Rekabet Kurulunun 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı kararı ile Aydın ilinde hazır beton üretimi ve…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER: Esma AKSU, Emine YAŞAR, Merve KOÇ, Büşra ÖZKUL,

Furkan ŞENEL, Orhan Enes ÖZERDEM

C. UZLAŞMA TARAFI : - Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt

Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Ata Mah. Denizli Bul. No: 22 Efeler/AYDIN

D. BAŞVURUDA

BULUNAN: - T.C. Ticaret Bakanlığı Aydın Ticaret İl Müdürlüğü

Hasan Efendi Mah. 1904 Sok. No:2 Kat:5-6 09100

Efeler/Aydın

(1) E. DOSYA KONUSU : Rekabet Kurulunun 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı kararı ile Aydın ilinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin birlikte fiyat belirlemek, bölge/müşteri paylaşımı yapmak ve yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak açılan soruşturma kapsamında Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan uzlaşma metni neticesinde, yürütülen soruşturmanın Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. bakımından sonlandırılması.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Aydın ilinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin birlikte fiyat belirlemek, bölge/müşteri paylaşımı yapmak ve yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.03.2023 tarih ve 36994 sayı ile intikal eden başvuruda özetle; Aydın ili Nazilli ilçesinde hazır beton fiyatlarının Aydın il merkezindeki hazır beton fiyatlarının yaklaşık iki katı seviyesinde olduğu, Nazilli ilçesinde faaliyet gösteren hazır beton üreticisi teşebbüslerce ilçe sınırları dışındaki hazır beton üreticisi teşebbüslerin ilgili ilçede hazır beton satışı gerçekleştirmesine izin verilmediği iddia edilmiştir.

(4) Bu iddialar hakkında hazırlanan 28.04.2023 tarihli ve 2023-4-020/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 05.05.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23- 20/395-M sayı ile dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

(5) Anılan Kurul kararı ve Başkanlık Makamının 11.05.2023 tarihli ve 64461 sayılı Olurları uyarınca başlatılan önaraştırma çerçevesinde 17.05.2023 tarihinde C-H Hafriyat Nakliyat İnşaat Madencilik Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. (C-H BETON), Canatanlar İnşaat Akaryakıt Tarım Ürünleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. (CANATANLAR), Akça Hazır Beton San. ve Tic. AŞ (AKÇA), Mendeş Yapı Grup Beton İnşaat Madencilik Nakliye San. ve Tic. AŞ (MENDEŞ YAPI) Sultanhisar – Nazilli Tesisi, Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. AŞ (ÇİMBETON) Nazilli Tesisi, Mendeş İnşaat Nak. Harf. Taah. Tic. Ltd. Şti. (MENDEŞ) ve ÇİMBETON’da; 18.05.2023 tarihinde ise Batıbeton Sanayi AŞ (BATIBETON) Aydın Tesisi, BATIBETON, Oyak Çimento Fabrikaları AŞ (OYAK) Aydın Tesisi, Asbeton Yapı Mühendislik Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (ASBETON), Burhan TÜRÜN Bilkent Beton (BİLKENT), Şölen Çimento Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ŞÖLEN) ve MENDEŞ’te yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(6) Yapılan yerinde incelemelerden elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda hazırlanan 15.06.2023 tarih ve 2023-4-020/ÖA sayılı Önaraştırma Raporunun görüşüldüğü 22.06.2023 tarihli Kurul toplantısında anılan iddialar hakkında ek çalışma yapılmak üzere söz konusu önaraştırmanın Kurul gündeminde incelemeye alınmasına ve yapılacak ek çalışma kapsamında incelenen tarafların yanı sıra Aydın ilinde faaliyet gösteren diğer hazır beton üreticilerinde ve satıcılarında yerinde inceleme yapılmak üzere 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına 23-28/540-Mİ sayı ile karar verilmiştir.

(7) Anılan Kurul kararı uyarınca yürütülen ek çalışma çerçevesinde 18.07.2023 tarihinde ASBETON, Boylular Gıda Petrol Madencilik İnşaat Turizm Otomotiv ve Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (BOYLULAR GIDA), Boylular Yapı – Ümran BOYLU (BOYLULAR YAPI), Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TÜREN KİREÇ), Aydın Seramik İnşaat İnşaat Malzemeleri Kömür San. ve Tic. Ltd. Şti. (AYDIN SERAMİK) ve Türen Yapı Malzemeleri İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (TÜREN YAPI); 19.07.2023 tarihinde Kösem Yapı Mimarlık Mühendislik Madencilik Taşımacılık İnşaat Makina Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. (KÖSEM), Efe Kırma Taş Madencilik Sağlık Hizmetleri Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. (EFE BETON), Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. (UFUK) ve DYM Değişim Yapı Market İnşaat Enerji Maden Gıda Tarım Hayvancılık Dayanıklı Tüketim Malları Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (DEĞİŞİM); 20.07.2023 tarihinde ise CANATANLAR’da; 18.09.2023 tarihinde Kabasakal Beton Anonim Şirketi (KABASAKAL), Serttaş İnşaat Taah. Tur. Maden. San. ve Tic. Ltd. Şti. (SERTTAŞ) ve Beton-Taş Hazır Beton San. ve Tic. Ltd. Şti’de (BETONTAŞ), 19.09.2023 tarihinde ise ÇİMBETON’un Kuşadası Şubesi ve BATIBETON’un Söke Şubesi’nde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(8) 15.06.2023 tarih ve 2023-4-020/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu ve ek çalışma sonunda hazırlanan 24.10.2023 tarihli ve 2023-4-020/BN-06 sayılı Bilgi Notu’nun görüşüldüğü 26.10.2023 tarihli Kurul toplantısında birlikte fiyat belirlemek, bölge/müşteri paylaşımı yapmak ve yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak ASBETON, AYDIN SERAMİK, BATIBETON, BETONTAŞ, BOYLULAR GIDA, BİLKENT, CANATANLAR, ÇİMBETON, DEĞİŞİM, KABASAKAL, KÖSEM, MENDEŞ, OYAK, Öztürk Ticaret (ÖZTÜRK), SERTTAŞ, ŞÖLEN, TÜREN KİREÇ, TÜREN YAPI ve UFUK hakkında aynı Kanunun 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 23- 50/955-M sayı ile karar verilmiştir.

(9) Aynı karar ile, önaraştırma döneminde elde edilen ve soruşturma açılmasına dayanak oluşturan bulgularda adı geçen çimento firmalarının Aydın ilinde faaliyet gösteren bazı hazır beton firmaları ile fiyat tespiti/müşteri paylaşımına ilişkin bir anlaşmaya taraf olup olmadığı ve bu firmaların çimento fiyatlarını birlikte belirleyip belirlemediklerine yönelik şüphe oluştuğundan Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayii AŞ (BATIÇİM), Batısöke Söke Çimento Sanayii Türk AŞ (BATISÖKE), Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk AŞ (ÇİMENTAŞ), Kentçim Çimento Sanayi AŞ (KENTÇİM) ve Oyak Denizli Çimento AŞ (OYAK ÇİMENTO) bakımından 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir.

(10) Bahsi geçen Kurul kararı uyarınca 14.11.2023 tarihinde BATIÇİM/BATISÖKE ve ÇİMENTAŞ’ta, 15.11.2023 tarihinde KENTÇİM ve OYAK ÇİMENTO’da, 16.11.2023 tarihinde ise ÖZTÜRK’te yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir.

(11) İncelemeler üzerine hazırlanan 22.02.2024 tarihli ve 2023-4-020/BN-13 sayılı Bilgi Notu 29.02.2024 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, Aydın ilinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerle birlikte fiyat belirlemek ve bölge/müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla BATIÇİM ve ÇİMENTAŞ hakkında aynı Kanunun 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve açılan bu soruşturmanın Kurulun 26.10.2023 tarih ve 23-50/955-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma ile birleştirilmesine 24-11/180-M sayı ile karar verilmiştir.

(12) 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı soruşturma kararını takiben TÜREN KİREÇ hakkında 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası gereğince hazırlanan 10.11.2023 tarih ve 76818 sayılı Soruşturma Bildirimi 17.11.2023 tarihinde TÜREN KİREÇ tarafından tebellüğ edilmiştir.

(13) Soruşturma süreci devam ederken, Kurum kayıtlarına 01.12.2023 tarih ve 45553 sayı ile intikal eden yazıyla TÜREN KİREÇ tarafından Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında pişmanlık başvurusunda; 29.12.2023 tarih ve 46773 sayılı yazıyla ise, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvuruda bulunulmuştur.

(14) TÜREN KİREÇ tarafından yapılan pişmanlık ve uzlaşma başvurusu kapsamında hazırlanan 2023-4-020/BN-12 sayılı Bilgi Notu Kurulun 11.01.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-03/53-M sayı ile pişmanlık başvurusunun reddine; uzlaşma görüşmelerinin ise başlatılmasına karar verilmiştir. Bu karara istinaden 02.02.2024 tarihinde TÜREN KİREÇ yetkilisiyle Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede; TÜREN KİREÇ’e dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, TÜREN KİREÇ hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(15) TÜREN KİREÇ ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesinin akabinde hazırlanan 26.03.2024 tarihli ve 2023-4-020/BN-25 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 28.03.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-15/331-MUA sayı ile TÜREN KİREÇ hakkında uzlaşma ara kararı verilmiştir. İlgili karar TÜREN KİREÇ tarafından 01.04.2024 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, karara istinaden TÜREN KİREÇ tarafından hazırlanan

uzlaşma metni, 17.04.2024 tarih ve 50996 sayı ile, süresi içinde, Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu gelişmeler üzerine hazırlanan 22.04.2024 tarihli ve 2023-4-020/BN- 31 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; Kurulun 28.03.2024 tarihli ve 24- 15/331-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile TÜREN KİREÇ tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın TÜREN KİREÇ bakımından uzlaşma ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.

I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK

I.1. Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TÜREN KİREÇ)

(17) TÜREN KİREÇ, 2003 yılından itibaren inşaat sektöründe hazır beton, çimento, alçı, harç, kireç, tuğla vb. tüm inşaat malzemelerinin toptan veya perakende ticareti alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüse ait hazır beton tesisi bulunmayıp satışı yapılan hazır beton ürünleri hazır beton üretim tesisi olan firmalardan temin edilerek gerçekleştirilmektedir. TÜREN KİREÇ’in hisselerinin tamamı Hayat Ümit TÜREN’e aittir. I.2. İlgili Pazar

I.2.1. İlgili Ürün Pazarı

(18) Belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve birtakım katkı malzemelerinin mikserle karıştırılması sonucu elde edilen hazır beton, inşaatların temel yapı malzemelerinin başında gelmektedir. Kullanım amaçları ve dayanımları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve C30 gibi alt kategorilere ayrılmakla birlikte; inşaat sektöründe en çok kullanılan türleri C20, C25 ve C30 türleridir. Bunun yanı sıra, alt ürün grupları arasında yüksek oranda arz ikamesi de bulunmaktadır.

(19) Dosya konusu iddialar tüm hazır beton türlerini ilgilendirdiğinden, Kurulun yerleşik içtihadı [1] çerçevesinde hazır betonun alt grupları bakımından bir ayrıma gidilmemiş, ilgili ürün pazarı “hazır beton üretimi ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(20) Hazır betonun, kullanılan çimento cinsine ve kimyasal katkının türüne bağlı olarak belli bir sürede taşınması müşteri tarafından teslim alınması ve kalıba aktarılması gerekmektedir. Diğer bir deyişle hazır beton üretiminin ardından belirli bir sürenin geçmesinden itibaren kullanılamayan [2], stoklanamayan, yüksek taşıma maliyetlerine ve taşınması için yüksek teknik gereksinimlere sahip olan bir üründür.

(21) Söz edilen bu özellikleri ve yüksek taşıma maliyetleri nedeniyle, hazır beton, üretildiği santralden yaklaşık olarak 50-55 km uzaklığa kadar taşınabilmektedir. Bu noktada, belirleyici olan unsur, hazır betonun üretiminden döküleceği inşaat alanına kadar taşınmasında geçen süredir. Bu sürede, hazır betonun tesisten transmiksere yüklenmesi, inşaat alanına ulaştırılması, gerekli ekipman yardımıyla kalıba yerleştirilmesi gibi aşamalar gerçekleştirilmektedir.

(22) Hazır betonun üretiminden sonraki bu aşamaların, ürünün özelliğini kaybedeceği zaman zarfından önce gerçekleşmesi gerekmektedir. Hazır beton, 1-2 saat içerisinde 1 09.07.2015 tarihli ve 15-29/433-116 sayılı, 29.03.2018 tarihli ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarihli ve 18-22/383-188 sayılı, 19.12.2019 tarihli ve 19-45/758-327 sayılı, 19.03.2020 tarihli ve 20-15/215-107 sayılı Kurul kararları.

2 Kurulun 19.12.2019 tarihli ve 19-45/758-327 sayılı, 08.12.2022 tarihli ve 22-54/828-338 sayılı kararları.

tüketilmesi gereken bir ürün [3] olup bu süreden sonra hazır betonun kıvamı bozulabilmekte ve işlenebilirlik özelliği kaybolabilmektedir. Bu kapsamda, yukarıda arz edilen 50-55 km’lik mesafe kıstası her durumda geçerli olmayıp yol ve iklim koşullarına göre değişebilmekte [4] ise de ilgili coğrafi pazar Kurulun çeşitli kararlarında tesisten itibaren 50-55 km yarıçapında bir daire belirlenerek tespit edilmiş ve genel olarak il, merkez ilçeler ya da belirli ilçeler ile sınırlı olarak tanımlanmıştır. [5] Bu kapsamda, ilgili coğrafi pazar belirlenirken dikkat edilmesi gereken en önemli kriterin; ürünün niteliği olduğu, dolayısıyla ürünün niteliklerinin imkân verdiği taşıma/lojistik koşullarının dikkate alınması gerektiği hususu önem arz etmektedir.

(23) Dosya konusu şikâyet Nazilli ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüslere ilişkin olduğundan coğrafi pazar analizi kapsamında Nazilli ilçesi merkez alınmıştır. Bu kapsamda, öncelikle Nazilli ilçesinden 50-55 km yarıçapında bir daire oluşturulmuş ve oluşturulan bu daireye göre Nazilli ilçesinde birbirine rakip olabilecek teşebbüsler inceleme kapsamına alınmıştır. Bahsi geçen yarıçapa sahip daire içinde kalan teşebbüslerin konumlarını gösteren görsele aşağıda yer verilmektedir.

Görsel 1: Nazilli İlçesi Merkez Alınarak Oluşturulan 55 km’lik Yarı Çaplı Daire Üzerinde Yer Alan Teşebbüslerin Konumları

Kaynak: Google Maps

(24) Görsel 1’de konumları işaretli olarak verilen teşebbüslerde yapılan yerinde incelemeler sonucunda şikayet başvurusunda yer verilen iddialar dışında Aydın Merkez/Efeler başta olmak üzere çevre ilçelere (Çine, Didim, Germencik, İncirliova, Koçarlı, Kuşadası, Söke gibi) yapılan satışlarda da ihlal şüphesi içeren çok sayıda belge olduğu tespit edilmiştir. Yerinde inceleme yapılan teşebbüslerin genel olarak Aydın Merkez/Efeler, Nazilli, Söke ve Didim bölgesinde tesislerinin yoğunlaşması nedeniyle Aydın Merkez/Efeler, Nazilli, Söke ve Didim bölgesinde faaliyet gösteren teşebbüslerden elde edilen belgelerde adı geçen tüm teşebbüslerin eklendiği haritaya aşağıdaki görselde yer verilmektedir:

3 Kurulun 19.12.2019 tarihli ve 19-45/758-327 sayılı kararı.

4 Kurulun 19.03.2020 tarihli ve 20-15/215-107 sayılı kararı.

5 Kurulun 29.03.2018 tarihli ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarihli ve 18-22/383-188 sayılı kararları.

Görsel 2: Aydın Merkezi, Söke, Nazilli ve Didim İlçesi Merkez Alınarak Oluşturulan 55 km’lik Yarı Çaplı

Daire Üzerinde Yer Alan Teşebbüslerin Gösterimi

Kaynak: Google Maps

(25) Şikayet başvurusunda ve yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde adı

geçen teşebbüslerin ihlal iddiasına konu eylemlerinin ve tesislerinin konumlarının

Aydın Merkez/Efeler, Söke, Nazilli ve Didim ilçesinde yoğunlaşması sebebiyle Görsel

2’de Aydın Merkez/Efeler, Söke, Nazilli ve Didim ilçeleri merkez alınarak 50-55 km’lik

daireler çizilmiş; bu bölgelerde satış yapan teşebbüslerin tesislerinin konumlarına yer

verilmiştir. Söz konusu teşebbüslerin Aydın ilinde yer alan üretim tesislerinin

bulunduğu ilçeleri gösteren tabloya da aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 1: Aydın İlinde Hazır Beton Üretim Tesisi Olan Teşebbüslerin Tesislerinin Bulunduğu İlçeler

Üretim Tesisi Bulunan Teşebbüsün Adı Tesisin Bulunduğu İlçe/İlçeler

ASBETON Efeler

Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar

(26) Aşağıdaki tablolarda ise Aydın Merkez, Nazilli, Söke ve Didim ilçeleri merkez alınarak

çizilen 55 km’lik yarıçap içerisinde bulunan ilçelere sarı, turuncu, yeşil ve mavi renk ile

işaretli satırlarda yer verilmiştir.

Kaynak: Google Maps

Kaynak: Google Maps

(27) Yukarıda bahsedilen 50-55 km uzaklık dikkate alınarak teşebbüslerin tesislerinin

bulunduğu,

 Aydın Merkez/Efeler ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçelerin; Çine,

Germencik, İncirliova, Koçarlı, Köşk, Kuyucak, Nazilli, Söke, Sultanhisar ve

Yenipazar ilçeleri,

 Nazilli ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçelerin; Aydın

Merkez/Efeler, Bozdoğan, Buharkent, Karacasu, Köşk, Kuyucak, Sultanhisar

ve Yenipazar ilçeleri,

 Söke ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçelerin; Aydın Merkez/Efeler,

Didim, Germencik, İncirliova, Koçarlı, Kuşadası ilçeleri,

 Didim ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek tek ilçenin ise Söke ilçesi

olduğu, dolayısıyla merkez alınan ilçelerden hazır beton satışı yapılabilen ilçelerde

faaliyet gösteren teşebbüslerin birbirlerine rakip oldukları değerlendirilmektedir.

(28) Aydın’ın her bir ilçesinin ayrı bir ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmesi de mümkündür.

Öte yandan, şikâyetin içeriği, yerinde incelemelerde elde edilen bulgular, bu bulgularda

adı geçen tesislerin konumu, söz konusu tesislerin birbirlerine uzaklığı ve hazır beton

ürününün taşınma koşulları göz önünde bulundurulduğunda ilçeler arasında rekabetin

söz konusu olabildiği, dolayısıyla coğrafi pazarın belirli bir ilçeden daha büyük olduğu

sonucuna ulaşılmaktadır. Böylelikle Aydın ili bakımından “Aydın Merkez-Nazilli”,

“Aydın Merkez-Söke” ve “Söke-Didim” bölgesi şeklinde toplam üç coğrafi pazar

tanımlanabilecek olmakla birlikte, alternatif pazar tanımları çerçevesinde yapılacak

olan değerlendirme değişmeyeceğinden, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafı da

dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazarların kesin bir şekilde tanımlanmasına gerek

görülmemiştir.

I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler 6

Bulgu-258

(29) 18.07.2023 tarihinde TÜREN KİREÇ’te yapılan yerinde incelemede alınan ve

01.07.2019 tarihinde TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) ve (.....)’in mobil cihazında “(.....)”

olarak kayıtlı ASBETON çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının içeriği

aşağıdaki gibidir:

01.07.2019

“(.....):(.....) [TÜREN KİREÇ] hayırlı işler hayırlı haftalar kardeşim karpuzlu merkezde c25 pompalı 245 mikserli 230 dan aşağıya vermeyin ordaki piyasayı bozmayalım :)

(.....): cuma günü bi beton dökülmüş orda türenden 225 tl ye aldık demişler

(.....): Nerede

(.....): santral altı alıp gittigin beton

(.....): Hayırlı işler

(.....): 260 verdim o betonu

(.....): Ömerler

(.....): Pardon 263

(.....): 12 m3

(.....): 3156₺

(.....): Sen düşük veriyorsun

(.....): Dalama beton alanlı

(.....): Kaç yazcan bana

(.....): Adamın bende alacağı var

(.....): merkez de 245 ömerler –ovapınarı-çarıklar gibi yerlerde yükseltiyorum

(.....): Beton ve malzeme alacağı

(.....): Alanlı İçin

(.....): Çarşamba beton gidecek

(.....): [“Dalama beton alanlı” mesajı alıntılanmıştır.] haberim var ben gönderdim adamı senin yanına (.....): (…..)

(.....): 8m3

(.....): dalama alanlı ben adama 1800 tl dedim c25 pomplaı 8 m3

(.....): 185 tl x +320 nakliye

(.....): Tamam bana kaç tan yazcan

(.....): ?

(.....): 180 tl x +320 nakliye

(.....): Nakliye yi bari uygun yazsana

(.....): 28

(.....): 280

(.....): Olsa

6 Belgelerdeki yazım ve noktalama hataları düzeltilmemiş olup belgenin orijinali muhafaza edilmiştir.

Bulgu içeriklerine yer verilirken ilgili raporda yer alan bulgu numaralandırmasına sadık kalınmıştır.

(.....): 180x8 +300 yapalım

(.....):

(.....): Çarşamba

(.....): Gidecek

(.....): Yazılı herhalde sizde

(.....): ok programam aldık abim

(.....):”

Bulgu-93

(30) 18.07.2023 tarihinde ASBETON’da yapılan yerinde incelemede alınan ve 24.12.2019

tarihinde ASBETON çalışanı (.....) ile TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) arasında geçen

Whatsapp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir:

24.12.2019

“(.....): Karpuzlu hatipkışla

(.....): İhaledeyim (…..) [TÜREN KİREÇ]

(.....): C25 60m3

(.....): Pompalı

(.....): Ben orada 260 tleye döküyorum yakın dönemde de döktüm

(.....): 250 TL yazarız

(.....): Ben 250 demiştim

(.....): 245 yazalım boş ver

(.....): 240 olmaz mı

(.....): 240 karpuzu merkez fiyatımız (.....)cim [TÜREN KİREÇ]

(.....): Hatip kuşların biraz mesafesi var biliyorsun

(.....): Sen yazmadan 5 TL daha indirdim ben

(.....): Tamam abi ben öyle diyorum

(.....): Sana sorarsa 260 demi

(.....): Aklında olsun bana dikmişler dediğim gibi 260’tan yakın dönemde

(.....): Tabi bana sorarsa 260”

Bulgu-259

(31) 18.07.2023 tarihinde TÜREN KİREÇ’te yapılan yerinde incelemede alınan ve

14.03.2020 tarihinde TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) ve (.....)’in mobil cihazında “(.....)”

olarak kayıtlı ASBETON çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının içeriği

aşağıdaki gibidir:

14.03.2020

“(.....):(.....) [TÜREN KİREÇ] günaydın hayırlı işler

(.....): Bu karpuzludaki hayvan Çiftliği işine bilkent senin üzerinde mi döküyor

(.....): Abi günaydın hayırlı işler

(.....): Evet doğrudur Mendeş 200₺ vermiş o iş için bilgin olsun

(.....): Adamın ismi (.....)mü

(.....): [“Evet doğrudur Mendeş 200₺ vermiş o iş için bilgin olsun” mesajı alıntılanmıştır.] Bilkent kaça verdi (.....): Aynı paraya

(.....): Karpuzludada fiyatlar rezil oldu : ( 240-250 liraya c25 pompalı beton döküyorduk oralarda (.....): Mendeş adamın yanına gitmiş adamla bu fiyata konuşmuş hatta bizim arkadaş da yanlarındaymış arkadaş aradı aynı fiyata verelim diye sizin fiyatlar yüksek kaldı mecburen o şekilde yaptık abi

(.....): Anladım c25 pompalı dimi bu fiyat

(.....): Aynen

(.....): (.....) müydü bu adamın ismi direk görüşmedim zaten senin üzerinden verdik fiyatı

(.....): Evet

(.....): Kaç m3 dü bu iş

(.....): 500 Civarı para kazanmaz o fiyatlara dün 17m3 için gitti pompa

(.....): Allah ıslah etsin böylelerini ne diyelim :)

(.....): Sen kazandıysan salla gerisini”

Bulgu-261

(32) 18.07.2023 tarihinde TÜREN KİREÇ’te yapılan yerinde incelemede alınan ve

04.07.2020 ve 05.07.2020 tarihlerinde TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) ile ÖZTÜRK

çalışanı (…..) arasında geçen Whatsapp yazışmalarının içeriği aşağıdaki gibidir: 04.07.2020

“(.....): Kanka hayırlı işler sabah (.....) geldi Ulukonak a 190 beton vermişiniz geçen haftada Bilkent kendisi Gölcük e 180 den dökmüş duymuş bunu bence buyara fiyat belirliyelim böyle oldunu karışıyor ortalık

(.....): Kanka bilgim yok bunlardan hemen bakıyorum Bilkent’i arıyorum

(.....): Bilkent 180 den kime vermiş

(.....): Pompalı mı

(.....): Karpuzlu yol üzerine

(.....): Yok mikser olması gerek

(.....): Ama Ulukonak pompalı Mehmet abi göndermiş

(.....): Bilkent burada bana 170-175 diyor şuam

(.....): An

(.....): Hayret nasıl vermiş

(.....): 100 m3 190 TL yazmış (.....) [7] abi [TÜREN KİREÇ]

(.....): ona da bakacam

(.....): Sor (.....) abi ye [TÜREN KİREÇ]

(.....): 220 den aşağı vermek akıl kârı değil

(.....): Gelen yer Ulukonak (.....) abinin [TÜREN KİREÇ] köylüsü

(.....): Böyle oldumu sen de bende zor durumda kalırız kanka

(.....): Aynen kanka

(.....): Katılıyorum

(.....): Uyarıyorum

(.....): Şimdi

(.....): Ok

(.....): Kanka orada beton 230-240 arası betoncularda

(.....): (.....) abi [TÜREN KİREÇ] biseferlik fiyat almış (.....) [8] dan [BİLKENT]

(.....):(.....) [BİLKENT] eski fiyat vermiyor

(.....): Gerekeni söyledim bu fiyatlarda satcaz betonu

(.....): Yani kanka ağız birliği yapalım sen ayrı ben ayrı (.....) [TÜREN KİREÇ] ayrı Bilkent ayrı Ozmn müşteri as a gider

(.....): Adamlar sabit karpuzlu fiyatı

(.....): As dan da fiyat aldım 240 dedi

(.....): Söyledim (.....) abi ye [TÜREN KİREÇ]

(.....): Düşük vermeyecek

(.....): Dedim ya neyse o adamlarda fiyat

(.....): Aynen kanka benim haber yoktu söylediğin iyi oldu

(.....): Doğru demi dediğim fiyat lar

(.....): Aynen doğru

(.....): Ama Bilkent’in verdiği fiyat bilmiyorum

(.....): Onu öğrenemedim

(.....): Bağlantımdan ben niye ucuza vereyim

(.....): Söyledim”

05.07.2020

“(.....): Kanka iyi akşamlar mikser li 190 veriyor duk demi beton

(.....): Aynen kanka 200 de verebilirsin

(.....): Yarın haber gelecek merkeze büyük ihtimalle 25 m3 civarı bağlıyıcaz

(.....):”

7 TÜREN KİREÇ’ten gelen cevabi yazıda “(…..)” isimli kişinin Türen Yapı Malzemeleri İnşaat Nakliyat

San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin personeli (…..) olduğu belirtilse de, anılan bulgu tarihinde bahse konu kişinin

TÜREN KİREÇ’te çalıştığı tespit edilmiştir.

[8] TÜREN KİREÇ’ten gelen cevabi yazıda “(…..)” isimli kişinin BİLKENT çalışanı (…..) olduğu

belirtilmiştir.

Bulgu-13

(33) 18.05.2023 tarihinde BİLKENT’te yapılan yerinde incelemede alınan ve 13.11.2020 tarihinde BİLKENT çalışanı (.....) ile TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir:

13.11.2020

“(.....): Kanka

(.....): (.....)la ilgili diğerlerini uyaralım

(.....): Fiyat ne verdin (.....)

(.....): Ona göre diğerleri +10 desinler

(.....): Yükselttim ona

(.....): 260

(.....): Dedim

(.....): Ok

(.....): İyi demişsin”

Bulgu-14

(34) 18.05.2023 tarihinde BİLKENT’te yapılan yerinde incelemede alınan ve 27.11.2020 tarihinde BİLKENT çalışanı (.....) ile TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir:

27.11.2020

“(.....): Kanka

(.....): Efendim abi

(.....): Karpuzlu 14 m3 c25 pompalı ne fiyat vereyim

(.....): Sizin bağlantıdan düşecez siz de 320 330 falan yazın

(.....): Tamam (.....) [9] [ÖZTÜRK] satacak

(.....): 320 ona yzayım

(.....): O 330 versin

(.....): Aşağı vermezler herhalde

(.....): Yok ya metraj az yazan çıkmaz çok

(.....): Tamam”

I.4. Değerlendirme

I.4.1. Teorik Çerçeve

(35) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmıştır. Bu doğrultuda, 4. madde kapsamında bir ihlal sonucuna ulaşabilmek için teşebbüslerin, amacı veya etkisi rekabeti engellemek, bozmak ya da kısıtlamak olan bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin tarafı olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Ekonomik aktörlerin piyasada alacakları kararları bağımsız bir biçimde belirlemesine yönelik sahip oldukları yükümlülüğe aykırılık teşkil edebilecek her türlü irade uyuşması, 4054 sayılı Kanun’un ilgili hükmü kapsamına girebilecektir.

(36) Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlalinden bahsedebilmek için teşebbüslerin rekabeti kısıtlayıcı bir danışıklı ilişki içinde bulunmaları gerekmektedir. Bu danışıklı ilişki anlaşma, uyumlu eylem ya da teşebbüs birliği kararı şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

(37) Rekabet hukuku uygulamasında “anlaşma” kavramı geniş olarak yorumlanmakta ve bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için 9 BİLKENT’ten gelen cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin Karpuzlu ilçesinde hazır beton satışı yapan bayisi Öztürk Dayanıklı Tüketim Malları San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin çalışanı “(.....)” olduğu ifade edilmiştir.

anlaşmanın yazılı olması, hukuki bağlayıcılığının bulunması veya bir yaptırım içermesi gerekmemektedir. Aksine, bahsi geçen Kanun’un 4. maddesi, şekline bakılmaksızın, taraflar arasında belirli bir irade uyuşmasını içeren tüm anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri kapsamaktadır. Aynı şekilde, anlaşma tarafı herhangi bir teşebbüsün, anlaşmanın oluşumuna sınırlı katkıda bulunması veya anlaşmayı tam olarak uygulamaması, anlaşmanın tarafı olmadığı anlamına gelmemektedir.

(38) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi; rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri yasaklayarak, taraflar arasında bireysel karar alma mekanizmalarının yerine geçen bir koordinasyonun oluşturulduğu durumları konu edinmektedir. Teşebbüsler arasındaki rekabetin böyle bir koordinasyon yoluyla engellendiğinin tespit edilmesi için, teşebbüslerin rakiplerinin pazardaki davranışlarını etkilemeyi veya rakiplerinin gelecekte pazarda alacakları ve/veya alabilecekleri kararları etkileyebilecek bilgiyi rakiplerine vermeyi amaçlayan doğrudan veya dolaylı iletişimleri, rekabete hassas bilgilerin doğrudan veya dolaylı değişimi yeterlidir.

(39) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka husus, anılan madde kapsamına giren uygulamaların amaç veya etki unsurlarından sadece birini barındırmasının Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılması için yeterli kabul edilmesidir. Dolayısıyla rekabeti kısıtlama amacı taşıyan bir anlaşmanın varlığı halinde ihlal sonucuna varılabilmesi için bu anlaşmanın piyasada rekabeti bozucu etkilerinin gösterilmesi veya bu etkilerin ispatı aranmamaktadır. Fiyat tespiti, arz kısıtlaması, pazar veya müşteri paylaşımı gibi açık ve ağır ihlaller amacı itibarıyla rekabet ihlali teşkil etmekte, bu tür anlaşmalar, pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmakta ve teşebbüsler arasında ihlal niteliğinde bir irade uyuşmasının mevcut olması rekabet ihlalinin varlığının tespitinde yeterli kabul edilmektedir [10].

(40) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası (a) bendi kapsamında “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan hallerden sayılmıştır. Hüküm uyarınca iki veya daha fazla sayıda rakip teşebbüsün aralarında anlaşarak bir mal veya hizmet piyasasında fiyat tespitinde bulunmaları yasaklanmaktadır. Yine 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (b) bendinde belirtilen bir diğer rekabet hukuku ihlali de pazar paylaşımıdır. İlgili bende göre “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” yasaklanmaktadır. İki rakip teşebbüsün aralarında anlaşmak suretiyle faaliyet gösterecekleri bölgeleri ayırmaları ve birbirlerinin bölgelerinde faaliyet göstermemeyi kabul etmeleri, 4054 sayılı Kanun kapsamında pazar paylaşımı olarak değerlendirilmektedir.

I.4.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgelere İlişkin Değerlendirme

- Bulgu-258’e İlişkin Değerlendirme

(41) TÜREN KİREÇ’te yapılan yerinde incelemede alınan ve 01.07.2019 tarihinde TÜREN KİREÇ yetkilisi (.....) ile ASBETON çalışanı (.....) arasında geçen yazışmalarda, 10 Kurulun 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı kararı (Banka-1 Maaş Promosyon); 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı (Banka-2 Faiz); 18.02.2016 tarihli ve 16-05/117-52 sayılı kararı (Sinop Hazır Beton); 21.11.2016 tarihli ve 16-40/662-296 sayılı kararı (Antalya Tur Operatörleri); Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihli, E.2015/4548, K.2015/4616 sayılı kararı (Banka-2 Faiz); Danıştay 13. Dairesi 06.04.2017 tarihli, E.2011/3814, K.2017/958 sayılı kararı (Otomotiv), 29.03.2018 tarihli ve 18-09/180-85 sayılı kararı (Adıyaman Otogaz).

ASBETON çalışanının Aydın ilinin Karpuzlu ilçesi için C25 beton türü için 245 TL’den daha düşük bir fiyat teklifi verilmemesini istediği ve TÜREN KİREÇ’in o bölgede yer alan bir müşteriye 225 TL’lik fiyat teklifine ilişkin duyum aldığını TÜREN KİREÇ çalışanına ilettiği, TÜREN KİREÇ çalışanının ise anılan müşteriye 263 TL’lik fiyat teklifi verdiği bilgisini ASBETON çalışanı ile paylaştığı görülmektedir.

(42) Söz konusu bulguda yer alan “(.....) [11] hayırlı işler hayırlı haftalar kardeşim karpuzlu merkezde c25 pompalı 245 mikserli 230 dan aşağıya vermeyin ordaki piyasayı bozmayalım:)” ve “merkez de 245 ömerler –ovapınarı-çarıklar gibi yerlerde yükseltiyorum” ifadelerinden ASBETON ve TÜREN KİREÇ’in birbirleriyle fiyat bilgilerini paylaşmak suretiyle fiyat tespitine yönelik bir anlaşmanın tarafı oldukları değerlendirilmektedir.

- Bulgu-93’e İlişkin Değerlendirme

(43) ASBETON’da yapılan yerinde incelemede alınan ve 24.12.2019 tarihinde ASBETON çalışanı (.....) ile TÜREN KİREÇ çalışanı (.....) arasında geçen yazışmalarda, hazır beton üretim faaliyeti olmayıp yalnızca satış faaliyeti olan TÜREN KİREÇ yetkilisinin Aydın ilinin Karpuzlu ilçesinde yer alan bir müşteriye 250 TL fiyat verdiği bilgisini ASBETON yetkilisi ile paylaşarak, müşterinin ASBETON’dan da fiyat teklifi almak için araması/sorması halinde müşteriye C25 ürünü için 260 TL fiyat teklifi vereceği hususunu ASBETON yetkilisine teyit ettirdiği görülmektedir. Yazışmanın devamında TÜREN KİREÇ yetkilisi tarafından gönderilen “…Sana sorarsa 260 demi” ifadesinden TÜREN KİREÇ’in fiyat teklifi verdiği bir müşterinin ASBETON’dan da fiyat istemesi halinde kendilerinden daha yüksek bir fiyat teklifi sunmalarını talep ettiği anlaşılmaktadır.

(44) Söz konusu bulguda yer alan yazışmalardan, TÜREN KİREÇ ile ASBETON’un aynı bölgeye ilişkin verdikleri güncel fiyat tekliflerini birbirleriyle paylaştıkları anlaşılmakta, TÜREN KİREÇ ile ASBETON’un güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerini birbirleriyle paylaşmak ve birbirlerinin müşterilerine yüksek fiyat teklifi vermek suretiyle bölge/müşteri paylaşımı yaptıkları değerlendirilmektedir.

- Bulgu-259’a İlişkin Değerlendirme

(45) TÜREN KİREÇ’te yapılan yerinde incelemede alınan ve 14.03.2020 tarihinde TÜREN KİREÇ yetkilisi (.....) ile ASBETON çalışanı (.....) arasında geçen yazışmalarda, ASBETON çalışanının Aydın ilinin Karpuzlu ilçesinde yer alan bir müşteriye BİLKENT’ten ürün tedarik ederek döküm yaptığı anlaşılan TÜREN KİREÇ yetkilisine BİLKENT’in ne kadarlık fiyat teklifi verdiğini sorduğu, TÜREN KİREÇ yetkilisinin de MENDEŞ ile BİLKENT’in 200 TL’lik fiyat teklifi verdiğini belirttiği, bunun üzerine ASBETON yetkilisinin Karpuzlu ilçesinde verilen düşük fiyatlardan duyduğu rahatsızlığı belirten ifadeler kullandığı görülmektedir.

(46) Söz konusu bulguda geçen ve ASBETON çalışanı tarafından yöneltilen “Bu karpuzludaki hayvan Çiftliği işine bilkent senin üzerinde mi döküyor” sorusuna karşılık TÜREN KİREÇ tarafından verilen “Evet doğrudur Mendeş 200₺ vermiş o iş için bilgin olsun” yanıtı ile ASBETON çalışanı tarafından gönderilen “Bilkent kaça verdi” sorusuna karşılık TÜREN KİREÇ çalışanı tarafından verilen “Aynı paraya” yanıtından bulgu özelinde rakip teşebbüs konumunda olan ASBETON ve TÜREN KİREÇ’in birbirleriyle fiyat bilgilerini paylaşmak suretiyle fiyat tespitine yönelik bir anlaşmanın tarafı oldukları değerlendirilmektedir.

11 TÜREN KİREÇ çalışanının adı yer almaktadır.

- Bulgu-261’e İlişkin Değerlendirme

(47) TÜREN KİREÇ’te yapılan yerinde incelemede alınan ve 04.07.2020 ve 05.07.2020 tarihlerinde BİLKENT bayileri TÜREN KİREÇ ile ÖZTÜRK yetkilileri arasında geçen yazışmalardan 04.07.2020 tarihli yazışmada, ÖZTÜRK çalışanı Aydın ilinin Karpuzlu ilçesine bağlı Ulukonak bölgesi için müşterilere TÜREN KİREÇ’in 190 TL; BİLKENT’in ise 180 TL beton fiyatı verdiği bilgisini TÜREN KİREÇ çalışanı ile paylaşarak bu bölge için karışıklık olmaması adına fiyat belirlemeleri gerektiğini belirtmektedir. Söz konusu talebe karşılık TÜREN KİREÇ yetkilisinin de bu bölge için diğer beton firmalarının 230- 240 TL’ye satış yaptığını belirterek kendilerinin de bu fiyatlardan satmaları gerektiğini ve satış fiyatları konusunda BİLKENT yetkilisini de uyardığını ifade etmektedir.

(48) 04.07.2020 tarihli yazışmada geçen “Kanka hayırlı işler sabah (.....) geldi Ulukonak a 190 beton vermişiniz geçen haftada Bilkent kendisi Gölcük e 180 den dökmüş duymuş bunu bence buyara fiyat belirliyelim böyle oldunu karışıyor ortalık” ve “Yani kanka ağız birliği yapalım sen ayrı ben ayrı (.....) [12] ayrı Bilkent ayrı Ozmn müşteri as a gider” ve “Söyledim (.....) [13] ye Düşük vermeyecek” ifadelerinden TÜREN KİREÇ’in rakipleriyle bölgede uygulanacak fiyatların tespitine ilişkin bir koordinasyon içerisinde olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca bu durum 05.07.2020 tarihli yazışmada geçen “Kanka iyi akşamlar mikser li 190 veriyor duk demi beton” ve “Aynen kanka 200 de verebilirsin” ifadeleriyle de desteklenmektedir. Söz konusu bulguda yer alan her iki tarihli yazışmadan TÜREN KİREÇ’in fiyat tespitine yönelik bir anlaşmanın tarafı olduğu kanaatine varılmaktadır.

- Bulgu-13’e İlişkin Değerlendirme

(49) BİLKENT’te 18.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede alınan ve BİLKENT yetkilisi (.....) ile TÜREN KİREÇ yetkilisi (.....) arasında geçen yazışmada, TÜREN KİREÇ müşterisi olduğu anlaşılan “(.....)”a verilen fiyat teklifinin ne olduğunun sorulduğu, buna göre diğer hazır beton sağlayıcılarının 10 TL daha yüksek fiyat teklifinde bulunmaları konusunda uyarılmaları gerektiğinin ifade edildiği görülmektedir. Yazışmanın devamında ise TÜREN KİREÇ yetkilisi tarafından anılan müşteriye verilen fiyat bilgisinin BİLKENT ile paylaşıldığı görülmektedir.

(50) BİLKENT çalışanı (.....) ilgili yazışmada yer alan “(.....)la ilgili diğerlerini uyaralım Fiyat ne verdin (.....) Ona göre diğerleri +10 desinler” ifadelerinden, BİLKENT yetkilisinin, TÜREN KİREÇ’in hâlihazırda fiyat teklifi verdiği bir müşteriye diğer rakip teşebbüslerin TÜREN KİREÇ’ten daha yüksek bir fiyat teklifi sunmaları konusunda uyarılmaları gerektiğini belirttiği görülmektedir. Bu çerçevede BİLKENT ve TÜREN KİREÇ’in de taraf olduğu bir grup hazır beton teşebbüsünün birbirlerinin müşterilerine yüksek fiyat teklifi vermek yoluyla müşteri paylaşımı yaptıkları değerlendirilmektedir.

- Bulgu-14’e İlişkin Değerlendirme

(51) BİLKENT’te 18.05.2023 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede alınan ve 27.11.2020 tarihinde BİLKENT yetkilisi (.....) ile kendisinden ürün temin eden TÜREN KİREÇ yetkilisi (.....) arasında geçen yazışmada, Karpuzlu ilçesinde yer alan bir müşterinin 14 m [3] c25 hazır beton türüne ilişkin fiyat teklifinin ne olacağının sorulduğu, BİLKENT yetkilisinin ise 320-330 TL fiyat verilebileceğini belirttiği, buna karşılık olarak TÜREN KİREÇ’in başka bir BİLKENT bayisi olduğu anlaşılan “(.....)” isimli bayi yetkilisi tarafından ürünün satışının yapılacağı bilgisini verdiği görülmektedir. Akabinde ilgili 12 Söz konusu kişinin TÜREN YAPI çalışanı olduğu ifade edilse de yazışma tarihinde TÜREN KİREÇ çalışanı olduğu tespit edilmiştir.

13 TÜREN KİREÇ çalışanının adı yer almaktadır.

bayiye 320 TL’ye alış fiyatı teklifi verileceğine ve ilgili bayiden hazır betonun m [3] fiyatı 330 TL’den olacak şekilde satış yapmasının isteneceğine, rakip teşebbüslerin bu fiyatın altında satış yapmayacağının öngörüldüğüne, buna cevaben BİLKENT yetkilisinin talep edilen miktarın düşük olması sebebiyle daha düşük fiyat teklifi sunacak çok fazla teşebbüsün olmayacağını düşündüğüne ilişkin ifadeler yer almaktadır.

(52) BİLKENT yetkilisi ile kendisinden ürün temin eden TÜREN KİREÇ yetkilisi arasında bir müşterinin beton talebine ilişkin verilmesi gereken fiyat teklifinin ne olacağı konusunun konuşulduğu bu yazışmada geçen “Aşağı vermezler herhalde” ve “Yok ya metraj az yazan çıkmaz çok” ifadelerinden, rakip hazır beton firmalarının ilgili müşteriye teklif vermeyeceğinin kuvvetle muhtemel olduğunun düşünüldüğü görülmekte, bunun bölge veya müşteri paylaşımına işaret ettiği, bu çerçevede TÜREN KİREÇ’in de taraf olduğu bir grup hazır beton teşebbüsünün birbirlerinin müşterilerine düşük fiyat teklifi vermemek yoluyla müşteri paylaştıkları değerlendirilmektedir.

I.4.3. Genel Değerlendirme

(53) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında; Aydın ilinde hazır beton satışı alanında faaliyet gösteren TÜREN KİREÇ’in; rakipleriyle fiyat tespiti (Bulgu-258, 259, 261) ve bölge/müşteri paylaşımı (Bulgu-13, 14, 93) yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.

I.4.4. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme

(54) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; " Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.

(55) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.

(56) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

(57) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır.

(58) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin

görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır.

(59) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır.

(60) Bu kapsamda soruşturma taraflarından TÜREN KİREÇ uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından 11.01.2024 tarih ve 24- 03/53-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine TÜREN KİREÇ yetkilisiyle 02.02.2024 tarihinde Kurum merkezinde uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir.

(61) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde alınan 28.03.2024 tarihli ve 24-15/331-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin TÜREN KİREÇ bakımından uzlaşma ile neticelenmesi halinde;

1. Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin

rakipleriyle fiyat tespiti ve bölge/müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve

Tic. Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti

Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye

Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin

birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7.

maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında

olmak üzere 1.102.295,05-TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma,

Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik

Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4.

maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek

idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri

üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 826.721,29-TL tutarında idari para cezası

uygulanmasına,

5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma

metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan

teşebbüse 15 gün süre verilmesine,

6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla

bağlı olmadığına

karar verilmiştir.

(62) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken ilk olarak, Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesinde “piyasa, nitelik ve kronolojik süreç” unsurları bakımından birden fazla bağımsız davranış olmadığından tek bir ihlalin varlığı sonucuna ulaşılmıştır.

(63) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, TÜREN KİREÇ tarafından gerçekleştirilen hazır beton ürününe ilişkin rakipler arası fiyat tespiti ve bölge/müşteri paylaşımı eylemleri Ceza Yönetmeliği’nde tanımlanan ihlal türlerinden “karteller” kategorisinde değerlendirilmiş bu çerçevede temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası çerçevesinde %(.....) olarak belirlenmiştir.

(64) TÜREN KİREÇ’in hazır beton ürününe yönelik rakipler arası fiyat tespiti ve bölge/müşteri paylaşımı yoluyla 01.07.2019-27.11.2020 tarihleri arasında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. İhlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle temel para cezasına esas oran yarısı oranında artırılmış, böylelikle %(.....) temel para cezası oranına ulaşılmıştır.

(65) Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında bir ağırlaştırıcı unsur tespit edilmemiştir. Diğer yandan Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde, TÜREN KİREÇ’in ihlal konusunu oluşturan hazır beton satış faaliyetlerinden elde ettiği cirosunun toplam cirosu içerisindeki payının düşük olması indirim sebebi olarak değerlendirilerek temel para cezasında yarısı oranında indirime gidilmiş, böylelikle %(.....) oranına ulaşılmıştır.

(66) TÜREN KİREÇ tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir.

(67) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında;

“1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde,

aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar:

a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı,

b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve

miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği,

c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi

görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı,

ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava

konusu yapılamayacağı.”

hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda TÜREN KİREÇ tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür.

(68) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından

ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından

soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir.

(69) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, TÜREN KİREÇ tarafından sunulan

uzlaşma metni çerçevesinde, Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para

cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal

ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para

cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile

sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır.

J. SONUÇ

(70) 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma kapsamında

Rekabet Kurulunun 28.03.2024 tarihli ve 24-15/331-MUA sayılı uzlaşma ara kararına

istinaden Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic.

Ltd. Şti. tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 17.04.2024 tarih ve 50996 sayı ile

süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve

kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı

teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup

1. Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin rakipleriyle fiyat tespiti ve bölge/müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,

2. Bu nedenle, Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 1.102.295,05-TL idari para cezası uygulanmasına,

3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,

4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 826.721,29-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,

5. Böylece Rekabet Kurulunun 26.10.2023 tarih ve 23-50/955-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına

gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.