Sahil Yolu Kennedy Cad. No:134 Yenikapı Fatih İstanbul

12. Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti.

4. Levent Sanayi Sitesi Altınay Cad. Papatya Sk. No:5 Seyrantepe İstanbul

60

13. Burç Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.

Şanlıurfa Yolu 1.km Tedaş Karşısı No:151 Diyarbakır

14. Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş.

Bostancı Yolu Cd. Özenç Sk. No:42 Yukarı Dudullu Ümraniye İstanbul

15. Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti. Akdeniz San. Sitesi 5009 Sk. No:76 07040 Antalya

16. Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

İzmir Yolu 6.km Merkez Balıkesir

17. Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş.

Mareşal Fevzi Çakmak Cad. Yalı Mah. No:74 34844 Maltepe İstanbul

18. Demirbek Otomotiv Ltd. Şti.

Örnek Oto Sanayi Sitesi 2.Cad. No:1-2-3 06370 Ostim Ankara

19. Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.

Yeni Mahalle Öğretmenler Bulvarı 01260 Adana

20. Efe Otomotiv Paz. A.Ş.

Eski Büyükdere Cad. No:41 4. Levent Beşiktaş İstanbul

21. Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti.

Fevzi Çakmak Mah. Cemal Gürsel Cad. No:40/A Kaynarca Pendik İstanbul

22. Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnş. Taah. Tic. Tarım Sanayi İth.İhr. Ltd. Şti.

Kemer Yolu Üzeri Sarısu Mevkii Akdeniz Bulvarı Konyaaltı Antalya

23. Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti.

Büyük Sanayi 1. Cad. No:28 İskitler Ankara

24. Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.

Sani Konukoğlu Bulvarı No:57 Şehitkamil Gaziantep

25. Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

Konya Yolu No:202 Balgat Ankara

26. Gören Otomotiv İnş. Nak. Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. İstanbul Yolu E5 üzeri Önerler Kavşağı 59860 Çorlu Tekirdağ

27. Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.

İskenderun Yolu Üzeri 7.Km. Antakya Hatay

28. Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

Burak Reis Cad. No:5 35030 Çamdibi İzmir

110

29. Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti. Sinan Mh. Havaalanı Yolu Üzeri No:291 Altınova Antalya

30. Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.

Ankara Asfaltı 6.Km Karakavak Mevkii Vakıflar Bölge Müdürlüğü Karşısı Malatya

31. İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Ankara Yolu 12. km. 38070 Kayseri

120

32. İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Mürselpaşa Bul. No:162/1 Halkapınar 35110 İzmir

33. İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Bulgurlu Mh. Libadiye Cd. No:24 81190 Üsküdar İstanbul

34. Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. Aydın İzmir Yolu 3. km 09100 Merkez Aydın

35. Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Ankara Yolu 3. km Çorum

36. Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.

Kostim Organize Sanayi Bölgesi Hüdai Cad. No:14 42030 Fevzi Çakmak Konya

37. Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

Ankara karayolu 7. km Afyon

38. Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

Beysan Sanayi Sitesi Sanayi Cad. No:1/3 Haramidere Avcılar İstanbul

39. Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

Atatürk Mh. 87. Sk. No:2 Mezitli Mersin

40. Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

Yeni Yalova Yolu Cd. No:433 16250 Panayır Bursa

41. Ofz Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.

Yeşilyurt Mh. Çevre Yolu Kılavuz Kavşağı Sivas

150

42. Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti.

Sefa Sirmen Bulvarı İzmit

43. Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş.

Mersin Yolu Üzeri Turhan Cemal Beriker Bulvarı No: 56 Seyhan Adana

44. Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Sarıgüllük Mh. Zübeyde Hanım Blv. 6. Sk. Özdemirler Apt. No:2/A Gaziantep

160

45. Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

Erenler Mh. D-100 Karayolu Üzeri No:115 54200 Adapazarı Sakarya

46. Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.

Piyalepaşa Bulvarı Pim3 İş Merkezi Zemin Kat Okmeydanı Şişli İstanbul

47. Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti.

Kirazlık Mah. Atatürk Blv. No:69 Kutlukent Samsun

48. Sevimli Motorlu Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İpekyolu üzeri Sevimli Sok. No:4 Van

49. Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.

Adnan Menderes Bulvarı No:49 20020 Gümüşler Denizli

50. Şançelik Otomotiv Makine San. Ltd. Şti.

İzmir Yolu 5.Km Ataevler Karşısı Beşevler 16149 Bursa

51. Uyararslan Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş.

Sancak Mh. Dr. Sadık Ahmet Cd. Yeni Otogar Karşısı 42250 Selçuklu Konya

52. Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

Anadolu Cd. No:679 Şemikler Karşıyaka İzmir

53. Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Kavaklık Mah. Devrek Yolu Cad. No:26 67300 Karadeniz Ereğli

Zonguldak

54. Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Mardin yolu üzeri 2. km Şanlıurfa

55. Yıldırım Otomotiv Servis San. ve Tic. A.Ş.

Akgüvercin Sk. No:3/5 Küçükyalı Maltepe İstanbul

56. Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

Kayseri Yolu Üzeri 2. Km 46100 Kahramanmaraş

E- DOSYA KONUSU: Peugeot Türkiye Bayi Konseyi tarafından gerçekleştirilen uygulamalarla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edildiği iddiası.

F- İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesi ve eklerinden Peugeot bayilerinin yeni araç satış fiyatları, indirim oranları ile yedek parça satış ve bakım- onarım hizmetlerine uygulanan iskonto oranlarını birlikte belirledikleri şüphesi hâsıl olmuştur.

G- DOSYA EVRELERİ:

7.11.2008 tarih ve 7257 sayılı şikâyet başvurusu üzerine hazırlanan 24.11.2008 tarih ve 2008-4-254/İİ-08-MHA sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 27.11.2008 tarih ve 08-67 sayılı toplantısında görüşülmüş, iddiaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının belirlenmesi amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan önaraştırma sonucunda hazırlanan 30.12.2008 tarih ve 2008-4-254/ÖA-08-MHA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurul’un 8.1.2009 tarih ve 09-01 sayılı toplantısında görüşülmüştür. Söz konusu toplantıda 09-01/8-M sayılı Karar alınarak Peugeot Türkiye Bayi Konseyi üyesi olan 56 adet Peugeot yetkili satıcısı ve servisi teşebbüsün 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti için aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

Rekabet Kurulu'nun almış olduğu soruşturma kararının ardından, hakkında soruşturma başlatılan taraflara soruşturma açıldığına dair bildirim 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 16.1.2009 tarihinde yapılmış ve taraflardan 30 gün içinde birinci yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen tarafların ilk yazılı savunmaları süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

Yürütülen soruşturma sonunda hazırlanan ve Soruşturma Heyeti’nin görüş ve

tespitlerini içeren 8.1.2010 tarih ve SR/10-1 sayılı Soruşturma Raporu, aynı

Kanun’un 45. maddesi uyarınca tüm Kurul üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş

ve 30 günlük savunma süre uzatım talebi bulunan taraflara ek süre tanınmıştır.

Gönderilen bildirime cevaben tarafların ikinci yazılı savunmaları 18.1.2010-

25.3.2010 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İkinci yazılı

savunmalara ilişkin Soruşturma Heyeti görüşlerini içeren Ek Görüş, Kanun’un

45. maddesi uyarınca Rekabet Kurulu üyeleri ile hakkında soruşturma yürütülen

taraflara 9.4.2010 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Üçüncü yazılı savunmalara ilişkin savunma süre uzatım talebinde bulunan

taraflara 30 günlük ek süre verilmiştir. Hakkında soruşturma yürütülen tarafların

üçüncü yazılı savunmaları 26.4.2010-11.6.2010 tarihleri arasında Kurum

kayıtlarına intikal etmiştir. 3.8.2010 tarihinde taraf temsilcilerinin katılımıyla

Sözlü Savunma Toplantısı yapılmış, toplantıya katılanlar iddia ve savunmalarını

bir defa da sözlü olarak dile getirmiştir. Kurul 6.8.2010 tarihli toplantısında nihai

kararını vermiştir.

H- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ:

Soruşturma Heyetinde yer alan raportörler tarafından;

250

1- Peugeot Türkiye Bayi Konseyi üyesi olan,

 ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.

 Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.

 Açı Otom. Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

 Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.

 Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.

 Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti.

 Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti.

 Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.

 Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti.

 Burç Motorlu Araçlar Ltd. Şti.

 Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş.

 Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.

 Efe Otomotiv Paz. A.Ş.

 Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnşaat Taahhüt Ticaret

Tarım Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti.

 Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

 Gören Otomotiv İnş. Nak. Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.

 Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.

 Haşim Balaban Otomotiv Ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti.

 Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.

 İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

 İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

 İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

 Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.

 Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

 Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

 Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

 Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

 Ofz Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.

 Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti.

 Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.

 Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti.

 Sevimli Motorlu Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.

 Şançelik Otomotiv Makine San. Ltd. Şti.

 Uyararslan Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş.

 Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

 Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.  Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Yıldırım Otomotiv Servis San. ve Tic. A.Ş.

 Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

unvanlı teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal eder nitelikte

eylemlerde bulundukları ve söz konusu teşebbüslere aynı Kanun’un 16.

maddesi çerçevesinde idari para ceza verilmesi gerektiği,

2- Ancak haklarında soruşturma yürütülen

 Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş.

 Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Arıner Otom. Petrol Ürün. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.

 Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti.  Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş.

 Demirbek Otomotiv Ltd. Şti.

 Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti.

 Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti.

 Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

 Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.

 Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş.

 Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti.

unvanlı teşebbüslerin de 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmedikleri,

4- Ayrıca ihlalde belirleyici etkisi olduğu tespit edilen Hasan Şükrü ILISAL, Nezih ALLIOĞLU, Mehmet Levent ATALAY, Bülent İRİ, Necip Rıza İRDE, Ahmet İhsan ÇELEBİ, Erkan AKALINLAR, Serkan ŞARLI, Ali BAYRAM, Vedat İNCİROĞLU, Naci EFE, Ahmet PARLAR, Bekir Aykut CİVELEK, Bülent ŞENER, Erol KARADAŞ, Murat ZABUN, Mehmet Cenap YEĞİN, Yıldırım DAĞITMAÇ, Mustafa MEHMETOĞLU ve Halef GÜNAY hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi kapsamında idari para cezası verilmesi gerektiği

kanaat ve sonuçlarına ulaşılmıştır.

I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi ve Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler

I.1.1. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi

Peugeot İstanbul bayileri arasında gerçekleştirilen bir oluşum daha sonra 2006 yılında Türkiye çapında yeni araç satış ve satış sonrası hizmetleri sunan (3S) tüm bayilerin katıldığı ve “Bayi Konseyi” (Konsey) olarak adlandırılan bir yapılanmaya dönüşmüştür. Konsey’in kuruluş amacı Peugeot bayilerini bir çatı altında toplamak, Peugeot ile olan ilişkileri düzenlemek, fiyatlar, prim sistemi, iskonto oranları, kâr marjı, kampanya, valör gibi konularda tüm bayileri temsilen Peugeot ile görüşmelerde bulunmak olmakla birlikte Konsey, üye bayilerin kârlılığını artırmak amacıyla fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda da bulunmuştur.

Bayi Konseyi’nin 2006 yılında oluşturulan ilk yapılanması aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. Türkiye beş ayrı bölgeye ayrılmış olup, Konsey söz konusu bölgelerde faaliyet gösteren Peugeot bayilerinden oluşmuştur. Konsey yönetimi ise başkan ve başkan yardımcısı ile söz konusu beş bölgenin sorumlularından teşkil edilmiştir.

Tablo-1: 2006 Yılı Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (1)

Güney-Güneydoğu Anadolu

Marmara Bölgesi Orta Anadaolu Bölgesi Bölgesi

İstanbul Can Ankara Göral Hatay Günay

İzmit Ototeknik

Kırklareli Gören

Tablo-2: 2006 Yılı Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (2)

Ege-Akdeniz Bölgesi Karadeniz-Doğu Bölgesi

İzmir İrde Erzurum Abdullahoğlu

Bölge Sorumlusu Üye Mustafa MEHMETOĞLU Mepa Otomotiv-İstanbul

27.2.2007 tarihinde Konsey başkanı M. Cenap YEĞİN’in başkan yardımcısı ve bölge sorumlularına gönderdiği “görev değişikliği” başlıklı e-posta mesajında; kendisi ile Yıldırım DAĞITMAÇ ve Mustafa MEHMETOĞLU’nun Konsey yönetim kurulundan ayrıldığı, Şükrü ILISAL, Levent ATALAY ve Bülent İRİ’nin oybirliği ile yönetim kuruluna seçildiği ve başkanlık görevini yine oybirliği ile Şükrü ILISAL’ın devraldığı ifade edilmiştir. Bu durumda, ilk Konsey yapılanması ve yönetim kurulu Şubat 2007 tarihine kadar devam etmiş, sonrasında yeni bir yapı oluşturulmuştur.

Tablo-4 ve Tablo-5’te Konsey’in 2007 ve 2008 yıllarındaki yapılanmasına ilişkin sunulan bilgilere göre, Türkiye altı bölgeye ayrılmış olup, Konsey yönetimi bir başkan ve altı bölge temsilcisinden teşkil edilmiş, yine her biri bir bölgeden sorumlu altı yedek bölge sorumlusu atanmıştır.

Tablo-6 ve Tablo-7’de 2007 ve 2008 yıllarında her bir bölgeden Konsey’e üye olan bayilerin isimleri ve faaliyet gösterdikleri illere ilişkin bilgi yer almaktadır. Konsey’in ilk kuruluşunda 39 adet üyesi mevcutken, zaman içerisinde üye sayısı 56’ya yükselmiştir. Buna ek olarak, ilk Konsey yapılanmasında yalnızca yeni araç satışı ile yedek parça satış ve yetkili servislik faaliyetlerinin tümünü gerçekleştiren (3S) bayiler bulunmakta iken, sonrasında Konsey’e sadece yedek parça satış ve/veya yetkili servislik faaliyetlerinde bulunan (2S ve 1S) bayiler de katılmıştır.

Tablo-6: 2007-2008 Yılları Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (1)

1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge

İstanbul Avrupa Berke İstanbul Anadolu Aktif-İriyıl İzmir Arkas

Tablo-7: 2007 ve 2008 Yılları Peugeot Türkiye Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı (2)

4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge

Ankara Abc Kayseri Inciroğlu Trabzon Bayram

Konsey’e üye olabilmek için her bir üye, Konsey tarafından temsil edildiğine ilişkin bir “Temsil Belgesi” imzalayarak Peugeot Türkiye distribütörü Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. (POPAŞ)’ye göndermek durumundadır. Konsey, yürütülen çalışmalar kapsamında “Method Araştırma Şirketi” isimli bir şirketten hizmet satın almıştır. Şirket ile 2007 yılının Eylül ayında çalışılmaya başlanmış olup, söz konusu çalışma “Peugeot Gizli Müşteri Araştırması” adıyla

anılmaktadır. “Ekim 2007 Peugeot Gizli Müşteri Araştırma Raporu”nda yer alan “Araştırmanın ana amacı Peugeot Türkiye yetkili bayilerinin satın alma sürecinde, müşterilerine yaklaşımları ve finansal konularda yapılan indirimlerin istenilen standartlarda olup olmadığının belirlenmesidir.” ifadeleriyle yapılan çalışmanın amacı belirtilmiştir.

2008 yılının Haziran ayından itibaren Konsey bünyesindeki fiyat birlikteliğine ilişkin tüm faaliyetlere son verilmiş, Ağustos-Eylül aylarında ise Konsey çalışmaları tamamıyla sona erdirilmiştir.

I.1.2. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüsler

I.1.2.1. ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş. (ABC Otomotiv)

1984 yılında Ankara’da kurulan ve 2003 yılında ticaret unvanını ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş. olarak değiştiren ABC Otomotiv, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.

I.1.2.2.Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. (Abdullahoğlu Otomotiv)

1999 yılındaki unvan değişikliği ile ticaret unvanı Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. halini alan Abdullahoğlu Otomotiv, 2006 ve 2007 yıllarında Erzurum ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.3. Açı Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Açı Otomotiv)

2001 yılında İstanbul ili Üsküdar ilçesi merkezli olarak kurulmuş olan Açı Otomotiv, 2006 yılında Kadıköy (yeni araç satış noktası/showroom) ve Üsküdar ilçelerinde (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası); 2007 ve 2008 yıllarında ise Üsküdar’daki bir işletmesi ile Peugeot bayisi olarak faaliyet göstermiştir.

430

I.1.2.4. Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş. (Aloğlu Otomotiv)

1989 yılında şirket merkezi Mersin ilinde olmak üzere kurulan, 2006 ve 2007 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.5. Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. (Amca Otomotiv)

2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot İzmir bayisi olarak faaliyet gösteren Amca Otomotiv yetkili servis ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermektedir.

I.1.2.6. Arıner Otomotiv Petrol Ürünleri Ltd. Şti. (Arıner Otomotiv)

1997 yılında merkezi Kırklareli ilinde olmak üzere kurulan şirket, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.7. Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. (Arkas Otomotiv)

2003 yılında kurulmuş olan Arkas Otomotiv, 01.12.2007 tarihinden itibaren İzmir ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermektedir.

I.1.2.8. Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş. (Banaz Otomotiv)

Banaz Otomotiv 1997 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 yılları arasında Eskişehir ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliğini yapmıştır.

I.1.2.9. Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti. (Başaran Otomotiv)

Başaran Otomotiv 1998 yılında kurulmuştur. Şirket, 2006-2008 döneminde İstanbul ilinde Peugeot marka araçların yetkili servislik ve yedek parça satıcılığı faaliyeti ile iştigal etmiştir.

I.1.2.10. Bayram Otom. Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti. (Bayram Otomotiv) Bayram Otomotiv 1997 yılında kurulmuş olup 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Ordu ve Trabzon illerinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.11. Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti. (Berke Otomotiv)

1997 yılında Atalaylar Motorlu Araçlar Ticaret Limited Şirketi unvanıyla kurulan ve 2004 yılında unvan değişikliği ile hâlihazırdaki ticaret unvanını alan Berke Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İstanbul ili Bakırköy ve Fatih ilçelerinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.12. Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. (Bolluk Otomotiv)

1993 yılında kurulmuş olan Bolluk Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot İstanbul bayisi sıfatıyla yedek parça satış ve yetkili servis noktası olarak faaliyetine devam etmiştir.

490

I.1.2.13. Burç Motorlu Araçlar Ltd. Şti. (Burç Otomotiv)

2006 yılında yalnızca Diyarbakır’da, 2007 yılından itibaren ise Diyarbakır (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Batman (showroom) illerinde Peugeot bayisi olarak faaliyet gösteren Burç Otomotiv 2006, 2007 ve 2008 yıllarında söz konusu faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.14. Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş. (Can Otomotiv)

500

Can Otomotiv 1992 yılında kurulmuştur. Soruşturma konusu belgelerin düzenlendiği 2006, 2007 ve 2008 tarihlerinde şirket İstanbul’da Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.

I.1.2.15. Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti. (Çakmaklı Otomotiv)

Çakmaklı Otomotiv 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Antalya Merkez’de Peugeot marka araçların yetkili servislik ve yedek parça satıcılığı faaliyeti ile iştigal etmiştir.

I.1.2.16. Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Çanga Otomotiv)

Çanga Otomotiv Balıkesir ilinde 2007 yılı Ocak ayında kurulmuştur. Şirket 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.17. Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş. (Demaks Oto)

520

1995 yılında kurulan Demaks Oto, Peugeot ile yetkili satıcılık ilişkisini 18.03.2003 tarihinde, yetkili servislik ilişkisini ise 30.04.2008 tarihinde sona erdirmiştir.

I.1.2.18. Demirbek Otomotiv Ltd. Şti. (Demirbek Otomotiv)

Demirbek Otomotiv 1993 yılında kurulmuştur. Şirket soruşturma için önem arz eden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Ankara ilinde Peugeot yetkili servisliği ve yedek parça bayiliği faaliyetini göstermiştir.

530

I.1.2.19. Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. (Dörtler Otomotiv)

1984 yılında Adana’da kurulan Dörtler Otomotiv, 2006 ve 2007 yıllarında Adana ili merkez (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Seyhan ilçesinde (showroom), 2008 yılında ise yalnız Adana il merkezinde Peugeot bayisi olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.20. Efe Otomotiv Paz. A.Ş. (Efe Otomotiv)

Efe Otomotiv 2005 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.21. Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti. (Erler Otomotiv)

1993 yılında kurulmuş olan Erler Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.22. Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnşaat Taahhüt Ticaret Tarım Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti. (Esay Otomotiv)

2005 yılında şirket merkezi Antalya ilinde olmak üzere kurulan ve ticaret unvanı 2006 yılında değişikliğe uğrayarak Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnşaat Taahhüt Ticaret Tarım Sanayi İthalat İhracat Ltd. Şti. halini alan Esay Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.23. Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti. (Fatih Otomotiv)

560

Fatih Otomotiv Ankara ilinde faaliyet gösteren Peugeot yetkili servisi ve yedek parça bayisidir.

I.1.2.24. Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gazikent Otomotiv) Gazikent Otomotiv 2005 yılı Temmuz ayında kurulmuştur. Şirket 2007 ve 2008 yıllarında Gaziantep ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.25. Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Göral Otomotiv)

Göral Otomotiv 1992 yılında kurulmuştur. Şirket, 2006-2008 döneminde Ankara ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.

I.1.2.26. Gören Otomotiv İnş. Nak. Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. (Gören Otomotiv)

2003 yılında merkezi Tekirdağ olmak üzere kurulmuş olan Gören Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.27. Günay Otom. İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. (Günay Otomotiv)

Günay Otomotiv 1984 yılında kurulmuştur. Şirket, soruşturma bakımından önem arz eden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Hatay’da Peugeot marka yeni araç satışı, yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

590

I.1.2.28. Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Halil Öztürk Otomotiv) Halil Öztürk Otomotiv 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İzmir ilinde Peugeot marka araçların yetkili servislik ve yedek parça satıcılığı faaliyeti ile iştigal etmiştir. I.1.2.29. Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti. (Haşim Balaban Otomotiv)

Haşim Balaban Otomotiv 1997 yılında kurulmuştur. Şirket, 2006-2008 döneminde Antalya ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir. Şirket ayrıca 2006 ve 2007 yıllarında Isparta ilinde Peugeot marka yeni araç satış noktası (showroom) ile faaliyet göstermiştir.

I.1.2.30. Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ilıcak Otomotiv)

Ilıcak Otomotiv 1994 yılında kurulmuştur. Şirket 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.

610

I.1.2.31. İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (İnciroğlu Otomotiv)

1993 yılında limited şirket olarak kurulan İnciroğlu Otomotiv’in şirket merkezi Kayseri ilinde bulunmaktadır. Adı geçen şirketin 10.04.2009 tarihinde şirket nevi anonim şirket olarak değişikliğe uğramıştır. Şirket, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.32. İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (İrde Otomotiv)

620

1996 yılında kurulmuş olan İrde Otomotiv; 2006 yılında İzmir ilinin Karşıyaka (Showroom), Bornova (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Konak (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ilçelerinde, 2007 ve 2008 yıllarında ise yalnızca Bornova ve Konak İlçelerinde Peugeot bayi olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.33. İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (İriyıl- Aktif Otomotiv)

1996 yılında Burak Elektronik İthalat İhr. ve Tic. Ltd. Şti. unvanı ile kurulan ve Nisan 2000 tarihinde ticaret unvanını İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak değiştiren İriyıl-Aktif Otomotiv, 2006 ve 2007 yıllarında İstanbul ili Üsküdar (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Kadıköy (showroom) ilçelerinde, 2008 yılında ise yalnız Üsküdar ilçesinde Peugeot bayisi olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.34. Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. (Kahyaoğulları Otomotiv)

Kahyaoğulları Otomotiv 1997 yılında kurulmuş olup 2006-2008 yılları arasında Aydın ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliğini yürütmüştür.

I.1.2.35. Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Karataş Otomotiv)

Karataş Otomotiv 1993 yılında kurulmuş olup 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Çorum ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.36. Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti. (Korkmaz Otomotiv)

650

Şirket merkezi Konya ilinde bulunan Korkmaz Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.37. Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. (Kutlu Kardeşler

Otomotiv)

Kutlu Kardeşler Otomotiv 1994 yılında Afyon’da kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde Afyon’da Peugeot marka yeni araç satışı, yetkili servis ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.38. Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (Mepa Otomotiv)

Mepa Otomotiv 1996 yılında kurulmuş olup, şirket 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermeye devam etmiştir.

I.1.2.39. Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. (Meroto)

Meroto 2006 yılı Aralık ayında Mersin ilinde kurulmuştur. Şirket 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.40. Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Nilkar Otomotiv)

1982 yılında kurulan ve 2001 ve 2005 yıllarındaki unvan değişikliklerinden sonra ticaret unvanı Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. olan Nilkar Otomotiv, Mayıs 2007 tarihinden itibaren otomotiv sektöründe faaliyet göstermeye başlamıştır. Adı geçen şirket 2007 ve 2008 yıllarında Bursa ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.41. Ofz Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ofz Otomotiv)

Ofz Otomotiv 2007 ve 2008 yıllarında Sivas ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.42. Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti. (Ototeknik Otomotiv)

Ototeknik Otomotiv 2001 yılında kurulmuştur. Şirket 2006 ve 2007 yıllarında Kocaeli ilinde Peugeot yetkili servisliğini ve yedek parça bayiliğini yürütmüştür. I.1.2.43. Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. (Özçete Otomotiv)

Özçete Otomotiv 1997 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde Peugeot marka araçların yetkili yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.44. Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özdemirler Otomotiv)

700

Özdemirler Otomotiv 1998 yılında kurulmuştur. Şirket 2006 ve 2007 yıllarında Gaziantep ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.45. Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Özöztürkler Otomotiv) 1996 yılında Sakarya merkezli olarak kurulan Özöztürkler Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

710

I.1.2.46. Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti. (Parlar Otomotiv) 1997 yılında kurulmuş olan Parlar Otomotiv, 2006 yılında İstanbul ilinin Şişli (yetkili servis, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası) ve Beşiktaş

(showroom) ilçelerinde, 2007 yılında ise yalnızca Şişli ilçesinde Peugeot bayi olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.47. Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti. (Ses

Otomotiv)

Ses Otomotiv 1997 yılında Samsun ilinde kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliği faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.48. Sevimli Motorlu Ar. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Sevimli Otomotiv)

2005 yılında şirket merkezi Van ilinde olmak üzere kurulmuş olan Sevimli Otomotiv, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.49. Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti. (Sözoto Otomotiv)

730

1997 yılından bu yana Denizli ilinde Peugeot marka araçların yetkili satış, yetkili servis ve yedek parça bayiliğini yürüten Sözoto Otomotiv’in bayilik akdi 10.08.2009 tarihinde feshedilmiştir.

I.1.2.50. Şançelik Otomotiv Makine San. Ltd. Şti. (Şançelik Otomotiv)

Şançelik Otomotiv 1994 yılında kurulmuştur. Şirket 2006-2008 döneminde Bursa ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

740

I.1.2.51. Uyararslan Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş. (Uyararslan Otomotiv)

Uyararslan Otomotiv 1993 yılında kurulmuştur. Şirket 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Konya ilinde Peugeot marka yeni araç satış, yetkili servis ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermiştir.

I.1.2.52. Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. (Ünallar Otomotiv)

1982 tarihinde kurulmuş olan Ünallar Otomotiv, soruşturmaya dayanak oluşturan belgelerin oluşturulduğu 2006-2008 tarihleri arasında İzmir ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası ve bir adet showroom ile faaliyet göstermeye devam etmiştir.

I.1.2.53. Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Tüylüoğlu Otomotiv)

2000 yılında Zonguldak merkezli olarak kurulmuş olan Tüylüoğlu Otomotiv, soruşturma bakımından önem arz eden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot Zonguldak bayisi olarak faaliyet göstermiştir

I.1.2.54. Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Yavuz Otomotiv) Yavuz Otomotiv, Şanlıurfa’da Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyet göstermekte olup söz konusu faaliyetini 2006, 2007 ve 2008 yıllarında sürdürmüştür.

I.1.2.55. Yıldırım Otomotiv Servis San. ve Tic. A.Ş. (Yıldırım Otomotiv)

770

Yıldırım Otomotiv 1999 yılında kurulmuş ve 2006, 2007 ve 2008 yıllarında İstanbul ilinde Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

I.1.2.56. Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. (Zabunoğlu Otomotiv)

2005 yılında şirket merkezi Kahramanmaraş ilinde olmak üzere kurulmuş olan Zabunoğlu Otomotiv; 2006, 2007 ve 2008 yıllarında Peugeot yetkili servisi, yeni araç satış ve yedek parça satış noktası olarak faaliyetini sürdürmüştür.

780

I.2. Yapılan İnceleme ve Tespitler

I.2.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Taraflarla Yapılan Görüşmeler

I.2.1.1. İriyıl-Aktif Otomotiv ile Yapılan Görüşme

1.12.2008 tarihinde İriyıl-Aktif Otomotiv ile yapılan görüşmede, bayileri temsile yetkili bir organizasyon olan Konsey’in amacının prim sistemi, fiyat, kar marjları, indirim oranları gibi konularda Peugeot ile olan ilişkileri düzenlemek olduğu, Konsey’in 2006 yılında İstanbul bayileri ile başladığı, ardından genişlediği, ancak hâlihazırda faaliyet göstermediği ifade edilmiştir. Konsey’in 2008 yılında 3-4 defa toplandığı, katılımın genelde Türkiye çapında olduğu belirtilmiş, Konsey’in 2008 yılı Haziran ayında iç çekişmeler nedeniyle dağıldığı dile getirilmiştir.

Görüşmede, Konsey’in yıkıcı rekabetin önlenmesini amaçladığı, bu nedenle denetim yapıldığı ve yıkıcı fiyat uygulayanlara ceza kesilmesinin öngörüldüğü, bu amaçla Konsey’in Metot Araştırma Firması ile çalıştığı ifade edilmiş, denetim sonunda ceza çıktığı ve tahsilat yapıldığı, ancak bunların geri ödendiği belirtilmiştir. Firma ile olan çalışmanın müşteri memnuniyetini de içerdiği dile getirilmiştir. Peugeot’nun bu uygulamaya hiç karışmadığı, kendi bayileri aracılığı ile indirimli satış yaptığı ifade edilmiştir.

Yapılan görüşmede geçmişte, araç satışında fiyat birlikteliği arandığı ancak uygulanamadığı, yedek parça, indirim oranları, sigorta konularında ise birliktelik arandığı ifade edilmiş, birliktelikte başarılı olunmasının alınan kararlara bayilerin

uyması ile mümkün olacağı belirtilmiştir. İstanbul bayilerinin %90’ının birliktelik aradığı, dolayısıyla diğer bayilerin de uymak zorunda kalacağınının düşünüldüğü, ancak böyle bir sistemin Peugeot desteği olmadan uygulanamayacağı dile getirilmiştir.

I.2.1.2. Berke Otomotiv ile Yapılan Görüşme

1.12.2008 tarihinde Berke Otomotiv ile yapılan görüşmede, Metod Araştırma Firması’nın Peugeot’nun yapmış olduğu müşteri memnuniyeti çalışmalarının benzerini yapan bir şirket olduğu belirtilmiştir. Konsey’in amacının bayiler arası rekabeti kısıtlamak olmadığı ifade edilmiş, Konsey’in hâlihazırda aktif olmadığı, 1,5 yıl sürdüğü, kuruluş amacının bayilerin Peugeot’a karşı ortak pazarlık gücü oluşturması olduğu dile getirilmiştir. Ancak beklenilen sonuçlara ulaşılamadığı için Konsey’e son verildiği belirtilmiştir.

I.2.1.3. Bayram Otomotiv ile Yapılan Görüşme

1.12.2008 tarihinde Bayram Otomotiv ile yapılan görüşmede Konsey’in 2006 yılı sonunda kurulduğu, Konsey’e hemen hemen tüm Türkiye’deki bayilerin üye olduğu belirtilmiş, Konsey’in temel amacının, bayilerin rekabet gücünün artırılması, bayiler arasındaki bağların güçlendirilerek ticari faaliyetlerde eş güdümün sağlanması, bayilerin kar marjlarının yükseltilebilmesi, piyasaya ve Popaş’a karşı tek bir ses olabilmek adına işbirliği yapmak olduğu ifade edilmiştir. Kar marjlarının piyasa koşulları çerçevesinde belirlendiği, ancak özellikle talebin daraldığı dönemlerde, bazı müşterilerin birden fazla bayiden fiyat alarak ve bunları birbirine karşı kullanarak bayilerin daha düşük fiyatlarla satış yapmalarına yol açabildiği, Bayiler Konseyi gibi platformlarda ise benzeri yıkıcı davranışlardan kaçınılması yönünde prensip kararları alınabildiği ifade edilmiştir. Ancak bu kararların pratikte tüm bayiler tarafından uygulandığının söylenmesinin mümkün olmadığı, Ocak 2008’den sonra aykırı davranışların önüne geçilmesine yönelik cezai yaptırımlar öngörüldüğü dile getirilen hususlar arasında yer almaktadır.

Yapılan görüşmede, Ali Yaşar BAYRAM’ın 2008 yılının Ocak ayında Konsey’de bölge temsilcisi olduğu, bölgede Ordu, Trabzon, Van, Erzurum, Malatya ve Diyarbakır illerinin bulunduğu ifade edilmiş, bölgedeki bayilerin sorunlarını bölge temsilcilerine ilettiği, bölge temsilcilerinin ise çoğunlukla İstanbul’da bir araya gelerek Konsey adına karar aldığı belirtilmiştir. Konsey toplantılarının ardından gerekli görüldüğü durumlarda Peugeot ile de görüşüldüğü dile getirilmiştir. Metod Araştırma Firması’nın Konsey tarafından bayilerin müşterileri ile olan ilişkilerinin araştırılması için görevlendirildiği ancak şirketin faaliyetinin birkaç ay sürdüğü ifade edilmiştir. Konsey’in 2008 Eylül ayı başında dağıldığı söylenmiştir.

850

I.2.1.4. İrde Otomotiv ile Yapılan Görüşme

1.12.2008 tarihinde İrde Otomotiv ile yapılan görüşmede ekonomik krizin de etkisiyle bayiler arasında yoğun bir rekabet olduğu dile getirilmiş, filo veya bireysel araç satışlarında indirim oranlarının distribütörün belirleyip güncellediği fiyat listeleri doğrultusunda ve karlılık oranları hesaplanarak belirlendiği ifade edilmiştir.

I.2.1.5. Arkas Otomotiv ile Yapılan Görüşme

1.12.2008 tarihinde Arkas Otomotiv ile yapılan görüşmede bayiler arasında yoğun bir rekabet olduğu, fiyat birlikteliğinin söz konusu olmadığı, ayrıca böyle bir birlkteliğin uygulanması ve devamlılığının sağlanmasının da piyasanın yapısı gereği mümkün olmadığı belirtilmiş, distribütörün belirleyip güncellediği fiyat listeleri doğrultusunda ve karlılık hesaplanarak indirim oranlarının belirlendiği ifade edilmiştir.

I.2.1.6. Dörtler Otomotiv ile yapılan görüşme

1.12.2008 tarihinde Dörtler Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey toplantılarında, POPAŞ’ın garanti politikaları, sigorta şirketlerine ve bankalara yönelik politikalar, verilen en düşük fiyatlar ve bunların nedenleri, rakip otomotiv firmalarının yaptığı kampanyalar gibi her türlü güncel konunun görüşüldüğü ve düşüncelerin çalışma grupları vasıtasıyla Peugeot’ya iletildiği ifade edilmiştir. Bunun ötesinde, Konsey toplantılarında kar marjlarına ve fiyatlara ilişkin olarak ortak bir uygulamanın benimsenmesinin mümkün olmadığı, çünkü her bölgenin şartlarının ve gerekliliklerinin farklı olduğu dile getirilmiş, Konsey’in Ağustos 2008 itibarıyla feshedildiği belirtimiştir.

I.2.1.7. ABC Otomotiv ile Yapılan Görüşme

880

1.12.2008 tarihinde ABC Otomotiv ile yapılan görüşmede, bayilerin elinde bulunan araçları birbirlerinden alıp müşterilere satmak ve Peugeot karşısında sorunlarını daha doğru aktarmak için kendi aralarında bazı toplantılar yaptığı ancak hâlihazırda böyle toplantıların yapılmadığı belirtilmiştir.

I.2.1.8. Ünallar Otomotiv ile yapılan görüşme

2.12.2008 tarihinde Ünallar Otomotiv ile yapılan görüşmede araç satışlarında Peugeot’un tavsiye fiyat listesi üzerinden indirim oranını belirledikleri, yedek parçada ise sigorta şirketleri ile yapılan sözleşmelerde belirlenen oranlar doğrultusunda indirim yapıldığı ifade edilmiştir.

I.2.1.9. Yıldırım Otomotiv ile yapılan görüşme

2.12.2008 tarihinde Yıldırım Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey tarafından belirli bir fiyatın uygulanmaya çalışıldığı ancak bunun yürütülemediği belirtilmiştir. Ayrıca POPAŞ’tan yedek parça ve işçilikte belli oranların uygulanmasının talep edildiği dile getirilmiştir. Ceza mekanizması kapsamında

bayilerden çekler alındığı ancak sonrasında iade edildiği belirtilmiştir. Konsey’in düşük fiyat verenlere ceza verilmesi amacıyla Metod Araştırma Firması ile çalıştığı, söz konusu firmanın müşteri gibi görüşmeler yaptığı ve raporlar hazırladığı, çalışmanın müşteri memnuniyetini de içerdiği ifade edilmiştir.

I.2.1.10. Gazikent Otomotiv ile Yapılan Görüşme

1.12.2008 tarihinde Gazikent Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey tarafından Gazikent Otomotiv’e ceza verildiği ancak cezanın ödenmediği, sonrasında ise Konsey toplantılarına katılınmadığı ve Konsey yapılanması içinde bulunulmadığı ifade edilmiştir.

910

I.2.1.11. Meroto Otomotiv ile Yapılan Görüşme

14.10.2009 tarihinde Meroto Otomotiv ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi’nin hiçbir toplantısına katılınmadığı, Konsey çalışmalarına herhangi bir aktif katılımın olmadığı ve Konsey tarafından alınan kararlara uyulmadığı belirtilmiştir. Satış temsilcisinin bir müşteriye düşük fiyat vermesinden dolayı Meroto Otomotiv’e Konsey tarafından ceza verildiğinin yapılan yazışmalardan öğrenildiği, ancak bu cezanın tahsilâtının yapılmadığı, sadece uyarı mahiyetinde bir bilgilendirme olduğu ifade edilmiştir. Düşük fiyat veren satış temsilcisinin işten çıkarılması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, satış temsilcisinin daha sonra başka sebeplerle kendi isteğiyle işten ayrıldığı dile getirilmiştir.

I.2.1.12. Özçete Otomotiv ile Yapılan Görüşme

15.10.2009 tarihinde Özçete Otomotiv ile yapılan görüşmede, Özçete Otomotiv’in Peugeot’nun 1S bayisi olarak faaliyet gösterdiği, sadece yedek parça satışı yapıldığı belirtilmiş, Peugeot Bayi Konseyi’nin varlığından haberdar oldukları ancak Konsey’e üye olmadıkları ifade edilmiştir. Konsey toplantılarına sadece bir kez katıldıkları, ancak toplantıda sadece 3S bayi faaliyetleri ile ilgili konular görüşüldüğünden sonrasında Konsey toplantılarına ve Konsey’in faaliyetlerine katılım sağlanmadığı dile getirilmiştir.

I.2.1.13. Günay Otomotiv ile Yapılan Görüşme

16.10.2009 tarihinde Günay Otomotiv ile yapılan görüşmede, Konsey’in bayilerin Peugeot ile sorunlarını çözmek için bir araya geldiği bir yapı olduğu, amacının Peugeot markasının satışlarını artırmak, piyasadaki imajını güçlendirmek, piyasadaki rakip firmalarla ilgili pazar araştırmaları yaparak servis, yedek parça ve araç fiyatlarının pazar şartlarına uyumu konusunda POPAŞ’a rapor vermek olduğu ifade edilmiştir. Konsey’in araç satışı yanında yedek parça, servis, müşteri memnuniyeti konusunda da çalışmalar yaptığı söylenmiştir. Method Araştırma Firması’nın müşteri memnuniyetini ölçmek amacıyla çalışılan bir firma olduğu ve gölge müşteri çalışması yaptığı, bu

kapsamda müşteri görünümde gelen araştırma şirketi çalışanlarının satış elemanlarının müşterilerle olan iletişimini değerlendirdiği dile getirilmiştir. Konsey tarafından bayiler arasında ortak fiyat tespitine yönelik çalışmalar yapılmadığı, Konsey’in yapılan çalışmalar sonuç vermediği için dağıldığı belirtilmiştir.

I.2.1.14. Zabunoğlu Otomotiv ile Yapılan Görüşme

20.10.2009 tarihinde Zabunoğlu Otomotiv ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi’nin 2005 yılında blok muafiyetinin yürürlüğe girmesinden sonra Peugeot ile yapılan bayi sözleşmelerinin düzenlenmesi, müşteri memnuniyetinin sağlanması, kalitenin artırılması, pazar payının yükseltilmesi ve Peugeot ile olan ilişkilerin düzenlenmesi amacıyla kurulduğu belirtilmiştir. Konsey’in ilk yılında çok güzel çalışmalar yapıldığı ancak ikinci yılında Konseyin çalışmalarının kısa sürdüğü belirtişmiş, Konseyin 3 ya da 4 toplantısına katılındığı, Konsey’e çok fazla müdahil olunmadığı söylenmiştir. Zabunoğlu Otomotiv’in Konseyin 5. Bölge temsilci yardımcısı olarak görevlendirilmesinin irade dışında gerçekleştiği, Zabunoğlu Otomotiv’e Konsey çalışmaları kapsamında herhangi bir ceza verilmediği dile getirilmiştir.

I.2.1.15. Halil Öztürk Otomotiv ile Yapılan Görüşme

10.12.2009 tarihinde Halil Öztürk Otomotiv ile yapılan görüşmede Bayi Konseyi oluşturulduğuna ilişkin e-mail gönderildiği ve Halil Öztürk Otomotiv’in söz konusu oluşuma katılıp katılmayacağının sorulduğu belirtilmiş, ancak Konsey’e dahil olmanın ve Konsey tarafından temsil edilmenin kabul edilmediği ifade edilmiştir.”

I.2.1.16. Amca Otomotiv ile Yapılan Görüşme

10.12.2009 tarihinde Amca Otomotiv ile yapılan görüşmede, Bayi Konseyi İzmir Sorumlusu tarafından Amca Otomotiv’in Konsey’e katılması için bir temsil belgesi imzalamasının istendiği ancak belgenin imzalanmadığı, Bayi Konseyi toplantılarının ve çalışmalarının hiçbirine katılınmadığı ifade edilmiştir.

I.2.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler

980

1. 26.9.2006 tarihinde M. Cenap YEĞİN tarafından Günay Otomotiv, Abdullahoğlu Otomotiv, İrde Otomotiv, Göral Otomotiv, Mepa Otomotiv ve Yıldırım Otomotiv’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:

“Henüz daha Tolga beyden istenen sözleşme ekleri elimize ulaşmadı kendisiyle Yıldırım bey görüştü hafta sonuna doğru geleceğini belirtti 4 ekimde yapılacak olan toplantıya yetişirse sonuçlarını tartışabiliriz. Arkadaşlar sizlerden gelen mailleri diğer konsey üyesi arkadaşlara forvard ediyorum İstanbul bayilerinin temsil belgeleri tamam diğer bayi arkadaşlardanda büyük orando konseye katılım ve temsil belgeleri geldi. Sizlerde uygun görürseniz 5 ekim toplantının

ertesi günü için popaşdan randevu isteyeceğim. Konsey üyesi arkadaşlar olarak kendilerini ziyaret edeceğimizi bildireceğim. Bu konuda düşüncelerinizi acilen bekliyorum.”

2. 13.10.2006 tarihinde Halef GÜNAY tarafından M. Cenap YEĞİN’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:

“Kendi aramızda yaptığımız toplantıda bahsini ettiğim anket formunu ilişikte gönderiyorum. Sende uygun görürsen diğer konsey üyelerine ve bölge bayilerine gönderip onlarında anketi yaparak fikirlerini almak istiyorum.”

Ekte yer alan ve “Bayi Memnuniyet Araştırması” başlığını taşıyan 13 soruluk anket formunun içeriği başıklar halinde şöyledir:

“

için yeterli düzeyde olması

1020

3. Halef GÜNAY tarafından 1.8.2007 tarihinde şirket çalışanlarına gönderilen e-postada yapılan alıntı ile birlikte aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“TÜM SATICILARIN DİKKATİNE,

ÖNEMLİ NOT: AŞAĞIDA YAZILI KONU HAKKINDA HERKESİN GEREKEN DİKKATİ GÖSTERMESİ AKSİ DURUMDA İŞTEN ATILMA NEDENİDİR.

Değerli Bayi Arkadaşlarım,

Şükrü beyinde mailinde belirtmiş olduğu gibi bu ay hem 2007 hem de 2008 modeller için Temmuz ayı indirimleri uygulanacaktır. Ancak bu indirimlerin telefonda değil showroomda yüz yüze yapılan görüşmelerde uygulanması gerekmektedir. Bazı bayi arkadaşların indirimleri telefonda yaptığı tespit edilmiş olup bu düzeltilmesi için yaptığımız son uyarıdır. Konuya gereken hassasiyeti göstereceğinizi umar, iyi çalışmalar dilerim.

Saygılarımla

Erhan AKALINLAR Bayi Konsey Bölge Sorumlusu”

4. Günay Otomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, oluşturulma tarihi 29.9.2007 olan “Boya Fiyatları” başlıklı belgede aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“07.09.2007 tarihinde yapmış olduğumuz konsey toplantısında yaptığımız çalışma sonucunda boya fiyatları ile ilgili tavsiye edeceğimiz parça başına fiyatlar ekte mevcuttur. Bol kazançlar dilerim.

Bülent İRİ

Aktif İriyıl Otomotiv

Tamir Etme Değiştirilme

Eski Yeni Eski Yeni

Arka Çamurluk 130 170 150 180

Tavan 200 240 200 240

Ufak Parçalar 80 100 80 100

A”

Aynı içeriği haiz 28.9.2007 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Berke Otomotiv, Aktif-İriyıl Otomotiv, Göral Otomotiv, İrde Otomotiv, Burç Otomotiv ve Abdullahoğlu Otomotiv’e gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Değerli Arkadaşlar,

Son yapmış olduğumuz genel toplantıda Sn.Yıldırım DAĞITMAÇ’ın gündeme getirdiği ve herkesin destek verdiği boya fiyatlarında zarar etmeyecek bir mantıkla Taban rakamların tespiti çalışması sonuçlanmıştır. Sn DAĞITMAÇ’ın hazırladığı rakamlar ekli dosyada bilgilerinize sunulmakta. Servislerimizin yetkililerinin 01.10.2007 tarihi itibarıyla başlayacak bu uygulamaya azami dikkati göstermelerini rica ediyoruz.

H. Şükrü ILISAL

Peugeot Türkiye Bayi Konseyi Başkanı”

5. Şükrü ILISAL tarafından 9.10.2007 tarihinde Berke Otomotiv, Göral Otomotiv, İrde Otomotiv, Burç Otomotiv ve Abdullahoğlu Otomotiv’e gönderilen sonrasında Günay Otomotiv çalışanları arasında iletilen e-posta aşağıdaki gibidir:

“Yapmış olduğum yazışma ve görüşmeler sonucunda rakip fırmalarla psikolojik sınır sagladığını tespit ettiğimiz ve çoğunlukla mutabakat sağladığımız ilave iskontolar aşağıdaki gibidir.

6. Şükrü ILISAL tarafından 2.11.2007 tarihinde atalay@berke.com.tr, Bülent İRİ, Nezih ALLIOĞLU, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“LÜTFEN TÜM BÖLGE BAYİ ARKADAŞLARIMIZA FW EDİNİZ

Değerli Meslektaşlarım,

Mart 2007 den bugüne bizlere vermiş olduğunuz görevi üst seviyede sorumlu ve takım anlayışı içerisinde yürütmeye çalışıyoruz.

…

İç rekabetin hepimizde farklı boyutlarda, ekonomik zarar ve moralsizlik seklinde yaşanması, kar odaklı, birlikte hareket etme ve sorun çözmemiz gereğini ortaya koymaktadır.

…

Bu nedenle tüm bayi arkadaşlarımızın müşterek kararlarıyla anlaşma yaptığımız denetim firması, ilk çalışmalarının sonuçlarını çıkarmışlardır. 07 Kasım 2007 tarihinde her bayiliğin sahibine mail ortamında ilk sonuçları ulaştıracaklardır. Bu sonuçları hem teşkilat içerisinde firma olarak nerede olduğumuz hem de Peugeot’un CSI sonuçları ile kritik etme imkânımız olacaktır.

Eylül ayının ilk yarısında evrakların tamamlanması sonucu resmen başlayan bu çalışma döneminde 3-4 kez fiyatlarda değişiklik olmuştur. Bu değişikliklerin çalışma gurubunu zorladığı bir gerçektir. Ayrıca çalışan personelimizde, başlatılan bu çalışmaya hakim olmayanlar, hata yapanlar, işvereni yanlış yönlendirenler olabileceği gibi, bizlerinde çalışan üzerinde kontrol kaybımız olduğunu bu çalışmada tespit ettik.

1110

Arkadaşlar, bizler Peugeot bayi teşkilatı olarak diğer markalardan farklı bir ekip anlayışı ile bugünlere geldik. Çarşamba günü kriterler sizlerde olacak. Eksiklerimiz var, hatalar yapılmış. Görüşmede olumlu sonuç alınmış ancak telefonda yanlışlar yapılmış. Belki de bazı arkadaşlarımız da sorumlu davranmamış. Fiyat konusunda yapılan çalışmanın birinci aşamasındaki ilk alınan olumsuz sonuçlar aşağıdaki gibidir.

ALOĞLU-MERSİN YÜZYÜZE

UYARARSLAN-KONYA(2KEZ) YÜZYÜZE

YILDIRIMİSTANBUL YÜZYÜZE

Bu firmalar Metod Araştırma denetimi sonuçları ile ,

ABC-ANKARA TELEFON

Bir yetkili satıcımızın kayıt sunumu ile kriter hataları yapmışlardır.

Bu çalışmanın kayıtları, ilgili arkadaşlara mail ortamında denetim firması tarafından ulaştırılacaktır. Arkadaşlarımızın itiraz hakları olabileceği gibi, çalışmada hata da söz konusu olabilir. Buda ayrıca bildirilecektir.

…..

Yine Sn.Bülent İRİ başkanlığında satış sonrası ile 2008 yılında başlatmayı hedeflediğimiz bir çalışma gurubu oluşturduk. Amacımız daha karlı bir satış sonrası birlikteliği.

Bu nedenle denetim firmasının ilk çalışma ayı olması ve bizlerinde kendimizi test etmemiz nedeniyle bu ay sonuçlarını müşterek hoşgörü ile karşılamamızı rica ediyorum.

Tabii ki arkadaşlarımızın da, hem ekiplerini kontrol etmesi ve gözden geçirmesi, hem de takım çalışmamıza saygı gösterilmesi konusunda duyarlı davranmalarını bekliyorum.

Vermiş olduğunuz görev anlayışı ile ekonomik yaptırımların KASIM ayı itibarıyla başlamasını onayınıza sunuyorum ve ben KASIM ayı itibarıyla KESİN uygulanmasını istiyorum. Lütfen görüşlerinizi e-mail olarak şahsen bana ulaştırınız. Çoğunluğun kararına saygı göstereceğimizden kuşku duymayınız. Değerli Arkadaşlarım, Kasım ayı ve sonrası, kaidelerden taviz vermediğimiz ve takım olma, güç birliği anlayışımızın netleştiği ve uygulandığı bir dönem olsun diliyorum.”

1160

7. Şükrü ILISAL tarafından 5.11.2007 tarihinde atalay@berke.com.tr, Bülent İRİ, Nezih ALLIOĞLU, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Değerli konsey üyesi arkadaşlarım,

Geçen hafta tüm bayi arkadaşlarımıza gönderdiğim ve ‘’şahsen bana e-mail atınız’’diye bildirdiğim ekonomik müeyidelerin KASIM ayı başlaması önerime 12 bayiden yazılı cevap geldi.

1170

Sizden ricam bugün ACİLEN bana bölge bayilerinizle telefonla konuşarak ve MUHAKKAK yazılı teyit alarak eksiksiz bir şekilde bildirmeniz.

Yeni kampanya öncesi bu bilgiler doğrultusunda davranabiliriz. Yoksa geçen ay itibarıyla kesinti yapmamız gerekecek.

BAYİ İSMİ EKİM UYGULANSIN KASIM BAŞLASIN(KESİN) ÇEKİMSER BURÇ +

NİLKAR +

SÖZOTO +

ABDULLAHOĞLU +

GAZİKENT

EFE +

GÜNAY

İRDE +

ILICAK

SES

YAVUZ +

OFZ +

AÇI +

”

8. Bu iletinin ardından 5.11.2007 tarihinde atalay@berke.com.tr adresinden Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sayın Başkanım,

Parlar: Kasım

Mepa: Çoğunluğa uyarım dedi.

Gören: Kasım

Çanga: Kasım

Berke: Ekim”

9. Arzu SAVAŞ DOĞAN tarafından Şükrü ILISAL’a 6.11.2007 tarihinde gönderilen iletide, daha ayrıntılı bir liste ile bayilerin vermiş oldukları cevaplara ilişkin bir tablo yer almaktadır. Söz konusu tabloya aşağıda yer verilmiştir:

Bayii Adı Ekim Kasım Çekimser Cevap Vermedi

Dörtler (Plaza) +

Göral (Showroom) +

ABC (Plaza) +

Esay Otomotiv (Plaza) +

Kahyaoğulları (Plaza) +

Çanga (Plaza) +

Burç (Showroom) +

Şançelik (Plaza) +

Nilkar (Plaza) +

Karataş (Plaza) +

Sözoto (Plaza) +

Abdullahoğlu (Plaza) +

Banaz (Showroom) +

Gazikent (Plaza) +

Günay (Plaza) +

Haşim Balaban (Showroom) +

Berke (Plaza) +

Mepa (Plaza) +

Yıldırım (Plaza) +

İrde (Showroom) +

OFZ (Plaza) +

Gören (Plaza) +

Sevimli (Plaza) +

Tüylüoğlu (Plaza) +

Kutlu Kardeşler +

Özdemirler +

Aloğlu +

Oto Teknik +

10. 2.11.2007 tarihinde atalay@berke.com.tr adresinden, Necip Rıza İRDE,

Şükrü ILISAL, Bülent İRİ, İhsan ÇELEBİ, Nezih ALLIOĞLU ve Erkan

AKALINLAR’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

1210

“ …. Method firmasının yapmış olduğu çalışmanın sonucu beni şahsen firmam

adına çok üzmüştür. … Çünkü telefon kaydındaki satıcım adı sorulduğunda da

yalan söylüyor. Bu da yakın zamanda davranışları yüzünden hakkında tutanak

tuttuğumuz bu satıcının art niyetli ve şirkete zarar verme yaklaşımını anlatıyor.

Satışa dönüşmesi sonuçta imkânsız olan bu kaydın bahanesi yoktur. Bu

satıcımız […] bu kaydı dinledikten hemen sonra işten çıkartılmıştır. Bu

çıkan sonuçtan dolayı herkesten özür diliyorum. …”

11. Bu iletinin ardından cevap olarak Necip Rıza İRDE tarafından 2.11.2007

tarihinde gönderilen ve Bülent ŞENER, Melih ÜNAL, Kutlukardeşler, Cihan

KAHYAOĞLU, Hüseyin SABUNCUOĞLU, Haşim BALABAN, Yusuf GÖYÜK,

Serdar SAVU ve ÇANGA’ya bilgilendirilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almıştır:

“… başımıza “haysiyetsiz personel” tarafından gelmesi olası, sizin başınıza gelen bu tatsız duruma gösterdiğiniz hassasiyet ve daha da ötesi reaksiyondan dolayı şahsım adına teşekkür ederim.

Bildiğiniz üzere diğer, şahsım adına ‘çekimser’ oy kullandığım ‘ekonomik yaptırım konusu’, ilk ve son kez tüm bayilerimizin kararı paralelinde belirlenecektir. …”

12. Hüseyin SABUNCUOĞLU ise 5.11.2007 tarihinde Necip Rıza İRDE’ye gönderdiği iletide şu ifadeyi kullanmıştır:

“Necip Bey benim şahsi fikrim her şeyin bir başlangıcının olması yoksa bu işin önüne geçemeyiz.”

13. Halef GÜNAY tarafından Burç Otomotiv’e gönderilen 03.11.2007 tarihli ve “Araştırma Sonuçları ve Yorum” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:

“Erhan Abi, Kasım ayından itibaren yaptırımın başlaması taraftarıyım. Konu ile ilgili çalışmalarınızdan dolayı size ve tüm konsey üyelerine teşekkür ediyorum.” 14. Erhan AKALINLAR tarafından 8.11.2007 tarihinde Aloğlu Otomotiv, Günay Otomotiv, Dörtler Otomotiv, Ilıcak Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Dörtler Otomotiv, Yavuz Otomotiv ve Gazikent Otomotiv’e gönderilen “308 Fiyat ve Kasım ayı indirimleri hk” konulu e-posta aşağıdaki gibidir:

“Değerli Bayi Arkadaşlarım

Saygılarımla

Erhan AKALINLAR

Bayi Konsey Bölge Sorumlusu”

1260

15. 30.11.2007 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.’ye gönderilen ve Necip Rıza İRDE, Nezih ALLIOĞLU, Bülent İRİ, atalay@berke.com.tr, İhsan ÇELEBİ ve Erhan AKALINLAR’a bilgilendirilen iletide, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Değerli meslektaşım,

Ticari araçlar fuarında bahsetmiş olduğum, sizinde bilgilenmek istediğiniz maalesef üzücü bir o kadarda haksız rekabet yarattığını gördüğümüz kayıtları mail sonrası ayrı ayrı ulaştırıyoruz.

1270

İki gün önce yapmış olduğumuz konsey toplantısında görüşmeler birlikte dinlenmiştir, yinede bir hataya ve yanlış düşünceye sebep vermemesi için diğer bayi arkadaşlarda da yapıldığı gibi sizden görüşlerinizi genel açıklamadan önce almak durumundayız.

Umuyoruz ki mesai arkadaşlarınız talimatınızla daha duyarlı bir tavır alacaklar ve size mevcut savunmalarını ileteceklerdir.

Konu ile ilgili görüşlerinizi 01.Aralık 2007 tarihine kadar bizlerle paylaşmanızı bekliyoruz.

İyi çalışmalar diliyoruz.

H.Şükrü ILISAL

Bayi Konseyi adına

Not: Bu bilgiler, methot araştırma şirketi harici konseyimize ulaştırılan bilgilerdir. Methot araştırma firmasının genel bilgileri ayrıca ulaştırılacaktır.”

16. Bu iletiye cevaben 3.12.2007 tarihinde Melih ÜNAL tarafından Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…

Yaklaşık 3 aydır diğer firmamız Helvacıoğlu A.Ş. ' nin memleketimiz olan Aydın ilinin Çine ilçesindeki Shell Akaryakıt istasyonumuzun yenileme çalışmalarını takip etmekteyim. Bu sebep ile Peugeot bayiliğinin satış bölümünün sorumluluğunu babam Mehmet Emin Ünal ve satış müdürümüz Faruk Arı beye bırakmıştım.

Haftasonu sizden gelen mailden sonra satış ekibi ve babam ile, konseye verdiğim sözümün arkasında olduğumu ve bu tür olayların bir daha yaşanmaması gerektiği üzerine bir toplantı yaptım.

Peugeot camiası içersindeki yerimi bir iki müşteriye değişmeyeceğimi, her türlü karara uyumlu olacağımı tekrar belirtmek isterim.”

17. Şükrü ILISAL, yukarıda (8) sıra numarası ile yer verilen iletiyi naciefe@abcoto.com.tr adresine de 28.11.2007 tarihinde göndermiştir. Buna cevaben 1.12.2007 tarihinde Naci EFE tarafından Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sözlerime ilk önce özür dileyerek başlamak istiyorum. Yeni bir bayi olmamızdan dolayı, yaşanan eleman ve ekip kurma zorluklarını yaşadığımızı

belirtmek isterim. Elemanlarımızla defalarca konuşmamıza rağmen böyle olumsuzluklar yaşayabiliyoruz.

206 van araç için arayan müşteriyi banttan defalarca dinledim. Satış temsilcisi 22490,00 ytl fiyatını verdikten sonra, müşterinin arkadaşıma filo fiyatı 20900,00 ytl fiyat verilmiş sözüne satış temsilcisi araç fiyatını kontrol etmeden, filo fiyatının o olduğunu düşünerek ezbere fiyat veriyor. Böyle bir fiyatın olması zaten mümkün değil. Sadece satış temsilcisinin tecrübesizliğinden ve işe yeni başlamanın getirmiş olduğu satış heyecanından kaynaklanmıştır. …

Aralık ayında Metod firmasının daha fazla gözlemci yollamasını talep ediyorum ve bu konuya olan hassasiyetimizi dahada arttırarak dikkat edeceğimizi ve böyle bir olayla karşılaşmayacağımızın sözünü size verdiğimizi bildirmek isterim.

Bu konuya karışmış olan satış temsilcilerinin de cezasız kalmayacağını ve kademeli olarak işten çıkarılacaklarını size bildiririm.

Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü görevi yapacağımızdan emin olmanızı isterim. …”

18. Bülent İRİ tarafından 22.11.2007 tarihinde silisal@efeoto.com.tr, n.irde@irde.com.tr, Nezih Allıoğlu, ihsancelebi@abdullahoglu.com.tr, Erhan Akalınlar, atalay@berke.com.tr’ye gönderilen ve aynı tarihte Nezih ALLIOĞLU tarafından banaz@banazotomotiv.com, Erol KARADAŞ, hulyaozgun@ofzotomotiv.com, m.albayrak@tuyluoglupeugeot.com, musauyararslan@uyararslanpeugeot.com, naciefe@abcoto.com.tr, vedat@inciroglu.com.tr’ye iletilen mesajda:

1340

“Sayın Arkadaşlarım,

Filo satış fiyatlarında yaşanan yanlışlıklar ve hatalar üzerine konuya açıklık getirmek istiyorum. Filo satış fiyatlarında herhangi bir kesinti yapılmaması gerekir. Bu konuya dikkatlerinizi rica ederim.

Örnek: A tablosu 21.220 ytl olan araç da 20 ytl küsürat atılamaz fiyat 21.220 ytl dir.

Bülent İRİ

Aktif-İriyıl Otomotiv”

ifadelerine yer verilmiştir.

19. Şükrü ILISAL tarafından 3.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Yeni ürünümüz BİPPER için aynı 308 aracımız gibi taviz vermeden liste fiyatını uygulayarak karlılığımızı artıralım ve bölge bayilerini bilgilendirelim. …

Ayrıca Methot Araştırma kayıtları çarşamba günü ulaştıracağını söyledi. İsterseniz aranızda konuşarak ne gün sizler için uygunsa İstanbul’da buluşup dinleyip karar verelim. …”

20. Necip Rıza İRDE tarafından 3.12.2007 tarihinde atalay@berke.com.tr, Bülent İRİ, Nezih ALLIOĞLU, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“… Sn. Ilısal’ın Bipper için sıfır iskonto teklifini aynen benimsiyorum. Kararımız kesinse bölgeme bildirmem gerekir. …”

21. Şükrü ILISAL tarafından 4.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Aralık ayı iskonto rakamlarımız kasım ayı ile aynı devam etmektedir. Kampanya şartlarının değişmemesi bu karar için örnek teşkil edecektir. Ayrıca yeni ürünümüz BİPPER için iskonto uygulanmaması yönünde ortak karar açıklanmıştır. …

1380

Konsey kavramının ciddiyeti ve kabul görmesini yeni BİPPER filo kar marjlarında makul ölçülerde görebiliyoruz. A-3 …. B*2.5…..C-2

…. İsterim ki şu Aralık ayını birlik ve beraberlik içinde kapatalım. 2008 Allah kerim. …”

22. Bülent İRİ tarafından 4.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE ve Şükrü ILISAL’a gönderilen cevap iletisinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

1390

“Şükrü Bey’in görüşlerine tamamıyle katılıyorum. Bu arada aidatlar sadece 3 bayimizden gelmiştir. Bunların takibini rica edeceğim.”

23. Şükrü ILISAL tarafından 5.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU’na gönderilen ve Banaz Otomiv, Çanga Otomotiv, Demirbek Otomotiv, Fatih Otomotiv, İnciroğlu Otomotiv, Karataş Otomotiv, Korkmaz Otomotiv, Şançelik Otomotiv, Tekoto Motorlu Taşıtlar Ankara San. ve Tic., Tekoto Motorlu Taşıtlar Bursa San. ve Tic., Tüylüoğlu Otomotiv, Uyarslan Otomotiv’in bilgilendirildiği iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

1400

“…Bizler ilk defa teşkilatımızın sorunları, talepleri ve 2008 yılı ile ilgili beklentilerini için 29 KASIM 2007 tarihinde Peugeot üst yönetimi ile Radisson Sas Otelde 10 saat süren bir toplantı yaptık…..

…

Maalesef sorunlarımız artmaya başlamıştır, uzun vadeli bir takım oluşturmada bireysel olarak yorgunluk çekmekteyim. Bizim yazılı olmayan bu kaliteli duruşumuz bilinmelidir ki kesin,katı ve radikal ancak birazda bireysel uygulamalarla asla çözüme kavuşmaz.Tam tersi koparız. Bu nedenle hepimizin özellikle konsey üyesi arkadaşlarımızın problemleri kopma noktasına getirmeden,gerekiyorsa birkaç arkadaş toplanarak hatayı ve/veya hatalıyı makul baskı ve bedellerle cezalandırmak ancak sistemin içinde tutmak için emek sarf etmemiz gerekmektedir. Yıkılan ve kırılan bir şeyi eski haline getiremeyiz. Diğer markaların sürekli yaz-boz tahtası misali birliktelik çalışmaları biliyoruz ki maalesef yürümüyor.Çünkü onlar başta özen gösteremediler….

…

Bu arada, Kasım ayının Method araştırma şirketi diaları bu akşam bana ulaşacak(bana öyle bilgi verdiler) ki anlık takip etme lüksümde yok.Ancak geldiğinde incelemeye başlayabiliyoruz. Tüm konsey üyesi arkadaşlarımı isterlerse C.Tesi günü İstanbul’a gelerek kaydı dinlemeye bekliyorum. Yine bu süre içerisinde haksız rekabet oluştuğunu düşünen ve bireysel ve özel kayıtlarla hataları tespit eden arkadaşlarımız olmuştur. Bu kayıtlar dinlenmiş ve ilgili bayi arkadaşlarımızdan konu ile ilgili görüşleri yazılı ve sözlü olarak alınmıştır. Uygun görülen ceza Method araştırma şirket sonuçları ile birlikte sistemin devamı için bildirilecek ve tahsil edilecektir. Arkadaşlar, bu işin devamı herkesin ama herkesin sistemi desteklemesi ve yanında olması ile devam eder. Tekrar toparlayamayız, çünkü güven kalmamış olur. Bakın daha geçen ayın Araştırma firma ödemeleri dahi çoğunuz tarafından hesaba yatırılmadı. Bu ay yine ödenecek. Aciliyeti vardır. Ödemeyen arkadaşlarımızı herkese bildireceğiz.

Sonuç olarak, Peugeot Toplantısındaki ilk ve en önemli 10 ana başlığı sizlere açıklayarak sözlerimi sonlandırıyorum.

…

3-Fiyat müşterekliğine destek

….”

24. Bu mesaja cevap olarak Vedat İNCİROĞLU tarafından Şükrü ILISAL’a gönderilen 5.1.2008 tarihli iletide, aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…Çok doğru noktalar ve çok doğru tespitler efektifte bir sunuş olmuş. Sadece eklemek istediğim araç fiyatları ile ilgili gözüme bir şey çarpmadı. Tahmin ediyorum daha önceki görüşmelerinizde işlediniz ki şu anda göremiyorum.” 25. 7.12.2007 tarihinde Efe Otomotiv çalışanı Arzu SAVAŞ DOĞAN tarafından Günay Otomotiv çalışanı Sunay CÖMERT’e gönderilen e-posta aşağıdaki gibidir:

1450

“Sabah telefonda konuşmuş olduğumuz Bayi Konseyi araştırma şirketi icin ödeme yapılacak hesap numarası aşağıda ilginize sunulmuştur. Hesap numarasını bahsetmiş olduğunuz diğer bayilere de bildirmenizi rica ederim.” 26. 7.12.2007 tarihinde Halef GÜNAY tarafından Burç Otomotiv, Ilıcak Otomotiv, Aloğlu Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Yavuz Otomotiv, Gazikent Otomotiv ve Dörtler Otomotiv’e gönderilen “Bayi Konseyi” konulu e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sayın Başkan,

İkinci dönem Bayi Konseyi olarak yaptığınız çalışmaları ve konu ile ilgili görüşlerinizi dikkatle okudum. Öncelikle bu konseyde görev yapan tüm arkadaşlara özverili çalışmalarından dolayı şahsınızda teşekkür ederken, ilk konseyde bölgem adına görev yapan bir bayi olarak konuya ilişkin görüşlerimi sizinle ve bölge bayi arkadaşlarımla paylaşmak istiyorum. Şöyleki

1) Bu konsey, çalışma döneminde çok özverili ve faydalı çalışmalar yapmıştır. 2) Konulara ilişkin ayrıntıları ele alması, Popaş yönetimi ile bayiler arasındaki ilişkileri düzenlemedeki üslubu, yerinde ve olumludur.

3) Daha önceleri hepinizin rahatsız olduğu özellikle bayiler arası ilişkileri (fiyat rekabeti) daha dengeli ve adil bir sistem içinde düzene sokması, bağımsız denetim firmasına, bayinin çalışma kalitesini denetmesi ve bayi sahibine bunu tarafsız bir gözle göstermesi bu konseyin başarısıdır.

Bu tespitlerimden hareket ederek;

1) Bu konsey en az bir dönem daha çalışmaya devam etmelidir.

2) Çok yorulduk, yıprandık denilir ise ilk konseyde yaptığımız gibi %50 yenileme yaparak (4 bölgenin temsilcileri yenilenmiştir. Bu dönem diğer 3 bölge yenilemeleri yapılır ve geleneksel hale getirilir) Popaş’la ilişkilerde her bayi arkadaşın bir dönem geçirmesi sağlanarak sağlıklı bir bayi konseyi kalitesi oluşur.

3) illaki bu konsey işi bırakmak isterse, bayi toplantısında teşekkür edilir ve yeni Konsey (3.dönem) oluşturulur. Bu konudaki bölge bayisi arkadaşlara önerim, bölgemız adına, Adana bayisi Dörtler Mot. Araçlar’dan Sayın Olcay Değirmenci’nin konsey adına bölge temsilciliği yapmasıdır.”

27. Şükrü ILISAL tarafından 8.12.2007 tarihinde Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bugün Method kanalıyla gelen Ankara ve İstanbul ili sonuçları mevcut arkadaşlarımızla dinlenmiş, gelen 5 bayi arkadaşımızla ilgili kayıtlarda cezayı gerektirecek bir sonuç çıkmamıştır.

- Kampanyalarda değişen filo tanımının değişkenliği

- 2500 bakımının ücretsiz yapılması vb. tespitlerin ilgili firma tarafından bilinmemesi nedeniyle sonuç olumlu çıkmıştır.

1500

Anadolu ile ilgili kayıtlar ayın 15’ine kadar teslim edileceği bildirilmiştir. Ayrıca dinlenip sonuçlar aktarılacaktır.

Aşağıda teşkilata yazmayı düşündüğümüz yazıyı öncelikle bilgilerinize aktarıyorum. Oy çokluğu uygulanacak olan yazımız yada farklı bir yazı ve kararı uygulayacağım.

Bilgilerinizi rica ediyorum.

Şükrü Ilısal

TEŞKİLATA GÖNDERİLECEK YAZI ÖRNEĞİ

Değerli meslektaşlarım,

…

Method araştırma şirketinden bilgiler toplu halde gelemiyor. Bu nedenle Ocak ayı itibarıyla kayıt aktarımları ayda 2 kez yapılacak, tesislerle ile ilgili bilgiler ise ayda bir kez aktarılacaktır. Method araştırma şirketi ve diğer kayıtlardan gelen bilgilerin, konseyimiz tarafından yapılan dinleme ve değerlendirilmelerinde teşkilatımızın genel çoğunlukla çalışma koşullarımıza destek verdiklerini görmekteyiz. Ancak bu süreçte 2 arkadaşımızdan hatalı sonuçlar tespit edilmiştir. Bu hatanın satış ekiplerinin bireysel hataları olduğu konusunda samimi düşüncelerimizi korumaktayız. Aksi bir düşünce sistemin topyekün kullanılamamasıdır. Ancak teşkilat ve konsey olarak almış olduğumuz müşterek kararlarında sorumluluğunu taşımaktayız. Gerçek amacımız, bu hatalarında sistemin devamını bozucu değil, gelecek aylar için telafi edeci bir sonuç içermesidir.

Bu nedenle

Yapılacak Tahsilat Tahsil için Bekletilen ANKARA-ABC 10.000.ytl 10.000. ytl İZMİR-ÜNALLAR 10.000. ytl 10.000. ytl Sorumlu meslektaşlarımızın belirtilen tutarları (10.000.’er ytl) 14.12.2008 tarihine kadar mevcut hesap numarasına yatırmalarını,şirket personellerinin benzeri hataları tekrar yapmaları ve tespiti halinde hata bedelinin yanında bekletilen 10.000.ytl’ninde devreye sokulmasına karar verilmiştir.

Tüm markalara ve bayi teşkilatlarına örnek teşkil eden bu çalışmamızın azami titizlik ve sorumlulukla devam etmesini diliyoruz.”

28. Necip İRDE tarafından gönderilen aynı tarihli cevapta ise aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“…

Sn. Başkan’ın önerisini olumlu karşılıyorum.

Ancak ayın 15’inde geleceği belirtilen Anadolu raporunda da aynı firmaların vakaları tekrar çıkarsa ne olacak? Bunu da netleştirerek, yani rafta bekleyen 10.000.-ytl ların o zaman tahsil edileceğini kendilerine bildirmek kaydiyle önerinizi kabul ediyorum.”

29. Erhan AKALINLAR tarafından 11.12.2007 tarihinde Şükrü ILISAL’a gönderilen ve Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE, Bülent İRİ ve İhsan ÇELEBİ’nin bilgilendirildiği iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: “… ABC Otomotivin 3 adet araca düşük fiyatlar vermesi neticesinde kendilerine 10.000 ytl ceza uygulamamız parayı hesaba geçirmeleri sonucunda gerçekleşmiştir. Ancak uygulamanın her bir araç için ayrı uygulanması gerekliliği ABC Otoya belirtilmekle beraber, 1. cezai işlem uygulaması yapıldıktan sonra tekerrürü halinde bir nevi askıda tutulan 2 cezanın da kendilerine uygulanacağının belirtilmesini zaruri görmekteyim. Böylelikle her bayiinin yapacağı haksız rekabetin karşılıksız kalmayacağı imajı da verilmiş olacaktır. ..”

30. Bülent İRİ tarafından 28.12.2007 tarihinde Erhan AKALINLAR, silisal@efeoto.com, nezih.allioglu@goral.com.tr, n.irde@irde.com.tr, İhsan ÇELEBİ ve atalay@berke.com.tr‘ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla yukarıda açıklanan sorunların çözümü ile birlikte Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto oranlarında aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.

31. 29.12.2007 tarihinde Sunay CÖMERT tarafından t.gokce@bucotomotiv.com ve e.akalinlar@burcotomotiv.com adreslerine gönderilen ve halefgunay@gunayotomotiv.com adresine bilgilendirilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sayın Erkan AKALINLAR,

Gazikent ile yapılan ve kayda alınan telefon görüşmesinde Gazikent’te çalışan […] adındaki satıcının 37.100 ytl’lik araca 36500 ytl fiyat verdiği tespit edilmiştir. Gereğinin yapılmasını arz ederim. …”

32. Erhan AKALINLAR tarafından 29.12.2007 tarihinde Bülent İRİ, Necip Rıza İRDE, Nezih ALLIOĞLU, İhsan ÇELEBİ’ye ve atalay@berke.com.tr ile silisal@efeoto.com adreslerine Sunay CÖMERT’in göndermiş olduğu ileti gönderilmiş ve gereğinin yapılması talep edilmiştir:

33. Nezih ALLIOĞLU tarafından 3.1.2008 tarihinde atalay@berke.com.tr, Bülent İRİ, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Listeyi inceledikten sonra görüşlerinizi bekliyorum.

34. Bu iletiye cevaben aynı tarihte Bülent İRİ tarafından Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Şükrü ILISAL’a gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bence 107,206,207,Bibber 200

307 serbest

308 partner 300

407 400

boxer expert 500 olabilir”

35. Aynı tarihte Şükrü ILISAL tarafından Nezih ALLIOĞLU, atalay@berke.com.tr, Necip Rıza İRDE, İhsan ÇELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ’ye gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“….

Şimdiden 300-500 ytl bazında indirim yaparsak, alacakları kararı olumsuz etkileriz. Sanıyorum zaten aralık ayı satışlarında fiktif düşüşlerde var.

Bu yıl daha zor geçecek hem adette hem de karda. Birlikteliği devam ettirmek daha zor olacak. Konsey üyesi arkadaşlarımızın daha bölgesel kontrole hakım olması gerekecek iyi niyetle.

Method firmasını gerekiyorsa tekrar masaya yatıralım. Farklı alternatiflerde hep birlikte üretelim. Bu iş 1*2 kişinin üzerinde ne bölgesel nede geneli kapsayarak yürümez.

Mevcudu değiştirmeyelim,,,,,,,,,,,,,,yine aynısını devam edelim.

Sadece sisteme giren 308’e 300 ytl yapalım.

Sisteme girmeyen,reklamı dahi yapılmayan Bipper’e niye indirim yapıyoruz. Yani;

107……..100 ytl

206…… 200

207…….200

307…….Maliyet serbest

308…….300

407…….400

Partner…300

Boxer*expert……FİLO

Bipper…küsürat kaldırma

Bu ay satılacak adet ortada

Bugün Ünallar ödemesini yapacağını ve sistemde olduklarını söylediler!!Ayrıca Arkasın metalik indirimi sözlerini duyuyoruz dediler.Necip bey Arkas’la görüşürseniz sevinirim.

1650

Ortak kararınızı bekliyorum

…”

36. Bu yazışmalara cevaben Necip Rıza İRDE tarafından Şükrü ILSAL’a gönderilen, atalay@berke.com.tr, İhsan CELEBİ, Erhan AKALINLAR ve Bülent İRİ, Nezih ALLIOĞLU’nun bilgilendirildiği aynı tarihli iletide ise şu ifadeler yer almaktadır:

“Şükrü Bey;

1660

Önerinize ve görüşlerinize aynen katılıyorum. Ancak;

Ünallar’ın davranış biçimi aynen devam etmekte olup, aralık ayına ait ses kaydı da Konseyimize sunulmak üzere elimizdedir.

Dolayısıyla, kaydın uygun bulunması halinde önceki tecil edilmiş 10.000ytl ile birlikte toplam 20.000ytl daha ceza ödemeleri gerekmektedir.

Arkas’a gelince; beni dahi bu birliktelikten soğutan, Ünallar’ın haksız ve etiğe aykırı satış politikası devam ettiği sürece, Arkas’ı FB’ne

dahil edebilmenin ne kadar zor olacağını takdirlerinize bırakıyorum, fakat üstlenmiş olduğum görev gereği kendileri ile görüşeceğim.

Kısacası bayi toplantısında masaya yatırılacak çok şey var!!.”

37. 4.1.2008 tarihinde Nezih ALLIOĞLU tarafından banaz@banazotomotiv.com, Erol KARADAŞ, hulyaozgun@ofzotomotiv.com, m.albayrak@tuyluoglupeugeot.com, musauyararslan@uyararslanpeugeot.com, naciefe@abcoto.com.tr, vedat@inciroglu.com.tr’ye gönderilen elektronik posta mesajında:

“107……….100 ytl

206……….200

207……….200

307……….Maliyet serbest

308……….300

407……….400

Partner……300

Boxer&Expert…… FİLO

Bipper…….Küsürat kaldırma”

ifadeleri bulunmaktadır.

38. Şükrü ILISAL tarafından 5.1.2008 tarihinde Necip Rıza İRDE’ye gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Bugün … şükrü-levent-bülent üçlüsü gelen kayıtları dinledik. Doğal olarak önce sadece kendileri gönderi yaparak bilgilenmelerini ve bizlerde olabilecek hataları ortadan kaldırmak için görüşlerini istiyoruz.

Bu arada sizin firmada da hata olduğunu düşündüğümüz kaydı size iletiyoruz. Sizin de bir dinlemenizi istedik. …”

39. Necip Rıza İRDE tarafından 5.1.2008 tarihinde Şükrü ILISAL’a gönderilen ve atalay@berke.com.tr ile Bülent İRİ’ye bilgilendirilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“… Şu anda elimde Ünallar’ın uygunsuz fiyat arz eden kaydı var. Kopyasını gönderebilirim. Rafa kalkan diğerleri ile işleme konmasını -yani 20.000 olarak- teklif ediyorum.

Benim firmamla ilgili kaydı inceledik. Henüz 1 adet dahi gelmemiş bir modelin fiyatı hatta ve hatta beygir gücünde adamım, evet çuvallamış. Yoksa hiç bilinçli bir durum yok. Zira yoğun bir ay olan aralıkta 2 eski satışçım işi bıraktığından

yoğun adam çuvallıyor!!.. Yoksa sistemin bu kadar ateşli savunucusu olan bendenizin böyle bir talimatı olamayacağını takdirlerinize sunuyorum.

Şayet bundan öncesinde benzer eleman hataları affa uğramadıysa, mazeret beyan etmiyorum. …”

40. 7.1.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından Necip Rıza İRDE’ye gönderilen iletide ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

1720

“Şirketiniz ile ilgili kaydı sadece sizi bilgilendirmek için gönderdik. … gelen her kayıtı defalarca dinliyoruz, özellikle sizin de söylediğiniz gibi “benzer eleman hataları, iyi niyet, aracın varlığı-yokluğu, BG hatası vb” dikkate alıyoruz, geçmiş örneklerde olduğu gibi. Uyararslan, Özöztürkler, kutlu kardeşler vb. Tabii ki başta ben ve dinleyen arkadaşlarımızın işi bilet kesiciliği misali ceza kesmek değil. Arkadaşları uyararak devamlılığı sağlamak ve bir disiplin içerisinde geneli içeren sorumlu davranmak. Kaydınız Method firması tarafından alınmıştır. Sizin savunuculuğunuz tartışılmaz, mazeret beyanı beklemek gibi bir düşünce içerisinde de değiliz, öyle düşünürseniz üzüntü duyarız.

1730

Bizler Ünalların da sistem içerisinde olacağını (özellikle ödemesini yaptığı için) Arkasında sistem içerisinde olacağını düşünüyoruz. Satışların alt seviyede olacağı bu ayı inanıyorum ki kazasız atlatırız ve genel toplantıda yeni tartışmalar, bilgi aktarımları ve bir ortak payda ile yeni arkadaşlarımıza görevi teslim ederiz. …”

41. 1.2.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından ABC Otomotiv, Aktif-İriyıl Otomotiv, Arkas Otomotiv, Bayram Otomotiv, Berke Otomotiv ve İnciroğlu Otomotiv’e gönderilen “İlk Toplantı Tarihi Hk.” başlıklı e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Değerli Konsey Üyesi Arkadaşlarım,

İlk toplantımızı önümüzdeki hafta yapıp, gündemi ve fiyat politikamızı netleştirmemiz ve arkadaşlara aktarmamız lazım.

Sanıyorum Şubat kampanyası P.Tesi en geç Salı günü açıklanır.

Kim ne zaman müsait bilmiyorum ancak Salı günü toplanmayı öneriyorum. İstanbul’da Levent’te…

Sizlerden cevap bekliyorum.

Sevgi ve Saygılarımla

H. Şükrü ILISAL

Gündem

- Görev dağılımlarının yapılması

- Bölge yapılarının gözden geçirilmesi ve/veya değiştirilmesi

- Bölge içi toplantı, bildirim şekli ve zamanı tespiti

- Fiyat politikasının tespiti

- Satış sonrası ile yapılacak çalışmaların düzenlenmesi

- Farklı konularla ilgili alt çalışma grupları kurma

- Peugeot’a yazılacak ilk ortak görüşün hazırlanması

- Genel görüş ve düşüncelerin paylaşılması”

42. Günay Otomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, oluşturulma tarihi 21.2.2008 olan “27.11.2007 Konsey Toplantı” başlıklı belgenin ilgili kısımlarına aşağıda yer verilmiştir:

“• Konseyin durumu – gerekliliği – duruşu

- 2008 Pazar payı - %4,35

- 2008 ortalama araçbaşı kar yüzdesi

- 2008 yedek parça hedef primleri

• Kampanya kaldırılsın.(dolaysıyla geri dönüşler iptal)

• LEGAL OLMAK Baskıcı olması/Tam Fatura

• Şeffaflık.(CSI Hariç; tüm bayilerin aysonu kapanışları ve hedefleri tüm bayilere bildirilsin.)

• Fiyat müşterekliği. Peugeot Genel Müdürünün desteğini alarak...

• %60 Alım koşulunu hemen kaldırın. Hukuka aykırı

• Satışta kar marjı.

=(2,2) (kumbara dahil!) fiyat birlikteliği sonrası gerçeği

KAR MARJI KAMPANYA SONRASI

3-107 5 0,8 4,2

………

• HEDEFTE REVİZE YAPILMIYOR - Samimi Değil!!!

- Hedef geç ve yanlış bildiriliyor. Pazar yanlış okunuyor.

- Son hafta öncesi revize uygularnnca tüm ekip kopuyor.

• BÖLGESEL ÇALIŞMALAR DUYURULMALI!

• FİLO KAR MARJLARI ORTALAMA KAR MARJININ %50’SİNDEN AŞAĞI OLMAMALI!

• YENİ BAYİLİK VERİLMESİN!!!(KESİNLİKLE!!!)

• (Devir/ satılık seviyesinde birçok bayilik bulunmaktadır.)”

43. 3.3.2008 tarihinde Naci EFE tarafından Vedat İNCİROĞLU’na gönderilen elektronik posta mesajında aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Sevgili Konsey başkanım ve değerli bayi konseyi arkadaşlarım

Şubat ayı içinde Popaş ‘tan bizlere fatura edilen Bipper araçlarda dikkat etmemiz gereken bir konu var sizlerle paylaşmak istiyorum.

Araç faturasında sırasıyla

Aksesuarlar:

Bagaj PVC kaplama GB23---------76.87

15 jantlar OL06-------------------------38.44

Konfor Paketi WC11----------------192.18

RC35 Radyo CD çalar WLFG---269.06

Modüler ara bölme PX20----------230.62 (çok fonksiyonlu yolcu koltuğuda bereber sunulmaktadır.)

Sürgülü sağ yan kapı PC17------399.74

Aksesuarlar faturada bu rakamlarla gözükmektedir. Farkındaysanız Modüler ara bölmeyi biz parekende satışta 150.00 YTL ‘ye satıyoruz. Burada fabrikanın bizlere gönderdiği Ticari araç fiyat listesinin alt kısmında araç donanımları bölümünde modüler ara bölmeli araç istendiğinde çok fonksiyonlu yolcu koltuğu opsiyonuda ilave edilecektir bilgisi verilmiştir. Efes programında aracın aksesuarlar bölümünde çok fonksiyonlu yolcu koltuğu araçta olmasına rağmen ekranda donanım gözükmektedir. Popaş bizden moduler ara bölme fiyatına çok fonksiyonlu yolcu koltuğu bedelini ilave edilerek etmektedir. Bu bilgiyi sizlerle paylaşmak istedim. Müşterilerimize fiyat verirken moduler ara bölme olan araçlarda çok fonksiyonlu yolcu koltuğunuda unutmadan fiyata eklememiz gerekmektedir.

Fabrikadan bu donanımla gelen bir aracın filo A tablosuna göre fiyatlandırılması aşağıdaki gibi olmalıdır.

1840

Araç fiyatı filo A tablosuna göre: 20.034

Bagaj PVC kaplama GB23----- +100

15 jantlar OL06--------------------- +100

Konfor Paketi WC11------------- +250

RC35 Radyo CD çalar WLFG-- +350

Modüler ara bölme PX20 (çok fonksiyonlu yolcu koltuğuda bereber sunulmaktadır.):150+150--------- +300

Sürgülü sağ yan kapı PC17------ +520

Yakıt desteği------------------------ -1000

Toplam : 20.654

Saygılarımla.

ABC Otomobilcilik ve Turizm Ticaret A.Ş.

Naci Efe

44. 17.3.2008 tarihinde Murat TİRYAKİ tarafından m.tiryaki@ozozturkler.com.tr. adresinden Levent ATALAY’a gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“15.3.2008 tarihi saat 16.30 sularında şirketimize yönelik method araştırma firmasının telefon ile yapmış olduğu araştırma neticesinde, satış danışmanımız […] 207 Trendy 1.4 HDI MP3’lü araca 30.600.00 YTL fiyat söyleyip daha sonra 30.000.00 YTL rakama bıraktığı telefon kayıtlarından tespit edilmiştir. Adı geçen danışman arkadaşımız 25-28 gün önce şirkete başlamış ve henüz Peugeot tarafından eğitime tabi tutulmamıştır. Bunun yanı sıra yine kendi arkadaşımız daha önceden de otomotiv sektörü ile ilgili hiçbir bilgisi bulunmamaktadır. Kendisi araç satışı yapmayıp sadece öğrenme aşamasındadır. Sizlerde takdir edersiniz ki konsey kurulduğu günden beri şirket personelimiz konsey kararları dışına çıkmamıştır. Temel ilkemiz görevimizi layıkıyla yapmak olup diğer bayi arkadaşlarımızın hakkını göz ardı etmemektir. Verilen rakam tamamen arkadaşımızın yeni olduğundan kaynaklanmıştır. Yapılan bu yanlığın telafisi için yardımlarınızı rica eder saygılarımı sunarım. …”

45. 24.3.2008 tarihinde Burç Otomotiv Satış Müdürü M. Taneri GÖKÇE tarafından Ali BAYRAM’a gönderilen mesajda aşağıda ifadeler bulunmaktadır: “Sayın Ali Bayram,

14.03.2008 Tarihinde Diyarbakır da Beyaz eşya satıcılığı yapan […] adlı müşterimiz ile, 308 Comfort 1.6 110 HDI Stil Paket Arka Cam Otomatik Siyah renk araç için görüşme yapılmış ve ilgili şahsa anahtar teslim 38.500 ytl fiyat verilmiştir. Fiyat konusunda mutabakata varılmış ve Müşterimize Akon kayıtlarından da anlaşılacağı gibi 30.000 YTL. Kredi onaylatılmıştır. Peşinatın ödenmesi için müşteri arandığı ve showroom a davet edildiği gün müşteri, Mersin Mer otodan Gökhan adlı satış danışmanından aynı özelliklere sahip araç için 37.500 YTL Fiyat aldığını bu sebeple bizlere çok kızgın olduğunu neden kendisini kandırmaya çalıştığımızı bilmek istediğini söyleyerek şu an sizlere yazamayacağım bir takım hakaretlerde bulunarak telefonu kapatmıştır. Biz Müşterinin söylediklerini aynen Mer Oto satış müdürü Necip Beye ilettik ve kendilerinden bu isme araç satmayacakları konusunda söz aldık. Ancak aracın ilgili müşteriye satıldığını ve Ş.Urfa’dan teslimat yapılacağını öğrenmiş bulunmaktayız. Satış Müdürü Necip beyi tekrar aradığımızda ve bu olayın gerçek olup olmadığını sorduğumuzda Mersin de bulunan Aloğlu Otomotiv sebebiyle bazen böyle düşük fiyatlara araç sattıklarını itiraf etmiş ve bu konuda Konsey ile görüştüklerini ve haklı bulunduklarını beyan etmiştir. Sözde, Konsey

Mer Oto ya Aloğlu kapanana kadar bu durumu görmezden geleceklerini söylemiş. Bunun gerçekliği konusunda bilgi vermenizi rica ediyoruz.

Aşağıda Şase numarası ve müşteri adını verdiğimiz satış için konseyin nasıl bir çalışma yapacağını merakla bekliyor, konuyu bilgilerinize sunuyoruz.

Saygılarımızla,

M. Taneri GÖKÇE

B U R Ç OTOMOTİV

SATIŞ MÜDÜRÜ

…”

46. Ali ERKANOĞLU tarafından Vedat İNCİROĞLU’na 25.3.2008 tarihinde cevaben gönderilen mesajda ise:

1910

“Sayın Vedat bey,

Sizin mailinizle öğrenmiş olduğum konuyu başta satış müdürümle birlikte satış personelimle söz konusu olan olayı araştırmış bulunuyorum.

Öncelikle böyle bir olayın sorunlar yumağına dönmesinden dolayı bizim de sizler gibi aynı üzüntüleri ve sıkıntıları yaşadığımızı bilmenizi isterim.

Tabir edilen “konseyin bu konulara olan hak verme olayı ya da görmezden gelecekleri” diye bir şey söz konusu bile olamaz. Satış müdürüm bu konudaki (Aloğlu otomotiv ile olan) sıkıntılarını sadece dile getirmiş olduğunu belirtmiştir. Konu ile ilgili olarak yapmış olduğum araştırma neticesinde;

Diyarbakır’dan gelen telefondan sonra satış müdürümüz bu konuda gerekli hassasiyeti göstereceğini ve konuyla ilgileneceğini belirtmiştir. Ayrıca Aloğlu’nun fiyatlandırmaları konusundaki sıkıntılarından da kendilerine bahsetmiştir. Satış danışmanlarına da görüştükleri kişilerle ilgili bilgilerini alıp gerekli açıklamaları ve verebilecekleri son fiyatları bildirmiştir. Ancak bu yaşanan olayda ilk başta Diyarbakır’la ilgili bir konu geçmemiş olduğundan sıkıntı buradan baş göstermiştir. Mersin’de bulunan bir beyaz eşyacı, […] satış danışmanımızla araç için görüşmeye başlıyor. Bu kişi Aloğlundan 37.500.- ytl’ye aracı anlaşmış olduğunu, ancak o bayinin 1-2 ay içerisinde kapanacağını öğrendikden sonra oradan almak istemediğini, bizden araç almayı ve aynı şartlarda almak istediğini belirtmiştir. Sonuçta satış danışmanı aloğlu bu fiyata verebiliyorsa bizim de aynı fiyatı uygulayabileceğimizi düşünerek ve kendi kararıyla böyle bir fiyat vererek fiyat anlaşması yapmıştır. Bu fiyat anlaşmasından sonra mersindeki beyaz eşyacı kendi hesabından bizim hesabımıza para göndererek satışı bağlamıştır. Her hangi bir kredi talebi de olmamıştır. Plakanın ankara’da çıkmasını istemiştir ancak daha sonra da araç teslimatının urfada yapılmasını talep etmiştir. Hatta elimizdeki aracın sevkiyatı çok maliyetli olacağından dolayı yeni bir araç sipariş vererek yeni aracın sevkiyatının urfaya yapılması sağlanmıştır. Vergi ve

faturalama aşamasına gelindiğinde de aracın ruhsat sahibinin […] ismine çıkmasını talep etmişlerdir.

Söz konusu olayda adı geçen şahıs olan satış danışmanımız […]I, bu konuda yönetiminden onaysız bir satış gerçekleştirmesinden dolayı şirketimizden 25.03.2008 tarihi itibarıyla ilişiği kesilmiştir.

Son olarak; yaşanan bu olay çok uç bir örnek olmuştur ve hiçbir şekilde kimseye bir kazanç sağlamayacak bir satıştır. Yaşanan her olay bize tecrübe kazandıracağı için bu olaydan da alacağımız dersler olduğunu düşünerek böyle bir olayın bir daha tekrarlanmayacağı konusunda en üst gayretlerimizin olacağını bilmenizi isterim. Konu hakkındaki görüşlerimizin de çok net olarak tarafınızdan anlaşılması konusunu da önemle rica ederim.

Saygılarımla,

ALİ ERKANOĞLU”

denilmektedir.

1960

47. Şükrü ILISAL tarafından 26.3.2008 tarihinde ABC, Aktif İriyıl, Arkas Otomotiv, Bayram, Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“… 29.01.2008 tarihinde yapılan Türkiye Peugeot bayileri toplantısından sonra, konseyimiz kendi arasında 2 kez toplanmış, Peugeot yönetimi ile de 1 kez toplantı yapmıştır.

Bilgi olarak aktarmak istediğimiz öncelikli konu diğer tüm markaların bölgesel olarak yaptıkları-yapmaya çalıştıkları asgari müştereklerde bütünlük ilkesine biz tüm teşkilatımızla yapıyoruz.

Yapıyoruz diyoruz ancak, maalesef bu zor ve sorunlu devam ediyor. Gelen bireysel uyarı ve tespitler, tespite gerek kalmaksızın yüz yüze yaşananlar, konuşmalar, metot araştırma firmasının değerlendirmeleri konsey üyelerinde yoğun özveri ve hoşgörü ile ciddi bir mesai harcanarak değerlendiriliyor. Dolayısıyla hiçbir arkadaşımızın diğerlerine rencide ve suistimal edecek bir tavır içerisinde bulunmaması lazım. Ayrıca Göral Otomotiv ve Ofz Otomotiv yetkilileri yeni seçilen konsey üyelerinin bütünü temsil eden temsil yetkisine ibrazı olan KONSEY TEMSİL YETKİ BELGELERİNİ imzalamamışlardır.

1980

Yapılan çalışmalarda konseyimizin almış olduğu kararlar (bireysel satıcı hataları ve sürekliliği, iyi niyet vb hatalar dikkate alınarak) aşağıdaki sonuçlar bilgilerinize sunulmuştur.

Tahsil için bekleyen diye nitelendirilen ödemeler tekrar yapılacak bir tespitte tahsil edilme şeklindedir. Bütün arkadaşlarımızın hassasiyet içinde olmalarını konsey olarak rica ediyoruz.

Söz konusu iletiye ek olarak Peugeot yetkilisi Vieux’tan talep edilen hususlar sunulmuştur. Aşağıda bu hususlara yer verilmektedir:

“Sayın VİEUX

Yeni seçilen bayi konseyinin yapmış olduğu ilk toplantı ve akabinde İstanbul ili bayilerinin ayrıca yapmış oldukları toplantıda, Peugeot’nun açıklamış olduğu yeni strateji, hedefler ve ilk iki ay sonuçları değerlendirilmiş sonucunda aşağıdaki konularda görüş birliğine varılmıştır.

…

SATIŞ SONRASI

Banko satış – tedarikçi – sigorta şirketlerine uygulanacak iskonta oranlarını müştereken tespiti ve POPAŞ desteğinin alınması.

1-Bu uygulamaların tek otolar 1-2S bayilerle birlikte yürütülebilmesi için POPAŞ ın otorite olması gerekir.

2-Sigorta şirketlerine karşı POPAŞ neznin de tedbir alınması ve alternatif iskontolar yaratılması.

3-İşçilik ücretlerinin servis girişlerindeki doğal düşüşten kaynaklanan kar kaybını finanse edilebilmesi için acilen arttırılması.

…

8.Kaporta – boya fiyatlarının efes programı içerisine POPAŞ tarafından tekrar gözden geçirilmesi ve mevcut Pazar şartlarına uyarlanması.

…

Saygılarımızla,

Bayi Konseyi adına”

48. Şükrü ILISAL tarafından 13.5.2008 tarihinde ABC, Aktif İriyıl, Arkas Otomotiv, Bayram, Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“…. 09.05.2008 tarihinde kendi aramızda yapmış olduğumuz konsey toplantısında müştereken almış olduğumuz kararları tekrar gözden geçirmek ve paylaşmak istiyorum.

26.03.2008 tarihinde teşkilatımıza göndermiş olduğum yazıda “hiçbir arkadaşımızın birbirlerini rencide ve suistimal edecek bir tavır içerisinde bulunmaması lazım ve tüm markaların yapmaya çalışıp yapamadıkları bir işi yapmaya çalışıyoruz” diye iki cümle kullanmıştım. Ancak bu dönem içinde aşağıdaki tespitleri yapmış bulunmaktayız.

2060

Ayrıca Tekoto Ankara ve Tekoto İstanbul da tespitler yapılmış ve Sayın Vieux ile paylaşılmıştır.

….

Aslında bizler birliktelik adı altında birliktelik yapmıyoruz.,yapamıyoruz.Geçmiş dönemdeki listeler dahil olmak üzere açıklanan isimler ve meblağların haricinde, dinlemeler sonucunda iyi niyetle yapılmış hata sonucu çıkardığımız onlarca tespit daha bulunmaktadır.Geçmiş dönemlerde görev alan değerli konsey üyelerimiz ile birlikte başlattığımız bu çalışmalarda müşterek çaba ve amacımız ceza kesmek ve uygulamak değil, hepimizi içeren iyi niyetle birlikteliğimizi devam ettirmekti ve halende düşüncemizi korumaktayız.

Genel amacımızda Pazar piyasanın rekabet nedeniyle alıp götürdüğü bizlere ait karların, yani, işimizin hakkı olan karların bizlerde kalmasını sağlamaktır. Ancak görünen o ki, ekli dosyada da toplamını gösterdiğimiz liste, metod araştırma şirketi ve internet yazılı doküman ve iç bilgilendirmelerle randum olarak seçilen ve ayda 2-3 kere yapılan kayıtlardan oluşan tespitlerdir. Randum çalışmalarının % 100 ‘ü içermesi mantıkende imkânsızdır. Dolayısıyla bu ve buna benzer suistimal lerin bazılarımızda sürekliliğide aşikârdır. Yanlış

ama bilinçli uygulanan fiyatlandırma ötesinde, bayinin kendi stoğundaki araçları içeren münferid indirimler, il ya da bölgeyi içermeyen Peugeot destekli yapılan özel iskontolu kampanyalar, takas sisteminin etiğine uymayan fiyatlandırmalar, fiyatların uyumundan bahsettiğimiz bu dönemde maalesef birbirimizin bölgesine gönderdiğimiz perakende ve esnaf satışları, ay sonu hedefine ulaşmak amaçlı nasıl olsa yakalanmayız mantığıyla yapılan iskonto ve v.b eylemlerde maalesef alınan ortak kararlara sürekli uyum sağlayan diğer arkadaşlarımızı suistimal etmenin ve onları rencide etmenin ötesine geçmemektir.

Bu nedenle konseyimizin toplantıda almış olduğu kararlara istinaden iç denetimin, kontrolün ve fiyatlandırmanın her bölge için ayrı olarak yapılmasına ve bölge başkanlığının sorumluluğunda olmasına karar verilmiştir. Bölge başkanları temsil ettikleri bölge bayilerini her ay kampanya döneminin başında toplayarak, fiyatlandırma, iç rekabet, tespitler ve bölgenin Peugeottan beklentilerini alacak önce konseye daha sonrada Peugeot genel müdürlüğe sunarak iletecektir.

Bölgeler kendi iç denetimlerini kendileri yapacak, gerekiyorsa bölgesel denetim amaçlı ayrı denetim firmaları tutabileceklerdir ve yedek konsey üyelerimizde bölgelerinde aktif görev alacaklardır.

2100

Ayrıca her bölge temsilcisinin Sayın Bülent İri’den bilgi alarak tahsil edilmeyen-edilemeyen aidatların ve müeyidelerin en kısa sürede hesaba yatırılması konusunda azami sürat ve özen göstermeleri gerekmektedir. Yine 09.05.2008 tarihinde yapılan konsey toplantısında, konseyimizin müşterek kararı olan yeni uygulama aşağıdaki gibidir.

1.tespit 5.000

2.tespit 7.500

3.tespit 10.000

4.tespit 12.500 v.b şeklinde uygulanmasına karar verilmiştir.

Bu vesileyle bölge temsilcisi arkadaşlarımız bölgelerinde daha sorumlu ve etkin dolayısıyla iç içe bir çalışma ortamı içerisinde olacaklardır. Umarım almış olduğumuz bu kararlar, bizim yaşam hakkımız olan kar marjlarımızı başkalarına aktarmamızı engeller ve kendi içimizdeki haksız ve sessizden yapılan iç rekabeti ortadan kaldırır.

….”

49. 16.5.2008 tarihinde Seval TANGÜNER tarafından s.tanguner@burcotomotiv.com adresinden atalay@berke.com.tr adresine gönderilen ve aynı tarihte Şükrü ILISAL’a iletilen mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sayın Atalay,

Yapılan kayıtları dinledim,

1.kayıtta satış danışmanı arkadaşımız […] araç fiyatı olan 30.340 ytl yi 30.330 ytl olarak telafuz ediyor. Ancak arayan şahıs ısrarla 30.000 ytl değil mi? Diyerek rakamı teyit ettirmeye çalışıyor hatta kendi arkadaşının bu aracı metalik boya dahil 30.000 e aldığını belirtiyor. Bizim satış danışmanımız ise metalik boyanın ancak 30.500 e verilebileceğini tekrarlıyor ve kayıt orada kesiliyor.

2.kayıtta ise kesinlikle emin olmanızı isteriz ki verilen rakam bir üst sırada yer alan Partner Kapalı kasa 190 C araca ait rakamdır. O tarihte bahsettiğimiz aracın fiyatı tüm kampanya indirimleri yapıldıktan sonra 23.270 ytl idi ancak, biz fiyat pazarlığı yapacağını düşündüğümüz telefondaki müşterilere bu rakamı yukarı doğru yuvarlayarak söylediğimizden 23.500 ytl gibi bir rakam telafuz ediyorduk. Zaten dikkat edilirse metalik boya farkı olan araca 23.800 ytl fiyat veriliyor. Ve müşteriye kesinlikle hediye babında bir aksesuar verilemeyeceği ve son fiyat olduğu üstüne basa basa belirtiliyor. Ancak ya Müşterinin Kombivan istediği anlaşılamıyor ya da bir üstte bulunan kapalı kasa aracın fiyatı sehven yanlış veriliyor.

Bilmenizi isterim ki yapılan uygulamadan son derece memnunum. Özellikle fiyat kırmalar konusunda ençok canı yanmış bayilerden biri olarak kendi bayiliğimizde böyle bir indirime asla taviz vermem. …

Erhan AKALINLAR

Burç Motorlu Araçlar” 50. 17.5.2008 tarihinde Günay Otomotiv çalışanları arasında iletilen “Hdi Kampanyası” konulu e-posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Hdi kampanyası ile ilgili olarak Konseyin aldığı karar, Peugeot’nun sınırlı sayıdaki toplam 400 araç için uyguladıkları iskontoyu eşdeğer diğer tüm araçlara -öncelikle stoktaki araçlara- (konseyin daha önce belirlediği 200 ytl iskonto yapılmadan) uygulanmasıdır. Ancak bilmenizi isterim ki stokumuzda olmayıp yeni aldığımız bir aracı verirken bu iskontoyu uyguladığınızda maalesef hiç kar etmediğimiz gibi ufak bir zararımızda olmaktadır. Bu yüzden takas vade gibi unsurlarda çok dikkatli olmanız gerekmektedir.

Konseyin bu kararı tamamıyle satış artırmak amacıyla alınmış olup diğer araçlara Peugeot’nun hiçbir desteği olmayacaktır.”

51. 22.5.2008 tarihinde Şükrü ILISAL tarafından ABC, Aktif İriyıl, Arkas Otomotiv, Bayram, Berke ve İnciroğlu’na gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Arkadaşlar,

Geçen gün göndermiş olduğum yazı da AİDATLARIN ve TASHİL EDİLMESİ GEREKEN CEZALARIN toplanması konusunda ricada bulunmuştum. Sistemin ciddiyetinin korunabilmesi ve devamının sağlanabilmesi için mecburiyetimiz bulunmaktadır ve acildir. Lütfen konu üzerinde hassasiyet gösteriniz. Ayrıca bu ay içerisinde her bölge temsilcisi kendi bölgesinde ilk toplantılarını yaparsa; *Haziran ayı için artık kendi fiyatlandırmalarını yapabilmeleri

*Kendi iç denetimlerini bölge olarak kendilerinin yapmaları

*Bölgesel ve marka problemlerinin karşılıklı tartışılması

*bölge bayilerinin birbirleri ile yüzleşmesi ve güven ortamı yaratılması

*konsey kanalı ile taşınacak sorunların tespiti açısından faydalı olacaktır. …” 52. Vedat İNCİROĞLU tarafından 10.6.2008 tarihinde, konsey üyelerine gönderilen iletide aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“… 4 Haziran 2008 günü konsey üyeleri ve yedek üyeler dahil (Zabunoğlu- Şançelik Yedek üyeler yurtdışı seyehatlarından dolayı katılamamıslardır) olağan konsey toplantımızı yapmış bulunmaktayız. Gündemimiz ve ele alınan konular aşağıdaki gibidir:

1-Ana ve önemli konulardan bir tanesi fiyatlarla ilgili birlikteliğimizin sıkıntılı gitmesi, bu da ne yazık ki her ay yaklaşık aynı bayi arkadaşlarımızın olduğudur. Bu arkadaşlarımız için öngörülen müeyyidenin acilen yerine getirilmesi,

2-Tahsilâtta ve birliktelikte aşılmasında imkânsızlığa varan sıkıntılı bayi arkadaşımızın da konseyin daha önce aldığı kararla cezai sürecin aşamalarının çalıştırılması karar alınmıştır.

3-Yine bu konuya ek olarak bölgelerin daha faal çalışması adına bölge konsey üyeleri ve yedek üyesinin, bölge başkanı ve yardımcısı olarak aylık toplantıları bölgesel olarak yapmaları, bu toplantılarda Türkiye konseyinde alınan ortak fiyatlandırmanın bildirilmesi, bölgesel denetimin etkin hale gelip kendi içerisinde yapılması ve bölgesel olarak daha samimi bir hava oluşturulması adına karar alınmıştır.

4-Konsey aidatlarının, metot araştırmaya ödenecek paranın üyelerden ivedi tahsilâtı karar alınmıştır.

5-Bu ayki fiyatlandırmamız 200 ytl ile devam etmektedir.(kobi, filo ve 9’una kadar devam eden hdi kampanyası hariçtir)

6-Muhtemelen 20.06.2008 Cuma günü popaş bir toplantı yapacaktır. Tarih netleşince, bir gün öncesi Türkiye bayi konsey toplantısı yapılması karar alınmıştır

7-Daha önce ki popaşla yaptığınız toplantıda satış sonrası sigortalı şirketleriyle ilgili istek ve problemlerimizin yerine getirilmesiyle ilgili sayın Vieux te satış

sonrasıyla ilgili konseyden bir birim oluşturulmasına ve popaş içerisinden satış sonrasıyla birlikte çalışma yapmalarını istemişti. Bunun üzerin sayın konsey üyemiz Bülent İri’nin önderliğinde bayilerden de bir ekip oluşturularak popaş satış sonrası ziyaret edilmiş, konular tartışılmış ve süreç devam etmektedir. Görüşülen ve süreçte ki konular aşağıdaki gibidir.

8-Yukarda yazmış olduğumuz konulara ilaveten popaş ta daha önceki görüşülmüş olan konuları ve süreçleri gözden geçirilmiş olup takip aşamasındadır.

Değerli bayi arkadaşlarım birlik beraberliğin ve alınan kararların hepimiz tarafından son derece önemsenmesi ve uygulanması kazançlılığımızı, mutluluğumuzu artıracağı gibi örgüt içindeki kişisel karşılıklı saygı seviyesini de yükselteceği ümidiyle sevgiler sunarım.

Bilgilerinize.

Satış Sonrası Toplantısı hakkında Sayın Bülent İri Bey’den gelen mail aşağıdaki gibidir:

“Sevgili Meslektaşlarım,

Türkiye Bayi Konseyinin Görevlendirmesi Üzerine Peugeot Satış Sonrası problemlerini görüşmek üzere 03.06 2008 tarihinde Şahsım Bülent İri Arkadaşlarımız Yıldırım Dagıtmaç ve Ahmet Parlar’la birlikte Peugeot genel müdürlügünü ziyaretimiz gerçekleşmiştir. Bu toplantıda bayi istek ve şikâyetleri dile getirilmiştir. Toplantıda peugeot’dan Sayın M.Fürth, T.Erener ve G. Karaca bulunmuştur.

Toplantıda alınan kararlar kısaca aşağıdaki gibidir.

Haziran ayı itibarıyla gerekli, ön çalışmalar yapılıp Anadolu Sigorta, Axa oyak sigorta, Koç Allianz ve ak sigorta ile randevu alınarak görüşülüp sigortalı araçların yetkili servislere yönlendirilebilmesi için isteklerin belirlenmesi ve peugeot la karşılıklı görüşmelerde bu isteklerin karşılanıp karşılamayacagının belirlenmesi, Eğer sigorta şirketleriyle bu anlaşmalarda başarılı olunabilirse tedariginde dogal olarak ortadan kalkması.

Yukarıdaki maddeye baglı olarak efes-pro nun boya kaporta fiyatlarının incelenip Türkiye şartlarına uyumlu hale getirelerek sigorta şirketleri içindaha gerçekçi ve tek fiyat verebilecek bir sisteme geçebilmek.

…….

2260

Saygılarımla,

Bülent İRİ

Aktif-İriyıl Otomotiv”

53. 14.6.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından m.aloglu@aloglu.com.tr, olcay.degirmenci@dortler.com.tr, zeynep.kayali@gazikent.com.tr, halefgunay@gunayotomotiv.com.tr, vedat@inciroglu.com.tr, a.ertanoglu@merotomotiv.com, mehmet.ozdemir@ozdemirlerotomotiv.com, musauyararslan@uyararslan.com.tr, uyararslan@uyararslan.com.tr, m.zabun@zabunoglu.com.tr, f.korkmaz@korkmazotomotiv.com.tr, ÖZÇETE, ihsancelebi@abdullahoglu.com.tr, ali.bayram@bayramotomotiv.com, e.akalinlar@burcotomotiv.com, emin.ilicak@ilicak.com.tr, salim.ilicak@ilicak.com.tr , v.sevimli@sevimli.com.tr, s.yavuz@yavuzoto.com.tr ve b.yavuz@yavuzoto.com.tr’ye gönderilen iletide aşağıda belirtilen açıklamalarda bulunulmuştur:

“Değerli Arkadaşlarım,

… Maalesef uzun süredir devam eden Konsey yapılanmamamız ve bizler bazı arkadaşlarımız tarafından speküle edilmekte, yozlaştırılmakta ve haksız mesnetlerle yıpratılmaktadır. Sektörün tüm oyuncularında olduğu gibi, markamız ve temsilcileri de bölge, il ve şirket bazlı bireysel davranış içinde ticaretin tanımı gereği bulunmak durumundadırlar. Ticari ilişkilerin deşifresi bizlerin birliktelik tanımında bulunmamaktadır. Yeter ki bizler ASGARİ MÜŞTEREK ÇALIŞMALARIMIZDAN TAVİZ VERMEYELİM. … İl pazar payını artırarak diğer bölge ve illerimizi de rahatlatsın. Konseyimizdeki İstanbul ili temsilcisi asil ve yedek tüm arkadaşlarımla birlikte şahsımda hiçbir şekilde haksız isnat ve yorumları kabul etme lüksünde değiliz. Bu konuyu dolayısıyla yoğun emek ve mesai harcayarak, kendi içimizde yaşanan her türlü karmaşa ve yanlışları müşterek hoşgörü içerisinde çözüm üreten bizler, bugüne kadar Teşkilatımızı büyüten Peugeot neznindeki tüm kazanımları unutmadan, Konsey yapılanmamızı ve temsiliyetimizi açıklanan güven bunalımı tereddüdü içerisinde tekrar gözden geçireceğimizi bildirmek istiyoruz.

Saygılarımızla

H. Şükrü ILISAL

İstanbul İli Konsey Temsilcileri adına

Konsey Başkanı”

54. Vedat İNCİROĞLU tarafından 16.6.2008 tarihinde ABC Otomotiv, Aktif İriyıl Otomotiv, Arkas Otomotiv, Bayram Otomotiv, Berke Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay Otomotiv, Merotomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Dörtler Otomotiv’e gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Değerli bölge bayi arkadaşlarım, 13.06.2008 tarihinde gereği üzerine bölgemiz temsilcileri olarak Sayın Murat Zabun ve tarafımın katılımıyla, diğer bölgelerdeki asil ve yedek üyeler dâhil İstanbulda olağanüstü konsey toplantısı yapmış bulunmaktayız. Toplantı bildirgesi sayın başkan tarafından sizlere mail

edilmiştir. Gündem konusu hakkındaki görüşmeler ve gelişmeleri paylaşmamız ve fikir teatisi yapmamız için 17.06.2008 tarihinde Adana ili Dörtler bayimizde olağanüstü bölge toplantısı gereği önemlidir. Tüm bölge bayi dostlarımın aynı hassasiyetle eksiksiz katılımını rica ediyor saygılar sunuyorum.”

55. Vedat İNCİROĞLU tarafından Dörtler Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Merotomotiv’e gönderilen 19.6.2008 tarihli “Popaş’a görüşler” başlıklı e-postada aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Sayın mösye Vieux,

11.06.2008 tarihinde bir bayimiz tarafından, İstanbul bayilerine yapılmış olan özel bir uygulamanın olduğu yönündeki soruya bilgim olmadığı için cevap veremedim. Akabinde, içeriğine vakıf olmak amacıyla, 13.06.2008 tarihinde olağanüstü konsey toplantısı davetine iştirak ederek, konun içerik ve gelişimini öğrenmiş bulunmaktayım.

Konseyde bulunduğum görevim ve misyonum gereği İstanbul bayilerine yapmış olduğunuz uygulamadan dolayı, İstanbul bölgesi hariç tüm bölgelerde yaşanan kaosun doğru anlaşılması ve doğru ele alınması adına sorumluluğumu yerine getirmek için bölgemde bir toplantı yapılması gereğini duymuş bulunmaktayım. Konsey toplantısında aldığım bilgileri, bölge bayilerime 17.06.2008 tarihinde Adana Dörtler bayinde yapmış olduğumuz olağanüstü toplantıda aktardım.

Genel görüş ve düşünceler aşağıdaki gibidir.

-Türkiye bir siyasi yönetim sıkıntısı çekerken olumsuzluklardan ticari hayatta bulunan her sektörün nasibini alması kaçınılmaz aşikârdır. Dolayısıyla marka olarakta bölge, yer, zaman, zemin, şart gözetmeksizin bizlerde bu olumsuzluktan nasibimizi almaktayız.

-Markalar arası rekabette son derece acımasızdır.

-Global kötü giden ekonomik konjoktörün Türkiye’ye yansımasından tüm sektörler nasibini almaya devam etmektedir.

Dolayısıyla tüm bayi örgütümüz tüm bu olumsuzluklardan eşit şartlarda mücadele etmektedir. Markamızın diğer markalara nazaran birkaç senedir süregelen düşüşünün sebebinin, yeni gelen siz yöneticilerimizin ve bayi örgütünün ortak görüşü, “güven”, “şeffaflık” ve “takım olamama” yönündedir. Operasyonun başında yöneticimiz ve genel müdürümüz olarak operasyon realizesinde hakkaniyetin dağıtılmasında eşitlik ilkesi kaçınılmaz beklentimizdir. Para kazanamama, zarar etme, pazar kaybı ve problemler bölgeler arası küçük nüanslarla farklılık yaratsa da, ana ilkede birbirinden çok farkı yoktur.

Bu görüşü doğrulamak adına İstanbul bölgesine olan farkındalığınızın diğer bölgelerde de olması gerektiği inancındayız.

Çünkü İstanbul‘un dışında diğer bölgeleri tanımak adına tek tek ziyaretiniz mümkün olmamıştır. Dolayısıyla bölge bayilerimiz tüm Türkiye örgütünü, yerleriyle ve operasyonlarıyla görüp tanımadan, kararınızla İstanbul bölgesine yapılan bu ayrıcalığı, eşitlik ilkesine takım olgusuna güven unsuruna ve şeffaflığa gölge düşürdüğü. İstanbul bölgesinin içinde bulunduğu sıkıntıların ve zararların diğer tüm bölgelerde de kaçınılmaz olduğu, fakat Anadolu’nun mütevazı tutum ve davranışları sonucu her platformda dile getirilmediği bir gerçektir.

Bölge bayilerimizin ısrarla tüm ana fikri şimdiye kadar temsil edilen çeşitli markalar dâhil hiçbir markada örneğinin olmayışıdır. Bölge bayilerimin temsil ettiği diğer marka sayılarını da sizlere aşağıda aktaracağım.

Şahsıma sorulan sıkça bir soru İstanbul da deprem yangın, su felaketi falan mı oldu da böyle bir uygulama yapıldı, haberimiz yok sorusudur.

Siz yöneticimiz ve genel müdürümüzden bölgemizin isteği ve ortak görüşü ayrımcılık mantığından uzak, hakkaniyet, takım oluşumu, güven ve şeffaflık olgusunu pekiştirip bu uygulamayı zemini zamanı tarafınızdan tespitiyle, tüm Türkiye’ye uygulanmasıdır.

Bölge bayilerimiz ve temsil ettiği marka sayıları

Halef Günay -Antakya: 3 Marka

Musa Uyararslan -Konya: 3 Marka

Zeynep Kayalı - Gaziantep: 2 marka

Murat Zabun -Kahramanmaraş: 1 marka

Ali Erkanoğlu -Mersin: 2 marka

Olcay Değirmenci - Adana: 1 marka (daha önce 3 ayrı markayla da çalışmıştır.) Vedat Inciroğlu - Kayseri 6 marka

KONSEYİMİZ yapmış olduğu tüm çalışmalara devam ederken, araç satış fiyatlarındaki çalışmaların 1 TEMMUZ 2008 tarihi itibarıyla SERBEST bırakılmasına karar vermiştir. Bu arada bölge başkanlıkları bu konu harici tüm bölgesel konularda bölge taleplerini, sorunlarını çözme konusunda çalışmalar yapacaklardır. Müşterek proje, sorunlar ve talepler Konseyimiz tarafından dile getirilecek ve çözüm aranacaktır.

Konseyimiz mevcut yapısı içerisinde Peugeot Genel Müdürlükle devam eden tüm projeleri takip edecek, teşkilatımızın karlılığını daha da artırma konusunda çalışmalarını sürdürecektir. Umarım emeklerimiz boşa gitmez, umarım bazı arkadaşlarımız kısa vadede aklıselime dönerler, umarım hepimizde elbirliğinin faydasını kısa/orta vadede görür, anlar ve düzeliriz.

H.Şükrü ILISAL

Peugeot Türkiye Bayileri Konsey Başkanı”

56. Vedat İNCİROĞLU tarafından Dörtler Otomotiv, Gazikent Otomotiv, Günay Otomotiv, Zabunoğlu Otomotiv, Uyararslan Otomotiv ve Merotomotiv’e gönderilen 19.6.2008 tarihli ve “Konsey’e Görüşler” başlıklı e-posta aşağıdaki gibidir:

“Son konsey toplantımızda da belirttiğim gibi, konumuz olan uygulamayı ve sizlerden aldığım bilgilerle, başlangıcını, süreci ve gelişimini 17.06.2008 tarihinde Adana ili Dörtler bayimizde bölge bayilerini toplayarak aktarmış bulunmaktayım. Görüş, düşünce ve duyguları şöyledir:

Bizler konsey üyesi olarak Zabun ve şahsım dâhil bölge bayileri konseyin oluşumundan bugüne kadar emeği geçen herkese ve sayın başkanın önderliğinde yapılan tüm operasyonlara takdir ve minnettarlıklarımızı dile getirmiş bulunmaktayız. Lakin bu son operasyonda ki oluşan olayın, doğruluğu ve yanlışlığı bir tarafa, İstanbul bayileri Popaşla bu konu üzerinde mutabakat sağladıktan sonra, iki kez konsey toplantısı yapılmasına rağmen konsey başkanı ve diğer üyeler tarafından bilgi paylaşımı (tarafınızdan da ifade edildiği gibi ) gereği duyulmamasına, diğer konsey üyelerinin yok sayılmasına tüm Türkiye bayilerine olan sorumlulukların gözardı edildiğini düşünmekle birlikte şeffaflık, birliktelik ve güven unsurunun sarsıldığı kanısına varılmıştır. Bu konuyu da Popaş nezdinde tüm bölgelerin hak arayışından ayıklayarak, konsey içerisinde kalmasına, fiyat birlikteliği ve beraberliğin bozulmaması adına, görüş bildirilmiştir.”

57. 27.6.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından m.aloglu@aloglu.com.tr, olcay.degirmenci@dortler.com.tr, zeynep.kayali@gazikent.com.tr, halefgunay@gunayotomotiv.com.tr, vedat@inciroglu.com.tr, a.ertanoglu@merotomotiv.com, mehmet.ozdemir@ozdemirlerotomotiv.com, musauyararslan@uyararslan.com.tr, uyararslan@uyararslan.com.tr, m.zabun@zabunoglu.com.tr, ihsancelebi@abdullahoglu.com.tr, ali.bayram@bayramotomotiv.com, e.akalinlar@burcotomotiv.com, emin.ilicak@ilicak.com.tr, salim.ilicak@ilicak.com.tr , v.sevimli@sevimli.com.tr, s.yavuz@yavuzoto.com.tr, s.yavuz@yavuzoto.com.tr’ye gönderilen elektronik posta mesajında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Değerli Arkadaşlarım,

Yaklaşık 2,5 senedir teşkilatımızda konsey yapılanması ve çalışması sürdürülmektedir. Öncelikle İstanbul ilinde başlatılan bu çalışma diğer illerimizden gelen talep üzerine genişletilmiş ve TÜRKİYE PEUGEOT BAYİLERİ KONSEY YAPILANMASI oluşturulmuştur.

İlk düşünce sadece haksız rekabet koşullarının ortadan kaldırılmasına yönelik başlatılan bu çalışmamız akabinde vizyonunu geniş tutarak Peugeot Genel Müdürlükle bayi teşkilatı arasında bir köprü görevini üstlenmiş ve teşkilatımızı ilgilendiren tüm müştereklerde görüş ve projeler üreterek Sağlayıcı firmanın teşkilatla ilgili alacağı yeni karar ve projelerde destek vermiştir.

Şöyle bir geçmişe dönersek;

…

*Bayi teşkilatımızın asgari müşterekteki kar kazancının kontrolü yanı sıra her bayi arkadaşımızın kendi şirketlerinin durumunu da ölçümleyen ve sadece kendisine aktarım yapan

*Bir özel danışmanlık firması ile çalışıldığını

…

Daha yazmak istemediğim, hatırlamadığım onlarca HEPİMİZİN müştereken lehine olacak çalışmalarda Peugeot’a çalışma, proje sunarak öncülük yaptığını tekrar hatırlatmak istiyorum. Ancak konseyimiz yukarıda sadece birkaçını yazabildiğim bu çalışmaları yaparken; Karlılığımızı korumak amaçlı yaptığımız bir çalışmada, maalesef Antalya bölgesi, İzmir bölgesi, Gaziantep bölgesi ve önceki yazılarımda da açıkladığım diğer illerde de yoğun olmak üzere bir ayrışmalar oluşmuştu ve bizler konsey üyeleri olarak tüm iyi niyetimizle ortak çözümler arayarak işi çözmeye çalışıyorduk. Ancak son bir aydır, çoğu bayi arkadaşımızdan bireysel olarak, farklı isimlerle, boya koruma-benzin-ücretsiz servis hizmeti-galeri satışları ve ardından verilen komisyonlar ve özellikle 2.el fiyatlandırmalarındaki absürd marjlarla bu iyi niyet İlişkisi bozuluyordu dile getirilmeye başlandı ve yaşandı. En son dün itibarıyla Ankara ilimizden bir arkadaşımızın sistem dışı kalma düşüncesini de açıklaması ve bu ilimizin Orta Anadolu ya yapacağı olumsuz etkinin diğer sistem içerisinde kalma iyi niyet ve duruşunda olan arkadaşlarımızı mağdur edeceğinden ve bölge içi ve dışı arkadaşlarımızdan gelen talep üzerine KONSEYİMİZ yapmış olduğu tüm çalışmalara devam ederken, araç satış fiyatlarındaki çalışmaların 1 TEMMUZ 2008 tarihi itibarıyla SERBEST bırakılmasına karar vermiştir. Bu arada bölge başkanlıkları bu konu harici tüm bölgesel konularda bölge taleplerini, sorunlarını çözme konusunda çalışmalar yapacaklardır. Müşterek proje, sorunlar ve talepler Konseyimiz tarafından dile getirilecek ve çözüm aranacaktır.

…

Umarım emeklerimiz boşa gitmez, umarım bazı arkadaşlarımız kısa vade de aklıselime dönerler, umarım hepimizde elbirliğinin faydasını kısa/orta vade de görür, anlar ve düzeliriz.

Sevgi ve Saygılarımla

H.Şükrü ILISAL

Peugeot Türkiye Bayileri Konsey Başkanı”

58. Halef GÜNAY tarafından Günay Otomotiv çalışanlarına gönderilen 3.7.2008 tarihli e-posta mesajında ise aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Bildiğiniz gibi fiyat birlikteliği sona ermiştir. Bölgemizdeki bayilerin aldığı karara göre aşağıda yazılı iskontoları (Telefonda iskonto yapılmayacaktır) yapabileceksiniz. Bu iskontolar dışında satışın kaçmaması adına (zarar etmemek şartı ile) iskonto yapmak gerekirse satış müdürünün onayı alınacaktır. Bilgilerinize sunulur.

Uygulanacak iskontolar

Yukarıda yazılı iskontolar Kobi ve Filo fiyatları ile birlikte verilmeyecektir.”

59. 18.7.2008 tarihinde Vedat İNCİROĞLU tarafından ugur.ercan@peugeot.com, olcay.arican@peugeot.com’a gönderilen ve m.zabun@zabunoğlu.com.tr, Gazikent Otomotiv, halefgunay@gunayotomotiv.com, olcay.degirmenci@dortler.com, e.akalinlar@burcotomotiv.com, emin.ilicak@ilicak.com.tr, salim.ilicak@ilicak.com.tr, s.yavuz@yavuzoto.com.tr, Merotomotiv’e bilgi verilen elektronik posta mesajında:

“Sayın Satış Müdürü Uğur Ercan

Sayın Lojistik Müdürü Olcay Arıcan

Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz dışından gelecek araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından yapılmayacaktır. Konu ile ilgili size gelen talepleri bu doğrultuda değerlendirmeniz ve Popaş tarafından diğer bayilerin araçlarının teslimat isteklerinin bölgemize yapılmamasını sağlamanızı rica ederim.

Vedat İnciroğlu

5. Bölge Başkanı”

denilmektedir.

60. 18.7.2008 tarihinde Vedat İNCİROĞLU tarafından m.zabun@zabunoğlu.com.tr, Gazikent Otomotiv, halefgunay@gunayotomotiv.com, olcay.degirmenci@dortler.com, e.akalinlar@burcotomotiv.com, emin.ilicak@ilicak.com.tr, salim.ilicak@ilicak.com.tr, s.yavuz@yavuzoto.com.tr, Merotomotiv’e gönderilen elektronik posta mesajında aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“Değerli bayi arkadaşlarım,

Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan gelen araç teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar doğrultusunda da, bölgemizden birkaç bayinin müşterilerinin şirketlerinin merkezi Anadolu

olmasına rağmen şirket şubelerine teslimatı anlamında yaptıkları isteklerini reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde, bölgemize dışarıdan satış tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak adına, bölgemiz dışından gelecek teslimat taleplerine karşılık vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde tüm bayi arkadaşlarımın hassasiyetle durmasını rica ederim.

Vedat İnciroğlu

5. Bölge Başkanı”

61. 30.8.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından ihsancelebi@abdullahoglu.com.tr, ali.bayram@bayramotomotiv.com, e.akalinlar@burcotomotiv.com, emin.ilicak@ilicak.com.tr, salim.ilicak@ilicak.com.tr, v.sevimli@sevimli.com.tr, s.yavuz@yavuzoto.com.tr, b.yavuz@yavuzoto.com.tr’ye gönderilen mesajda aşağıda aktarılan açıklamalarda bulunulmuştur:

“…

Değerli arkadaşlarım,

İstanbul ilinin 4 yıl önce başlattığı mevcut minimum karların sistem içerisinde kalması için yapılan çalışmalar, daha sonra tüm teşkilatımız tarafından benimsenmiş ve araç satış fiyatlarında kar kayıplarını önleme amaçlı çalışmalar başlatılmıştır. Belirli bir dönem devam eden bu çalışma bilinmelidir ki konsey üyesi arkadaşlarımızın hoşgörülü tutumları nedeniyle uzun bir süreç gibi algılanmıştır. Bizler diğer arkadaşlarımızın kontrolörlüğünü yapmak, takip etmek, ceza kesmek ve bolca tahsilât yapmak için seçilmedik. Çünkü suiistimale çok açık bir birliktelikti bu, yıllarca her markada denenmiş, bozulmuş, tekrar tekrar denenmiş ve bozulmuş bir sistem, ticaretin ana kriterlerinden biri olan rekabeti ortadan kaldıracağı düşünülen ancak kaldırmayan, paliyatif çözümlerle sürekli yamanan bir sistem. Suiistimal edenlerin beslendiği, itibar edenlerin ise suiistimale uğradığı bir sistem.

2570

Konsey tanımı sadece kampanyadan kalan minör karların belirli iskontolardan sonra korunulmaya çalışıldığı bir yapı olmamalı idi. Defalarca anlattık, yazdık, yüz yüze konuştuk. Güçlendirilmiş bölge başkanlıkları (bölge-il-bayi sorunlarını ayrı ayrı gündeme taşıyan), satış-satış sonrası, y. Parça, finansman, pazarlama yani bayiliklerimizin tüm alanını kapsayan alanlarda müşterek çalışmalarla her alanda karlılıklarımızı artırma çalışmalarının yapılması, aylık toplantılarla teşkilatın görüş ve beklentilerini sunma, marka pazar payını artıma için müşterek projeler üretme vb. OYDER’in yapmış olduğu son panelde de açıklandığı üzere (ki hepimize özel sayı olarak gönderildi) toplam karların %75- 85’i satış sonrasından, bu her yerde böyle. Hiç yoğunlaşılmadı, bazı arkadaşlarımızın hırs, pazar payı ve egolarına yenik düşüldü. Sizler bu yaşananları zaten biliyorsunuz. İstanbul ilinin almış olduğu dönemsel pazarlama desteği, bazı olumsuzlukları tetikledi, bazılarımızın da işine geldi.

Tüm bunlar her halükarda yaşanacak süreçlerdi ve yaşandı. Bazı arkadaşlarımız hiç müşterek çalışmaya uymadı, bazıları Bodrum toplantısı sonrası olmayacağını bildirdi, bazı arkadaşlarımız yazılı ayrılma kararlarını bildirdi. Ve bizler de bugün Peugeot üst yönetimi ile yapılan yemekli toplantıda konsey yapılanmasının tüm verimli çalışmalara rağmen, müştereken konseyi bırakma kararını ilettik ve teşekkür ederek ayrıldık. Bugün itibarıyla konsey üyesi arkadaşlarımız, konsey tanımının hükmiyeti kalmadığı inancı ile görevlerimizi sonuçlandırdık.

Bilinmesini isterim ki bu tip bir yapılanma bir teşkilat için olmazsa olmazdır. Ancak bu yapıyı ve misyonunu sadece bir il veya bölge olarak oluşturmak kısa vadede olumsuzluklara gebedir. Sadece araç satış fiyatları ile ilgili bir çalışma grubu olarak görmek, eksiktir, yetersizdir, aynı olumsuzlukların yaşanmasına sebep olacaktır.

….

Değerli arkadaşlarım,

Geçen sürede sistemde toplanan para ve dağıtımları Sn. Bülent İRİ tarafından yapılmıştı ve ekte bilgilerinize sunulmuştur. Geçmiş yazışmalardan bilindiği üzere tahsilât yağılamayan arkadaşlarımız bulunmaktadır. Son aidat taleplerimize sadece Özöztürkler firması yatırmıştır. Cezai tahsilâtlar ise sadece ABC, Ünallar ve Sevimli firmalarından yapmıştır. Müşterek alınan kararla haksızlık olmaması adına bu arkadaşlarımıza ödemeleri iade edilerek sonuçlandırılacaktır. Sn İRİ önümüzdeki hafta ödemeleri gerçekleştirecektir. Konseyde buluna değerli evraklarda üzerlerine iptal çizimi yapılarak güvenli bir şekilde ilgili arkadaşlara ulaştırılacaktır. Şahsım, tüm konsey üyesi arkadaşlarım adına sistemi algılayan ve samimi destek veren meslektaşlarımıza teşekkür ediyoruz. Sistemin dışında kalmayı isteyen sistemle oynayan, aslında hepimizi aldattığını düşünen arkadaşlarımızı da her zaman olduğu gibi dürüstlüğe ve aklıselime davet ediyoruz.

Hakkı geçen tüm arkadaşlarımız haklarını helal etsinler.

Sevgi ve saygılarımla

H. Şükrü ILISAL”

Bahsi geçen elektronik posta mesajının ekinde ise aşağıda sunulan bilgiler yer almaktadır.

MASRAFLAR

TARİH AÇIKLAMA TUTAR

AVUKATLIK ÜCRETİ 14.000,00

toplam 94.390,00

GİRİŞ 2007 ARAŞTIRMA CEZA

AİDATI AİDATLARI ŞİRKETİ

26.600 TL

39.000 TL 30.100 TL 21.025 TL 30.000 TL

120.685 TL

FAİZ 5.400 TL

126.085 TL

MASRAF 94.390 TL

BAKİYE 31.695 TL

Son dağıtılacak meblağlar:

Öz öztürkler……….560

ABC Oto……………10.000

Ünallar…………….. 10.000

Sevimli……………..10.000

TOPLAM………….. 30.560

BAKİYE…………….1.135 YTL

62. Efe Otomotiv’de yapılan yerinde inceleme sırasında elde edilen belgeye aşağıda yer verilmiştir:

“

09.May.08 Sevimli 10.000 10.000

İrde 10.000 10.000

63. Efe Otomotiv’de yapılan yerinde inceleme sırasında Şükrü ILISAL tarafından Konsey toplantılarında tutulan notlar edinilmiştir. Söz konusu toplantı notları şu şekildedir:

14.4.2007 tarih ve “Peugeot Bayi Konsey Toplantısı” başlıklı notlar:

Vedat İNCİROĞLU:

1- Distribütör kanalı= alacaklarımız belirli

2- Kendimiz ne yapacağız?

Bazı şeylere kendimiz karar vermemiz gerekiyor. Problemler doğru şekilde ortaya konulmalı. Herkesin problemi aynı.

* İç rekabeti nasıl önleriz? Telefonda listeler okunsun. Fiyat aynı olsun telefon ve showroomda. Citroen’de uygulanan sistem fiyat birlikteliği. Dışarıdan bir firma denetliyor. Distribütörün hoşuna gitmesi gerekmez.

…

Ali BAYRAM-BAYRAM OTOMOTİV:

- 2 ayda bir toplantı olmalı. Birlikteliğin sağlanması gerekiyor. Karlılıkta sıkıntı çekiyoruz.

…

- Kararlarımızın arkasında duralım.

Çorum Bayisi= Erol KARATAŞ:

Önce kendi aramızda karlılığa karar verilmeli. Çok rekabetçi bir firma değiliz. …

Ersin ÇANGA:

Hedeflerin yanlış tespiti ve aylık satış hedefleri ve havuza ulaşamamak genel sıkıntı. Son 3 aydır dengesiz hedeflerden dolayı primleri alamıyoruz ve zarar ediyoruz. Fiyat birlikteliği olmalı, ama POPAŞ’ı mutlu etmez. Herkes birbirine güvenmeli. Para kazanmak istiyorsak herkes dürüst olmalı. Fiyat birlikteliğinden bütün bayiler rahatsız. Toplantılar sürekli olmalı.

BANAZ (Erdal Bey):

Kar etmediğimizi biliyoruz. %2 olursa Pazar payımız düşer mi?99’da 206 volüm arabasıydı, şimdi 207 neden volüm arabası olmuyor. Pazarlamadan oluyor. 206 sedan da volüm arabası olmadı. En azından telefonda fiyat birlikteliği olmalı.

…

UYARARSLAN (Musa Bey):

…

Fiyat birlikteliği ile ilgili derin yaralar almaya başladık. Ocak ve Şubatta ciddi zarar edildi. Mart, masraf ve kar birlikte gidiyor. Milliyetçilik duygularımız kabarsın. Uyanık olup ne yapılacaksa onu yapalım. Eğer birliktelik yapılacaksa, fiyat belirlensin ve bu kontrol edilsin. Cezalı olmalı. Örn: Çek veya biri kontrol etsin.

…

2720

CAN OTO -Cenap YEĞİN)

kullanıyoruz. Faydalanacağımız birçok modül var. Sigortanın üretim kanalından modül elde edebiliriz. Başka bir marka daha alınabilir.

YILDIRIM OTOMOTİV (Yıldırım DAĞITMAÇ)

Azalanları seyretmek istemiyorsak tepki vermemiz gerekir. 99 yılından beri boya fiyatı 10 kat artmış. Renault’da fiyat birlikteliği var. Egolarımız yüzünden çalışanların hakkını Peugeot’ya ödüyoruz. Çözüm= Y/P, tedarik, satış, servis konusunda herkes imza atarsa para kazanırız.

PARLAR OTO- Ahmet PARLAR:

Satış sonrasının önemi büyük. Prensip kararlarında tüm bayilerin katılımı gerekli. Kriterler 6 ayda bir revize edilecek.(Peu. alınan bilgi) Denetim mekanizmaları olması şart. Türkiye çapında olmalı.

…

2740

ZABUNOĞLU- Murat ZABUN- Kahramanmaraş

…

(Ökkeş KIRICI)

Satış olmadan servis olmaz. Ama 3 aydır servise yöneldim. Kazancın %75’i servisten geçiyor. Herkesin eli birbirinin cebinde. Durumumuz Osmanlı’nın son dönemi gibi hasta adam. Böyle mücadele edersek içten yıkılırız. Karlılığı arttırmak için her şeye imza atarım. Serviste 100 müşteriden 80’i memnun. Fiyatın belirli bir fiyatta olması müşterinin markaya güvenini sağlıyor.

Halef GÜNAY- GÜNAY OTOMOTİV

İmajımızı zedelemeye başladık. Birbirimize şeffaf olmamız gerek.

…

Nezih ALLIOĞLU

Rekabetin kabul edilebilir yönü olması lazım. Bunun karşısında kesin bir ceza olmalı.

Bülent İRİ

Anadolu çalışıyor. Bayiler içinde rüşvet verildi. Birbirimize karşı samimi olmalıyız. Birliktelik olmak kolay, yaşatmak zor. Cezai müeyyideler bölgesel yapılmalı.

Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:

Göral Otomotiv

7.9.2007 tarihli ve “Peugeot Bayi Konseyi Toplantısı” başlıklı notlar:

2780

Ş.ILISAL: PJ öneride bulunsak. Kampanya yaptığın her araç yetkili servise getirilsin. Kasko oranı %50, yenileme %70-75. 307-206-BxR-J9 gibi araçlar servis girişlerini yükseltiyordu. Servis oran 35’te. Adetsel kayıpsa karı yükseltmek gerekiyor. %100 tutarsa araç başı 2,5 kar olur. Hep birlikte olup sadece senden sigorta yaptıracağım. Tedarikçilikte bir meslek. Sig. ile ilgili DM çalışması var. Sigorta ve sağlayıcılarla birlikte bir şeyler üretilebilir. Sadece OYDER bir şey yapamaz.

GÖRAL: İlk aşama AK Sigorta’yla aynı ya da daha düşük olarak kabul ettirelim. Sigorta şirketlerine tavır alarak eksperin keyfiyetinden kurtulabiliriz.

İRDE: İst. diğer bölgeler arasında fiyat farkı oluyor. Bölgesel olarak fiyat birlikteliği olabilir. Tedarikçilik kaldırılsın. Sigortalar üzerimize gelecek. Sadece Korkmazla kalsaydık. Biz kendimizi vurduk. PJ bize akıl versin. Beni bu risklerden nasıl kurtaracaksın?

107-100

206-200

307-300 Bayi ıskontosu kabul edildi.

407-400

PRİ-200

BxR-1000

Satış Sonrası:

YILDIRIM:

…

Kaporta-boyada fiyat birlikteliği yapılmalı, satışta olduğu gibi.

BAŞARAN: Yıldırım’a katılıyor. En az 2 yıldır boya-kaportadan para kazanamıyoruz. Boya fiyatı arttırılmalı. Çok yan sanayi var. Öncelikle boya fiyatlarını arttıralım.

MEPA: Fiyatlar artarsa bize gelmeyecekler. Müşteri kaybı olacak. Ciddi büyüme içinde (Karland). Çok fazla stoğu var.

ABC (Naci Bey): Tedarikçiliğe onay vermiyor. %3-5 istemi kurtaramayız. Bonus sistemiyle yapılabilir. 2 yıl önce satış çok yüksekti.

GÜNAY OTO- Halef GÜNAY: Müşteriyi sigorta şirketiyle baş başa bırakalım. Kalanlarla devam edelim. Sigorta şirketlerini müşteriye deşifre etmemiz lazım. KORKMAZ: Diğer bayilerle aynı fikirde.

…

BERKE: Tedarik olayına çözüm bulunmalı. Öncelikle en çok tedarik yapanların adım atması gerekiyor.

KUTLU KARDEŞLER: Hepimiz birçok sigorta acentesi var. PJ bir sigortaya anlaştığı zaman diğerlerine rest çekebiliriz.

2830

Vedat İNCİROĞLU: Sigorta şi. fiyat anlaşması yapılmalı. İlerde fiyat artarsa anlaşma kayabilir. Tedarik engellenemez.

Reşat Bey: Hep sigortanın ne vereceğini düşünüyoruz.

NİLSU: Sigorta şirketlerinden çok muzdaripiz. Sist. girerken verilen kar oranları tutmuyor. Sadece PJ özel bir problem değil. Sektörde gerileme bu kadar hızlı olabileceğini düşünmemiştim.

…

2840

Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:

Mepa Otomotiv

29.1.2008 tarihli ve “Peugeot Konsey Toplantısı” başlıklı notlar:

ABC OTOMOTİV: Bireysel çalışma yapılmalı mı?

AÇI OTOMOTİV: Fiyat birlikteliğine uyulmalı. %5 kar marjı kesinlikle sağlanmalı. Satış sonrası da satış birlikteliği gibi olmalı. Diyalogun devamı için konseyin devam etmesi gerekiyor. (Aynı kişilerle)

ABDULLAHOĞLU: Pert araç projesinin desteklenmesi gerekiyor. Ş.ILISAL’ın konsey başkanlığı devam etsin.

AKTİF-İRİYIL: Konsey yapısının süreklilik kazanması gerekiyor. Çok sayıda araç yan sanayiye gidiyor.

ARINER: 2S’lerin incelenmesi ile ilgili problem. YP scalaya en fazla 1 veya 2 kişi ulaşabilir.

BANAZ OTOMOTİV: Fiyat birlikteliği devam etmelidir! Galerilere araç verilmelidir.

BERKE: 2008’de sert yaptırımlarla birlikteliği devam ettirmeliyiz.

BAYRAM OTOMOTİV: Konsey olmazsa olmaz.

İRDE OTOMOTİV: Bakım aralıkları çok uzun. Baskıya devam. YP hedefleri kaldırıldı mı yaşayıp görebiliriz. POPAŞ satıcılara prim vermemeli. Verilecekse firma yetkilisine verilmeli, dağılımı o yapmalı. Müşteri ilişkilerinde iyileştirme yapılmalı. Show amaçlı da olsa en azından gelip baksınlar. Fiyat birlikteliği sürmeli!

Ş.ILISAL: Yedek bir konsey oluşturalım.

Toplantıya katıldığı tespit edilen teşebbüslerin listesi aşağıda gösterilmektedir:

64. 1.12.2008 tarihinde yerinde incelemelerde bulunulan Bayram Otomotiv yönetim kurulu başkanı Ali Yaşar BAYRAM’a ait bilgisayardan aşağıda ayrıntıları aktarılan toplantı tutanağı alınmıştır:

“TOPLANTI TUTANAĞI

KATILIMCILAR; PEUGEOT Türkiye Yetkili Satıcıları

KONU; Yetkili Satıcı Konseyi Oluşturulması

TARİH; 18.09.2006

Son yıllarda gerek genel ekonomik gelişmeler gerekse sektörel bazda yaşanan olumsuzlukların Yetkili Satıcılar üzerinde oluşturduğu ağır finansal baskılar sebebiyle, konunun daha organize, daha güçlendirilmiş bir oluşumla PEUGEOT ailesi içinde, çözümlere ivme ve daha etkin katkılar sağlamak amacı ile anılan tarihde tüm yetkili satıcı sözcülerinin katılımı ile işbu toplantı düzenlenmiştir. Genel amacı, bağlı bulunulan distribütör firma POAŞ’ın tüm ticari ve pazarlama politikalarına, etkin katkı ve önerilerin bölgesel bazda toplanarak tek elden paylaşımını hedeflemek; resmi daireler, ODD; OSD ve OYDER vb kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları ve sektörde bulunan diğer dernekler tarafından sektörel bazda yapılacak çalışmalar için oluşturulacak platform ve çalışma gruplarında temsil etmek olan, bu toplantıda alınan temenni, karar ve hususları aşağıda belirtilmiştir.

-PEUGEOT Yetkili Satıcı Konseyi oluşumu için gerekli ön hazırlıkların, POAŞ ile paylaşılarak organize edilmesi,

-Yetkili Satıcı Konseyinin kurulmasına ilişkin ortak temenninin gerçekleştirilmesine ilişkin, 3 aylık bir dönemi kapsayacak, hazırlık, kuruluş çalışmalarında görev alacak Toplantı Kurulu adına tam yetkili, bir Başkan bir Başkan Yardımcısı olmak üzere 7 temsilci üye seçilmesi,

-Kuruluş çalışmaları ve POAŞ ile sağlanacak görüşme ile bir sonraki toplantı tarih ve gündeminin belirlenmesi hususlarında, Başkan ve Yardımcılarına tam yetki tanınması konularında tüm katılımcılar, fikir ve görüş birliğine varmışlardır.

Seçilenler; Başkan, Sn. M. Cenap YEĞİN

Başkan Yrd., Sn. Nezih ALLIOĞLU

Üyeler, Sn. Yıldırım DAĞITMAÇ

Sn. Halef GÜNAY

Sn. Necip İRDE

Sn. İhsan ÇELEBİ

Sn. Mustafa MEHMETOĞLU”

65. Vedat İNCİROĞLU’na ait ajandada 5.2.2008 tarihli Konsey toplantısı sırasında alınan notlar arasında aşağıdaki ifadelere rastlanılmıştır:

2950

“….

107

207

206 200 iskonto perakende anahtar tesliminde

308 filoda hiç iskonto yok

407

Partner

Exper Perakende de düzleme var 0-50 ------0

Boxer Filoda düzleme yok 50-100 ------------50

Bipper

…”

66. Merotomotiv’de yapılan yerinde incelemede elde edilen “Meroto Peugeot Plaza Toplantı Tutanağı” başlıklı belgenin ilgili bölümleri aşağıdaki gibidir:

“Toplantı Tarihi 31.01.2008

Toplantı Yeri Genel Müdür Odası

Toplantı Saati 18.30

2970

GÜNDEM

1. Fiyat politikası

2. Satış karlılığı.

3. Kredi girişleri.

4. Meroto çalışanları olarak farklı olmak.

5. Müşteri ziyaretleri ve AKTİVİTELER

6. Telefonda müşteri iletişimi.

7. Araç düzeni ve temizliği.

GÜNDEM MADDELERİNİN GÖRÜŞÜLMESİ:

1. 28 OCAK 2008 tarihinde yapılan BAYİLER TOPLANTISINDA açıklanan kararlar gereği fiyatlandırma politikası ŞUBAT itibari ile değişecek olup yeni fiyatlar açıklandığında bilgi verilecektir.

2. Fiyat indirimi yapılan biraracın fiyatı diğer, araca örnek teşkil etmeyeceği için satılan her aracın bir önceki satıştan, daha karlı olarak satılması gerektiği vurgulandı.”

I.3. İlgili Pazar

I.3.1. İlgili Ürün/Hizmet Pazarı

Hakkında soruşturma yürütülen Peugeot bayileri, Peugeot marka otomobillerin satışı, satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri vermektedir. Soruşturmaya konu faaliyet esasen otomotiv pazarında yürütülmüştür. Ancak cezanın şahsileştirilmesi açısından marka bazlı bir pazar tanımı yapılması uygun görülmüştür. Bu çerçevede ilgili ürün/hizmet pazarları “Peugeot marka yeni otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması ve Peugeot marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri pazarı” olarak tespit edilmiştir.

3000

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Soruşturmaya konu anlaşmaya Türkiye’deki hemen hemen tüm bayilerin katılmış olması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

I.4. Tarafların Savunmaları ve Savunmaların Değerlendirilmesi

I.4.1. Usule İlişkin Savunmalar ve Değerlendirmeler

I.4.1.1. Bazı teşebbüslerde yerinde inceleme yapılmadığı savunması

4054 sayılı Kanun’un 15. maddesi, “Kurul … gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde yerinde incelemelerde bulunabilir.” hükmünü içermektedir. Bu çerçevede soruşturma açılan tüm teşebbüslerde yerinde inceleme yapılması gibi bir zorunluluk yoktur. Önaraştırma safhasında Kanun’un 40. maddesi çerçevesinde 30 günlük süre içerisinde 14 teşebbüste, soruşturma safhasında hakkında belge bulunmayan tüm teşebbüsler de dahil olacak şekilde yerinde inceleme yapılmıştır.

I.4.1.2.Yetki belgelerinin gerekli niteliği haiz olmadığı iddiası

Yetki belgelerinin Kanun’un 15. maddesinde belirtilen koşulları karşılamadığı, mevcut yetki belgesinde raportörlerin herhangi bir marka ya da teşebbüs özelinde değil tüm kurum ve kuruluşlar bakımından yetkilendirildikleri ve bu nedenle inceleme konusunun ve amacının net bir biçimde ortaya konulamadığı iddia edilmiştir.

Kanun’un 15. maddesi uyarınca rekabet uzmanlarının yerinde inceleme sırasında yanlarında bulundurdukları yetki belgesinin; yapılan incelemenin

konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idari para cezası uygulanacağını gösterir nitelikte olması gerekmektedir. Belirtilen hükme uygun şekilde, yetki belgelerinde, “4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 40/1. maddesi gereğince, Rekabet Kurulu’nun 8.1.2009 tarihli, 09- 01/8-M sayılı Kurul kararı uyarınca otomotiv, satış ve satış sonrası hizmetleri pazarında, Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş. bayileri tarafından 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir.” ifadesi yer almaktadır. Dolayısıyla yetki belgelerinde incelemenin konusu belirtilmiş, ayrıca uzmanların Kanun’un 14. ve 15. maddelerinden doğan yetkileri ile yapılan incelemede eksik, yanlış ya da yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi durumunda Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca teşebbüse uygulanacak idari yaptırımlara yer verilmiştir. Sayılan hususlardan hareketle, taraflarca iddia olunanın aksine, yetki belgeleri Kanun’un ilgili hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiştir.

I.4.1.2. Uzman yardımcılarının yerinde inceleme yetkisinin olmadığı iddiası Kanun’un 15. maddesinde “İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır” ifadesi yer aldığı halde, uzman yardımcısının da yerinde incelemede yetkilendirildiği, dolayısıyla yetkisiz bu kişiler tarafından teşebbüslerden alınan belgelerin delil niteliğinin olmayacağı iddia edilmiştir. Kanun’un 15. maddesinde lafız itibarıyla yerinde incelemelerin uzmanlar tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiş olmakla birlikte, aynı Kanun’un Rekabet Kurumu meslek personelinin statüsünü belirleyen 34. ve 36. maddeleri ile Rekabet Kurumu Personel Yönetmeliği’nin 4. maddesi uyarınca uzman yardımcılarının meslek personeli niteliğini haiz olduğu belirtilmiş olup, Kurum hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri yerine getirmekle yetkili olduğu ifade edilmiştir. Bu itibarla 15. maddede belirtilen “uzman” ifadesinin “meslek personeli” olarak geniş yorumlanması gerekmektedir. İşaret edilen bu husus, Danıştay 10. Dairesi’nin 18.11.2003 tarih ve E:2001/1441, K:2003/4468 sayılı kararı ile de hüküm altına alınmış bulunmaktadır.

I.4.1.3. Önaraştırma raporunun, iddialarla ilgili somut bilgi, belge ve delillerin gönderilmediği savunması

Teşebbüslerce; soruşturma bildirimlerinde ihlali açıklıkla ortaya koyan ve teşebbüs özelinde değerlendirme yapıldığını gösteren herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği, bunun yerine soruşturma konusuna ilişkin genel açıklamalar yapılmasıyla yetinildiği belirtilmekte ve teşebbüslerin iddia edilen ihlallere ne şekilde dâhil olduklarının açıklanmadığı ifade edilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası, “Kurul, başlattığı soruşturmaları, soruşturmaya başlanması kararının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili taraflara bildirir ve tarafların ilk yazılı savunmalarını 30 gün içinde göndermelerini ister. Taraflara tanınan ilk yazılı cevap süresinin

başlayabilmesi için Kurulun bu bildirim yazısı ile birlikte, iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgiyi ilgili taraflara göndermesi gerekir.” hükmünü amirdir. Bu hüküm gereği, ilgili teşebbüslere soruşturmaya konu iddiaların türünü ve niteliğini içeren yedi sayfalık bilgi soruşturma bildirimi ile birlikte gönderilmiş olup, soruşturmanın güvenliğinin aksini gerektirmesi ve soruşturma raporunun hazırlandığı süreçte evrak taleplerinin delil toplanması ve dosyanın oluşturulması sürecini olumsuz etkilemesinin muhtemel olması sebebiyle önaraştırma raporunun taraflara gönderilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Ayrıca soruşturma bildiriminde; detaylı olarak konsey yapılanması, ceza mekanizması ve bunun Kasım 2007’de başlamasına karar verildiği, ihlalin süresi, fiyat birlikteliği gibi unsurlara yer verilmiştir.

I.4.2. Esasa İlişkin Savunmalar

I.4.2.1.Etkisi olmayan fiillerin ihlal niteliği taşımayacağı, sadece amacın Kanun’un 4. maddesi açısından yeterli olmadığı iddiası

Bayi Konseyi’nin temel amacının bayilerin sorunlarına çözüm bulmak ve bayilerin Peugeot karşısındaki konumlarını güçlendirmek olduğu, araç satışında fiyat birlikteliğinin hiçbir dönemde uygulanmadığı, satış sonrasında ise bazı bayilerin distribütörden talebi olarak kaldığı, bu itibarla rekabeti sınırlayıcı bir etki doğmadığı, etkisi olmayan fiillerin ihlal niteliği taşımayacağı iddia edilmiştir. Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmünü haizdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi; (b) bendinde ise mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü yasaklanan haller arasında sayılmıştır. Bu çerçevede, Konsey tarafından gerçekleştirilen faaliyetlerin Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir yatay anlaşmadır. Öte yandan, mezkûr hüküm kapsamında teşebbüslerin faaliyetlerinin ihlal niteliğini haiz olması için rekabeti sınırlayıcı amacın yeterli görüldüğü, belirtilen nitelikte bir amacın tespit edilmesi halinde ise ayrıca rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir etkinin gerçekleşmiş olmasının aranmadığı açıktır.

Ayrıca araç satışında fiyat birlikteliğinin hiçbir dönemde uygulanmadığı, rekabeti sınırlayıcı bir etkinin doğmadığı savunmasının, yerinde incelemeden elde edilen belgeler incelendiğinde gerçekleri yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Her şeyden önce teşebbüsler fiyat birlikteliğinin uygulanması için ellerinden gelen gayreti göstermişler, buna uymayan teşebbüslere ceza uygulanması, hatta farklı fiyat veren personelin işten çıkarılmasına varacak tedbirler almışlardır. Fiyat

birlikteliğine uymayan çeşitli teşebbüslere ceza kesilmiş, bunların bir kısmı tahsil edilmiştir. Benzer şekilde, bu sebeple Berke Otomotiv’in ve Meroto’nun personelini işten çıkarmışlardır.

Belgeler incelendiğinde teşebbüslerin fiyat birlikteliği anlaşmasını genel anlamda uyguladıkları da görülmektedir. Örneğin, Şükrü ILISAL tarafından 8.12.2007 tarihinde gönderilen e-posta mesajında, “Method araştırma şirketi ve diğer kayıtlardan gelen bilgilerin, konseyimiz tarafından yapılan dinleme ve değerlendirilmelerinde teşkilatımızın genel çoğunlukla çalışma koşullarımıza destek verdiklerini görmekteyiz.” ifadesine yer verilmekte, devamında ise sadece iki firmanın buna uymayan eylemleri olduğu, bu sebeple 10.000 TL ceza kesildiği belirtilmektedir. Dolayısıyla fiyat birlikteliğine genel anlamda teşebbüslerin uydukları, ancak bazı uyulmayan istisnai durumların olduğu, bunun da cezai yaptırımı beraberinde getirdiği anlaşılmaktadır. Bunu destekler şekilde, Şükrü ILISAL tarafından gönderilen 13.5.2008 tarihli e-posta mesajında, fiyat birlikteliğine aykırı bazı davranışların olduğu bahsedilmekte ve bunun, “alınan ortak kararlara sürekli uyum sağlayan diğerlerini suistimal ettiği” belirtilmektedir.

3140

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, Konsey’in uygulamalarının Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde ele alınamayacağı şeklindeki savunmaların kabulü mümkün görünmemektedir.

I.4.2.2.Yatay fiyat tespitinin per se yasak olmadığı savunması

Fiyat tespitine ilişkin yatay anlaşmaların gerek AB gerekse Türk Rekabet Hukuku uygulamasında per se rekabet ihlali olarak değerlendirilmeyip, muafiyete konu olduğu durumların söz konusu olduğu, bu çerçevede AB Komisyonu’nun 4056/86 sayılı Tüzük ile düzenli hat taşımacıları birliklerinin fiyat tespiti anlaşmalarına grup muafiyeti tanıdığı, benzer şekilde Rekabet Kurulu’nun 24.3.2005 tarih ve 05-18/201-65 sayılı kararı ile düzenli hat taşımacılığı faaliyetinin rekabet kuralları uygulamasından muaf tutulabileceğini belirterek ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verdiği iddiasına yer verilmiştir.

Deniz taşımacılığının bir kolunu oluşturan düzenli hat taşımacılığı, daha çok sanayi ürünlerinden oluşan ve genel kargo olarak da nitelendirilen malların konteynerlerini taşımak için özel olarak imal edilen gemilerle, belirli bir hat ve program çerçevesinde düzenli seferlerle ulaştırılmasını kapsamaktadır. 4056/1986 sayılı Tüzük’te muafiyet tanınan düzenli hat konferanslarından kastedilen, deniz taşımacılığında uluslararası düzenli hat taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren belirli coğrafi sınırlar içerisindeki belirli hatlarda yük taşıma hizmeti veren iki veya daha fazla taşıyıcıdan oluşan ve üyeleri arasındaki anlaşma gereği ortak veya sabit fiyat tarifesi ve diğer başka kurallar çerçevesinde faaliyet gösteren birliklerdir. Dolayısıyla söz konusu sektöre özgü olarak tanınan durum ile Peugeot bayilerinin yer aldığı sektör arasında her

hangi bir ilişki veya benzerlik bulunmamaktadır. Kaldı ki AB Komisyonu, sektör için yaptığı gözden geçirme çalışmalarından sonra hazırladığı 1419/2006 sayılı Tüzük’te, düzenli hat konferanslarının 81(3). maddedeki dört koşulu sağlamadığı sonucuna ulaşmış ve konferanslara grup muafiyeti tanıyan 4056/1986 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldırmıştır. Komisyon’un 4056/1986 sayılı Tüzük’le düzenlediği grup muafiyetinin altındaki nedenler; konferansların mal ve hizmet sunumunda sürekliliği sağlaması, ihracatçılar için güvenilir hizmet sunmaları, fiyatların ve sefer sayıları ile sıklığının belirgin olması ve bu amaçların rekabeti daha az kısıtlayıcı yollardan elde edilememesidir. Ancak Komisyon daha sonra yaptığı çalışmalarda, düzenli hat taşımacılığındaki maliyet yapısının diğer sektörlerden farklı olmadığı ve rekabetten korunması için hiçbir gerekçenin bulunmadığı sonucuna ulaşmış ve yeni çıkarmış olduğu 1419/2006 sayılı Tüzük’le de 18 Ekim 2008 itibarıyla 4056/1986 sayılı Tüzüğü uygulamadan kaldırmıştır. Türkiye’de ise düzenli hat taşımacılığına ilişkin rekabet hukuku bağlamında özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Düzenli hat konferanslarının rekabeti bozucu faaliyetleri diğer sektörlerdeki gibi 4054 sayılı Kanun kapsamında olup, Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabidir.

Nitekim Rekabet Kurulu’nun 24.3.2005 tarih ve 05-18/201-65 sayılı kararı da düzenli hat taşımacılığına yönelik olup, söz konusu kararda “sektörün kendine has nitelikleri dikkate alınarak”, Komisyon’un uygulamakta olduğu 4056/86 sayılı Tüzük’e de atıfta bulunularak soruşturma açılmamasına karar verilmiştir. Kaldı ki; söz konusu Tüzük yürürlükten kalkmıştır, ayrıca sadece düzenli hat taşımacılığına yönelik olan bu durumun bu sektörün özelliklerine sahip olmayan diğer sektörlere uygulanması gerek AB gerekse Türk Rekabet hukuku çerçevesinde söz konusu dahi değildir. Dolayısıyla yatay fiyat tespiti anlaşmalarını Kurul per se ihlal olarak kabul etmektedir. Bu konuda Kurul’un pek çok kararı olmasına karşın, örnek vermek gerekirse, 3.8.2007 tarih ve 07- 64/794-291 sayılı karada Kurul, “satış fiyatı ve şartlarının tespit edilmesi açık- per se rekabet ihlalidir” hükmünü vermiştir.

I.4.2.3. Peugeot’nun pazar payının arttığı, bunun da fiyat birlikteliğinin olmadığının göstergesi olduğu savunması

Peugeot’nun yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması pazarındaki pazar payının %5’in altında seyrettiği, Konsey’in faaliyet gösterdiği 2007-2008 döneminde ise pazar payının %3,5’tan %4,5’a yükselmiş olmasının bu dönemde bayiler arasında fiyat birlikteliği olmadığının göstergesi olduğu iddia edilmiştir.

Peugeot’nun pazar payındaki değişimleri sadece bu marka araçların fiyatı değil, başta rakiplerinin uyguladıkları fiyatlar olmak üzere, markanın imajı, servis ağı, ikinci eldeki fiyatı vb pek çok faktör etkilemektedir. Dolayısıyla bayiler arasındaki bir fiyat birlikteliği uygulaması fiyatların düşmesine engel olsa dahi, diğer faktörler sebebiyle bir markanın pazar payı artabilir.

I.4.2.4. Konsey’de alınan kararların 3S’lere yönelik olduğu savunması

2S olarak bilinen Peugeot bayilerinin sadece satış sonrası bakım-onarım hizmetleri ve yedek parça satışı konusunda yetkili oldukları, dolayısıyla satışla ilgili faaliyetlerden haberdar olmadıkları, ancak Konsey toplantılarında alınan kararların satış konusunda da yetkili olan 3S bayilerinin çıkarına yönelik olduğu, dolayısıyla 2S bayilerinin soruşturma kapsamında çıkarılmaları gerektiği savunmasına yer verilmiştir.

Firmaların sadece 2S olarak faaliyet göstermeleri, Konsey oluşumunda yer almadıklarının ve Konsey kararları ile bağlı olmadıklarının bir göstergesi olarak kabul edilemez. Zira Konsey bünyesinde satış sonrası hizmetlere ilişkin olarak da pek çok konu tartışılmış, 2S bayilerin katılımı sağlanmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla firmaların 2S olarak faaliyet göstermeleri sorumluluklarını ortadan kaldıran bir husus olmayıp, ancak sorumluluğun düzeyi noktasında dikkate alınabilecektir. Bu çerçevede aşağıda yer verilen belgeler, satış sonrası hizmetler için Konsey’in aldığı kararları yansıtması bakımından önemlidir.

 Bülent İRİ tarafından 28.12.2007 tarihinde gönderilen iletide, 2S bayilerin

faaliyet alanı olan servis ve yedek parça hizmetlerine yönelik aşağıdaki

ifadeler yer almaktadır:

“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla yukarıda açıklanan sorunların çözümü ile birlikte Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto oranlarında aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.

A. Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10

B. Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10

C. Servis filo müşteri iskonto oranı max %10

D. Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15

E. Banko satış iskontoları max %15 …”

 Şükrü ILISAL tarafından 26.3.2008 tarihinde gönderilen e-postada, bayi

konseyinin satış sonrası hizmetlere yönelik aşağıdaki konularda görüş

birliğine vardıkları ifade edilmektedir:

“ SATIŞ SONRASI

Banko satış – tedarikçi – sigorta şirketlerine uygulanacak iskonta oranlarını müştereken tespiti ve POPAŞ desteğinin alınması.

1-Bu uygulamaların tek otolar 1-2S bayilerle birlikte yürütülebilmesi için POPAŞ ın otorite olması gerekir.

2-Sigorta şirketlerine karşı POPAŞ neznin de tedbir alınması ve alternatif iskontolar yaratılması.

3-İşçilik ücretlerinin servis girişlerindeki doğal düşüşten kaynaklanan kar kaybını finanse edilebilmesi için acilen arttırılması. …

8.Kaporta – boya fiyatlarının efes programı içerisine POPAŞ tarafından tekrar gözden geçirilmesi ve mevcut Pazar şartlarına uyarlanması.”

 Satış Sonrası Toplantısı hakkında Bülent İri Bey’den gelen e-postada

aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

3270

“Sevgili Meslektaşlarım,

Türkiye Bayi Konseyinin Görevlendirmesi Üzerine Peugeot Satış Sonrası problemlerini görüşmek üzere 03.06.2008 tarihinde[ki…] toplantıda alınan kararlar kısaca aşağıdaki gibidir.

[…] Efes-pro’nun boya kaporta fiyatlarının incelenip Türkiye şartlarına uyumlu hale getirilerek sigorta şirketleri için daha gerçekçi ve tek fiyat verebilecek bir sisteme geçebilmek.”

3280

 30.8.2008 tarihinde H. Şükrü ILISAL tarafından gönderilen mesajın

ekinde ise aşağıda sunulan bilgiler yer almaktadır:

“Konsey tanımı sadece kampanyadan kalan minör karların belirli iskontolardan sonra korunulmaya çalışıldığı bir yapı olmamalı idi. Güçlendirilmiş bölge başkanlıkları (bölge-il-bayi sorunlarını ayrı ayrı gündeme taşıyan), satış-satış sonrası, yedek parça, finansman, pazarlama yani bayiliklerimizin tüm alanını kapsayan alanlarda müşterek çalışmalarla her alanda karlılıklarımızı artırma çalışmalarının yapılması, aylık toplantılarla teşkilatın görüş ve beklentilerini sunma, marka pazar payını artıma için müşterek projeler üretme vb. OYDER’in yapmış olduğu son panelde de açıklandığı üzere (ki hepimize özel sayı olarak gönderildi) toplam karların %75-85’i satış sonrasından, bu her yerde böyle.” Bahsi geçen elektronik posta mesajının ekinde ise, 3S ve 2S’lerin aidat rakamları ve alınan karara uymayanlara verilecek ceza miktarları tablo halinde sunulmaktadır. Dolayısıyla alınan kararlar 2S bayilerinin faaliyet alanını da kapsamaktadır. Öte yandan söz konusu Konsey yapılanmasına 2S bayilerin de dâhil olduğu, işbu raporun “İnceleme ve Tespitler” bölümünde yer verilen ve Efe Otomotiv’den elde edilen “Peugeot Bayi Konsey Toplantısı” başlıklı belgeler ile de sabittir. Nitekim 7.9.2007 tarihli toplantıya 2S niteliğindeki Başaran Otomotiv, Korkmaz Otomotiv ve Bolluk Otomotiv’in; 29.1.2008 tarihli toplantıya ise yine 2S bayiler olan Arıner Otomotiv, Demaks Otomotiv, Erler Otomotiv, Demirbek Otomotiv, Çakmaklı Otomotiv ve Bolluk Otomotiv’in katıldıkları işaret edilen belgeler ile tespit edilmiştir.

I.4.2.5. De minimis gereği ceza kesilmemesi gerektiği savunması

AB Komisyonu’nun duyurusunda, ortak pazar içerisinde ticarete etkisi az olması nedeniyle kapsam dışında olan anlaşma ve uygulamaların tespit edildiği, buna göre pazar payının %5’i geçmemesi ve anlaşmaya katılan teşebbüslerin yıllık cirolarının 200 milyon Euro’yu aşmaması halinde anlaşmaların yasak kapsamı dışında olduğu iddia edilmiştir.

4054 sayılı Kanun çerçevesinde de minimis kuralının uygulanması mümkün değildir, zira Kanun bu noktada Kurul’a her hangi bir yetki tanımamıştır. Ayrıca, Komisyon’un bu konudaki 2001 tarihli ve OJ C368/13 sayılı Duyurusu’nın 11. paragrafında, rakipler arasında satış fiyatının tespiti, üretim veya satış miktarının sınırlandırılması, pazarın veya müşterilerin paylaşımını içeren anlaşmaların eşiklerin altında kalsa dahi 101(1). madde (eski 81(1)) kapsamında rekabeti kısıtlayıcı kabul edileceği belirtilmiştir. Dolayısıyla Peugeot bayilerinin eylemleri, AB rekabet hukuku açısından dahi de minimis kapsamında ele alınabilecek nitelikte değildir.

I.4.2.6. Konsey’in sadece tüm üyelerin fiyat indirimlerinden haberdar olmasını sağladığı iddiası.

Konsey’in fiyat zorlamasının söz konusu olmadığı, sadece bilgi dağılımı yaptığı, üyelerin verdiği maksimum indirimleri diğer üyelere bildirerek tüm üyelerin fiyattan bilgi sahibi olmasını sağladığı iddia edilmiştir.

3330

Konsey’in başlıca iki amacı olup, bunlardan ilki bayilerin sağlayıcı karşısında daha güçlü olmasını ve Peugeot ile olan iletişimi sağlamaktır. Öte yandan Konsey, özellikle araç satışı bakımından fiyat, indirim gibi hususların belirlenmesi ve satış sonrası hizmetler bakımından işçilik ücretlerinin ve özellikle sigorta şirketlerine karşı yedek parça fiyatlarının ve tedarik koşullarının tespit edilmesi hususlarında da işlev görmektedir. Ayrıca, Konsey tarafından gerçekleştirilen fiyat birlikteliği faaliyeti, fiyat ve miktar gibi konularda mutabakat, denetim ve cezalandırma mekanizmalarını içeren bir yapılanmadır. Konsey, Method Research Company vasıtasıyla “gizli müşteri araştırması” adı altında belirlenen fiyattan daha düşük fiyatların uygulanıp uygulanmadığını ses kayıtları almak suretiyle denetlemiş, gerekli durumlarda cezalandırma mekanizmasını devreye sokmaya çalışmıştır.

I.4.2.7. Peugeot Türkiye Bayi Konseyi’nin 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesi kapsamında bir teşebbüs birliği olduğu; soruşturma konusunun ise anlaşma olmadığı, teşebbüs birliği kararı olduğu iddiası.

Bayi Konseyi rekabet hukuku kapsamında bir teşebbüs birliği olmakla beraber, ihlal niteliği taşıyan eylem ve uygulamalar teşebbüs birliği kararından değil teşebbüsler arası anlaşmadan kaynaklanmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4.

maddesinin gerekçesinde anlaşma, tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur. Dolayısıyla teşebbüsler arasında bir anlaşmadan söz edebilmek için teşebbüsler arasında bir tür irade uyuşması veya danışıklılık bulunması gerekmektedir. Teşebbüs birliği kararının ise birlik yönetimi tarafından alınmış bir karar olması ve bu kararın tüm üyeler açısından bağlayıcı olması gerekmektedir. Teşebbüs birliği kararında, karşılıklı bir irade uyuşması olması beklenmemektedir.

Peugeot Bayi Konseyi’nde ortak fiyat belirlenmesi ve indirim yapılmaması yönünde bir irade uyuşması olduğu yazışmalardan ve toplantı tutanaklarından anlaşılmıştır. Ayrıca, Konsey tarafından fiyat birlikteliğine yönelik alınan kararlar tüm bayilerin katılımı ile alınmıştır. Buna en güzel örnek, fiyat birlikteliğine uymayanlara uygulanacak cezai müeyyidenin başlangıç tarihine ilişkin belgedir. Söz konusu belgeden, cezaların Ekim ya da Kasım ayında başlaması için bir tür oylama yapıldığı, sonuçta ise oyçokluğu ile Kasım ayında uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. İndirim yapılmaması, denetim yapılması ve fiyat birlikteliğine uymayanların cezalandırılmasına ilişkin yapılan tüm çalışmalar bayilerin ortak iradesi ile gerçekleşmiş, Konsey yönetiminin bu yönde aldığı bir karar sonucu yürütülmemiştir. Nitekim yapılan savunmalarda da kararların tüm bayilerin katılımı ve oyçokluğu ile alındığı, Konsey yönetiminin tek başına karar almasının söz konusu olmadığı birçok defa vurgulanmıştır.

I.4.2.8. Soruşturma taraflarının önaraştırma ve soruşturma sürecinde Kurum’un tüm bilgi ve belge taleplerini anında ve eksiksiz olarak karşıladığı, talep edilen tüm evrakı paylaştığı ve uzmanlara yardımcı olduğu; Kurul’un para cezasına hükmetmesi halinde söz konusu bayilerin yükümlülüklerini aşan bu yardımlarının hafifletici neden olarak göz önünde bulundurulması talebi.

3380

Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 7. maddesinin birinci fıkrasında temel para cezasının, yasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesi haricinde incelemeye yardımcı olunması durumunda dörtte bir ile beşte üç arasında indirilebileceği hükmü yer almaktadır. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddeleri çerçevesinde yapılan yerinde inceleme ve görüşmeler ile bilgi isteme taleplerinde, soruşturma tarafları her türlü bilgi ve belgeyi sağlamıştır. Ancak bu durum bahsi geçen madde hükümleri gereğince tarafların yasal yükümlülükleridir. Bunun dışında, taraflardan talep edilenin dışında incelemeye yardımcı olacak herhangi bir bilgi veya belge verilmemiştir. Bu sebeple, hakkında soruşturma yapılan taraflara verilecek para cezasının Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası kapsamında hafifletilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

I.4.2.9. Soruşturma taraflarının ilk defa soruşturmaya maruz kalmalarının verilecek cezada hafifletici unsur olarak değerlendirilebileceği iddiası. Ceza Yönetmeliği’nde hafifletici unsur olarak öngörülen hususlar tahdidi olmamakla birlikte, ilgili hükümde bu yönde bir düzenleme bulunmamaktadır. Tam tersine, ihlalin tekerrürü ağırlaştırıcı unsur sayılmış, ilk defa ihlalin gerçekleşmesi hafifletici unsur olarak ele alınmamıştır.

I.4.2.10. Soruşturmaya konu uygulamalar kapsamında bölge paylaşımının olmadığı, belgelerde geçen ifadelerin ise, başka bayilerce satışı yapılan araçların diğer bayiler tarafından müşterisine teslim edilmemesi üzerine olduğu, bunun da bölge paylaşımı olarak değerlendirilemeyeceği, bir bayinin diğer bayinin aracını teslim etme mecburiyetinin olamayacağı iddiası.

3410

Öncelikle belirtilmelidir ki bir bayinin kendi iradesi ile diğer bir bayinin teslimatını yapmaması Kanun açısından ihlal niteliği taşımamaktadır. Ancak bunun bir kararla yapılması, dahası bunu yapmanın asıl amacının fiyat birlikteliğini bölgesel olarak koruma olması, bu durumun 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde bir ihlal niteliğini taşımasını beraberinde getirmektedir.

Durumun daha netleştirilmesi için aşağıda yer verilen, bölge paylaşımına yönelik belgeler göz önüne alınmalıdır:

“Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz

dışından gelecek araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından

yapılmayacaktır. Konu ile ilgili size gelen talepleri bu doğrultuda

değerlendirmeniz ve Popaş tarafından diğer bayilerin araçlarının teslimat

isteklerinin bölgemize yapılmamasını sağlamanızı rica ederim.”

“Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan

gelen araç teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar

doğrultusunda da, bölgemizden birkaç bayinin müşterilerinin şirketlerinin

merkezi Anadolu olmasına rağmen şirket şubelerine teslimatı anlamında

yaptıkları isteklerini reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde,

bölgemize dışarıdan satış tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak

adına, bölgemiz dışından gelecek teslimat taleplerine karşılık

vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde tüm bayi arkadaşlarımın

hassasiyetle durmasını rica ederim.”

Belgelerden net olarak görülebileceği üzere, diğer bayilerin satışlarının teslimatını yapmama kararının asıl nedeni fiyat istikrarını korumaktır. Bu sayede bayilerin kendi bölgelerinde uyguladıkları fiyat istikrarının diğer bölge bayilerince bozulması engellenebilecektir. Bu şekilde bir kararın alınması ise Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası anlamında net bir bölge paylaşımıdır.

I.4.2.11. Soruşturmaya dayanak teşkil eden önaraştırma raporunda ilgili ürün pazarı “yeni binek otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması” ve “Peugeot marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri” olarak tanımlanmışken Soruşturma Raporu’nda bu tanımın daraltılarak “Peugeot marka yeni otomobillerin dağıtımı, satışı ve pazarlaması ve Peugeot marka otomobillerin satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetleri pazarı” olarak tespit edildiği ve söz konusu tanımın hatalı olduğu iddiası.

3450

İlgili ürün pazarı tanımı, esas itibarıyla iki hususta önem taşımaktadır. İlk olarak teşebbüslerin pazar paylarının tespit edilmesinde, yapılacak olan pazar tanımı belirleyici olmakta, bunun sonucu olarak ise pazardaki yoğunlaşma oranı, rekabet düzeyi ve etkilenen pazarlara ilişkin analizler söz konusu belirlemeye dayanılarak ortaya konulmaktadır. İkinci önemli husus ise teşebbüslere uygulanacak olan yaptırımlardır. Nitekim Ceza Yönetmeliği uyarınca “ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması”, uygulanacak olan idari para cezasının hesaplanmasında hafifletici sebep olarak değerlendirilebilmektedir.

3460

Soruşturmaya konu eylemler, Peugeot bayilerinin “Bayi Konseyi” adı verilen bir yapılanma bünyesinde, fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda bulunarak yatay seviyede rekabetin kısıtlanması uygulamalarıdır. Teşebbüslerin rekabete aykırı amaçla hareket ettiklerinin sabit olduğu bir olayda pazar payı yahut yoğunlaşma gibi değerlendirmelerin ihlalin tespiti sonucunu etkilemeyecektir. Ayrıca, her ne kadar yeni binek araçların satışında markaların birbiriyle ikame olduğu kabul edilmekte ise de, teşebbüslerin rekabete aykırı eylemlerinin, satış sonrası hizmetlerle birlikte, Peugeot marka araçların dağıtımı, satışı ve pazarlamasına ilişkin olarak gerçekleşmesi sebebiyle ilgili ürün pazarlarının Peugeot marka araçlar ile sınırlandırılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ilgili ürün pazarının hafifletici unsurun uygulanmasında etkili olması bakımından ise yapılan pazar tanımının teşebbüslerin lehine olduğu açıktır. Zira söz konusu teşebbüsler hâlihazırda yahut potansiyel olarak Peugeot ile birlikte diğer distribütörler tarafından dağıtımı yapılan araçların da bayiliğini yürütebilmektedir. Aynı zamanda işbu teşebbüslerin otomotiv sektörü dışındaki sektörlerde de faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla teşebbüslerin Peugeot marka araçlara ilişkin faaliyetlerinden elde ettikleri gelir, her durumda teşebbüslerin gayrisafi gelirlerinin tamamını oluşturmamaktadır.

3480

I.4.2.12. Ceza miktarının Yönetmeliğe göre belirlenmesinin suç ve cezanın kanuniliği ilkesine aykırı olduğu, ihlalin Yönetmeliğin yürürlüğe girişinden önce gerçekleşmesi sebebiyle de Yönetmeliğin uygulanamayacağı iddiası. 4054 sayılı Kanun’un idari para cezalarını düzenleyen 16. maddesinin son fıkrası, “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları,

işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.” hükmü uyarınca Rekabet Kurulu’na cezalara ve aktif işbirliğine ilişkin yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. Söz konusu yetkiye dayanılarak Kurul tarafından 15.2.2009 tarihinde Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. Dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin yasal dayanağı, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesidir.

Mezkûr Yönetmelik ile getirilen düzenlemeler, 4054 sayılı Kanun’a uygun şekilde, idari para cezalarının tespitinde dikkate alınacak usul ve esaslar ile sınırlıdır. Öte yandan ilgili Yönetmelik ile yeni bir suç türü düzenlenmediği gibi, Kanun ile tespit edilmiş olan ceza sınırını aşan bir ceza miktarı da öngörülmemektedir. Nitekim benzer bir düzenleme Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu tarafından yürürlüğe konulmuş olup Danıştay’ın 13.12.2005 tarih, E.2005/1716 K.2005/5892 sayılı ve 22.6.2006 tarih, E.2005/6376 K.2005/1131 sayılı kararlarında, “…düzenlemeyle; eksik ya da yanıltıcı bilgi ve belge verilmemesi gibi usuli eksiklikler nedeniyle daha az bir ceza, ulusal dolaşım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ya da kesintiye uğratılması nedeniyle daha fazla olarak ve %1'den aşağı olmamak ve Kanun'da öngörülen %3 oranındaki cezayı da aşmamak üzere işletmeciye idarî para cezası verilebilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Yönetmeliğin 17. maddesinin 406 sayılı Kanun'a aykırı bir yönü görülmediğinden, davacı şirketin bu maddeye ilişkin iddiaları yerinde bulunmamıştır…” gerekçesine dayanılarak sözü edilen düzenlemenin hukuka uygun olduğuna karar verilmiştir.

İhlalin Ceza Yönetmeliği’nin yürürlüğe girişinden önce gerçekleşmesi sebebiyle Yönetmeliğin somut olaya uygulanamayacağı hususunda ise mezkûr Yönetmeliğinin Geçici 1. maddesinde açık bir düzenleme bulunmaktadır. Buna göre “Bu Yönetmelik hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak Soruşturma Raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanır.” Söz konusu soruşturma 8.1.2009 tarihinde açılmış, Yönetmelik ise yukarıda belirtildiği üzere 15.2.2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu itibarla mevcut soruşturmada işbu Yönetmeliğin uygulanmasında süre bakımından herhangi bir hukuki engel bulunmamaktadır.

I.4.2.13. Rekabet ihlallerinin yoğun olduğu belirtilen 2007-2008 döneminde ekonomik krizin söz konusu olduğu, Konsey’in krizde ayakta kalabilmek için çareler aradığı iddiası.

ABD’deki emlak piyasası ve buna bağlı olarak finansal hizmetler sektöründe başlayan ve küresel boyuta ulaşarak pek çok ülkeyi etkileyen ekonomik krizin esas olarak etkili olduğu dönem, Eylül 2008 tarihinden sonrasına tekabül etmektedir. Soruşturma konusu Konsey faaliyetlerinin ise 14.4.2007 ve 1.7.2008 tarihleri arasında gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu itibarla savunma olarak ileri sürülen ekonomik kriz, esas itibarıyla Konsey yapılanmasının üyelerin iradesi ile sona ermesinden sonra etkili olmuştur.

Öte yandan, ekonomik kriz döneminde gerçekleşen rekabet ihlallerine yönelik olarak rekabet hukuku uygulamalarında dünya genelinde hâkim olan yaklaşım, kriz savunmasının kabul edilmemesi yönündedir. Özellikle fiyat tespiti, bölge paylaşımı gibi ağır ihlallerin amaç itibarıyla rekabete aykırı olduğu dikkate alındığında, sözü edilen gerekçenin kabul edilmesi mümkün değildir.

3540

I.4.2.14. Soruşturma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde ikrara yönelik soru yöneltildiği, bu hususun Anayasa ile korunan kişinin kendini suçlamama hakkına aykırılık teşkil ettiği ve bu sorulara karşılık olarak alınan cevapların delil olarak kullanılamayacağı iddiası.

Soruşturmada yöneltilen soruların iddia edildiği gibi teşebbüsleri ikrara zorlayacak mahiyette olmadığı, kaldı ki sorulan sorulara teşebbüs yetkililerince genel olarak hukuka aykırı eylemi inkâra yönelik cevaplar verildiği görülmüştür. Diğer taraftan sorulan sorulara cevap vermeleri konusunda teşebbüs yetkililerine her hangi bir zorlamada kesinlikle bulunulmamıştır. Dahası soruşturmaya konu eylemlerin tespiti ve bu eylemlerin Kanun kapsamında ihlal niteliğinde olduğu belirlenirken, öncelikle yerinde incelemelerde elde edilen yazılı deliller esas alınmış, teşebbüs yetkilileri ile yapılan görüşmeler ise sözü edilen delilleri destekleyici unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Diğer bir ifadeyle söz konusu sorulara ilişkin cevaplar Soruşturma Heyeti tarafından delil olarak da kullanılmamıştır.

I.4.2.15. Fiyat birlikteliğine uyulmadığı ve bu durumun faturalardan açıkça anlaşıldığı, bayilerin belirli bir dönemde uyguladıkları fiyatların hem kendi içinde hem de bayiler arasında farklılık gösterdiği iddiası.

Soruşturma döneminde, hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerden Peugeot 307, 308 ve Bipper markalı araçlara ilişkin 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait faturalar talep edilmiştir. Bayi faturaları incelendiğinde ise tavsiye edilen fiyatın dışında Peugeot tarafından yapılan filo, nakit kampanyaları gibi belirli dönemlerde yapılan kampanyalar çerçevesinde uygulanan iskontolar ile alt iskonto/özel iskonto kalemlerinin bulunduğu görülmüştür. Ancak bazı faturalara, iskonto kalemleri ayrıntılandırılmadığından indirimlerin bayi iskontoları mı yoksa kampanya iskontoları mı olduğu ayırt edilememiştir. Bu nedenle faturalardan yapılan indirimlerin paralel olup olmadığına ilişkin net bir sonuca ulaşılamamıştır.

Teşebbüslerce yapılan savunmalarda, Peugeot 307, 308 ve Bipper modellerine ilişkin bayilerin çeşitli dönemlere ait faturalarından örnekler verilmiş, ayrıca, aynı dönemlerde diğer bayilerin faturalarının hangi aralıklarda seyrettiği belirtilerek hem bayilerin kendi satışları arasında bir fiyat birlikteliği bulunmadığı hem de bayiler arasında fiyatların çok farklı olduğu ifade edilmiştir. Ancak savunmalarda örnek verilen fiyatlar, teşebbüs vekillerinin de kabul ettiği şekilde, nihai satış fiyatları olup aksesuar fiyatlarını da kapsamaktadır. Her araç için alınan

aksesuarların farklı olması dolayısıyla nihai satış fiyatlarının farklılık göstermesinin doğal olması nedeniyle (örneğin 2007 Bipper modelinde baz model ile tam donanımlı model arasında 4.160 TL’lik fark bulunmaktadır), söz konusu savunma kabule şayan görülmemiştir. Ayrıca, bazı teşebbüsler, Soruşturma Raporu’nda geçen indirim miktarının belirlendiği tarihler dışında kalan dönemlere ilişkin faturalar göndermiştir. Doğal olarak söz konusu faturalara bakılarak fiyat birlikteliğine uyulmadığı konusunda bir sonuca ulaşılabilmesi mümkün değildir. Sonuç itibarıyla, taraflarca, faturaların incelenmesi sonucunda fiyat birlikteliğinin uygulanmadığının açıkça görüldüğüne ilişkin iddia ispatlanamamıştır.

3590

Soruşturma Heyeti’nce, özellikle Soruşturma Raporu’nda belirtilen belgelerde yer alan araçların fiyatlarının ve indirim oranlarının belirlendiği dönemlere ilişkin faturalar incelenmiştir. Yukarıda da bahsedildiği üzere aksesuar fiyatları eklenmeden, yapılan indirimlerin bayi tarafından yapılan indirim mi yoksa kampanya indirimi mi olduğu ayırt edilemediğinden, fiyat birlikteliğine uyulmadığını tespit etmek mümkün olmamıştır. Ancak, Soruşturma Raporu eklerinde yer alan görüşme tutanakları ve belgelerde yer alan ifadelerden de fiyat birlikteliğinin uygulandığı ve sürdürülmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. Yıldırım Otomotiv ile yapılan görüşmede dile getirilen “Bir iki ay sürer gibi oldu birlikteliğimiz” ve 17 numaralı belgede yer alan “Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü görevi yapacağımızdan emin olmanızı isterim.” ile 29.1.2008 tarihli toplantıya ilişkin notlarda belirtilen “Fiyat birlikteliği sürmeli” ifadeleri bunlara örnek olarak verilebilir. Ayrıca, 27, 47 ve 61 numaralı belgelerde yer verilen belgelerden Konsey tarafından fiyat birlikteliğine uyulmadığı için 8 teşebbüse ceza verildiği anlaşılmaktadır. Method Araştırma Firması’nın ülke genelindeki tüm bayilerin fiyat birlikteliğine uyumunu denetlediği ve ayrıca 2007 ve 2008 yıllarında Türkiye genelinde yaklaşık 20.000 adet Peugeot markalı araç satışı yapıldığı dikkate alındığında, Konsey tarafından fiyat birlikteliğine uyulmadığına ilişkin yapılan tespitlerin de sınırlı sayıda olması sebebiyle Konseyce tespit edilen fiyat ve iskonto oranlarının uygulandığı kanaatine varılmıştır.

Bunun yanında 56 ek numaralı belgede Konsey toplantısının görüş birliğine ulaştığı hususlar arasında yer alan “sigorta şirketlerine uygulanacak iskonto oranlarını müştereken tespiti” hususunun da fiyat birlikteliğine katılan teşebbüslerce uygulamaya geçirildiği teşebbüslerden temin edilen ve sigorta şirketlerine uygulanan iskonto bilgilerini içeren belgeden de anlaşılmaktadır. Nitekim söz konusu belgelere göre anlaşmanın; işçilikte %87,14 ve yedek parçada %85,25 uygulanma oranı bulunmaktadır.

3620

I.5. DEĞERLENDİRME

I.5.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme

Yukarıda belirtildiği üzere 2005 yılında Peugeot İstanbul bayileri arasında gerçekleştirilen bir oluşum, daha sonra 2006 yılında başka bayilerin de katılımıyla Peugeot Türkiye Bayi Konseyi adı verilen bir yapılanmaya dönüşmüştür. Bayi Konseyi’nin bu yapılanması 2006 yılı Eylül ayında teşkil edilmiş olup, Konsey 2008 yılı Eylül ayına kadar faaliyet göstermiştir. Konsey faaliyet gösterdiği iki yıllık süre zarfında iki farklı yapılanmaya sahip olmuştur. Konsey’in kuruluşundan 2007 yılı Şubat ayına kadar devam eden ilk yapılanmada, Konsey yönetimi bir başkan, bir başkan yardımcısı ve beş bölge temsilcisinden oluşmaktadır. Bölge temsilcileri kendi bölgelerinde yer alan bayiler ile iletişimi sağlamaktadır. 2006 yılında Konsey’e üye olan 39 bayi bulunmakta olup bayilerin tümü yeni araç satışı ile yedek parça satış ve yetkili servislik faaliyetlerini yürüten (3S) bayilerdir. Konsey’in dağılmasına kadar devam eden ikinci yapılanmada ise Konsey yönetimi bir başkanın altında ona bağlı olan altı bölge temsilcisinden oluşmaktadır (ayrıca altı tane yedek bölge temsilcisi belirlenmiştir ve bölge temsilcilerinden biri de başkan yardımcılığı görevini yürütmektedir). İkinci yapılanmada Konsey’e yedek parça satış ve/veya yetkili servislik faaliyetlerinde bulunan (2S ve 1S) bayiler de katılmış olup, Konsey’in üye sayısı zaman içerisinde 56’ya yükselmiştir. Sonuç olarak dönem dönem başkanın ve bölge temsilcilerinin değiştiği görülmekle birlikte, Konsey’in piramit şeklinde örgütlenen temel yapısının muhafaza edildiği anlaşılmaktadır. Konsey’in amacı bir yandan Peugeot bayilerini bir çatı altında toplamak, sağlayıcı karşısında daha güçlü olmak ve Peugeot ile olan iletişimi sağlamaktır. Garanti uygulamaları, kampanyalar, bayilik kriterleri, prim sistemi, kar marjı, iskonto oranları gibi konuları içeren bu amacı gerçekleştirmek adına bayiler Konsey’e yetki belgesi vermekte ve bu belge Peugeot’a iletilmektedir. Böylece Konsey’in temsil yeteneği, sağlayıcı tarafından da tanınmış olmaktadır. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen belgelerden Konsey’in bu anlamda önemli bir işlev gördüğü söylenebilir.

Diğer taraftan Konsey’in çalışmalarının bir diğer yönü, fiyat birlikteliğine yönelik çalışmalarda bulunarak bayiler arası rekabetin kısıtlanması ile ilgilidir. Yani Konsey’in diğer amacı, rekabet sonucu tüketiciye giden refah kaybını engellemek ve bunun bayilerde kalmasını sağlamaktır. Nitekim 48 numaralı belgede yer alan;

3660

“Genel amacımızda Pazar piyasanın rekabet nedeniyle alıp götürdüğü bizlere ait karların, yani, işimizin hakkı olan karların bizlerde kalmasını sağlamaktır. …

Umarım almış olduğumuz bu kararlar, bizim yaşam hakkımız olan kar marjlarımızı başkalarına aktarmamızı engeller ve kendi içimizdeki haksız ve sessizden yapılan iç rekabeti ortadan kaldırır.”

ifadeleri bunu net olarak göstermektedir.

Burada ise başlıca iki husus dikkat çekmektedir. Birincisi, özellikle yeni araç satışı bakımından fiyat, indirim gibi hususların belirlenmesidir. İkincisi ise satış sonrası hizmetler bakımından özellikle sigorta şirketlerine karşı işçilik ücretlerinin ve yedek parça fiyatlarının ve tedarik koşullarının tespit edilmesidir. Soruşturma konusunu oluşturan iddialardan en önemlisinin bayilerin araç satışına yönelik olarak fiyat tespit etmeleri olduğu anlaşılmaktadır. Yerinde incelemelerde elde edilen elektronik posta mesajlarında “fiyat birlikteliği” (kısaca FB olarak da geçmektedir) olarak adlandırılan ve ilk olarak İstanbul bayileri arasında yapıldığı anlaşılan bu uygulama, zamanla genele yayılmış ve Konsey’in kurulmasına da katkı sağlamıştır.

3680

Yerinde incelemelerde elde edilen belgelere bakıldığında bayiler arasında yapılan yazışmaların büyük çoğunluğunun satış fiyatları üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Konsey’in bu yöndeki çalışmalarının gerek perakende satışlarda gerekse filo satışlarında Peugeot’nun belirlediği tavsiye fiyatlar üzerinden yapılacak ıskontoların belirlenmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim 6 sıra numaralı belgede yer alan;

“İç rekabetin hepimizde farklı boyutlarda, ekonomik zarar ve moralsizlik seklinde yaşanması, kar odaklı, birlikte hareket etme ve sorun çözmemiz gereğini ortaya koymaktadır.”

ifadeleri, 17 numaralı belgede yer alan;

“… Bu birlikteliğin (fiyat birlikteliğinin) devam etmesi için kendimize düşen her türlü görevi yapacağımızdan emin olmanızı isterim. …”

ifadeleri ve 14.4.2007, 7.9.2007 ve 29.1.2008 tarihli toplantı notlarında yer alan;

“Vedat İNCİROĞLU:

* İç rekabeti nasıl önleriz? Telefonda listeler okunsun. Fiyat aynı olsun telefon ve showroomda.

İRDE: İst. diğer bölgeler arasında fiyat farkı oluyor. Bölgesel olarak fiyat birlikteliği olabilir. Tedarikçilik kaldırılsın. Sigortalar üzerimize gelecek. Sadece Korkmazla kalsaydık. Biz kendimizi vurduk. PJ bize akıl versin. Beni bu risklerden nasıl kurtaracaksın?

AÇI OTOMOTİV: Fiyat birlikteliğine uyulmalı. %5 kar marjı kesinlikle sağlanmalı. Satış sonrası da satış birlikteliği gibi olmalı. Diyalogun devamı için konseyin devam etmesi gerekiyor. (Aynı kişilerle)

BANAZ OTOMOTİV: Fiyat birlikteliği devam etmelidir! Galerilere araç verilmelidir.

BERKE: 2008’de sert yaptırımlarla birlikteliği devam ettirmeliyiz”

ifadeleri Konsey üyelerinin fiyat birlikteliği amacını taşıdıklarını göstermektedir. Bu bağlamda 18 numaralı belgede yer alan;

3720

“Filo satış fiyatlarında yaşanan yanlışlıklar ve hatalar üzerine konuya açıklık getirmek istiyorum. Filo satış fiyatlarında herhangi bir kesinti yapılmaması gerekir. Bu konuya dikkatlerinizi rica ederim.

Örnek: A tablosu 21 220 ytl olan araç da 20 ytl küsürat atılamaz fiyat 21 220 ytl dir.”

19 numaralı belgede yer alan;

“Yeni ürünümüz BİPPER için aynı 308 aracımız gibi taviz vermeden liste fiyatını uygulayarak karlılığımızı artıralım ve bölge bayilerini bilgilendirelim…”

ve 20 numaralı yer alan;

“Aralık ayı iskonto rakamlarımız kasım ayı ile aynı devam etmektedir. Kampanya şartlarının değişmemesi bu karar için örnek teşkil edecektir. Ayrıca yeni ürünümüz BİPPER için iskonto uygulanmaması yönünde ortak karar açıklanmıştır.”

ifadeleri, yeni araç satışında yapılan ıskonto oranlarına yönelik varılan mutabakatların somut örneğidir. Bir başka örnek ise 33 numaralı belgede yer alan ve Nezih ALLIOĞLU tarafından önerilen ve aynı tarihte devam eden yazışmalarda mutabakata varılan;

“Mevcudu değiştirmeyelim,,,,,,,,,,,,,,yine aynısını devam edelim.

Sadece sisteme giren 308’e 300 ytl yapalım.

Sisteme girmeyen, reklamı dahi yapılmayan Bipper’e niye indirim yapıyoruz. Yani;

107……..100 ytl

206…… 200

207…….200

307…….Maliyet serbest

308…….300

407…….400

Partner…300

Boxer*expert……FİLO

Bipper…küsürat kaldırma”

indirim oranlarını belirlemeye yönelik hususlardır.

Diğer taraftan 59 numaralı belgede yer alan;

“Bölgemizde fiyat istikrarı ve bölge ihlalini önlemek adına, bölgemiz dışından gelecek araç teslimatı istekleri hiçbir bayimiz tarafından yapılmayacaktır. Konu ile ilgili size gelen talepleri bu doğrultuda değerlendirmeniz ve Popaş tarafından diğer bayilerin araçlarının teslimat isteklerinin bölgemize yapılmamasını sağlamanızı rica ederim.”

ve 60 numaralı belgede yer alan

“Bildiğiniz üzere İstanbul bayileri bölgelerini koruma adına anadoludan gelen araç teslimatlarını yapmama kararı almışlardır. Bu karar doğrultusunda da, bölgemizden birkaç bayinin müşterilerinin şirketlerinin merkezi Anadolu olmasına rağmen şirket şubelerine teslimatı anlamında yaptıkları isteklerini reddetmiş bulunmaktadırlar. Bölge olarak bizde, bölgemize dışarıdan satış tacizini önlemek ve fiyat istikrarımızı korumak adına, bölgemiz dışından gelecek teslimat taleplerine karşılık vermeyeceğimizi belirtir, bu konu üzerinde tüm bayi arkadaşlarımın hassasiyetle durmasını rica ederim.”

ifadeleri Konsey’in fiyat birlikteliği amacına hizmet etmesinin yanında dikeyde pasif satışların kısıtlanması yatayda ise bölge paylaşımı şeklinde nitelendirilebilecek rekabet kısıtlamaları örnekleri olarak dikkat çekmektedir. Konsey, perakende ve filo araç satışında fiyat birlikteliğinin sağlanmasının yanı sıra sigorta şirketlerine yönelik olarak yedek parça satış ve işçilik ücretlerinde uygulanan ıskonto oranları hususunda da birlikte hareket etmek amacıyla faaliyetlerde bulunmuştur. Bunun en önemli sebebi, 61 numaralı belgede belirtildiği üzere, toplam karların %75-85’i satış sonrasından elde edilmesidir. Konsey’in satış sonrasında da fiyat birlikteliği yapma niyeti, 7.9.2007 tarihli Bayi Konseyi toplantı notlarında yer alan ifadelerden anlaşılmaktadır:

“Satış Sonrası:

YILDIRIM:

…

Kaporta-boyada fiyat birlikteliği yapılmalı, satışta olduğu gibi.

3800

BAŞARAN: Yıldırım’a katılıyor. En az 2 yıldır boya-kaportadan para kazanamıyoruz. Boya fiyatı arttırılmalı. Çok yan sanayi var. Öncelikle boya fiyatlarını arttıralım.

GÖRAL: İlk aşama AK Sigorta’yla aynı ya da daha düşük olarak kabul ettirelim. Sigorta şirketlerine tavır alarak eksperin keyfiyetinden kurtulabiliriz.

…

Vedat İNCİROĞLU: Sigorta şi. fiyat anlaşması yapılmalı. İlerde fiyat artarsa anlaşma kayabilir. Tedarik engellenemez.”

3810

Konsey’in yukarıda bahsi geçen boya fiyatlarında anlaşma yapma niyetinin uygulamaya konulduğu 4 numaralı belgede yer alan aşağıdaki ifadelerden de açıkça anlaşılmaktadır:

“07.09.2007 tarihinde yapmış olduğumuz konsey toplantısında yaptığımız çalışma sonucunda boya fiyatları ile ilgili tavsiye edeceğimiz parça başına fiyatlar ekte mevcuttur. …

Tamir Etme Değiştirilme

Eski Yeni Eski Yeni

Arka Çamurluk 130 170 150 180

Tavan 200 240 200 240

Ufak Parçalar 80 100 80 100

..”

“…

Son yapmış olduğumuz genel toplantıda … herkesin destek verdiği boya fiyatlarında zarar etmeyecek bir mantıkla Taban rakamların tespiti çalışması sonuçlanmıştır. … rakamlar ekli dosyada bilgilerinize sunulmakta. Servislerimizin yetkililerinin 01.10.2007 tarihi itibarıyla başlayacak bu uygulamaya azami dikkati göstermelerini rica ediyoruz….”.

Buna ek olarak, 6 numaralı belgede yer alan ifadelerde de “Yine Sn.Bülent İRİ başkanlığında satış sonrası ile 2008 yılında başlatmayı hedeflediğimiz bir çalışma gurubu oluşturduk. Amacımız daha karlı bir satış sonrası birlikteliği.” denilmektedir.

30 numaralı belgede yer alan ifadeler ise Konsey’in sigorta şirketlerine uygulanacak indirim oranlarına yönelik çalışmalar yaptığı ve maksimum indirim oranlarını belirlediğini ortaya koymaktadır:

“Son yapılan toplantıda 2008 Ocak itibarıyla …Türkiye Peugeot bayi teşkilatı max iskonto oranlarında aşağıdaki şekilde fikir birliğine varmıştır.

A. Sigorta şirketlerine yedekparça iskontosu max %10

B. Sigorta şirketlerine işçilik iskontosu max %10

C. Servis filo müşteri iskonto oranı max %10

D. Tedarik iskontoları tüm sigorta şirketlerine max %15

E. Banko satış iskontoları max %15 ...”

Sözü edilen fiyat birlikteliğine uyulmasını sağlamak amacıyla Konsey tarafından bir denetim sistemi kurulmuştur. Peugeot tarafından yaptırılan müşteri memnuniyeti araştırmasına alternatif olması ve müşteri memnuniyetini ölçmek amacının yanında fiyat birlikteliğinin devamını sağlamak adına, anlaşmaya uymayan bayilerin tespit edilmesi için “Method Research Company” unvanlı bir

1

teşebbüs ile anlaşma yapılmıştır. Bu anlaşma çerçevesinde adı geçen teşebbüs, “gizli müşteri araştırması” adıyla bir çalışma yürütmektedir. Bu çalışmada, müşteri gibi davranan araştırma şirketi çalışanları tarafından bayilerin belirlenen fiyatlardan daha düşük fiyatlar uygulayıp uygulamadıkları ses kayıtları alınmak suretiyle tespit edilmektedir. Yukarıda, “Yapılan inceleme ve tespitler” bölümünde yer verilen, 6, 19, 16, 17, 23, 27, 31, 33, 38, 44, 45 ve 49 numaralı belgelerde yer alan ifadelerden görüldüğü üzere daha sonra ses kayıtları, ilgili bayiye ve Konsey başkanına iletilmekte, başkan ve birkaç üye tarafından kayıtlar dinlenmek suretiyle bir değerlendirme yapılmaktadır. Bu yazışmalardan başlıca örnekler ise şunlardır:

“Ayrıca Methot Araştırma kayıtları çarşamba günü ulaştıracağını söyledi. İsterseniz aranızda konuşarak ne gün sizler için uygunsa İstanbul’da buluşup dinleyip karar verelim. …”

“Bugün Method kanalıyla gelen Ankara ve İstanbul ili sonuçları mevcut arkadaşlarımızla dinlenmiş, gelen 5 bayi arkadaşımızla ilgili kayıtlarda cezayı gerektirecek bir sonuç çıkmamıştır.”

“Gazikent ile yapılan ve kayda alınan telefon görüşmesinde Gazikent’te çalışan […] adındaki satıcının 37.100 ytl’lik araca 36500 ytl fiyat verdiği tespit edilmiştir. Gereğinin yapılmasını arz ederim. …”

“Bugün … şükrü-levent-bülent üçlüsü gelen kayıtları dinledik. Doğal olarak önce sadece kendileri gönderi yaparak bilgilenmelerini ve bizlerde olabilecek hataları ortadan kaldırmak için görüşlerini istiyoruz.

Bu arada sizin firmada da hata olduğunu düşündüğümüz kaydı size iletiyoruz. Sizin de bir dinlemenizi istedik. …”

“Yapılan inceleme ve tespitler” bölümünde ayrıntılı olarak yer verilen yazışmalardan görüldüğü üzere ses kayıtlarında yer alan tespitler Konsey tarafından değerlendirilmekte, ihlali gerçekleştiren bayiler ihlalin nedenlerine ilişkin açıklamalarda bulunmaktadır. Sonrasında ise ilgili bayilerin cezalandırılması aşamasına geçilmektedir. Bundan başka, Konsey yapılanması dâhilindeki bölgelerde de fiyat indirimi yapan bayiler bölge sorumlularına

[1] Yerinde incelemeler sırasında edinilen “Ekim 2007 Peugeot Gizli Müşteri Araştırma Raporu “nda “Araştırmanın ana amacı Peugeot Türkiye yetkili bayilerinin satın alma sürecinde, müşterilerine yaklaşımları ve finansal konularda yapılan indirimlerin istenilen standartlarda olup olmadığının belirlenmesidir.” ifadeleriyle yapılan çalışmanın amacı belirlenmiştir.

bildirilmekte, bölge sorumluları da durumu Konsey yönetimi ile paylaşmaktadır. Dolayısıyla bölge içerisinde de fiyat birlikteliğinin korunmasına yönelik bir denetim sağlanmış olmaktadır. Bu durum 46 ve 48 numaralı belgelerde yer alan yazışmalardan açıkça anlaşılmaktadır.

3890

Konsey yapılanmasında fiyat birlikteliğinin devamlılığının sağlanması için bir ceza mekanizmasına da yer verildiği görülmektedir. Önaraştırma sürecinde edinilen belgelerden 10.000 YTL olarak belirlenmiş olduğu anlaşılan para cezasının, 6, 7 ve 9 numaralı belgelerde yer alan yazışmalardan görüldüğü üzere hangi tarihten itibaren uygulanacağı Konsey üyeleri arasında tartışılmış, sonuç olarak 2007 yılının Kasım ayından itibaren uygulanmasına karar verilmiştir. Ayrıca ihlalin tekrarı halinde her bir ihlal için ne kadar ceza uygulanacağına ilişkin olarak da çeşitli yazışmaların yapıldığı gözlenmiştir:

“… ABC Otomotivin 3 adet araca düşük fiyatlar vermesi neticesinde kendilerine 10.000 ytl ceza uygulamamız parayı hesaba geçirmeleri sonucunda gerçekleşmiştir. Ancak uygulamanın her bir araç için ayrı uygulanması gerekliliği ABC Otoya belirtilmekle beraber, 1. cezai işlem uygulaması yapıldıktan sonra tekerrürü halinde bir nevi askıda tutulan 2 cezanın da kendilerine uygulanacağının belirtilmesini zaruri görmekteyim. Böylelikle her bayiinin yapacağı haksız rekabetin karşılıksız kalmayacağı imajı da verilmiş olacaktır. ..”

“… Şu anda elimde Ünallar’ın uygunsuz fiyat arz eden kaydı var. Kopyasını gönderebilirim. Rafa kalkan diğerleri ile işleme konmasını –yani 20.000 olarak- teklif ediyorum.”

Bununla birlikte yapılan tartışmalar sonucunda daha farklı ceza miktarlarının belirlendiği aşağıda sunulan ve Konsey Başkanı Şükrü ILISAL tarafından bölge temsilcilerine gönderilen mesajdan anlaşılmaktadır:

“Yine 09.05.2008 tarihinde yapılan konsey toplantısında, konseyimizin müşterek kararı olan yeni uygulama aşağıdaki gibidir.

1.tespit 5.000

2.tespit 7.500

3.tespit 10.000

4.tespit 12.500 v.b şeklinde uygulanmasına karar verilmiştir.”

Fiyat ihlallerine ilişkin yapılan tespitler sonucunda cezaların tahsilatını sağlamak amacıyla bayiler tarafından Konsey’e çeklerin gönderildiği ve belirlenen hesap numaralarına üç bayinin (Sevimli Oto, Ünallar ve ABC Otomotiv) ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Önaraştırma sürecinde yapılan tespitlerden fiyat ihlallerine uygulanan yaptırımın sadece Konsey tarafından verilen para cezasıyla sınırlı kalmadığı, buna ek

olarak bayilerin ihlallere sebep olan satış personellerini işten çıkardığı görülmektedir. Yazışmalardan alınan aşağıdaki ifadeler bu durumu açıkça göstermektedir:

“… başımıza “haysiyetsiz personel” tarafından gelmesi olası, sizin başınıza gelen bu tatsız duruma gösterdiğiniz hassasiyet ve daha da ötesi reaksiyondan dolayı şahsım adına teşekkür ederim.”

“ …. Method firmasının yapmış olduğu çalışmanın sonucu beni şahsen firmam adına çok üzmüştür. … Çünkü telefon kaydındaki satıcım adı sorulduğunda da yalan söylüyor. Bu da yakın zamanda davranışları yüzünden hakkında tutanak tuttuğumuz bu satıcının art niyetli ve şirkete zarar verme yaklaşımını anlatıyor. Satışa dönüşmesi sonuçta imkansız olan bu kaydın bahanesi yoktur. Bu satıcımız […] bu kaydı dinledikten hemen sonra işten çıkartılmıştır. Bu çıkan sonuçtan dolayı herkesten özür diliyorum. …”

“Bu konuya karışmış olan satış temsilcilerinin de cezasız kalmayacağını ve kademeli olarak işten çıkarılacaklarını size bildiririm.”

3950

“Söz konusu olayda adı geçen şahıs olan satış danışmanımız […], bu konuda yönetiminden onaysız bir satış gerçekleştirmesinden dolayı şirketimizden 25.03.2008 tarihi itibarıyla ilişiği kesilmiştir.”

Sonuç olarak raporun buraya kadar olan bölümünde yer verilen bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, fiyat birlikteliğinin başlangıcını 2005 yılında İstanbul bayileri arasındaki işbirliği oluşturmaktadır. Bu durumu, 61 numaralı belgede yer alan,

“İstanbul ilinin 4 yıl önce başlattığı mevcut minimum karların sistem içerisinde kalması için yapılan çalışmalar, daha sonra tüm teşkilatımız tarafından benimsenmiş ve araç satış fiyatlarında kar kayıplarını önleme amaçlı çalışmalar başlatılmıştır.”

2

ifadeleri ortaya koymaktadır. Söz konusu belge İstanbul ilindeki bayilerin ihlale dört sene dahil olduğunu göstermektedir. Fiyat birlikteliğinin Türkiye genelinde yayılmasının ise, 14.4.2007 tarihinden itibaren gerçekleştiği düşünülmektedir. Bilindiği üzere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmünü haizdir. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satış şartlarının tespit edilmesi; (b) bendinde ise mal 2 Bu bayilerin hangileri olduğuna yönelik her hangi bir belge veya bilgiye ulaşılamamıştır.

veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü yasaklanan haller arasında sayılmıştır. Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren, fiyat tespiti ve pazar paylaşımı gibi unsurlar içeren yatay seviyedeki faaliyetler per se yasak kabul edilmektedir, dolayısıyla bu tür anlaşmalar Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet alabilecek nitelikte değildir.

2005 yılında İstanbul’daki Peugeot bayileri arasında gerçekleştirilen bir oluşumla başlayan ve zaman içerisinde Türkiye geneline yayılarak, 2008 yılı Temmuz ayına kadar devam eden Peugeot bayilerinin uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b) bentleri kapsamında rekabeti kısıtlama amacını taşıyan ve bu etkiyi doğuran yatay bir anlaşma olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim yukarıda yer verilen bilgi ve belgelerden, Bayi Konseyi’nin yeni araç satışı ve satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetlerinde bayiler arası rekabeti kısıtlamak amacıyla fiyat ve indirim oranlarında birliktelik sağlanması için çalışmalar yaptığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ortak belirlenen fiyat ve indirim oranlarına tüm bayilerin uymasının temin edilmesi amacıyla Konsey’in denetim ve cezalandırma mekanizmalarını uyguladığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak Konsey’in faaliyette bulunduğu süre zarfında her ne kadar fiyat birlikteliğine uymayan bayiler ortaya çıksa da rekabeti bozma amacını taşıyan söz konusu anlaşmanın uygulandığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda hakkında soruşturma yürütülen 56 adet Peugeot bayisinden hangilerinin rekabeti kısıtlayıcı faaliyetlere katıldığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir. “Peugeot Bayi Konseyi-Bölge Dağılımı”nda adı geçen bayilerden Fatih Otomotiv, Özdemirler Otomotiv, Aloğlu Otomotiv, Özçete Otomotiv, Kahyaoğulları Otomotiv, Halil Öztürk Otomotiv ve Amca Otomotiv’in söz konusu yapılanmada rol aldıklarını gösterir herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Ayrıca ikinci yazılı savunma safhasında taraflarca sunulan belgeler ve yapılan incelemeler neticesinde Demaks Otomotiv, Çakmaklı Otomotiv, Erler Otomotiv, Arıner Otomotiv ve Demirbek Otomotiv’in de soruşturma konusu uygulamalara dahil olmadıkları anlaşılmıştır.

4010

Sözü edilen uygulamaların piyasadaki rekabet koşullarına etkisi bakımından ise belirtilen eylemlerin etkilediği pazar ve otomotiv sektörünün genel yapısı önem arz etmektedir. Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve değerlendirmeler ışığında soruşturma konusu eylemlerin Peugeot marka araçların satış ve satış sonrası hizmletlerine yönelik uygulamalar olduğu görülmektedir. Bununla birlikte genel olarak otomotiv sektöründe 34 distribütör, 51 marka ile faaliyet göstermekte olup belirtilen piyasada Peugeot markasının pazar payı %4,5 düzeyindedir. Dolayısıyla Peugeot bayilerinin fiyat birlikteliğine yönelik uygulamaları markalar arası rekabeti değil, marka içi rekabeti kısıtlamaktadır. Bununla birlikte markalar arası rekabeti sınırlayan uygulamaların rekabet üzerindeki olumsuz etkisinin; markalar arası rekabetin yoğun olduğu pazarlarda pazar payı görece düşük olan bir marka bakımından uygulanan marka içi rekabeti sınırlayıcı eylemlere

kıyasla daha fazla olduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla, soruşturma neticesinde öngörülen idari para cezasının belirlenmesinde rekabetin hangi pazarda kısıtlandığı hususu dikkate alınmıştır.

I.5.2. Ceza Miktarının Takdirine İlişkin Değerlendirme

15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik)’in geçici 1. maddesi gereğince, söz konusu Yönetmeliğin hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak soruşturma raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanmaktadır. Konsey üyesi olan Peugeot yetkili satıcısı ve servisi teşebbüslere, 8.1.2009 tarihli Kurul kararı ile soruşturma açılmış olduğundan, cezanın belirlenmesi açısından söz konusu Yönetmelik esas alınmıştır.

Konsey çatısı altında perakende ve filo araç satışlarına ilişkin fiyat birlikteliği ve yatayda bölge paylaşımı şeklinde nitelendirilebilecek eylemlerin yanında, sigorta şirketlerine yönelik olarak hem yedek parça indirim oranları hem de işçilik ücretlerinde birliktelik sağlamayı amaçlayan 44 teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve Yönetmelik hükümleri uyarınca idari para cezası uygulanması gerekmektedir. İdari para cezasının hesaplanmasında ise Yönetmelik’in 5. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, faaliyetleri sona eren teşebbüsler bakımından sona erme tarihi itibarıyla, ilgili teşebbüslerin gayri safi gelirlerinin hesaplanmasının mümkün olduğu nihai karar tarihine en yakın yıl dikkate alınmıştır. Buna göre Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.’nin 18.12.2008; Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise 2.2.2009 tarihinde Peugeot bayisi olarak yürüttüğü faaliyetlerinin sona ermesi sebebiyle 2008 yılı sonunda oluşan gayri safi gelirleri; Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.’nin 2008 yılının ilk çeyreğinde Peugeot bayisi olarak yürüttüğü faaliyetin sona ermesi sebebiyle 2007 yılı sonunda oluşan gayri safi geliri ve hakkında idari para cezası verilmesine karar verilen diğer bayilerin ise 2009 yılı sonunda oluşan gayri safi gelirleri cezanın takdirinde esas alınmıştır. Ceza miktarının takdirinde ayrıca Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ve Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.’nin ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının çok düşük olması nedeniyle Yönetmeliğin 7(1). maddesi uyarınca cezada indirime gidilmiştir. Benzer şekilde Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti., Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. ve Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.’ye 2 S niteliğini haiz bayi yapılanmasına sahip olmaları ve bu nedenle ihlal konusu faaliyetlere 3 S niteliğini haiz bayilerine kıyasla düşük düzeyde katılım sağlamaları nedeniyle Yönetmeliğin 5(2). maddesi uyarınca cezada indirim uygulanmıştır.

J. SONUÇ

8.1.2009 tarih, 09-01/8-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile

ilgili olarak düzenlenen Rapor’a ve Ek Görüş’e, toplanan delillere, yazılı

savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. - ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.

- Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.

- Açı Otomotiv Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

- Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.

- Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş.

- Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti.

- Bayram Otomotiv Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti.

- Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.

- Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti.

- Burç Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.

- Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş.

- Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti.

- Efe Otomotiv Paz. A.Ş.

- Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnş. Taah. Tic. Tarım San.

İth. İhr. Ltd. Şti.

- Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

- Gören Otomotiv İnş. Nakliye Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. - Günay Otomotiv İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.

- Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti.

- Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.

- İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

- İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

- İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

- Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti.

- Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

- Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

- Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

- Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

- Ofz Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.

- Ototeknik Otomotiv Ltd. Şti.

- Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.

- Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti.

- Sevimli Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.

- Şançelik Otomotiv Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Uyararslan Otomotiv Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş.

- Ünallar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.

- Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd.

Şti.

- Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

- Yıldırım Otomotiv Servis San. Tic. A.Ş.

- Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.

unvanlı teşebbüslerin rekabeti kısıtlamaya yönelik faaliyetlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine OYBİRLİĞİ ile,

2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca,

A- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i oranında olmak üzere;

- ABC Otomobilcilik ve Turizm Tic. A.Ş.’ye 771.477,73 TL

- Açı Otomotiv Turz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. ’ye 258.942,24 TL

- Bayram Otomotiv Tic. Ser. Hiz. ve İnş. Ltd. Şti. ’ye 210.193,60 TL

- Berke Nakil Vasıtaları Tic. Ltd. Şti.’ye 191.019,57 TL

- Burç Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. ’ye 129.719,44 TL

- Can Otomotiv Mam. Paz. Tic. A.Ş. ’ye 331.372,90 TL

- Çanga Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 107.206,46 TL

- Dörtler Motorlu Araçlar Tic. Ltd. Şti. ’ye 171.623,71 TL

- Efe Otomotiv Paz. A.Ş.’ye 245.875,20 TL

- Esay Otomotiv Pazarlama Turizm Taşımacılık İnş. Taah. Tic. Tarım Sanayi İth.

İhr. Ltd. Şti.’ye 173.358,02 TL

- Gazikent Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 291.321,85 TL

- Göral Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.’ye 1.031.400,78 TL

- Gören Otomotiv İnş. Nakliye Tur. Gıda ve Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.’ye

103.090,03 TL

- Günay Otomotiv İnş. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 79.392,45 TL

- Haşim Balaban Otomotiv ve Tarım Ürün. Tic. San. Ltd. Şti. ’ye 278.648,21 TL - Ilıcak Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti. ’ye 217.574,95 TL

- İnciroğlu Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 126.401,40 TL

- İrde Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. ’ye 126.002,19 TL

- İriyıl-Aktif Otomotiv Servis Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 71.651,54 TL - Karataş Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye 142.992,51 TL

- Kutlu Kardeşler Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.’ye 67.822,01 TL

- Mepa Otomotiv ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 696.446,27 TL

- Meroto Turizm İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.’ye 82.558,12 TL

- Nilkar Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. ’ye 307.106,40 TL

- Ofz Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.’ye 79.062,32 TL

- Ototeknik Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’ye 19.654,86 TL

- Özöztürkler Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 92.970,99 TL

- Ses Otomotiv Servis Yedek Parça Tic. ve San. Ltd. Şti. ’ye 91.837,73 TL

- Sevimli Motorlu Araçlar San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 88.709,05 TL

- Sözoto Otomotiv Tic. Ltd. Şti.’ye 59.376,53 TL

- Şançelik Otomotiv Makine San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 228.313,12 TL

- Tüylüoğlu Petrol Gıda İnş. Demir Çelik Tur. Taşımacılık San. ve Tic. Ltd.

Şti.’ye 50.146,82 TL

- Uyararslan Otomotiv Sigorta Aracılık Hiz. San. Tic. A.Ş. ’ye 112.449,80 TL - Ünallar Otomotiv Tic. San. A.Ş. ’ye 158.441,86 TL

- Yıldırım Otomotiv Servis San. Tic. A.Ş.’ye123.096,07 TL

- Zabunoğlu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.’ye 156.863,55 TL

B- 2008 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i oranında olmak üzere;

- Parlar Motorlu Araçlar Servis Hizmetleri Ltd. Şti.’ye 40.566,04 TL

- Yavuz Otomotiv Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 61.135,59 TL

C- 2007 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i oranında olmak üzere Abdullahoğlu Dağıtım Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 56.742,55 TL

D- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren ‰ 4 (binde dört)’ü oranında olmak üzere;

- Arkas Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.’ye 893.075,28 TL

- Banaz Otomotiv ve Petrol Ürünleri Tic. A.Ş. ’ye 97.459,64TL

- Başaran Otomotiv Tic. Ltd. Şti. ’ye 4.835,25 TL

- Bolluk Oto Tamir ve Tic. Ltd. Şti. ’ye 8.928,00 TL

- Korkmaz Ticaret Otomotiv San. Ltd. Şti. ’ye 17.868,28 TL

idari para cezası verilmesine OYÇOKLUĞU ile,

3. - Aloğlu Turizm ve Tic. A.Ş.,

- Amca Otomotiv Madeni Yağlar Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti.,

- Arıner Otom. Petrol Ürün. Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.,

- Çakmaklı Otomotiv Kuyumculuk Yatçılık İnş. Tur. Paz. Tic. San. Ltd. Şti.,

- Demaks Oto Servis Hizmetleri ve Tic. A.Ş.,

- Demirbek Otomotiv Ltd. Şti.

- Erler Oto Servisi San. ve Tic. Ltd. Şti.,

- Fatih Motorlu Taşıtlar San. Tic. Ltd. Şti.,

- Halil Öztürk Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.,

- Kahyaoğulları Otomotiv Tur. Pet. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

- Özçete Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

- Özdemirler Otomotiv İnş. İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmediklerine OYBİRLİĞİ ile,

Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.

KARŞI OY

(6.8.2010 Tarih ve 10-53/1057-391 Sayılı Kurul Kararı)

İhlal konusu uygulamalar, Peugeot marka yeni araç satışı ve satış sonrası yedek parça, bakım ve onarım hizmetlerine yöneliktir. Dolayısıyla bahse konu uygulamalar Peugeot bayileri arasında gerçekleştirilmekle birlikte markalar arası rekabeti değil, marka içi rekabeti kısıtlamaktadır. Peugeot markasının pazar payı, uygulamaların etkilediği pazar ve otomotiv sektörünün genel yapısı göz önünde bulundurulduğunda muhtemel zararın oldukça düşük olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasındaki “diğer ihlaller” için yer verilen para cezasının esas alınması yönüyle karara katılmakla birlikte, %1 yerine ‰ 5; ‰ 4 yerine ‰ 2 oranının dikkate alınarak daha düşük idari para cezası verilmesi gerektiği görüşü ile çoğunluğa katılmıyorum.

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Başkan

Rekabet Kurulu’nun 06.08.2010 Tarih ve 10-53/1057-391 Sayılı Kararına

KARŞI OY GEREKÇESİ

Kurulumuz mezkur kararıyla, Kararın 1. maddesinde belirtilen 4054 sayılı Kanun’un 4.maddesine aykırı uygulamaları nedeniyle, aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik uyarınca hakkında soruşturma yapılan Peugeot yetkili satıcısı ve servisi olan teşebbüslere değişik oran ve miktarlarda idari para

cezası verilmesine karar vermiş bulunmaktadır. Anılan bu para cezası belirlenirken 4054 sayılı yasa ile birlikte, yukarıda anılan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümlerinin uygulanarak verilen ceza miktarının hesaplanması ile ilgili bölümünü içeren sonuç cezaya aşağıda belirteceğim gerekçelerle katılmıyorum.

4054 Sayılı ‘’Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16.maddesinin 4.fıkrasında; “Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.‘’ denilmiş, son fıkrasında da; “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar, işbirliği halinde para cezasından bağışıklık veya indirim şartları, işbirliğine ilişkin usul ve esaslar Kurulca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.’’ hükmü bulunmaktadır.

Bu hükümleri yorumlarsak; Yasa Koyucu, maddenin 4.fıkrası ile verilecek cezalarda alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar verileceğini hükme bağlamış, son fıkrasında ise sadece “cezanın tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını getirmiş ve Rekabet Kurulu’na sadece cezanın tespitinde dikkate alınacak hususların belirlenmesine ilişkin yönetmelik çıkarma konusunda sınırlı yetki vermiştir. Cezanın tespitinde dikkate alınacak hususlar derken yasa koyucu neyi kastetmektedir? Burada kastedilen hangi fiillere, ne miktarda ceza vereceğini tespit et demek anlamında değil, 16.madde ile verilen ceza sınırları içerisinde ( % 10 ‘a kadar) ceza takdir ederken hangi unsurlara göre veya hangi şartların varlığı halinde cezayı ağırlaştıracaksın veya hafifleteceksin, bir başka deyişle yasada öngörülen sınırlar içerinde ceza tayin ederken, takdir yetkini kullanma adına hangi unsurları dikkate alarak ceza tesis edeceksin anlamındadır. Yasa koyucu Rekabet Kurulu’na, Yönetmelik yaparken hangi fiillere ne ceza verileceğini tespit etme yolunda bir yetki verseydi o zaman yasaya; “Bu maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespiti ve maddeye göre verilecek idarî para cezalarının tespitinde dikkate alınan hususlar” kavramını birlikte getirirdi.

‘’ Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in ; ‘’Temel Para Cezası’’ başlığı altındaki 5.maddesinde;

‘’(1)Temel para cezası hesaplanırken, Kanunun 4 üncü ve 6 ncı maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin, nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya

bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin; a) Karteller için, yüzde ikisi ile yüzde dördü,

b) Diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü,

arasında bir oran esas alınır.

(2) Birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde, ilgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususlar dikkate alınır.

(3) Birinci fıkraya göre belirlenen para cezası miktarı;

a) Bir yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde yarısı oranında,

b) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında,

arttırılır.’’ denilmiş, yine 6.maddesinde Ağırlaştırıcı Unsurlar ve 7.maddesinde de Hafifletici Unsurlar ayrı ayrı sayılmıştır.

Yukarıda açıkça görüleceği üzere Yasa Koyucu 16.maddeye göre verilecek cezalarda; alt sınır koymayıp, sadece üst sınırı belirleyerek cezaların yüzde ona kadar verileceğini hükme bağlamasına ve Rekabet Kurulu’na yukarıda geniş olarak açıkladığımız gibi, yetki aşımı nedeniyle Yönetmelikle düzenlenmesi mümkün olmayan bir konuda, Yönetmelikle düzenleme yapılarak belli suçlar için, belirli cezalar getirilmiş, Yine Yönetmelikte, Kanunda olmayan bir kural konularak alt sınır ve yasada öngörülmeyen bir üst sınır belirlenmiş ve karteller için yüzde iki ile dört arası, diğer ihlaller içinse binde beş ile yüzde üçü oranında şeklinde ceza verilmesi öngörülmüştür.

Yönetmelikler, Kamu Kuruluşlarının kendi görev alanlarına giren konularda yasa ve tüzük uygulanmasına yönelik yönetsel anlamdaki hukuk kurallarıdır. Anayasanın 124.maddesine göre Başbakanlık, Bakanlıklar ve Kamu Kuruluşları görev alanları ile ilgili yasa ve tüzüklerin uygulanmasını belirleyen yönetmelik çıkarabilir. Anayasa’mızın 11.maddesinin 2.fıkrasına göre Kanunlar Anayasa’ya aykırı olamayacağı gibi, bu kuraldan hareketle hukukun genel ilkelerine göre; Yönetmelikler de yasa ve tüzüklere aykırı olamayacağı gibi üst hukuk kurallarına da aykırı olamaz. Yönetmelikler yasanın açıkça yetki vermediği bir konuda yeni bir düzenleme yapamayacağı gibi , Yasa ile öngörülen kuralı sınırlayamaz. Yeni bir hüküm koyamaz.

Olayımızda 4054 sayılı yasanın 16.maddesi ile konulan kural, anılan yönetmelikle bir anlamda değiştirilmekte ve Kurulun hareket alanı daraltılmaktadır. Yasa ile getirilmeyen ve Yönetmelik Koyucuya ceza miktarlarını ve ceza sınırlarını saptama konusunda verilmiş bir yetki olmamasına rağmen, belirli suçlara verilecek cezaların saptanması, para cezasına alt sınır konulması ve yeni, bir üst sınır konulması 4054 sayılı yasanın 16.maddesine aykırıdır. Öte yandan 5/1-a bendinde; karteller için yüzde ikisi ile yüzde dördü, (b) bendinde; karteller dışında kalan diğer ihlaller için, binde beşi ile yüzde üçü, oranında bir ceza öngörülmesi, Yasanın 16/son maddesinde Kurulca çıkarılması için verilen yönetmelik yetkisini aşmaktadır. Zira yönetmelik ile temel ceza tespiti mümkün değildir. Bu nedenle yasaya aykırı bulunan

Yönetmelik hükümlerine göre ceza belirlenmesinin olanaklı olmadığı, hukuken sakat olduğu açıktır.

Bu görüşe karşı bir sav getirilebilir.’’Yönetmelik Danıştay’ca iptal edilmediğine göre hukuken geçerlidir ve zaten verilen cezada yönetmeliğin 6. ve 7. maddeleri uygulanarak sonuç olarak cezanın, yasanın öngördüğü alt ve üst sınırlara ulaşmaktadır.’’ Hukukun genel ilkeleri, hafifletici ve ağırlaştırıcı unsurların bulunmadığı olayda Rekabet Kurulu’nun anılan yönetmeliğe göre alt ve üst sınır belirleme yönünden bağlı olması karşısında bu savın bir geçerliliği olamaz.

Öte yandan, yukarıda belirtilenlerin dışında anılan Yönetmeliğin hukukun genel ilkelerine ve kanuna aykırılıkları bulunmaktadır. Bunlar;

1-Ceza Hukukunun önemli konularından biriside, ceza kanunlarının zaman bakımından uygulanmasıdır. Zaman bakımından uygulama konusunda baz alınan husus suçun işlendiği tarihtir. Nitekim Türk Ceza Kanununun ‘’ ZAMAN BAKIMINDAN UYGULAMA’’ başlıklı 7.maddesinin 2.fıkrasında “Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur.’’ hükmü getirilmiştir. Bu nedenlerle, bir ceza uygulamasında, soruşturma tarihini, kararın verildiği tarihi veya bir başka tarihi ceza uygulamasında esas almak mümkün değildir. Ceza miktar ve oranlarını belirleyen bu yönetmeliğin geçici birinci maddesi ile daha önce işlenen ve soruşturma aşamasında bulunan suçlara teşmil edilmesi de yasaya ve hukukun genel ilkelerine aykırıdır. Böyle bir uygulamanın benimsenmesi, halinde ayni tarihte suç işleyenler yönünden soruşturma tarihinin farklı olması halinde farklı cezalar uygulanabilecektir. Bu durum da eşitsizliğe yol açacaktır. Öte yandan, İdari Para Cezaları Kabahatler Kanunu’na tabi olup, Kabahatler Kanun’un “Zaman Bakımından Uygulama” başlıklı 5.maddesinin (1) numaralı fıkrasında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı belirtilmiştir.

“Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” 15.2.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, Anılan Yönetmeliğin Geçici 1.maddesinde Yönetmelik hükümlerinin yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak soruşturma raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır

Kurulumuz kararının 93.sayfasında aynen ’’ 15.02.2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik)’in geçici 1.maddesi gereğince, söz konusu Yönetmeliğin hükümleri, yürürlüğe girmesinden önce başlatılan ancak soruşturma raporu tebliğ edilmemiş olan soruşturmalar hakkında da uygulanmaktadır. Konsey üyesi olan Peugeot yetkili satıcısı ve

servisi teşebbüslere, 8.1.2009 tarihli Kurul kararı ile soruşturma açılmış olduğundan, cezanın belirlenmesi açısından söz konusu Yönetmelik esas alınmıştır.’’ denilerek Ceza Yönetmeliğinin bu nedenle olaya uygulandığı açıklanmıştır.

Olayımızda, da önce işlenen bir fiile, bu tarihten sonra yürürlüğe konulan bir düzenleme, yukarıda belirtilen geçici 1.madde kapsamında uygulanmakta olup, bu düzenleme ve dolayısıyla bu uygulama da yukarıda belirtilen 5237 sayılı yeni Türk Ceza Kanunu’nun 7.maddesine aykırıdır.

2- Bir başka aykırılıkta şudur; Türk hukukunda, 5237 sayılı yeni Türk Ceza Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ile birlikte para cezası kalmamıştır. Bu yani rekabet otoritesinin verdiği “İdari Para Cezası’’ dır. Bu nedenle yönetmelikte geçen para cezası kavramı ceza kanununa aykırıdır.

Karara karşı olduğum bir hususta şudur; Kurulumuz kararının 2 nolu hüküm fıkrasında aynen’’

2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca,

A- 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren % 1 (yüzde bir)’i oranında olmak üzere; teşebbüslere değişik miktarlarda idari para cezası verilmiştir.

Bu hüküm fıkrası açık değildir. Ceza kararlarında hüküm fıkralarının açık olması bir başka deyişle ceza hükmünün hakkında soruşturma yapılan ve ceza verilen tarafça açıkça anlaşılması gerekir.Hangi oranın baz alındığı, ceza hükümlerinde arttırım ve indirimlerin neler olduğu, Yönetmeliğin hangi maddelerinin uygulanarak sonuç cezanın verildiğinin adım adım açıkça anlaşılabilir bir şekilde yazılması gerekir. Olayımızda Kurulumuz kararında hüküm fıkrasını bu şekilde yazmamış sadece yukarıda belirttiğim gibi 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca, 2009 mali yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin %..... oranında olmak üzere;…………TL para cezası verilmesine şeklinde belirtmiştir. Bu nedenle de karara katılmıyorum.

İdare hukuku kurallarına göre Yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere karşı iptal davaları iki halde açılabilmektedir. Yönetmeliklerin yayımlanması üzerine ilgililer tarafından iptali için dava açılabileceği gibi, bu düzenlemenin bir idari işleme dayanak olarak alınıp uygulanması ile menfaatleri haleldar olan kişiler tarafından da işlemle birlikte, yönetmeliğin ilgili hükümlerinin de iptali yolunda dava açılabileceği bilinmektedir. Bu nedenlerle ve yukarıda açıklamaya çalıştığım gerekçelerle, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek

Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in; 4054 sayılı yasaya aykırı bulunan ilgili hükümlerinin iptal davasına konu olması halinde iptal edilebileceği kanısını taşımaktayım.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, Kurulun yasaya aykırı yönetmeliğin 5.maddesini uygulamaksızın, 16.maddeye göre ve yönetmeliğin 6 ve 7.maddesinde öngörülen olaydaki ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurları da göz önüne alıp, olayın oluş şekli, otomotiv sektörünün olay tarihindeki koşulları da göz ardı edilmeksizin takdir yetkisini kullanarak % 10 sınırı içinde kalmak koşuluyla hakkında idari para cezası verilen teşebbüsler için ayrı ayrı sonuç ceza olarak 2009 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin binde beşi ve binde ikisi olarak tayin etmesi gerekirken aksi yönde, Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde verilecek Para Cezalarına ilişkin Yönetmelik’in 5.maddesinin (b) fıkrasına göre kartel dışında kalan ihlaller için öngörülen binde beşi oranını temel ceza olarak ve aynı yönetmeliğin 7.maddesinde öngörülen hafifletici unsurlarda göz önüne alarak; sonuçta 2009 mali yılında oluşan gayri safi gelirlerinin yüzde 1’i ve binde 4’ü oranında idari para cezası tesis edilmesi yolunda verdiği kararın 2.maddesine katılmıyorum.

Reşit Gürpınar

Kurul Üyesi