Atılım Unlu Mamüller San. ve Tic. A.Ş.’nin tek kontrolünün Eksun Gıda Tarım San. Tic. A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN

B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Fatma ABAZ

C. BİLDİRİMDE

BULUNANLAR : - Eksun Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.

Temsilcisi: Av. Salim AYDEMİR

Etlik Mah., Etlik Cad. No: 191/15 Keçiören/Ankara

(1) D. DOSYA KONUSU: Atılım Unlu Mamüller San. ve Tic. A.Ş.’nin tek kontrolünün Eksun Gıda Tarım San. Tic. A.Ş. tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 28.04.2021 tarih, 17511 sayı ile giren ve 21.05.2021 tarih ve 17998 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 26.05.2021 tarih ve 2021-2-020/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Bildirimde, Atılım Unlu Mamülleri San. ve Tic. A.Ş.’nin (ATILIM) ortaklık paylarının tamamının Eksun Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş. (EKSUN) tarafından devralınmasına ilişkin işleme izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) Bildirime konu devralma işleminin temelini 20.04.2020 tarihli Hisse Alım-Satım ve Mutabakat Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. İşbu sözleşme uyarınca ATILIM’ın hisselerinin tamamını elinde bulunduran Ali Salman YÜCEL ve Birsen YÜCEL (Satıcılar), ATILIM’ın tüm hisselerini EKSUN’a (Alıcı) devredecektir.

(6) Devralan teşebbüs EKSUN’un hissedarlık yapısı ve devre konu şirket ATILIM’ın işlem öncesi ve sonrasındaki hissedarlık yapısı Tablo 1 ve Tablo 2’de gösterilmiştir.

Tablo 1- EKSUN’un Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

EBUBEKİR TİVNİKLİ (…..)

EKSİM YATIRIM HOLDİNG A.Ş. (…..)

TOPLAM 100,00

Kaynak: Bildirim Formu.

Tablo 2- ATILIM’ın İşlem Öncesindeki ve Sonrasındaki Hissedarlık Yapısı

İşlem Öncesi Hissedarlık Hisse Oranı (%) İşlem Sonrası Hisse Oranı (%)

Yapısı Hissedarlık Yapısı

ALİ SALMAN YÜCEL (…..)

EKSUN (…..)

BİRSEN YÜCEL (…..)

TOPLAM 100 TOPLAM 100

Kaynak: Bildirim Formu.

(7) Yukarıda yer verilen açıklamalara göre bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlem izne tabidir.

(8) EKSUN’un hissedarlık yapısına bakıldığında şirketin kontrolünün Tivnikli Ailesi’nde olduğu görülmektedir. Dosya kapsamında beyan edildiği üzere söz konusu aile, Eksim Yatırım Holding’in kontrolünü de elinde bulundurmakta olup bahse konu grup, ortaklıkları ve iştirakleri vasıtasıyla enerji, gıda, gayrimenkul alanlarında faaliyet göstermekte, grubun gıda alanındaki faaliyeti ise EKSUN bünyesinde gerçekleşmektedir. Dahası, grup bünyesinde yer alan her nev'i gıda maddeleri ve mamulleri ile gıda sanayi ürünlerinin canlı hayvanların ve hayvansal müstahsarların bitkisel ürünler katı, sıvı hayvansal ve bitkisel yağların, un ve unlu mamullerin, hububat ve hububat mamullerin salça konserve makarna ve ürünlerinin, bisküvi ve ürünlerinin gıda maddelerinin imal edilmesi, ihraç ve ithal edilmesi, yurt içinde ve dışında alınıp, satılması alanlarında faaliyet gösteren Sinangil Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (SİNANGİL) gayrifaal durumda olduğu, “Sinangil” markalı ürünlerin EKSUN bünyesinde üretildiği aktarılmaktadır. SİNANGİL’in hissedarlık yapısı aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Tablo 3- SİNANGİL’in Hissedarlık Yapısı

Hissedarlar Hisse Oranı (%)

EBUBEKİR TİVNİKLİ

(…..) FATMA BETÜL TİVNİKLİ (…..) HATİCE ŞEYMA USTA (…..) HALE BULUT

(…..) ELİF TİVNİKLİ (…..) MUSTAFA SIDDIK TİVNİKLİ (…..)

FATMA ZEYNEP TİVNİKLİ (…..) TOPLAM 100,00

Kaynak: Bildirim Formu.

(9) 2010/4 sayılı Tebliğinde etkilenen pazarlar, “bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları” olarak tanımlanmaktadır. Bu doğrultuda tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay veya dikey bir örtüşmenin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

(10) Bahse konu işlem kapsamında sunulan bilgilerden, işlem neticesinde ilgili teşebbüslerin faaliyet alanlarında yatay bir örtüşmenin vücut bulmayacağı, buna mukabil devralan konumunda yer alan EKSUN tarafından üretilen unun, devre konu teşebbüsün faaliyette bulunduğu taze pastane ürünleri bakımından temel girdi niteliğini ihtiva ettiği ve dolayısıyla tarafların faaliyet alanları arasında dikey ilişkinin (alt pazar/üst pazar) bulunduğu değerlendirilmiştir.

(11) Devralan teşebbüs EKSUN’un tahılların öğütülmesi ve un imalatı ile bunların endüstriyel ve perakende seviyede pazarlanması alanında faaliyet göstermesi bakımından üst pazar bağlamında etkilenen pazar, “un imalatı ve pazarlanması”; ATILIM’ın faaliyet alanı bakımından ise 14.11.2019 tarih ve 19-40/646-273 sayılı Kurul Kararı’nda [1] yapılan tespite atıfla, unlu mamullerin üretiminde kullanılan hammaddelerin ve üretim süreçlerinin, birbirine benzer olması sebebiyle teşebbüslerin kapsam ekonomilerinden faydalanarak ürün çeşitlerini artırabildiği, bu sebeple fırın ve pastanelerde simit, poğaça, açma, tatlı ve tuzlu kurabiyeler ile börek çeşitlerinin bir arada satışa sunabildiği görülmekte olup bu sebeplerle bahse konu ürünlerin tamamını kapsayacak şekilde etkilenen pazar “taze pastane ürünleri” olarak tanımlanabileceği değerlendirilmiştir.

(12) Alt ve üst pazar bakımından etkilenen pazarlarda ilgili teşebbüslerin pazar payı verileri [2] aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir.

Tablo 4- EKSUN’un “Un İmalatı ve Pazarlanması” Pazarındaki Pazar Payı (Ciro Bazında) (2017-2019)

Pazar Payı (%)

Etkilenen Pazar Yatay/Dikey 2017 2018 2019 Un İmalatı ve Pazarlanması Dikey (…..) (…..) (…..) Kaynak: Cevabi Yazı.

Tablo 5- ATILIM’ın “Taze Pastane Ürünleri” Pazarındaki Pazar Payı (Ciro Bazında) (2017-2019)

Pazar Payı (%)

Etkilenen Pazar Yatay/Dikey 2017 2018 2019 Taze Pastane Ürünleri Dikey (…..) (…..) (…..) Kaynak: Cevabi Yazı.

1 14.11.2019 tarih ve 19-40/646-273 sayılı Kurul Kararı.

2 Tablolarda yer alan pazar payı verileri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan sektörel gelir tablolarında yer alan; EKSUN için “Öğütülmüş tahıl ürünleri, nişasta ve nişastalı ürünlerin imalatı” na; ATILIM için “Fırın ve unlu mamuller imalatı” na ilişkin yurtiçi satış değerleri baz alınarak hesaplanmıştır.

(13) Yukarıda verilen tablolardan dikey ilişkili pazarlarda [3] 2019 yılı itibarıyla EKSUN’un %(…..); ATILIM’ın ise %(…..) gibi düşük pazar paylarına sahip oldukları görülmektedir.

(14) Un ve pastanecilik sektörünün yapısına ve bu pazarlarda faaliyet gösteren oyuncu sayısına bakıldığında, un sektörünün küçük ölçekli, çok sayıda oyuncudan oluşan dağınık bir yapı arz ettiği; pastanecilik sektörünün un sektöründen de daha atomize bir yapıya sahip olduğu görülmektedir. 14.11.2019 tarih ve 19-40/646-273 sayılı Kurul kararında, T.C Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğü tarafından 2014 yılında yayımlanan verilere atıfta bulunulduğu üzere, Türkiye genelinde pastanecilik (pasta, börek, tatlı vb. imal ve satıcılığı) alanında faaliyet gösteren esnaf sayısının 11.895 olduğuna ve bu sayının pazardaki teşebbüslerin tamamını yansıtmadığına yalnızca %80’ini kapsadığına ilişkin bilgiler, etkilenen pazarların yapısına ilişkin tespitleri destekler niteliktedir. Ayrıca, Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yayımlanan “Un ve Unlu Mamuller Sektör Raporu (Rapor)”nda aktarıldığı üzere, Türkiye’de un üretim kapasitesinin 32,5 milyon ton olduğu tahmin edilmekle birlikte, fiili üretimin 14,5 milyon ton olduğu beyan edilmektedir. Anılan Raporda Türkiye’de un sanayisi sektöründe faaliyet gösteren oyuncu sayısının ABD ve Avrupa ülkelerine kıyasen kayda değer ölçüde fazla olduğu, bundan dolayı çoğu fabrikanın düşük kapasite ile faaliyet göstermek durumunda kaldığı, Türkiye’deki toplam un tüketimi ile kıyaslandığında mevcut üretim kapasitesinin üç kat daha fazla olduğu ifade edilmektedir [4].

(15) Yukarıda aktarılan bilgiler çerçevesinde, ilgili teşebbüslerin dikey ilişkili pazarlarda pazar payının çok düşük seviyede kaldığı ve ilgili pazarlarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüslerin bulunduğu hususları dikkate alındığında, bildirime konu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

3 TCMB tarafından yayımlanan ilgili verilerin 2019 yılı ile sınırlı olması gerekçesinden bahisle, pazar payı verileri 2017-2019 periyodu için sunulabilmiştir. Ancak ilgili tablolardan teşebbüslerin anılan dönemdeki pazar paylarının durağan seyrettiği anlaşılmakta, 2020 yılı için de benzer büyüklükte pazar paylarının söz konusu olabileceği tahmin edilmektedir.

4 Kaynak: Taş, Ayşenur-Salan, Arzu. “Un ve Unlu Mamuller Sektör Raporu”. Çerkezköy Ticaret ve Sanayi Odası, 2017.

https://www.cerkezkoytso.org.tr/uploads/docs/cerkezkoy_tso_un_ve_unlu_mamuller_sektor_raporu.pd f

H. SONUÇ

(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.