Türk Telekomünikasyon A.S.'nin tekel hakkini/hakim durumunu kötüye kullandigi ve rekabeti sinirlayici…

Rekabet Kurumu Başkanlğından,

REKABET KURULU KARARI

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,

R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,

Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN. B- RAPORTÖRLER: Ferhat TOPKAYA

C- ŞİKAYET EDEN: Medyanet Bilgisayar Internet İletişim Sistemleri ve

Ticaret Limited Şirketi

Vekili: Av. H.Uğur POYRAZ

Perihan Sok. Çiçek Palas Apt. No:114 D.No:3

Şişli/İstanbul

D- İNCELEME YAPILAN: Türk Telekomünikasyon A.Ş.

Aydınlıkevler 06103 Ankara

E- DOSYA KONUSU: Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin tekel hakkını/hakim durumunu kötüye kullandığı ve rekabeti sınırlayıcı eylemlerde bulunduğu iddiası.

F- İDDİALARIN ÖZETİ: Medyanet Bilgisayar Internet İletişim Sistemleri ve Ticaret Limited Şirketi (Medyanet)’nin şikayet dilekçesinde özetle;

- Türk Telekomünikasyon A.Ş. (Türk Telekom)’nin, 406 sayılı Telgraf ve

Telefon Kanunu'nun 4502 ve 4673 sayılı yasalarla değişik 1. maddesi

uyarınca özel hukuka tabi bir anonim şirket olduğu,

- Medyanet’in ise 11.6.1999 tarihinde kurulmuş olup, "her türlü bilgisayar,

internet ve telekomünikasyon donanım birimleri, mekanik ve elektronik

dijital santraller, modem bağlantıları, telekomünikasyon yazılım birimleri,

programlar, mikrokotlar imal etmek, ithalini yapmak, kiralamak, kiraya

vermek, bakım ve onarım hizmetleri ile bunların işletmeciliğini yapmak"

üzere faaliyette bulunduğu,

- Medyanet’in, halen Türkiye'de faaliyet gösteren"Superonline, Turknet,

Koçnet vb." firmalar gibi internet servis sağlayıcısı olmayıp internet

sitelerinin donanım, teknik yardım ve teknolojik altyapı faaliyetleri ile büyük

şirketler, siyasi partiler, yabancı ve Türk araştırma kuruluşları adına

internet üzerinden anketler ve kamuoyu araştırmaları ve pazarlama

faaliyetlerinde bulunduğu,

- Faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere, Medyanet’e tahsisli telefon hatları

üzerinden büyük miktarlarda internet bağlantısı yapılmakta olduğu,

- Medyanet’in 8.6.2001 tarih ve SPR-391 sayılı işemri ile Türk Telekom’un

Tahtakale santralinde çalışan 4 adet DID özellikli ISDN-PRI portunun ve

200 adet DID numarasının (0212 455 66 00 - 455 67 99) kurulu bulunduğu

bir sistemi, sistemdeki modemle birlikte devraldığı,

- Yapılan abonelik sözleşmesi ile Türk Telekom’un, kendisi tarafından tesis

edilen telefon hatlarının kullanım hakkını Medyanet’e devrettiği,

- Medyanet tarafından kiralanan telefon hatlarının, şirketin ticari faaliyetleri

için internete bağlanabilmek amacıyla kullanıldığı ve bu kullanım

sonucunda Türk Telekom tarafından tahakkuk ettirilen bütün faturaların

tam ve zamanında ödendiği,

- Türk Telekom’un, piyasada mevcut tekel hakkını / hakim durumunu kötüye

kullanmak sureti ile keyfi ve gayri kanuni biçimde ve bizzat kendi akdetmiş

olduğu sözleşmeye aykırı şekilde Medyanet tarafından kiralanan ve ticari

faaliyetlerinde kullanmak zorunda olduğu telefon hatlarını VoIP (“Voice

Over Internet Protocol” Internet üzerinden ses iletimi) yapıldığından

bahisle hiçbir bildirimde bulunmadan keserek Medyanet’in ticari hayatını

fiilen sona erdirdiği,

- İletimi yapılacak sesin, bir takım bilgisayar işlemlerinden geçirilmek

suretiyle paket anahtarlamalı yapıya dönüştürülmesi ve internet üzerinden

aktarımı sonrasında, diğer taraftaki kullanıcıya farklı bir mesajın

ulaştırılarak interaktivitenin sağlanmış olmasının özel anlamıyla "internet

protokolü üzerinden ses iletimi", genel anlamıyla da"Katma Değerli

Telekomünikasyon Hizmeti" olduğu,

- VoIP hizmetinin, Türk Telekom’un tekel hakkının kapsamında olmadığı, - Konuyla ilgili olarak, halen yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri ışığında

21.2.2003 tarih ve 3016 sayılı dilekçe ile Telekomünikasyon Kurumu'na da

şikayette bulunulduğu

ifade edilerek Telekomünikasyon alanındaki tekel hakkını / hakim durumunu kötüye kullanmak ve rekabeti sınırlayıcı eylemler yapmak sureti ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 6. maddelerine aykırı hareket eden Türk Telekom hakkında gerekli takibatın yapılarak neticesinde ilgili yasa hükümlerine göre cezalandırılması talep edilmektedir.

G- DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 11.9.2003 tarih ve 4410 sayı ile giren şikayet dilekçesi üzerine düzenlenen 15.12.2003 tarih, 2003-2-72/BN- 03-FT sayılı Bilgi Notu, Kurulun 8.1.2004 tarih ve 04-01 sayılı toplantısında görüşülerek, Medyanet ile Türk Telekom arasında düzenlenen sözleşmenin temin edilmesine ve konuya ilişkin olarak Telekomünikasyon Kurumu'ndan görüş istenmesine karar verilmiştir.

İlgili Kurul Kararı üzerine, Medyanet’ten istenen sözleşme, 8.3.2004 tarih ve 1157 sayı ile; Telekomünikasyon Kurumu'ndan istenen görüş ise 31.3.2004 tarih ve 1630 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde şifahi olarak alınan bazı bilgilere Kuruma intikal eden görüşte yer verilmediği anlaşıldığından, 5.4.2004 tarih ve 1236 sayılı yazı ile

Telekomünikasyon Kurumu'ndan eksik olan bilgilerin tamamlanmasına ilişkin ikinci bir görüş talep edilmiştir. Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşü 15.4.2004 tarih, 4256 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir.

Ayrıca inceleme döneminde 7.4.2004 tarihinde Medyanet avukatı ile; 9.4.2004 tarihinde de Türk Telekom yetkilileri ile Kurumda görüşmeler yapılmıştır.

Talep edilen bilgi ve belgelerin gelişi sonrasında düzenlenen 19.4.2004 tarih ve 2003-2-72/İİ-04-FT sayılı İlk İnceleme Raporu, 19.4.2004 tarih ve REK.0.06.00.00/45 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda şikayetin;

15.12.2003 tarih, 2003-2-72/BN-03-FT sayılı Bilgi Notu’nda, konularının aynı olduğu gerekçesiyle Star Telekomünikasyon ve İletişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin şikayeti ile birleştirilerek incelenmesi önerilmiş,

19.4.2004 tarihli İlk İnceleme Raporu’nda ise;

- Gerek yargıda sonuçlanan davalar, gerek Telekomünikasyon Kurumu'nun

vermiş olduğu karar çerçevesinde Medyanet Bilgisayar Internet İletişim

Sistemleri ve Ticaret Limited Şirketi’nin şikayet konusu hatları alması

önünde yasal bir engel olmadığı,

- Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin, Medyanet Bilgisayar Internet İletişim

Sistemleri ve Ticaret Limited Şirketi’nin talebi halinde bahse konu hatları

karşılayacağını 9.4.2004 tarihinde Rekabet Kurumu'nda yapılan toplantıda

bildirmesi sebebiyle şikayet konusunun ortadan kalktığı,

- Şikayet konusu hakkında yargıda süren davaların henüz sonuçlanmış

olması ve yukarıda yer verilen gerekçeler karşısında Türk

Telekomünikasyon A.Ş. hakkında bu aşamada herhangi bir işlem

yapılmasına gerek olmadığı

ifade edilmiştir.

I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Türk Telekom’un, Medyanet’e kiraladığı hatları kapatmasının ardından ihtilaf konusu yargıya ve Telekomünikasyon Kurumu'na intikal etmiştir. Türk Telekom, Medyanet’in kendisinden temin ettiği hatlar üzerinden VoIP yaptığına ilişkin olarak 406 sayılı Kanun’un 18. maddesine muhalefetten ve alacak husumetinden dolayı yargıya iki başvuruda bulunmuştur.

Türk Telekom, yargıya intikal eden hususla ilgili olarak ayrıca Telekomünikasyon Kurumu'na başvurmuş ve kendi tekelinde bulunan VoIP hizmetini kiralanan hatlar üzerinden verdiği gerekçesiyle Medyanet hakkında inceleme yapılmasını talep etmiştir. Medyanet de aynı konuya ilişkin olarak, Türk Telekom’un kendisine kiraladığı hatları herhangi bir yargı kararı ya da idari karar olmaksızın kestiği gerekçesiyle, hatların yeniden açılmasını teminen Telekomünikasyon Kurumu'na şikayette bulunmuştur. Telekomünikasyon Kurumu'na yapılan başvuruların her ikisi de sonuçlanmıştır.

Türk Telekom tarafından hazırlattırılan 16.4.2002 tarihli bilirkişi raporu ile Başsavcılığa yapılan suç duyurusunu müteakip yapılan incelemeler neticesinde dava, konusu itibariyle “nitelikli dolandırıcılık” olarak değerlendirilmiş ve Ağır Ceza Mahkemesine intikal ettirilmiştir.

İstanbul C.Başsavcılığının 24.5.2002 tarih, 2002/688 iddia sayılı iddianamesi ile Medyanet ortaklarından Sevinç Al Khowaiter ile Gaye Akgül hakkında, Türk Telekom’dan aldıkları hatlara ekledikleri cihazlarla normal hizmetten yararlanmanın dışında, bu cihazlar sayesinde gerek kendilerinin ucuz görüşme yaptıkları gerek anlaşmış oldukları çeşitli kişi ve kuruluşlara görüşme yaptırmaları (VoIP yapmaları), böylelikle nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia edilerek, cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmıştır. Ancak yapılan incelemeler neticesinde davalının isnat edilen suçları işlediğine ilişkin yeterli delil elde edilememiştir. CYUK.nın 260. maddesine göre bir sanığın cezalandırılabilmesi için iddianın sabit ve muhakkak vakıalara dayanması gerekmektedir. Ayrıca İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından iddianın tamamen varsayıma dayalı olduğu, konuya ilişkin olarak tespit yapılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmasının yanı sıra, Telekomünikasyon Kurumu'nun 10.10.2003 tarihli yazısında,

- Türk Telekom’un Telekomünikasyon Kurumu'nun yaptığı tüm düzenleyici

işlemlere tabi olduğu,

- Kiralanan data hatlarını keserek/iptal ederek internet servis sağlayıcılarının

faaliyetlerini hiçbir şekilde aksatamayacağı,

- 406 sayılı Kanun yürürlükte olmakla birlikte 31.12.2003 tarihinden itibaren

davaya konu hususlarda Türk Telekom’un tekeli alanına giren konularda

üçüncü şahıslarla aynı konumda bulunduğu,

- 406 sayılı Kanun’a muhalefet konusunda ihbar ve müeyyide yetkisinin

Telekomünikasyon Kurumu'nda olduğu da

belirtilmiş ve esasen varsayıma dayalı iddialardan ötürü yasal unsurları oluşmayan nitelikli dolandırıcılık suçundan her iki sanık hakkında beraat kararı verilmesi gerektiği yolunda İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi Yargıçlar Kurulu’nda tam ve tarafsız kanı oluşmuştur. Sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kamu davası açılmış ise de, yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre sanıklara isnat edilen suçun yasal unsurlarının oluşmadığı anlaşıldığından sanıkların atılı suçlarından ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.

Bunun yanı sıra Türk Telekom, 406 sayılı Kanun ve sözleşmeye aykırı olarak ISDN-PRI hatları üzerinden internet ortamında ses iletmek suretiyle üçüncü kişilere düşük ücretle milletlerarası telefon görüşmeleri yaptırması neticesinde kendisini büyük zarara uğrattığı gerekçesiyle, 18.10.2002 tarihli dilekçeyle, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığına 15.113.555.379.960,- TL tutarında tazminat davası açmıştır. Dava henüz sonuçlanmamıştır.

Türk Telekom ayrıca, Telekomünikasyon Kurumu'na gönderdiği 20.5.2002 tarih ve 3215 sayılı yazıyla, Medyanet’in İstanbul’da kiraladığı ISDN-PRI portları üzerinden ses trafiği geçirdiğinin anlaşılması üzerine, ISDN-PRI hatlarına ait sözleşmelerin feshedilerek, devrelerin kapatıldığından bahisle 406 sayılı Kanun’un 18. maddesi uyarınca işlem yapılmasını talep etmiştir.

Telekomünikasyon Kurumu'nca yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, - Şikayet konusu olayın gerçekleşme ihtimali olmakla birlikte, Bilirkişi

Raporu’nda iddia edilen hususlarla tam ve açık bir şekilde (örneğin

Medyanet’e ait sistemin fiziki bağlantısının ne şekilde olduğu ile yurtdışına

ses trafiğinin nasıl taşındığı gibi) kanıtlayıcı bilgi ve belgelerin ortaya

konmadığı,

- Türk Telekom’un elde edilen bilgi ve belgelerden de iddiayı destekleyici

bulgulara tam olarak ulaşılmadığı

gerekçeleriyle, 2.10.2003 tarih, 2003/412 sayılı kararla, 406 sayılı Kanun’un 18. maddesinin birinci fıkrası hükmünün uygulanmasına yer olmadığı hususunda karar alınmış ve söz konusu karar 10.12.2003 tarih ve 23725- 10169 sayılı yazı ile Türk Telekom’a bildirilmiştir.

Diğer yandan Medyanet de, Türk Telekom aleyhine 21.2.2003 tarihinde hem Telekomünikasyon Kurumu'na hem de Ulaştırma Bakanlığına başvurmuş ve kapatılan hatlarının açılmasını talep etmiştir. Ulaştırma Bakanlığı dosyayı ilgisi sebebiyle Telekomünikasyon Kurumu'na havale etmiştir.

Telekomünikasyon Kurumu'ndan Rekabet Kurumu'na gelen görüş çerçevesinde bu konuda herhangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüş ve bunun üzerine Telekomünikasyon Kurumu'na 5.4.2003 tarih ve 1236 sayılı yazı gönderilerek konuya ilişkin görüşleri talep edilmiştir. Telekomünikasyon Kurumu gönderdiği yazıda önceki görüşünü yinelemiştir. Ayrıca yazıda, Medyanet’in avukatlarından Uğur POYRAZ’ın 7.4.2004 tarihli dilekçeyle başvuruda bulunduğu ve kendisine de görüşlerinde yer verilen hususların bildirildiği ifade edilmiştir. Türk Telekom’un şikayete konu iptal edilen hatları açıp açmadığı yönünde bugüne kadar Telekomünikasyon Kurumu'na herhangi bir bilginin iletilmediği bildirilen yazıda, Medyanet’in Türk Telekom’a başvurusu üzerine, şikayete konu hatların açılmaması ve bu durumun Medyanet tarafından Telekomünikasyon Kurumu'na bildirilmesi halinde gerekli işlemlerin yapılacağı da ifade edilmiştir.

9.4.2004 tarihinde Rekabet Kurumu'nda ilgili Daire Başkanlığı tarafından yapılan toplantıda Türk Telekom, Yargıya ve Telekomünikasyon Kurumu'na intikal eden davalar sonrasında Medyanet’in kendilerine herhangi bir resmi başvuruda bulunmadığını ifade ederek, bu yönde ne bir talimatın ne de bir isteğin bulunduğunu belirtmişlerdir.

Gerek Telekomünikasyon Kurumu'ndan gelen görüş, gerek Türk Telekom’un beyanı karşısında, Medyanet’in şikayete konu olan hatları talep etmesi halinde bu talebin karşılanacağı yönünde bir kanaat oluşmuştur. Hatların karşılanmaması durumunda Telekomünikasyon Kurumu'nun gerekli inceleme ve tetkikleri yaparak ilgili mevzuat uyarınca gereğini yapacağı da Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünde ifade edilmiştir.

Medyanet tarafından yapılacak hat başvurusu ile Telekomünikasyon Kurumu'nun da dahil olacağı sürecin başlaması önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

J- SONUÇ

Düzenlenen rapora toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre; - Yargıda sonuçlanan davalar ve Telekomünikasyon Kurumu’nun verdiği

karar çerçevesinde Medyanet Bilgisayar İnternet İletişim Sistemleri ve

Ticaret Ltd. Şti.'nin şikayet konusu hatları alması önünde yasal bir engel

olmadığı,

- Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin Medyanet Bilgisayar İnternet İletişim

Sistemleri ve Ticaret Ltd. Şti.'nin talebi halinde bahse konu hatları

karşılayacağını bildirmesi sebebiyle şikayet konusunun ortadan kalktığı, tespitleri dolayısıyla şikayet konusu hakkında bu aşamada herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.