Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Makinaları Grubu (Temsa) ile yetkili satıcılar arasında…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : D4/1/A.I.-99/9 (Muafiyet/Menfi Tespit)

Karar Sayısı: 99-35/339-210

Karar Tarihi: 13.7.1999

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER

B- RAPORTÖRLER : Ali ILICAK, Oğuzkan GÜZEL, Cihan AKTAŞ, Metin HASSU C- BAŞVURUDA BULUNAN: Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Vekilleri:

- Av. Mustafa HAKKANİ

Temsa A.Ş. Mersin Yolu Üzeri-ADANA

- Av. Abdurrahman ÇOBAN

Yakacık,Yanyol,Örenler Mevkii 81411 Kartal/İstanbul D- TARAFLAR: - Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Yakacık, Ankara asfaltı, Yanyol, No:25

81450 Kartal-İSTANBUL

- Yetkili Satıcılar

E- DOSYA KONUSU: Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Makinaları Grubu (Temsa) ile yetkili satıcılar arasında akdedilen “Yedek Parça Yetkili Satıcılık Anlaşması”na ve yetkili satıcıların parça satışını düzenleyen sirkülere menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.6.1998 tarih, 1558 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 20.5.1999 tarih, D4/1/A.I.-99/9 sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 9.7.1999 tarih, REK.0.08.00.00/38 sayılı Başkanlık önergesi ile 99-35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Başvuru konusu “Yedek Parça Yetkili Satıcılık Anlaşması”nın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine aykırılık taşıması nedeniyle, menfi tespit belgesi verilmesi talebinin reddinin gerektiği,

Söz konusu anlaşmanın ve mütemmim cüzü niteliğindeki 1.5.1998 tarih ve 1 sayılı sirküleri hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmanın koşullarını belirleyen 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde öngörülen şartları sağladığı ve grup muafiyeti tanınan anlaşmalar içerisinde yer aldığı; dolayısı ile Kurul’a bildirim yükümlülüğünün olmadığı,

REKABET KURUMU 1

Bildirilen anlaşmada belirtilen mütemmim cüz niteliğindeki sirkülerlerle yapılacak düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması ve bu konuda ortaya çıkabilecek tereddütlerin varlığı halinde durumdan Kurumumuzu haberdar ederek görüş istemelerinin mümkün bulunduğu hususlarının taraflara tebliğinin gerektiği,

düşünülmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Temsa’nın Kurumumuza yaptığı başvuruda; ilgili teşebbüsün üretim veya dağıtımını yaptığı iş makinaları yedek parçalarının pazarlanmasına ilişkin anlaşmaların 1997/3 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun olarak hazırlandığı, fakat mevzuatın yeni olması ve bunun sonucu olarak örnek teşkil edecek uygulamaların bulunmaması nedeniyle, sözleşmede yapılabilecek bir hatayı ortadan kaldırmak için, sözleşmenin Kurumumuz incelemesine sunularak menfi tespit belgesi verilmesi başvurusunda bulunulduğu ifade edilmiştir. Başvuru formunda, ayrıca Rekabet Kurulu'nun bu başvuruyu reddetmesi durumunda, başvurunun muafiyet bildirimi olarak değerlendirilmesi konusunda talepte bulunulmuştur.

Söz konusu başvuruda, anlaşmanın 1997/3 sayılı Tebliğ hükümlerine göre düzenlendiğinin ve bu çerçevede menfi tespit belgesi talep edildiğinin ifade edildiği görülmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde Menfi Tespit Belgesi verilebilmesi için, bildirilen anlaşmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmaması gerektiği düzenlenmiştir. Grup muafiyeti tebliğlerine uygunluğu kabul edilen anlaşmalar ise anılan Kanun’un 4. maddesine aykırı hükümler taşımakla birlikte, bu hükümleri ilgili Kanun maddesi uyarınca 4. maddenin uygulanmasından muaf tutulmaktadır. Bu çerçevede, muafiyet tebliğlerinden birisine uygun şekilde düzenlenmiş bir anlaşmaya, Kanun’un 4. maddesine aykırı hükümler taşıması nedeniyle, menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.

Başvuru konusu anlaşmanın, içerdiği hükümler itibarıyla, tek elden dağıtım anlaşması olduğu görülmektedir. Bu nedenle anlaşma hükümleri 1997/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde incelenmiş ve anılan Tebliğ'i ihlal eden herhangi bir hükmün bulunmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, sözleşmede yer alan, yayınlanacak sirkülerlerin de anlaşmanın mütemmim cüzü olarak kabul edilmesi hükmü anlaşmanın geleceğine yönelik olarak bir belirsizlik doğurmaktadır. Anlaşmanın tadili anlamına gelecek olan bu sirkülerlerin de 4054 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak yapılan düzenlemeler açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir. Bu aşamada, bildirilen anlaşmaya ekli olan 1.5.1998 tarih ve 1 sayılı sirküler incelenmiştir. Anılan sirkülerin 1.7. maddesinde, “Yetkili satıcı, Komatsu iş makinalarının her türlü yerli ve ithal parçasını ve aksesuarlarını Temsa’dan alacaktır” şeklindeki ifade ile tek taraflı temin yükümlülüğü getirilmiştir. Söz konusu düzenleme 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle başvuru konusu sirkülere de menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.

Ancak, sirküler, 1997/3 sayılı Tebliğ'e uygun olması nedeniyle, bu Tebliğ kapsamında Kanun'un 4. maddesinin uygulanmasından muaftır.

REKABET KURUMU 2

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda;

1. Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile başvuru ekindeki bildirim formunda unvan ve adresleri belirtilen yetkili satıcıları arasında akdedilen “Yedek Parça Yetkili Satıcılık Anlaşması”nın ve bu anlaşmanın mütemmim cüzü niteliğindeki 1.5.1998 tarih ve 1 sayılı sirkülerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine aykırı hükümler taşımaları nedeniyle, her iki metin için geçerli olmak üzere menfi tespit belgesi verilmesi talebinin reddine,

2. Bildirilen anlaşmanın ve bu anlaşmanın mütemmim cüzü niteliğindeki 1 sayılı sirkülerin hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından grup olarak muaf tutulmanın koşullarını belirleyen 1997/3 sayılı Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde öngörülen şartları sağladığına, dolayısı ile Kurulumuza bildirim yükümlülüğünün olmadığına, 3. Bildirilen anlaşmada belirtilen, mütemmim cüz niteliğindeki sirkülerle yapılacak düzenlemelerin, 4054 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde yapılması ve bu konuda ortaya çıkabilecek tereddütlerin varlığı halinde durumdan Kurumumuzu haberdar ederek görüş istemelerinin mümkün bulunduğu hususlarının taraflara tebliğine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 3