Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş ve S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi'nin Kütahya Şeker Fabrikası…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

10

Başkan: Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)

Üyeler: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN

Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Hüseyin COŞGUN

E. DOSYA KONUSU: Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş ve S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi’nin Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş.’deki sırasıyla, %6,25 ve %12,50 oranındaki hisselerinin ½’sinin Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye hisselerin ½’lik diğer kısmının ise Atlas Alışveriş Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ltd. Şti.’ne devredilmesi işlemlerine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.5.2007 tarih ve 3515 sayı ile giren ve en son 19.06.2007 tarih ve 4229 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.6.2007 tarih ve 2007-3-73/Öİ-07-ŞYA sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 25.6.2007 tarih ve REK.0.07.00.00-120/131 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07-56 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş.’de sırasıyla, %6,25 ve %12,5 hisse oranlarına sahip bulunan Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş ve S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi’nin bu hisselerin ½’şerlik

kısmını sırasıyla, Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Atlas Alışveriş Hizmetleri Gıda Sanayi Ltd. Şti.’ye devretmeleri işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörüldüğü şekilde, devre konu teşebbüs üzerinde kontrol değişikliği yaratma şartını taşımaması nedeniyle aynı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında birleşme devralma sayılan hallerden olmadığı sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. (Kütahya Şeker)

60

Hisseleri kısmen devre konu olan teşebbüsün %56 oranındaki hissesi 8.10.2004 tarihinde Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş’ye devredilmiş, Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş ise devraldığı bu hisselerin %28’lik bölümünü Atlas Alışveriş Hizmetleri ve Gıda San. ve Tic. Ltd’ye; %1,5’lik kısmını Mehmet Torun’a ve %1,5’lik kısmını da Aziz Torun’a devretmiştir. Atlas Alışveriş Hizmetleri ve Gıda San. ve Tic. Ltd ise daha sonra hisselerinin %1,5’lik bölümünü Nahit Kiler’e, %1,5’lik kısmını ise Ümit Kiler’e devretmiştir.

H.1.2.Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Torunlar)

70

İstanbul Ticaret Sicili’nde 198545-146078 sicil no ile kayıtlı bulunan şirket pirinç ve şeker satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. Yönetim kurulu üyeliklerini Mehmet Torun, Aziz Torun ve Yunus Emre Torun’un yürüttüğü şirketin ortaklık yapısına Tablo1’de yer verilmiştir.

Tablo 1:Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ortaklık Yapısı

Ortağın Adı Soyadı Hisse Oranı (%)

Aziz Torun 48

Neslihan Torun 2

Mehmet Torun 49.96

Osman Ali

0.02

(Velayeten Mehmet Torun)

Yunus Emre Torun 0.02

TOPLAM 100

H.1.3.Atlas Alışveriş Hizmetleri ve Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Atlas) İstanbul Ticaret Sicili’nde 455310-402992 sicil numarası ile kayıtlı bulunan şirketin kurucu ortakları Nahit ve Ümit Kiler’dir. Gıda ağırlıklı perakende ticaretiyle uğraşan Atlas’ın ortaklık yapısına Tablo 2’de yer verilmiştir.

Tablo 2: Atlas’ın Ortaklık Yapısı

Ortağın Adı Soyadı Hisse Oranı (%)

Nahit Kiler 11,83

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, devralan teşebbüslerin, Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. dışında şeker üretimi ve satışı konusunda herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

H.1.4. Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş (Adapazarı Şeker)

Sakarya Ticaret Sicili’nde 2720 sicil numarası ile kayıtlı bulanan, yönetim kurulu Ahmet Mülayim, Ahmet Aya, Sebahattin Karasakal, Cevdet Sağlık ve Recep Şevket Kökçü’den oluşan şirketin ortaklık yapısına Tablo 3’te yer verilmiştir.

Tablo 3:Adapazarı Şeker’in Ortaklık Yapısı

Ortağın Adı Soyadı Hisse Oranı (%)

S.S Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi 95,37

H.1.5. S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi (Adapazarı Kooperatifi)

Sakarya Ticaret sicilinde 373 sicil numarası ile kayıtlı bulunan muhtelif ortaklı kooperatifin yönetim kurulu Ahmet Mülayim, Ahmet Aya, Sebahattin Karasakal, Ferda Özten ve Recep Şevki Kökçü’den oluşmaktadır.

100

H.2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi “ifadesine yer verilmiştir.

İncelenen devralma işleminde Kütahya Şeker Fabrikası Anonim Şirketi’nde sırasıyla, %6,25 ve %12,5 hisse oranlarına sahip bulunan Adapazarı Şeker ve Adapazarı Kooperatifi’nin bu hisselerinin ½’şerlik kısmını sırasıyla, Torunlar ve Atlas’a devretmeleri söz konusudur.

Ortaya konması gereken husus, “kontrol” olgusunda devir işlemi sonrasında bir değişikliğin meydana gelip gelmediğidir. Bu konunun aydınlatılabilmesi için öncelikle, hisse devrine konu Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş’nin devir öncesi ve devir sonrası hisse yapısı ile şirket ana sözleşmesi uyarınca karar/kontrol mekanizmasının ne şekilde tasarlandığının incelenmesi gerekmektedir.

Tablo 4: Kütahya Şeker’in Devir Öncesi Ortaklık Yapısı

Ortağın Adı Soyadı/ Sahip Olduğu Hisse Grubu Hisse Oranı (%)

Aziz Torun (A) 1,50

Ortağın Adı Soyadı/

Hisse Oranı (%)

Sahip Olduğu Hisse Grubu

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre 24.11.1954’te kurulan şirketin ana sözleşmesi, şirketin Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 27.6.2003 tarih ve 2003/40 sayılı özelleştirme kapsamına alma kararı üzerine 4046 Sayılı Kanun’un 20/A maddesi gereğince bu kanun hükümlerine uygun hale getirilmesi amacıyla yeniden düzenlenmiştir.

Yönetim kurulu üyeliği görevi halihazırda Mehmet Torun, Nahit Kiler, Mahmut Karabıyık, Basri Haser, Atilla Yılmaz, Hasan Evren tarafından yürütülen şirketin ana sözleşmesinin 6. maddesine göre şirket hisseleri A,B,C ve D grubu olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Bu gruplardan A,B ve D grubu hisseler nama yazılıyken C grubu hisseler ise hamiline yazılıdır.

Şirket yönetim kuruluna ilişkin olarak ana sözleşmenin 11. maddesine göre şirket yönetim kurulu hissedarlar veya dışarıdan genel kurul tarafından seçilecek 6 üyeden oluşacaktır. Maddenin devamında ise bu üyelerden ikisinin A grubu hissedarları temsilen, ikisinin B grubu hissedarları temsilen, ikisinin ise D grubu hissedarları temsilen, bu grupların kendi gruplarını temsil etmek üzere gösterdiği adaylar arasından genel kurul tarafından seçileceği hükme bağlanmıştır.

140

Bu düzenlemeden öncelikle ortaya çıkan durum, C grubu hisselerin yönetim kurulunda temsil edilmemesidir.

Ana sözleşmenin 16. maddesinde yönetim kurulunun toplanması konusu düzenlenmektedir. Bu madde hükmüne göre, başkan dahil 6 kişiden oluşan yönetim kurulu A ve B grubunu temsilen seçilen üyelerin asgari birerinin toplantıda hazır olması şartıyla, en az dört üyenin katılımı ile toplanacak ve kararları toplantıya katılanların oy çokluğu ile alacaktır. Bu kararların geçerli olabilmesi için maddede bir kıstas daha getirilmiştir. Buna göre kararların geçerliliği için A ve B gruplarını temsilen seçilen ve toplantıya katılan üyelerin kabul oyu vermiş olması şarttır. Maddenin devamında ise oylarda eşitlik halinde görüşülen hususun reddedilmiş sayılacağı ifade olunmaktadır.

Bu hükmün matematiksel sonucuna göre yönetim kurulu en az dört kişi ile toplanabilecek ve 3 kişi ile karar alabilecektir. Bu durumda D grubunu temsilen yönetim kurulunda yer alacak üyelerin pozisyonu ne olursa olsun, A ve B grubunu temsilen kurulda yer alan üyelerin iradelerinin şirketin kontrolü noktasında belirleyici olduğu, bu iki grup temsilcilerinin aynı yöndeki iradeleriyle istenilen kararı alabildikleri, bu iki grup temsilcisi arasında fikir ayrılığı bulunması halinde ise herhangi bir karar çıkarılmasının mümkün olmadığı, yani, şirketin mevcut düzenlemelere göre A ve B grubunu temsil eden üyelerin ortak kontrolü altında bulunduğunu ifade etmek isabetli olacaktır.

Bu veriler ışığında yapılabilecek ikinci tespit, D grubu hisselerin C grubu hissedarlarına satılması sonucu C grubunun da yönetimde söz sahibi olmasının mümkün olmadığı, çünkü D grubu temsilcileri her ne yolla seçilirse seçilsin bu durumun yukarıda ifade olunan A ve B grubu hissedarlarının ortak kontrollerini değiştirmeyeceğidir.

Diğer bir husus da halihazırda A ve B grubu hissedarları olan gerçek kişilerin, C grubu hisselere sahip tüzel kişilerin de ortağı olmalarıdır. Devir öncesinde her ikisi de %25’er hisseye sahip olan bu tüzel kişilerin devir sonrasında %34,375’lik bir hisseye sahip olmaları, A grubu ve B grubu hisselere sahip gerçek kişilerin şirket üzerindeki ortak kontrollerini, daha da kuvvetlendirme şeklinde etkileyecektir.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında olmadığına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.

Rekabet Kurulu’nun 04.07.2007 Tarih ve 07-56/639-221 Sayılı Kararına

KARŞI OY GEREKÇESİ

Kurul çoğunluk görüşü; Adapazarı Şeker Fabrikası A.Ş. ve S.S. Adapazarı Pancar Ekicileri Kooperatifi’nin Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş.’deki sırasıyla, %6,25 ve %12,50 oranındaki hisselerinin ½ ‘sinin Torunlar Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye hisselerin ½’lik diğer kısmının ise Atlas Alışveriş Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ltd. Şti.’ne devredilmesi işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörüldüğü üzere, devre konu teşebbüs üzerinde kontrol değişikliği yaratma şartını taşımaması nedeniyle aynı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında birleşme devralma sayılan hallerden olmadığı şeklindedir.

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. ve Rekabet Kurulun’dan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkındaki 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2/b maddesine göre karara konu hisse devri bir devralmadır. 4054 Sayılı Kanun’un Birleşme ve Devralma başlıklı 7. maddesi, “bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının TÜMÜNÜ VEYA BİR KISMINI ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere DEVRALMASINI rekabet hukuku bakımından devralma olarak kabul etmektedir. Görüleceği üzere Kanun ortaklık payının “bir kısmını” veya sözcüğüyle “tümünü” devralmadan ayrı ve müstakilen bir devralma işlemi olarak kabul etmektedir. Keza payların bir kısmını “kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi” vermesi ile irtibatlandırmaksızın YA DA sözcükleri ile hissenin bir kısmının devralınması “devralma” olarak kabul edilmiştir. 1997/1 sayılı tebliğin 2. maddesinin başlığı “Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” dir. 2. maddenin b bendinde aynen “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü VEYA bir kısmını YA DA kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması VEYA kontrol etmesinin” devralma sayılacağı belirtilmiştir.

Bu itibarla karara konu devralma işleminin 4054 Sayılı Rekabetin

Korunması Hakkında Kanun’un 7 nci ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan

1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu gözönünde bulundurularak buna göre

karar verilmesi gerekir. Aksine olan çoğunluk görüşüne ve karara

katılmıyorum.

M.Sıraç ASLAN

Kurul Üyesi