The Euclid Chemical Company ve Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN

B. RAPORTÖRLER: Remzi Özge ARITÜRK, Hakan EREK, Dilan TOPRAK

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: The Euclid Chemical Company

Temsilcileri: Av. Ömer ERDOĞAN, Av. Mert ELÇİN

Levent Cad. Altzeren Sok. No:7 34430 Levent Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: The Euclid Chemical Company ve Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 05.09.2016 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 08.09.2016 tarih ve 2016-1-56/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Bildirim kapsamında; Tremco lncorporated’in %100 iştiraki olan The Euclid Chemical Company (EUCLİD) ile Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EGE) ortaklığında beton yapı, tünel ve madencilik uygulamaları için katkı maddeleri ve beton fiberlerinin geliştirilmesi, üretimi, pazarlaması, dağıtımı ve satışı amacıyla Türkiye'de tam işlevsel ortak girişim (OG) şirketi kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) EGE, uzun yıllardır Türkiye’deki tesisinde inorganik ve organik kimyasalların imalatını gerçekleştirmektedir. EUCLİD ise yapı kimyasallarının dünya çapında üreticisi ve satışına ilişkin tecrübeye sahip olmakla birlikte Türk yapı kimyasalları pazarına henüz girmemiştir. EGE yapı kimyasalları pazarında EUCLİD’in teknik uzmanlığından (know how) yararlanacak olup, EGE’nin ana faaliyet konusu temel kimyasallardaki tecrübesi ile EUCLİD’in beton endüstrisindeki deneyim ve bilgisinin işlem konusu OG’de birleştirilmesi planlanmaktadır.

(6) Planlanan işlemin gerçekleşmesi durumunda hisselerinin %(…..) EUCLİD’e ve %(…..) EGE’ye ait olmak üzere bir OG şirketi kurulacaktır. EUCLİD A grubu hisselere, EGE ise B grubu hisselere sahip olacaktır. Taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi ve OG şirketinin taslak ana sözleşmesi uyarınca; OG şirketi (…..) üyeli yönetim kurulu tarafından yönetilecektir. Buna göre (…..) üye A grubu hissedarlar; (…..) üye ise B grubu hissedarlar tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilecektir. Yönetim kurulu toplantısı nisabı üç üye olup B grubu hissedarlar tarafından aday gösterilmiş en az bir üyenin hazır bulunması gerekmektedir. Tüm yönetim kurulu kararları en az üç üyenin olumlu oyu ile alınacaktır. Buna ek olarak EUCLID kurulacak OG’de %(…..) oranında hisseye sahip olmasına rağmen OG yönetim kurulu stratejik konularda EGE’yi temsil eden hissedarların onayı olmadan karar alamamaktadır. Belirtilen hususlar çerçevesinde EGE ve EUCLID tarafından kurulacak olan OG’nin tarafların ortak kontrolünde olacağı anlaşılmaktadır.

(7) Yapılan bildirimde işlem konusu OG’nin tam işlevsel nitelikte olduğu ifade edilmektedir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’da bir ortak girişimin tam işlevsel olduğunun kabul edilebilmesi için ilgili ortak girişimin sahip olması gereken özelliklere yer verilmektedir. Buna göre bir ortak girişimin tam işlevsel olabilmesi için; bağımsız olarak faaliyet gösterebilmesini sağlayacak yeterli kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi ve satış veya satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmaması gerekmektedir.

(8) Bildirim ekinde yer alan ve OG ile EGE arasında yapılması öngörülen Hizmet Tedarik, Fason İmalat ve Ürün Tedarik sözleşmeleri ile konuya ilişkin talep edilen ek bilgiler üzerine gönderilen cevabi yazı birlikte değerlendirildiğinde; EGE ve EUCLID kurulacak olan OG şirketine toplamda (…..) TL sermaye yatıracaktır. Oluşturulan bu sermaye ile kurulacak olan OG’nin bağımsız faaliyet gösterecek kadar kaynağa sahip olacağı anlaşılmaktadır. Bahsi geçen Hizmet Tedarik Sözleşmesi çerçevesinde OG’nin ortaklarından olan EGE’nin OG’ye yönetim alanında yardımcı olması öngörülmektedir. Taraflarca gönderilen cevabi yazıda ise bu durumun yeni kurulan OG için bir geçiş süreci olduğu ve ilerleyen dönemde OG’nin yapısının oturmasıyla EGE tarafından verilen hizmet desteğinin giderek azalacağı, sözleşme kapsamında OG’de görevlendirilecek elemanların talimatlarını OG yönetiminden alacağı ifade edilmektedir. Ayrıca söz konusu sözleşmenin süresinin üç yıllık süreyi geçmeyeceği de dile getirilmektedir [1]. Yer verilen bilgi ve açıklamalar çerçevesinde kurulacak olan OG’nin bağımsız olarak faaliyet gösterebilmek için yeterli kaynaklara sahip olacağı değerlendirilmektedir.

(9) EGE ile OG arasında imzalanması öngörülen Fason İmalat Sözleşmesi çerçevesinde OG’nin yapı kimyasallarının üretimi EGE tarafından yapılacaktır. Taraflarca gönderilen cevabi yazıda anılan iş ilişkisinin tamamen ticari pratikler çerçevesinde yürüyeceği ve söz konusu sözleşmenin sona ermesi ile EGE’nin üretim için gereken makine ve teçhizatı ayni sermaye olarak OG’ye aktaracağı ve böylelikle OG’nin üretimine bağımsız bir şekilde devam edeceği ifade edilmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda OG’nin ana şirketlerin belirli bir işlevinin ötesinde faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır.

(10) Tam işlevsellik için ortak girişimin satışlarında ve satın almalarında ana şirketlere bağımlı olmaması gerekmektedir. EGE ile OG arasında yapılacak olan Ürün Tedarik Sözleşmesi çerçevesinde EGE, OG’ye sodyum silikat ve buhar ürünleri tedarik edecektir. Taraflarca gönderilen cevabi yazıda bildirime konu tedarik işleminin OG’nin talebine bağlı olduğu ve herhangi bir miktar garantisinin söz konusu olmadığı, bunun yanı sıra OG’nin başka tedarikçilerden de bu ürünleri tedarik edebileceği, diğer bir ifadeyle anılan sözleşmenin münhasırlık içermediği ifade edilmektedir. Öte yandan tedarike konu olacak ürünlerin OG’nin yapacağı satışlar çerçevesinde elde etmesi beklenen cironun %(…..), OG’nin toplam girdi maliyetlerinin ise %(…..) oluşturduğu tahmin edilmektedir. Bu sebeple OG’nin satın almalarını ve satışlarını ana ortaklardan bağımsız bir şekilde yapabileceği değerlendirilmektedir [2].

1 Sözleşme iki yıllık olarak tanzim edilmiş olup taraflarca herhangi bir bildirim yapılmaz ise her sene bir yıl süreyle otomatik olarak uzaması öngörülmektedir.

2 Kurulacak olan OG’nin temel olarak yapı kimyasalları alanında faaliyet göstermesi planlanmaktadır. Ancak OG ile EGE arasında yapılacak olan acente sözleşmesi çerçevesinde OG aynı zamanda sodyum silikat satışında da bulunacak, fakat söz konusu satışı distribütör olarak değil, EGE’nin nam ve hesabına yapacaktır. Hemen belirtilmelidir ki OG’nin yapacağı sodyum silikat satışı için gerekli olan alımları sadece EGE’den değil piyasa şartları çerçevesinde daha uygun tedarikçilerden de yapabilecektir.

(11) Bu bilgiler doğrultusunda, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek olan bir ortak girişim kurulacak olması sebebi ile bildirilen işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, ilgili tarafların cirolarının anılan Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığı, dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.

(12) Kurulacak olan OG’nin temel olarak beton yapı, tünel ve madencilik uygulamaları için katkı maddeleri ve beton fiberleri kapsayan ürünlerde faaliyette bulunması planlanmaktadır. Yapı kimyasalları olarak adlandırılabilecek bu ürünlere ek olarak OG’nin sodyum silikat [3] satışında da bulunması öngörülmektedir. Bu sebeple dosya kapsamında yapı kimyasalları pazarı ile sodyum silikat pazarı [4] ilgili pazar olarak ele alınmıştır. Öte yandan her iki ürünün de Türkiye’nin farklı yerlerinde üretilip dağıtılıyor olması sebebi ile her iki ürün açısından da ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tanımlanmıştır.

(13) OG’nin ortaklarından olan EGE’yi kontrol eden Ege Holding A.Ş. (EGE HOLDİNG), aktif çinko oksit, çöktürülmüş silikatlar ve alüminyum silikatlar, yapışma önleyici sabunlar, metal karbosilatlar, polyester reçineler, silikatlar ve yüzey kaplama üretimi yapmaktadır. EGE’nin OG’nin faaliyet göstermesi planlanan yapı kimyasalları alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Diğer ortak olan EUCLID Türkiye’de aktif olmamakla birlikte EUCLID’i kontrol eden RPM International Inc.’in (RPM) bünyesinde bulunan bazı şirketler ülkemize 2015 yılında yapı kimyasalları olarak değerlendirilebilecek endüstriyel kaplamalar ve zemin kaplamalarının satışını gerçekleştirmiştir.

(14) Faaliyetler hakkında verilen bilgiler çerçevesinde, işlem tarafları olan EGE HOLDİNG ile RPM’nin faaliyetleri arasında yatay anlamda bir örtüşme bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle yatay düzlemde bir etkilenen pazar bulunmamaktadır. Öte yandan daha önce de ifade edildiği üzere, işlemin konusunu oluşturan OG’nin yapı kimyasalları ve sodyum silikat alanlarında faaliyet göstermesi beklenmektedir. Sodyum silikatın birtakım yapı kimyasallarının üretiminde girdi olarak kullanılması sebebi ile sodyum silikat ve yapı kimyasalları pazarı arasında alt üst pazar ilişkisi bulunmaktadır. Başka bir ifadeyle sodyum silikat ile yapı kimyasalları dikey anlamda etkilenen pazarları oluşturmaktadır. Aşağıda sodyum silikat alanında faaliyeti bulunan EGE ve rakiplerinin kapasiteleri ile pazar payı bilgilerine yer verilmiştir:

Tablo-1: EGE’nin ve Rakiplerinin Sodyum Silikat 2 Modülündeki Pazar Payları (2015)

Şirket Kapasite Metrik Ton/Yıl Pazar Payı (%)

EGE (…..) (…..)

3 Sodyum silikat, sodyum oksit, silika ve sıvı sodyum silikatta suda oluşan kimyasal bir bileşendir. Sodyum silikat çeşitli silikatların üretiminde ve deterjan, kağıt ve diğer endüstriyel uygulamaların imalatında kullanılmaktadır.

[4] Sodyum silikat farklı sektörlerden müşterilerin taleplerine göre iki farklı ilgili ürün pazarına daha ayrılabilecektir. Buna göre seramik ve deterjan sektöründe kullanılan sodyum silikat 2 modülü ile tekstil ve kâğıt sektörlerinde kullanılan sodyum silikat 3 modülü iki ayrı ilgili ürün pazarı olarak tanımlanabilecektir.

Tablo-2: EGE’nin ve Rakiplerinin Sodyum Silikat 3 Modülündeki Pazar Payları (2015)

Şirket Kapasite Metrik Ton/Yıl Pazar Payı (%)

EGE (…..) (…..)

Özkimsan Kimya Taşımacılık Maden İnş. (…..) (…..)

Makine Orm. Ür. Dış Tic. Ve San. Ltd. Şti.

(15) Yukarıdaki tablolardan görüleceği üzere, sodyum silikatın her iki türünde de dosya konusu işlemin tarafı olan EGE’nin yüksek olarak nitelendirilebilecek bir pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Sodyum silikatın birtakım yapı kimyasallarının üretiminde girdi olarak kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda, işlem neticesinde bir girdi kapaması oluşma riski gündeme gelmektedir. Genel olarak bakıldığında sodyum silikat, çöktürülmüş silikat ve alüminyum silikat, deterjan, seramik, tekstil, madencilik ve yapı kimyasalları sektörlerinde kullanılmaktadır. EGE’nin söz konusu sektörlere tedarik ettiği sodyum silikatın 2015 yılı pazar payları çöktürülmüş silikat ve alüminyum silikat sektöründe %(…..), deterjan sektöründe %(…..), seramik sektöründe %(…..) ve tekstil madencilik ve yapı kimyasalları sektöründe ise %(…..) olarak gerçekleşmiştir. Sodyum silikatla arasında dikey ilişki bulunan yapı kimyasalları pazarında EGE’nin payının %(…..) olması ve bu alanda EGE’nin beş farklı rakibinin bulunması nedenleriyle söz konusu pazarda herhangi bir girdi kapama etkisinin oluşmayacağı ve dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin herhangi bir rekabetçi soruna yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.