Abbott Laboratuvarları İthalat İhracat ve Tic. Ltd. Şti. ile Medifar Ecza Deposu İlaç ve Sanayi ve Tic.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)

Üyeler: Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Murat ÇETİNKAYA,

Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, Burak SAĞLAM

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Abbott Laboratuvarları İthalat İhracat ve Tic. Ltd. Şti.

Temsilcileri: Av. Efser Zeynep ÖZEREN, Av. Ayşe Nur ŞANLI

YükselKarkınKüçük Hukuk Bürosu, Büyükdere Cad. No:127

Astoria A Kule Kat:5-6 34394 Esentepe/İstanbul

D. TARAFLAR: - Abbott Laboratuvarları İthalat İhracat ve Tic. Ltd. Şti.

Ekinciler Cad. Hedef Plaza 34810 Kavacık Beykoz/İstanbul

- Medifar Ecza Deposu İlaç ve Sanayi ve Tic. A.Ş.

Barbaros Mah. Evren Cad. Çim sok. No:15 Yenisahra/İstanbul

- Polimed İlaç ve Tıbbi Gereçler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

Sarayardı Cad. Ömer cemal Bey Sok. No:1/B Kadıköy/İstanbul

- Tıp Fen Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.

Serçeönü Mah. Saray Cad. No:11/4 Kayseri

- Sistem Sağlık Araç ve Gereçleri Ecza Deposu Tic. Paz. Ltd. Şti.

8. Cad. 89. Sok. No:6/1 Öveçler/Ankara

- Mertsel Ecza Deposu San. ve Tic. Ltd. Şti.

5758 Sok. No:4/C Kat: Z/1 Karabağlar/İzmir

E. DOSYA KONUSU: Abbott Laboratuvarları İthalat İhracat ve Tic. Ltd. Şti. ile Medifar Ecza Deposu İlaç ve Sanayi ve Tic. A.Ş., Polimed İlaç ve Tıbbi Gereçler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Tıp Fen Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., Sistem Sağlık Araç ve Gereçleri Ecza Deposu Tic. Paz. Ltd. Şti. ve Mertsel Ecza Deposu San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında ayrı ayrı imzalanan “İhaleler ile İlgili Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmeleri”ne muafiyet tanınması talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.5.2009 tarih ve 3646 sayı ile giren ve eksikleri en son 31.8.2009 tarih ve 6228 sayı ile tamamlanan başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 5 ve 8. maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 16.9.2009 tarih ve 2009-1-45/MM-09-ECG sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 18.9.2009 tarih ve REK.0.05.00.00-130/207 sayılı Başkanlık önergesi ile 09-43 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

- taraflar arasında ayrı ayrı imzalanan “İhaleler ile İlgili Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmeleri” müşteri ve bölge kısıtlamasına ilişkin düzenlemeler içerdiğinden, taraf teşebbüslere menfi tespit belgesi verilemeyeceği,

- ilgili ürün pazarlarından bazılarında %40’lık pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, söz konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı,

- 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle, bildirim konusu Sözleşmelere bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağı ifade edilmektedir.

60

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Abbott Laboratuarları İthalat İhracat ve Tic. Ltd. Şti. (Abbott)

Abbott, dünya çapında faaliyet gösteren Abbott şirketler grubunun Türkiye’deki tek bağlı ortaklığı olup, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsat ve satış izni verilen ve yurtdışında üretilen bir kısım tıbbi müstahzarlar ve ilaçların ithalatı ve ticareti ile iştigal etmektedir. Dosyadaki bilgilere göre, Abbott’ın 2008 yılı Türkiye ilaç satışları içindeki payı TL cinsinden %(….) olarak tahmin edilmektedir. Şirketin 2008 yılı cirosu ise (……….) TL’dir. Abbott’ın ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir:

H.1.2. Medifar Ecza Deposu İlaç ve Sanayi ve Tic. A.Ş. (Medifar)

Medifar, 1991 yılından itibaren devlet, üniversite, askeri ve özel hastaneler ile sağlıkla ilgili tüm kamu ve özel sektör birimlerinin ilaç ve serum ihtiyaçlarını ihale yolu ile karşılamak üzere çalışmaktadır. Toptan ilaç ve serum satışında sektörün en yüksek ciro yapan depolarından biri olan Şirketin 2008 yılı cirosu (……….) TL’dir.

80

H.1.3. Polimed İlaç ve Tıbbi Gereçler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Polimed)

Polimed, Abbott ürünlerinin, Doğu Anadolu Bölgesindeki kamu ihalelerinde satışının gerçekleşmesi ve diğer ilaç firmalarının da Türkiye pazarında satışı amacıyla 2001 yılında merkezi İstanbul’da, şubesi Erzurum’da olmak üzere kurulmuştur. Şirket kamu (SSK, devlet, üniversite ve askeri hastaneler) ihaleleri, ara alımları ve özel hastanelere her türlü ilaç satışı konusunda faaliyet göstermektedir. İlk olarak Abbott firması ile çalışmaya başlamış olan Şirket, bugün diğer firmaların ürünleriyle de ihalelere katılmaktadır. Polimed’in 2008 yılı cirosu (……….) TL’dir.

90

H.1.4. Tıp Fen Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Tıp Fen)

Kayseri’de kurulu ve ana faaliyet alanı eczanelere, ecza depolarına, kamu hastanelerine, özel hastanelere, sağlık ocaklarına ve yurtdışındaki alıcılara ve ilaç

ihraç etme yetkisi olanlara her türlü ilaç, ilaçtan mamul maddeler ve ham maddelerin alım satımını yapmak olan Tıp Fen’in 2008 yılı cirosu (……….) TL’dir.

H.1.5. Sistem Sağlık Araç ve Gereçleri Ecza Deposu Tic. Paz. Ltd. Şti. (Sistem) Devlet, üniversite, askeri ve özel hastaneler ile sağlıkla ilgili tüm kamu ve özel sektör birimlerinin düzenlediği ilaç ihalelerine yönelik olarak faaliyet gösteren Sistem’in 2008 yılı cirosu (……….) TL’dir.

H.1.6. Mertsel Ecza Deposu San. ve Tic. Ltd. Şti. (Mertsel)

Merkezi İzmir’de olan ve ilaç dağıtımı alanında faaliyet gösteren Mertsel’in 2008 yılı cirosu (……….) TL’dir.

H.2. İhaleler İle İlgili Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi

110

Dosya konusu başvuru, sağlayıcı seviyesinde faaliyet gösteren Abbott ile toptan dağıtım seviyesinde faaliyet gösteren Medifar, Polimed, Tıp Fen, Sistem ve Mertsel arasında 6.5.2009 tarihinde ayrı ayrı imzalanan İhaleler ile İlgili Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesinin (Sözleşme) muafiyet bildirimi kapsamında değerlendirilmesine ilişkindir. Söz konusu Sözleşme, 42. maddesinde de belirtildiği üzere, Rekabet Kurulu’ndan bireysel muafiyet alınmasından sonra yürürlüğe girecek ve uygulanacaktır. Sözleşme, taraf ecza depoları için temel olarak aynı olmakla beraber, konu ettiği ürün grupları ve depoların yetkilendirildiği bölgeler bakımından birbirinden farklılaşmaktadır.

Sözleşme, özet olarak kamu kurumları ve özel kuruluşlar tarafından ilaç ve tıbbi müstahzarların satın alınması için bölge içinde açılacak ihalelere Sözleşme konusu ürünler için münhasıran taraf ecza deposunun katılmasını ve ihalelerin kazanılması durumunda ürünlerin dağıtımının söz konusu depo tarafından gerçekleştirilmesini, bu bağlamda Abbott ile taraf depo arasındaki ilişkilerin ne şekilde yürütüleceğini düzenlemektedir. Bahse konu münhasırlığın kapsadığı müşteri grupları;

- Tüm taraf depolar için kamu kurumları (devlet/üniversite hastaneleri, Sağlık

Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri, askeri hastaneler, sağlık ocakları ve

bunlarla sınırlı olmamak üzere kamuya bağlı tüm sağlık kuruluşları),

- Medifar için ise ayrıca özel kuruluşlar (özel hastaneler ve sağlık kuruluşları) olarak belirlenmiştir.

Sözleşme ile Türkiye pazarı illere göre beş bölgeye ayrılmış ve her bölgeye kamu ihalelerinin takibi için münhasıran bir depo atanmıştır. Medifar ise atandığı bölgedeki kamu ihalelerinin yanında tüm Türkiye’de özel kuruluşların ilaç alımı ihalelerinin de takibinden sorumludur. Kamu ihaleleri bakımından Türkiye genelindeki 81 il bu uygulamada kapsama alınmış olduğundan tüm Depolara, özel kuruluşlar tarafından yapılacak alımlar bakımından ise tüm Türkiye’de Medifar’a, münhasırlık verilmeyen bir bölge bulunmamaktadır.

Depo, Sözleşme süresi boyunca kural olarak ilgili ürünlerin alımı için açılacak ihalelere rakip firmaların adına katılamayacaktır. Depo, Abbott ürünlerinin teklif edilmesinin söz konusu olmadığı ihalelere ise, katılmakta ve başka firmaların ürünlerini teklif etmekte serbesttir.

Sözleşmede, belirtilen ihaleler dışında doğrudan sipariş ve pazarlık usulü ihalelere ilişkin olarak da düzenlemeye yer verilmiştir. Şöyle ki, doğrudan kendisine gelen kurum siparişlerini Abbott karşılayabilecektir.

H.2.1. Abbott–Tıp Fen Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi

150

Abbott, Sözleşme ile Tıp Fen’i Adana, Mersin, Kayseri, Sivas, Niğde, Nevşehir, Aksaray, Konya, Gaziantep, Hatay, K.Maraş, Kilis, Osmaniye, Diyarbakır, Elazığ, Malatya, Adıyaman, Ş.Urfa, Mardin ve Karaman illerinde kamu kurumları tarafından açılan ihalelere katılma ve ilgili birimlere sözleşmeye konu ürünleri teklif edip satma ve sağlama konularında tek yetkili olarak tayin etmiştir.

Abbott ile Tıp Fen arasında 6.5.2009 tarihinde imzalanan Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi’nin konusu ve kapsamına ilişkin maddeler şu şekildedir:

5. Abbott; Abbott Ürünleri için Bölge’de açılan tüm kamu ihalelerine katılmak, ihale sonucunda hizmet birimleri ile sözleşme imzalamak, ihale konusu ürünleri teslim etmek ve fatura tanzim etmek konularında Depo’yu münhasıran tayin etmeyi; Depo ise ihalelere kendi adına katılarak, ihalenin gereklerini işbu Sözleşmede belirlenen şartlara uygun olarak yerine getirmeyi taahhüt eder.

7 (a). “Abbott Ürünleri” Abbott tarafından, T.C Sağlık Bakanlığı tarafından verilen ruhsat ve izinlere istinaden Türkiye’de üretilen, ürettirilen veyahut da yurtdışından ithal edilen ve Ek 3’de belirtilen ilaçlar ve tıbbi müstahzarları ifade eder. Tereddüte yer vermemek amacıyla, Abbott’un Ek 3’de belirtilen ürünleri dışındaki ürünler hakkında işbu Sözleşme geçerli olmayacaktır. Ancak Abbott Ek 3’de belirtilen ürün listesinde yer alan ürünleri tek taraflı olarak değiştirmek hakkını haizdir.

8. Abbott, işbu Sözleşme ile Depo’nun bu Sözleşme’de belirtilen yükümlülükleri tam ve eksiksiz olarak ve zamanında yerine getirmesi kayıt ve şartı ile, Depo’yu, Bölge içindeki tüm Kamu Kurumları tarafından açılan ihalelere katılma ve ilgili birimlere Abbott Ürünlerinin teklif edilip satılması ve sağlanması konusunda Tek Satıcı olarak tayin eder. Tüm Kamu Kurumları tarafından ihale açılması halleri dışında özel kurum ihaleleri ve grup ihaleleri işbu Sözleşme kapsamı dışında, fakat Bölge içinde Depo’ya yapılan doğrudan siparişler ile Depo’ya yapılan pazarlık usulü ihaleler bu Sözleşme kapsamı içindedir. Doğrudan Abbott’a gelen kurum siparişlerinde Abbott siparişleri direkt kendisi verebilir.

Ayrıca 29. maddesinde Sözleşmenin 1.5.2009 ve 1.5.2010 tarihleri arasındaki 1 yıllık dönem için geçerli olduğu, 30. maddesinde ise sona ereceği tarihten 1 ay önce Abbott’ın depoyu yazılı olarak haberdar etmedikçe Sözleşmenin aynı koşullarla 1 yıl uzamış sayılacağı, bununla birlikte sözleşmenin her halükarda imzalandığı tarihten itibaren 5 yıldan daha uzun süre yürürlükte kalamayacağı düzenlenmiştir.

H.2.2. Abbott–Polimed Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi

Abbott, Sözleşme ile Polimed’i Erzurum, Erzincan, Kars, Ardahan, Ağrı, Iğdır, Muş, Batman, Şırnak, Van, Hakkari, Bitlis, Bingöl, Siirt ve Tunceli illerinde kamu ihalelerinde tek satıcı olarak tayin etmiştir. Sözleşmenin konusuna, kapsamındaki ürünlere ve geçerlilik süresine ilişkin maddeler ise, Abbott ile Tıp Fen arasında imzalanan Sözleşmedeki maddeler ile aynıdır.

H.2.3. Abbott–Sistem Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi

Abbott, Sözleşme ile Sistem’i Ankara, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat, Çorum, Amasya, Tokat ve Çankırı illerinde kamu ihalelerinde tek satıcı olarak tayin etmiştir. Bu Sözleşmenin de konusuna, kapsamındaki ürünlere ve geçerlilik süresine ilişkin maddeler yukarıda belirtilen sözleşmelerdeki maddeler ile aynıdır.

H.2.4. Abbott–Mertsel Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi

Abbott, Sözleşme ile Mertsel’i İzmir, Manisa, Muğla, Aydın, Denizli, Isparta, Antalya, Burdur ve Uşak illerinde kamu ihalelerinde tek satıcı olarak tayin etmiştir. Sözleşmenin ilgili maddeleri Abbott ile Tıp Fen arasında imzalanan Sözleşmedeki maddeler ile aynıdır.

H.2.5. Abbott–Medifar Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi

Diğer ecza depolarından farklı olarak Medifar, kamu kurumları tarafından açılan ihalelere katılma ve ilgili birimlere sözleşmeye konu ürünlerin teklif edilip satılması ve sağlanmasının yanı sıra, tüm Türkiye’de özel kuruluşlar tarafından açılan ihalelere katılma ve ilgili birimlere sözleşmeye konu ürünlerin teklif edip satma konusunda da tek satıcı olarak tayin edilmiştir.

Abbott ile Medifar arasında 6.5.2009 tarihinde imzalanan Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi’nin konusuna ilişkin diğer farklı maddeleri şu şekildedir:

220

5. Abbott; Abbott Ürünleri için Bölge’de açılan tüm ihalelere katılmak, ihale sonucunda hizmet birimleri ile sözleşme imzalamak, ihale konusu ürünleri teslim etmek ve fatura tanzim etmek konularında Depo’yu münhasıran tayin etmeyi; Depo ise ihalelere kendi adına katılarak, ihalenin gereklerini işbu Sözleşme’de belirlenen şartlara uygun olarak yerine getirmeyi taahhüt eder.

6. Depo, Türkiye içindeki bütün Özel Kuruluş ihalelerine veya alımlarına münhasıran girmeye yetkilidir.

8. Abbott, işbu Sözleşme ile Depo’nun bu Sözleşme’de belirtilen yükümlülükleri tam ve eksiksiz olarak ve zamanında yerine getirmesi kayıt ve şartı ile Depo’yu, Ek. 1’de belirtilen çoğrafi bölge içinde yer alan illerde tüm Kamu Kurumları tarafından ve Türkiye genelinde tüm Özel Kuruluşlar tarafından açılan ihalelere katılma ve ilgili birimlere Abbott Ürünlerinin teklif edilip satılması ve sağlanması konusunda Tek Satıcı olarak tayin eder. Tüm Kamu Kurumları ve Özel Kuruluşlar tarafından ihale açılması halleri ile doğrudan siparişler ve pazarlık usulü ihaleler bu Sözleşme kapsamı içindedir. Doğrudan Abbott’a gelen kurum siparişlerinde Abbott siparişleri direkt kendisi verebilir. Sözleşmenin kapsamındaki ürünlere ve geçerlilik süresine ilişkin maddeler ise diğer sözleşmedekiler ile aynıdır.

H.3. İlgili Pazar

Sözleşmenin 7(a) maddesinde, ilgili ürünlerin, Sağlık Bakanlığı’nın verdiği ruhsat ve izinlere istinaden Abbott tarafından Türkiye’de üretilen, ürettirilen ya da yurtdışından ithal edilen ve bildirim formu ekinde belirtilen ilaçlar ve tıbbi müstahzarları içerdiği ifade

edilmiştir. Dosyada yer alan bilgilerde, bu ürünlerin ilaç ürünleri ( SCD ve PCD grubu ürünler) ve tıbbi beslenme ürünleri (ANI grubu ürünler) olmak üzere iki başlık altında incelenebileceği belirtilerek SCD ve PCD grubuna ait Abbott ürünleri ve aynı ATC-3 sınıfında bulunan rakip ürünler ile bunların etkin maddelerine ve ANI grubu ürünlerine ilişkin tablolara yer verilmiştir. Ancak genel değerlendirme açısından bu bilgilerin ayrıntısının sunulmasına gerek görülmemiştir.

H.3.1. İlgili Ürün Pazarı

2002/2 sayılı Tebliğ’de “dikey anlaşmalar” “üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmet alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar” olarak tanımlanmıştır. Başvuru incelendiğinde, Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmelerinin ilaç üretimi ve dağıtımı pazarının farklı seviyelerinde faaliyet gösteren üretici (Abbott) ile ecza depoları (Medifar, Polimed, Tıp Fen, Sistem, Mertsel) arasında yapılan dikey nitelikte anlaşmalar olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde, Tebliğ’le sağlanan muafiyetin ilgili pazardaki payın %40’ı aşmaması durumunda uygulanacağı ifade edilmektedir. Bu nedenle, dosya bakımından esas değerlendirmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında düzenlenen grup muafiyetine göre mi, yoksa 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde düzenlenen bireysel muafiyet kapsamında mı yapılacağının belirlenmesi için ilgili pazarların tanımlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Beşeri ilaç sektörüne ilişkin dosyalarda ürün pazarlarının belirlenmesinde kullanılan sınıflandırmalar temel olarak, arz ve talebe konu ürün olan ilaçların tedavi edici özellikleri, içerdiği etkin maddeler ve pazarda sunumuna ilişkin formları, miktarları, orijinal olup olmaması ve reçeteli ya da reçetesiz satılabilmesine göre oluşturulabilmektedir. Beşeri ilaç sektörüne yönelik incelemelerde (özellikle birleşme ve devralmaların değerlendirilmesinde) pazar tanımlanırken, ATC-3 sınıfı başlangıç noktası olarak kullanılırken, duruma göre daha dar pazar tanımları da yapılmaktadır. Bildirim konusu sözleşmede, sağlayıcı seviyesinde faaliyet gösteren Abbott ile dağıtıcı seviyesindeki depoların kamu ve özel sağlık hizmet birimlerinin açtığı ihalelere yönelik olarak çalışma koşulları düzenlenmektedir. İhaleler, genellikle çok sayıda ürünün temin edilmesi için ve her bir kalemde etkin maddenin yanında form ve doz da belirtilerek açılmaktadır. Buna bağlı olarak bir ihale kaleminde, farklı etkin maddeli ürünler için ve hatta aynı etkin maddeli olmakla birlikte farklı form ve dozda olan ürünler için teklif

1

verilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla farklı etkin maddeli ürünlerin rakip konumda olmadığı ilaç alımı ihaleleri bakımından ilgili ürün pazarı tanımının, etkin madde esasına göre yapılması isabetli olacaktır.

Abbott’ın üretimini/ithalatını yaptığı ilaç ürünleri grubunun bir alt başlığı olan SCD grubunda yer alan 8 üründen 5’inin (Calcijex, Zemplar, Survanta, Synagis, Chirocaine) ve PCD grubunda bulunan 4 üründen 3’ünün (Rytmonorm, Novuxol, Akineton) etkin madde esasına göre jeneriği bulunmamaktadır. Bu bağlamda jeneriği olmayan bu ürünler bakımından %40’lık pazar payı eşiğinin geçildiği kolaylıkla söylenebilecektir. Ayrıca bildirim formunda belirtildiği üzere, sözleşme kapsamındaki ürünler açısından,

[1] Raportörlerce Abbott yetkilileri ile yapılan görüşmede, söz konusu yetkililer, bunun tek istisnasının Calcijex ve One Alpha ürünleri olduğu, bu ilaçların farklı etkin maddeli olmalarına rağmen ihalelere beraber çıkabildiği ifade edilmiştir.

IMS’in hesapladığı pazar paylarına bakıldığında da, yine bazı ATC-3 sınıflarında %40’lık eşiğin aşıldığı görülmektedir.

Öte yandan, ilgili ürün pazarının, ihaleye çıkış şekline göre belirlenmiş farklı alt pazarlar şeklinde belirlendiği tıbbi beslenme ürünleri pazarında Abbott’un her bir ürününün pazar payı TL bazında en fazla %(….)’dir.

300

Buna göre, her ne kadar tıbbi beslenme ürünleri pazarında 2002/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinin ikinci fıkrasındaki %40’lık eşiğin aşılması söz konusu değilse de, bildirimin bir bütün olarak değerlendirilmesi bağlamında, SCD ve PCD Grubu bazı ürünlerde 2002’2 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiğin aşılması nedeniyle sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, işbu dosyada, SCD ve PCD Grubu ürünlerde etkin madde esasına, tıbbi beslenme ürünlerinde ise ihaleye çıkış şekline göre belirlenmiş ilgili ürün pazarlarının tanımına ayrıca değinilmesine gerek görülmemiştir.

H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Beşeri ilaç sektörünün sağlayıcı seviyesine yönelik diğer incelemelerde olduğu gibi başvuru konusu sözleşmeler bakımından da bölgesel pazarlar belirlenmesini gerektirecek bir unsur bulunmadığı için ilgili coğrafi pazar, “Türkiye” olarak belirlenmiştir.

H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

H.4.1. Menfi Tespit ve Grup Muafiyeti Değerlendirmeleri

320

Başvuru konusu Sözleşme, taraf ecza depolarının, Abbott tarafından üretilen/ithal edilen ilaç ve tıbbi beslenme ürünleri için kendi bölgelerinde açılacak ihalelere münhasıran katılmasına ve ihalelerin kazanılması durumundan ürünlerin dağıtımının depolar tarafından gerçekleştirilmesine ilişkindir.

Abbott ile taraf ecza depolarının kamu ihalelerine katılımı düzenleyen Sözleşmelerin 12 (a) maddesinde, deponun Abbott tarafından atanmış başka bir tek satıcının bulunduğu bölgedeki ihalelere Abbott ürünlerini teklif ederek katılamayacağı belirtilmiştir. Bu hüküm depolar bakımından bölge kısıtlaması niteliğindedir.

330

Sözleşmelerin 12 (b) maddesinde ise, deponun Abbott ürünlerinin teklif edilebileceği ihalelere yalnızca bu ürünlerle düzenlenmiştir. Bunun dışında, depo, Abbott ürünlerinin teklif edilmesinin söz konusu olmadığı ihale kalemlerine, Abbott’un rakibi olsalar dahi diğer firmaların ürünleriyle katılmakta serbesttir.

Öte yandan, yukarıda da açıklandığı üzere Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmeleri, Medifar haricinde taraf ecza depolarına müşteri kısıtlaması getirmektedir. Buna göre Tıp Fen, Polimed, Sistem ve Mertsel kendi bölgelerinde özel kuruluşlar tarafından düzenlenen ihalelere Abbott adına katılamayacaktır.

340

Sözleşmenin 10(c) maddesinde belirtildiği üzere, Abbott ürünlerinin taraf depoya satış fiyatları sözleşmenin ekindeki ürün listesi ile beraber verilmektedir. Yine aynı maddede Abbott’un depoya ihalelerde teklif edilebilecek fiyatlar ile ilgili olarak tavsiyede bulunabileceği, bununla birlikte fiyatların depo tarafından serbestçe belirlenmesinin

esas olduğu düzenlenmiştir. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4(a) maddesine göre, “taraflardan herhangi birinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla” sağlayıcının satış fiyatını tavsiye etmesi mümkündür. Bu bağlamda, Sözleşmenin söz konusu maddesi, anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkarmamaktadır.

350

29. ve 30. maddelerine göre, Sözleşmenin süresi 1 yıl olup bunun sonundan 1 ay öncesine kadar Abbott taraflardan feshi ihbarda bulunulmaması halinde Sözleşme aynı şartlarla 1 yıl daha uzayacak ancak hiçbir halde imzalandığı tarihten itibaren 5 yıldan daha uzun süre yürürlükte kalamayacaktır. Bu çerçevede, Sözleşmenin 12(a) maddesiyle depoya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi bakımından makul bir sınırlama olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan hükümler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu ve Sözleşmeye menfi tespit belgesi verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, Abbott’un gerek ATC-3 seviyesindeki pazar payları gerekse de jeneriği olmayan ürünleri için ihale satışlarındaki payları dikkate alındığında, Sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı görülmektedir. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan ve bireysel muafiyet verilmesi için aranan koşulların işbu dosya konusu Sözleşme bakımından geçerli olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

H.4.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi

Başvuru konusu sözleşmeler (Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmesi) bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan bireysel muafiyet koşullarının karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirmeye aşağıda ilgili başlıklar altında yer verilmektedir.

a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması

4054 sayılı Kanun’un 5(a) maddesine göre bireysel muafiyetten yararlanmanın şartlarından biri, anlaşmanın malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanmasıdır. Burada ifade edilen ekonomik fayda veya menfaatten, sadece teşebbüslerin kendi açılarından sağlayacakları menfaat veya kazanç değil, bunun yanı sıra anlaşmanın ekonomiye yapacağı somut katkı anlaşılmalıdır. Üretim veya dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, mal arzının artırılması ve devamlılığının sağlanması, piyasalara yeni girişlerin kolaylaştırılması, kalitenin artırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması gibi haller ekonomik yararın sağlandığı somut haller olarak sayılabilir.

Devlet ve üniversite hastaneleri ilaç alımlarını 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapmaktadır. Sağlayıcı firmalar çoğunlukla ihalelere doğrudan katılmamakta, ihale depolarıyla çalışmayı tercih etmektedir. Türkiye çapında her yıl ilgili hastaneler tarafından değişik illerde bine yakın ihale düzenlenmektedir. Söz konusu ihaleler, çoğunlukla hastanelerin bulunduğu yerlerde bölgesel olarak gerçekleştirilmektedir. Dosya mevcudu bilgilere göre, ilaç piyasasında faaliyet gösteren üretici/sağlayıcı firmaların Türkiye geneline yayılmış olan ve birçoğu yerel hastaneler düzeyinde gerçekleşip tamamlanan bu ihalelerin tümünü etkin bir şekilde takip etmesi

mümkün değildir. İhaleleri takip ve ihalelere katılım çok ciddi bir idari çalışmayı da içeren bir uzmanlık işidir ve uzman personel istihdam etmeyi gerektirmektedir. Bu nedenle birçok ilaç sağlayıcısı, ihaleleri takip edip bu süreçlerle birebir ilgilenmenin getireceği idari, hukuki ve ekonomik külfetleri bertaraf etmek için ihaleleri depolar aracılığı ile takip etme yolunu seçmektedir. İhaleleri depolar aracılığıyla takip etme daha etkin bir dağıtım ve ilaç bulunurluğu sağladığından, hastanelere ilaçlar daha etkin bir şekilde temin edilmiş olmaktadır.

Abbott’ın her bölgede münhasıran atadığı depolar vasıtasıyla ihalelere katılması, Abbott ve depolar bakımından önemli faydalar yaratacaktır. Ancak Kanun’un 5. maddesinin (a) bendinde ifade edilen faydanın, ilk paragrafta da belirtildiği gibi, ekonomiye somut bir katkı sağlaması koşulu aranmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, belirlenen bölgelerde birer deponun Abbott adına ihaleleri takip etmesi ve bütün ihalelere katılması, arzın devamlılığının sağlanmasına katkıda bulunacaktır. Böylece bir yandan daha çok sayıda ihalede Abbott ürünleri teklif edilebilecekken, diğer yandan kazanılan ihalelerde ürünlerin hastanelere istenen koşullarda ve sürelerde sunulması kolaylaşacaktır. Ayrıca ihale piyasasına ilişkin düzenli bilgi akışına sahip olacak olan Abbott’ın buna uygun üretim planlaması yapması da mümkün olabilecektir.

Yukarıda ifade edilen değerlendirmeler dikkate alındığında, Sözleşme ile kurulması planlanan münhasır sistemin, malların üretimi ve dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şartını yerine getirdiği anlaşılmaktadır.

b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınabilmesi için aranan ikinci koşul, yukarıda ifade edilen ekonomik iyileşme veya gelişmelerden tüketicilerin de faydalanabilmesidir. Bir başka deyişle, anlaşmanın sağlayacağı iyileşme veya gelişme tüketicilere yansıtılmadığı sürece anlaşmaya muafiyet tanınması söz konusu olmayacaktır.

Kanun’un 5. maddesinin gerekçesinde, tüketiciye söz konusu yararın ne ölçüde yansıtılması gerektiğiyle ilgili olarak şu açıklama bulunmaktadır: “Bu yararlı etkinin tüketiciye yansımayarak, sadece firma karları olarak kalması halinde muafiyet uygulanamayacaktır. Ortaya çıkan yarardan tüketicinin adil bir pay alması suretiyle Rekabet Hukukunun sosyal yönü de ortaya çıkacaktır.”

Tüketiciye yansıtılabilecek yararlardan akla ilk geleni, fiyatlarda sağlanacak düşüşlerdir. Bunun dışında kalitenin ve ürün çeşitliliğinin artırılması, yeni mal veya hizmetlerin sunulması ve mal ya da hizmet arzında devamlılığının sağlanması gibi başkaca ekonomik faydalar da, tüketicilerin elde edeceği menfaatler kapsamında değerlendirilebilecektir.

Depo, Abbott ürünlerinin teklif edilebileceği ihalelere yalnızca kendisinin katıldığının bilincinde olmasının yanı sıra sağlayıcısına olan sorumluluğunun da etkisiyle ihaleyi kazanmak için çaba gösterirken, ihale öncesinde daha yüksek teminat yatırmayı ve daha uzun vadelerle ilaç satışında bulunmayı göze alabilecektir. Böylece nihai olarak sağlık kuruluşlarının ilaçlara daha uygun koşullarla erişimi söz konusu olabilecektir.

Düzenlenen ihalelerde diğer ilaç firmalarının ürünlerinin yanında Abbott ürünleri için de teklif verilmesi, ihaleyi düzenleyen kurumun arz seçeneklerini artırırken jeneriği bulunan ilaçlar bakımından rekabet ortamının güçlendirilmesine hizmet edecektir. Bu nedenle, Deponun ihalelere katılım bakımından daha fazla çaba göstermesini sağlayacağı düşünülen münhasır çalışma koşullarının, markalar arası rekabeti güçlendireceği değerlendirilmektedir.

Mal arzında devamlılığının sağlanması unsuru, “malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin sağlanması” koşulu kapsamında değerlendirilebileceği gibi, tüketicinin bundan yarar sağlaması sonucunu da doğurmaktadır. Şöyle ki, ihalelerde teklif edilebilecek alternatif ürün sayısının artmasıyla, hastaneler daha düşük fiyatlarla alım yapabilecek ve ihaleyi kazanması durumunda muhatap münhasır depodan ürün temininde sıkıntı yaşamayacaktır. Yine bu sayede, hastane eczanesinde daha fazla çeşitlilikte ürün bulunmasıyla yatan hasta reçetelerinin piyasa eczanesine yönlenmesi olasılığı düşecek ve kamu ilaç geri ödemelerinden kaynaklanan yükü hafifleyecektir. Nitekim aynı etkin maddeli rakibi bulunmayan Abbott ürünlerinin ihalelerde azami sağlayıcı veya depo fiyatları üzerinden satın alınamamasının alternatifi, bu ürünlerin, bu fiyatlardan daha yüksek seviyede olan perakende satış fiyatı üzerinden piyasa eczanelerinden temin edilmesidir. Ayrıca nihai tüketici konumundaki yatan hastalara reçetede yazılı ilaçlar hastane eczanesinden daha kısa sürelerde ulaştırılabilecektir. Üretici firma ile uzun vadeli bir ilişki içinde bulunan depo ise, ilaçların eksiksiz ve şartnamede öngörülen sürelerde temin edilmesini garanti edebilecektir.

470

Özetle, Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmelerinin yaratacağı ekonomik iyileşme ve gelişmelerden Abbott’un alıcısı olan ecza depolarının, sağlık hizmeti sunan ve aynı zamanda ilaç harcamalarının önemli bir kısmını geri ödeyen kamu kesiminin ve hastaların faydalanacağı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla Kanun’un 5. maddesinin (b) bendinde belirtilen koşulun da, işbu dosya bakımından karşılandığı sonucuna varılmıştır.

c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması

Bu koşulun temelinde, piyasada etkili rekabetin bulunmadığı durumlarda, anlaşmanın meydana getireceği ekonomik yararların gerçekleşmeyeceği veya bu yararların rekabetin kısıtlanmasından kaynaklanabilecek zararlardan fazla olmayacağı varsayımı yatmaktadır.

Bildirim konusu Sözleşmenin yürürlüğe girmesiyle, belirlenen her bir bölgede açılan ihalelere Abbott ürünlerinde tek bir ecza deposunun katılmasına imkan tanıyan münhasır sistem uygulamaya geçecektir.

Abbott yetkilileri tarafından mevcut durumda ihalelere Abbott ürünleriyle girmek isteyen tüm depolara fiyat verildiği, fakat bunun ilaç firmaları açısından depoların güvenirliği sorununu da beraberinde getirdiği ifade edilmiştir. Zira bazı depoların bu durumu kötüye kullanıp bir ilaç firmasının fiyat bilgilerini rakiplerine aktardığı belirtilmiştir. Ayrıca kamu ya da özel kurum ihalelerinde bir sağlayıcının birden fazla depoyla çalışmasının, özellikle fiyat konusundaki belirsizlik unsurunu ortadan kaldırarak rekabetçi teklif verilmesini zorlaştırma ve hatta koşut davranışları kolaylaştırma olasılığı bulunmaktadır. Abbott yetkililerinin ifadelerine göre, münhasır depolarla

çalışılarak bu olumsuzlukların ortadan kaldırılması ve bu sayede daha rekabetçi davranılabilmesi hedeflenmektedir.

Serbest eczanelere yapılan satışların tersine ihale satışlarında depoların da genel eğilimi sınırlı sayıda sağlayıcı ile çalışmaktır. Bunun başlıca nedenleri, sağlayıcıların ihalelere yönelik olarak çalışacakları depolardan teminat istemesi ve daha fazla sağlayıcıyla çalışmanın rakip ürünlerin aynı depo üzerinde çakışmasına yol açabilecek olmasıdır. Ayrıca Abbott yetkilileri tarafından da ifade edildiği üzere ilgili pazarda sağlayıcıların yanı sıra, çok sayıda depo bulunmakta ve rakiplerin sayısız alternatif depo ile çalışma imkanı bulunmaktadır. Bu da piyasanın her iki seviyesinde de kapama etkisinin gerçekleşmesini önlemektedir. Diğer bir deyişle, münhasırlık getiren anlaşmalar, sağlayıcıların ihaleye katılacak depo bulamamasına ya da depoların sağlayıcılara erişemeyerek ihale pazarı dışında kalmasına neden olmamaktadır. Dolayısıyla, münhasırlık içeren dikey anlaşmalarla ilgili olarak akla gelebilecek bu rekabetçi endişenin beşeri ilaç piyasası bakımından geçerli olmadığını söylemek mümkündür.

Yukarıda yapılan değerlendirmeler, anlaşmanın ilgili piyasanın önemli bir kısmında rekabeti ortadan kaldırmadığı yönündedir. Öte yandan söz konusu Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmelerinin hükümlerinin “grup ihaleleri” üzerindeki olası etkisi yönüyle de ele alınması gerekmektedir. Söz konusu sözleşmelerin 11. maddesi uyarınca grup ihaleleri ve Kamu İhale Kanunu’nun 22(f) maddesi kapsamındaki Toplu Alım İhaleleri münhasırlık kapsamı dışında tutulmuştur. Grup İhaleleri, hastaneler tarafından düzenlenen, farklı ilaç firmalarına ait birden fazla ürünün tek bir liste üzerinden alımının yapıldığı ihaleleri ifade etmektedir. Bu tür ihalelerde katılımcıların tüm ihale kalemleri için teklif vermesi gerektiğinden, aynı etkin maddeli rakibi olmayan ürünlerin sağlayıcılarının ecza depolarıyla ihalelere yönelik olarak yapacakları anlaşmaların münhasırlık içerip içermemesi grup ihalelerine katılımı belirlemektedir. Şöyle ki, eğer ihale kalemleri arasında tek bir ürünün bulunduğu bir etkin madde varsa ve bu ürünün sağlayıcısı bir ecza deposuyla ihalelere yönelik olarak münhasıran çalışmaktaysa, bu durumda söz konusu ecza deposunun dışında bir deponun ihaleye katılması mümkün olmayacaktır. Ayrıca aynı sağlayıcı teşebbüsün grup ihalesinde kendi ürününün satılabilmesi, diğer ihale kalemlerinin tümünde teklif verilebilmesine bağlıdır. Bu nedenle, sağlayıcı teşebbüsün münhasırlık içeren bir anlaşma yapması, daha fazla sayıda ‘kalem’ ihalede ürünleri için teklif verilmesini sağlarken, grup ihalelerine katılımı riskli hale getirebilmektedir. Bildirim konusu Tek Satıcılık Çerçeve Sözleşmelerinde “grup ihaleleri” münhasırlık kapsamı dışında tutularak bu durumun önüne geçilmesi sağlanmıştır. Bildirim formunda bu istisnanın amacının hem ihale mercilerini mağdur etmemek hem de ecza depolarının ilgili grup ihalelerine katılamamalarını önlemek, sonuç olarak pazarı daha rekabetçi hale getirmek olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmayacağı kanaatine varılmıştır.

540

d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması

Tüketicilere yansıtılan ekonomik gelişme veya iyileştirmenin elde edilmesinde rekabeti daha az sınırlayan bir yöntem mevcut ise, söz konusu anlaşmaya muafiyet tanınması mümkün değildir. Buna göre, sınırlama, anlaşmanın ardında yatan temel amaca uygun

ve bunun gerçekleştirilmesi için gerekli olmalıdır. Bu kurala aykırılık, rekabetin faydanın yaratılması için gerekli olandan fazla sınırlanmasına yol açacaktır.

4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (d) bendi; (a) bendinde sözü edilen gelişme veya iyileşmeden (b) bendine göre tüketicinin yararlanması durumunda, sağlanan bu yararla rekabet sınırlaması arasında bir denge olmasını ve bu yararın sağlanabilmesi için söz konusu sınırlamanın zorunlu olmasını gerektirmektedir. Aynı bölgede birden fazla ecza deposunun ihalelere Abbott ürünleriyle katılabilmesi durumunda, özellikle arzda devamlılığın sağlanması bakımından söz konusu faydalar ortaya çıkamayabilecektir. Nitekim ihalelere katılımın ihalenin kazanılmasından bağımsız maliyetlerinin olması, münhasır deponun ihaleleri takip ve katılım güdüsünü artırmakta ve mal arzında/temininde devamlılığın sağlanması şeklinde taraflar ve tüketiciler lehine ortaya çıkan fayda ile münhasırlık arasında zorunluluk bağı kurmaktadır. Ayrıca, maliyetleri artırmasının yanında, ihalelerin takibi için yeterli sayıda ve tecrübede personeli bulunmayan Abbott’un bazı ihalelere etkin olarak katılamaması durumunda, söz konusu ihalelerde rekabetin azalması sonucu da doğacaktır. Bu nedenlerle, Abbott’un her bir bölgede münhasır bir depoyla çalışması yukarıda sayılan faydaların elde edilmesinin makul bir yolu olarak görünmektedir.

Rekabet Kurulunun 21.4.2005 tarih ve 05-26/298-M sayılı kararı gereğince Roche, Eczacıbaşı İlaç Pazarlama A.Ş. ve Beşer Ecza Deposu Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında yürüttüğü soruşturmanın sonucunda; “Birbirine rakip olan Roche Müstahzarları San. Tic. A.Ş. (Roche) ve Eczacıbaşı İlaç Pazarlama A.Ş. (EİP)’nin SSK, devlet ve üniversite hastanelerinin 2003 yılı kytril ve setron ihalelerine aynı depo olan Beşer Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Beşer) ile bu ihalelerin tamamına yakınına katılmalarının rekabetin engellenmesine yol açtığına ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine” 13.7.2006 tarih ve 06-51/655-183 sayı ile karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı dikkate alındığında, Abbott ürünlerinin münhasır ecza depoları tarafından temsil edilmesine yönelik savunmasının makul olduğu anlaşılmaktadır. Şöyle ki, Abbott ürünlerinin bir bölgedeki ihalelerde birden fazla depo tarafından tedarik edilmesi veya depolara Abbott ürünlerinin teklif edilebileceği ihalelere rakip ürünlerle katılmama yönünde rekabet yasağı getirilmemesi durumunda, söz konusu Kurul kararında işaret edilen “rakip ürünlerde aynı depoyla çalışılması” sorununun ortaya çıkması olasılığı artacaktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, başvuru konusu Sözleşme bakımından 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen koşulların karşılandığı değerlendirilmektedir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,

1. Abbott Laboratuvarları İthalat İhracat ve Tic. Ltd. Şti. ile Medifar Ecza Deposu

İlaç ve Sanayi ve Tic. A.Ş., Polimed İlaç ve Tıbbi Gereçler Sanayi ve Ticaret

Ltd. Şti., Tıp Fen Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti., Sistem Sağlık Araç

ve Gereçleri Ecza Deposu Tic. Paz. Ltd. Şti. ve Mertsel Ecza Deposu San. ve

Tic. Ltd. Şti. arasında ayrı ayrı imzalanan “İhaleler ile İlgili Tek Satıcılık Çerçeve

Sözleşmeleri”ne müşteri ve bölge kısıtlamasına ilişkin düzenlemeler içermesi

nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi

verilemeyeceğine,

2. İlgili ürün pazarlarından bazılarında %40 pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, anılan sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanamadığına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle, bildirim konusu sözleşmelere bireysel muafiyet tanınmasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.