Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.'nin beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı dikey anlaşma akdetmesi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,

Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: İsmail Atalay YOLCU, Şamil PİŞMAF, Tuğçe KOYUNCU

C. ŞİKAYET EDEN: Kamil Petrol Fırıncılık Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.

Kamil İNAN

Arife İNAN

Ahmet ÇOBAN

Temsilcileri: Av. Arif SOLAK

Hükümet Cad. 101. Sk. No:1/C Çivril/Denizli

D. HAKKINDA İLK İNCELEME

YAPILAN: - Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.

Bulgurlu Mah. Bağlar Cad. No:7 Üsküdar/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş.’nin beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı dikey anlaşma akdetmesi nedeniyle gerekli yaptırımların uygulanması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.7.2009 tarih ve 5252 sayı ile intikal eden şikayet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 3.11.2009 tarih ve 2009-1-90/İİ-09-İAY sayılı İlk İnceleme Raporu, 6.11.2009 tarih ve REK.0.05.00.00- 110/245 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. Ayrıca başvuru sahibine 31.8.2009 tarih ve 656 sayı ile gönderilen ek bilgi isteme yazısında taraflar arasında imzalanan intifa hakkına ilişkin sözleşme ve tapu kayıt örneği talep edilmiş olup, Kurum kayıtlarına 3.9.2009 tarih ve 6362 sayı ile giren cevap yazısı ekinde intifa hakkı sözleşmesi gönderilmiştir. Tapu kayıt örneği birçok kez talep edilmesine rağmen başvuru sahibi tarafından gönderilmemiştir.

G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet başvurusunda özetle;

- Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş. (Turkuaz)’nin müvekkilleri ile 16 yıl süreyle geçerli

olmak üzere Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi imzaladığı ve aynı süreyle

geçerli olmak üzere söz konusu dağıtım firması lehine intifa hakkı tesis edildiği,

50

- Bayilik sözleşmesi ve buna bağlı İntifa Hakkı Sözleşmesi’nin 2002/2 sayılı Dikey

Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne rağmen yenilenmediği,

09-54/1299-330

ifade edilerek, Turkuaz’ın beş yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı işlemleri hakkında gerekli yaptırımların uygulanması talep edilmiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,

- Kamil Petrol ile Turkuaz arasında imzalanmış olan Akaryakıt İstasyonu Bayilik

Sözleşmesi ve Turkuaz lehine 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere tanınan 9.9.2005

tarihli intifa hakkından oluşan rekabet yasağına dayalı dikey ilişkinin, 18.9.2010

tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti kapsamında olduğu, - 18.9.2010 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan “rekabet yasağına dayalı

dikey ilişki”nin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu

süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir

durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis

edilebileceği,

- Rekabet Kurumunun intifa hakkını terkin etme yetkisinin bulunmadığı, bu hususun

Hukuk Mahkemelerinin görev alanı içinde olduğu

ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, Turkuaz ile Kamil İnan’ın yetkili temsilcisi olduğu Kamil Petrol Fırıncılık Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. (Kamil Petrol) arasında 1.9.2005 tarihinde 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere Akaryakıt İstasyonu Bayilik Sözleşmesi imzalandığı (müşterek ve müteselsil kefil Kamil İnan ve Arife İnan olmak üzere), söz konusu bayilik sözleşmesinin ayrılmaz bir cüzü olarak şikayete konu taşınmazda kurulu akaryakıt istasyonu ve tesislerinin üzerinde geçerli olmak üzere Kamil İnan ile Turkuaz arasında 9.9.2005 tarihinde 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere “İntifa Hakkı Sözleşmesi” imzalandığı anlaşılmaktadır.

Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, başvuru konusu bayilik sözleşmesi ile intifa sözleşmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Yine Rekabet Kurulu, daha önceki kararlarında, 18.9.2005 tarihinden önce imzalanmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan bayilik sözleşmeleri ile bunlarla bağlantılı intifa, kira ve sair sözleşmelerin, “azami hadde indirme” ilkesi gereğince 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanacağına karar vermiştir. Başvuru konusu intifa sözleşmesi, 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere 9.9.2005 tarihinde, bayilik sözleşmesi ise yine aynı süreyle geçerli olmak üzere 1.9.2005 tarihinde imzalanmıştır. Dolayısıyla bayilik sözleşmesi ve bununla bağlantılı intifa sözleşmesi 18.9.2005 tarihinden önce imzalandığından ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aştığından, rekabet yasağına dayalı dikey ilişki, 18.9.2010 tarihine kadar grup muafiyeti kapsamındadır. Taraflar, bu tarihe kadar müzakere ederek mevcut sözleşmeleri sonlandırmak suretiyle, beş yılı aşmayacak şekilde yeni bayilik sözleşmesi ve bu süre ile uyumlu olarak yeni intifa sözleşmesi akdedebilecektir. Bu tarihten sonra dikey ilişkinin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir durum olması halinde, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis edilebilecektir.

09-54/1299-330

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre;

1- Kamil Petrol Fırıncılık Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Turkuaz Petrolcülük A.Ş. arasında imzalanmış olan Akaryakıt İstasyonları Bayilik Sözleşmesi ve Turkuaz Petrolcülük A.Ş. lehine 16 yıl süreyle geçerli olmak üzere tanınan 9.9.2005 tarihli intifa hakkından oluşan rekabet yasağına dayalı dikey ilişkinin, 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,

2- 18.9.2010 tarihinden sonra taraflar arasında mevcut olan rekabet yasağına dayalı dikey ilişkinin her iki tarafın açık iradesi olmaksızın uzatılmaya zorlanması ya da bu süre sonunda rekabet etmeme şartına son verilmesini engelleyen herhangi bir durum olması halinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde işlem tesis edileceği hususunun taraflara bildirilmesine,

3- Bununla birlikte intifa hakkının tapudan terkinine karar verme yetkisinin hukuk mahkemelerinde olduğu hususunda başvuru sahibinin bilgilendirilmesine

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.