Kargaz Kars Ardahan Doğal Gaz Dağıtım Pazarlama Taahhüt Sanayi ve Ticaret AŞ ile Serhat Doğalgaz Dağıtım…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,

Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Dr. Mehmet YANIK, Fatma ABAZ, Berin GEZER ACAR

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Bahattin DEMİRCAN

Temsilcisi: Av. Şahin YAVUZ

Levent Mah. Cömert Sok. No:1 Yapı Kredi Plaza C Blok D:40

34330 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Kargaz Kars Ardahan Doğal Gaz Dağıtım Pazarlama Taahhüt Sanayi ve Ticaret AŞ ile Serhat Doğalgaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret AŞ hisselerinin tamamının Bahattin DEMİRCAN ve Orhan BABAOĞLU tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 29.03.2024 tarih ve 50442 sayı ile giren ve 05.04.2024 tarihli ve 87190 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 19.04.2024 tarihli ve 2024-2-031/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda; mevcut durumda Turgay KALEMCİ’ye ve Rasim KALEMCİ’ye ait olan Kargaz Kars Ardahan Doğal Gaz Dağıtım Pazarlama Taahhüt Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (KARGAZ) ve Serhat Doğalgaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (SERHAT GAZ) hisselerinin tamamının Bahattin DEMİRCAN ve Orhan BABAOĞLU tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir.

(5) Başvuruda devralma işleminin ekonomik gerekçesi; (.....) olarak ifade edilmiştir.

(6) Başvuru konusu işlemin; KARGAZ bakımından; Turgay KALEMCİ’ye ait %(.....) ve Rasim KALEMCİ’ye ait %(.....) olan toplam %100 oranındaki hissenin %(.....)’inin Bahattin DEMİRCAN tarafından, %(.....)’sinin ise Orhan BABAOĞLU tarafından devralınması yoluyla ve SERHAT GAZ bakımından; Turgay KALEMCİ’ye ait %(.....) ve Rasim KALEMCİ’ye ait %(.....) olan toplam %100 oranındaki hissenin %(.....)’inin Bahattin DEMİRCAN tarafından, %(.....)’sinin ise Orhan BABAOĞLU tarafından devralınması yoluyla gerçekleşmesi planlanmaktadır.

(7) Bu kapsamda bildirim konusu işlem neticesinde; KARGAZ’ın ve SERHAT GAZ’ın kontrolünde kalıcı bir değişiklik olacağı anlaşıldığından işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir. Tarafların ciro bilgileri incelendiğinde; bildirime konu devralma işleminin izne tabi bir devralma işlemi olduğu görülmektedir.

(8) Başvuru kapsamında edinilen bilgiler kapsamında devre konu teşebbüslerden KARGAZ’ın; Kars, Ardahan illerinden, Sarıkamış, Selim, Göle, Kağızman, Posof, Damal ve Hanak ilçelerinden oluşan dağıtım bölgelerinde, SERHAT GAZ’ın ise; Iğdır ilinden ve Tuzluca, Melekli ve Halfeli ilçelerinden oluşan dağıtım bölgelerinde faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Devralan taraf olan Bahattin DEMİRCAN ve Orhan BABAOĞLU ise; Bingöl, Bitlis ve Muş şehirlerinde doğal gaz dağıtımı alanında faaliyet gösteren Doğugaz Doğalgaz Dağıtım AŞ’yi (DOĞUGAZ) dolaylı olarak kontrol etmekte [1] ve bu suretle bölgesel doğal gaz dağıtımı pazarında faaliyet göstermektedir.

(9) Ülkemiz doğal gaz piyasasında serbestleşme 2001 yılında 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle fiilen başlamıştır. Kanun’un amacı doğal gazın; kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde ve çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek; mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenlemenin ve denetimin sağlanmasıdır. Kanun, düzenlemenin ve denetlemenin mali ve idari yönden bağımsız bir otorite olan EPDK tarafından gerçekleştirilmesini öngörmüştür.

(10) 4646 sayılı Kanun ile doğal gaz pazarının farklı seviyelerinde faaliyet göstermek için EPDK lisansı zorunluluğu getirilmesinin yanında, mevcut dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi ve dağıtım şirketi bulunmayan bölgelerde ihale ile lisans verilerek özel dağıtım şirketlerinin kurulması da düzenlenmektedir. Doğal gaz dağıtım lisanslama sürecine ilişkin, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin doğal gazın şehir içi dağıtımını düzenleyen (g) bendinde, şehir içi doğal gaz dağıtım hizmetinin verilmesine yönelik olarak EPDK’nın belli bir şehir ve/veya bölge için açacağı ihalenin Resmi Gazete’de ilân edileceği, şirketlerin ihale kapsamında vereceği tekliflerin değerlendirilmesinden sonra ihaleyi kazanan şirkete mahalli doğal gaz dağıtım şebekesinin mülkiyeti ile beraber, şehrin gelişmişlik düzeyi, tüketim kapasitesi ve kullanıcı sayısı gibi hususlar da dikkate alınarak EPDK tarafından belirlenecek lisans süresi (genellikle 30 yıl) için dağıtım lisansı verileceği, anılan şirketin o şehirde dağıtım faaliyetini gerçekleştirmeye yetkili dağıtım şirketi ünvanını alacağı belirtilmektedir.

(11) Dosya kapsamında KARGAZ, SERHAT GAZ ve devralan kişilerin dolaylı kontrolünde bulunan DOĞUGAZ’ın ve rakiplerinin 2022 yılı doğal gaz dağıtım lisansı sahiplerinin nihai tüketiciye yaptığı doğal gaz satış miktarlarına ve pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:

1 Dolaylı kontrol, devralanların %(.....) hisse oranına sahip olduğu (.....)’nin, DOĞUGAZ’daki %(.....) pay sahipliği aracılığı ile sağlanmaktadır.

Tablo 1- 2022 Yılı Doğal Gaz Dağıtım Lisansı Sahiplerinin Nihai Tüketiciye Yaptığı Doğal Gaz Satış Miktarları ve Pazar Payları 2

Teşebbüs Satış Miktarı (Milyon Sm3) Payı (%)

İGDAŞ [3] 7.270,60 24,32

Kaynak: EPDK 2022 Yılı Faaliyet Raporu 23

(12) Tablo-1’den Türkiye’de doğal gaz dağıtımı pazarının parçalı bir yapı gösterdiği, çok oyunculu olduğu, ayrıca devre konu teşebbüslerden KARGAZ'ın %0,32, SERHAT GAZ’ın %0,11 pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır.

2 Başvuruda 2023 yılına ilişkin olarak EPDK tarafından yayımlanan aylık raporlara göre KARGAZ’ın pazar payının %0,33, SERHAT GAZ’ın pazar payının %0,11 ve DOĞUGAZ’ın pazar payının ise %0,91 olduğu belirtilmiştir.

3 İgdaş: İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

4 Başkent Doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi

5 İzmir Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi

6 Bursa Şehiriçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi

7 Trakya Bölgesi Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

8 Palgaz Doğal Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

9 Aksa Çukurova Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

10 İzgaz İzmit Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

11 Aksa Bilecik Bolu Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

12 Enerya Konya Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

13 Kayserigaz Kayseri Doğalgaz Dağıtım Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi

14 Agdaş Adapazarı Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

15 Gazdaş Gaziantep Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

16 Armadaş Arsan Maraş Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

17 Esgaz Eskişehir Şehiriçi Doğal Gaz Dağıtım Ticaret ve Taah. Anonim Şirketi

18 Enerya Denizli Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

19 Kargaz Doğal Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

20 Aksa Düzce Ereğli Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

21 Aksa Malatya Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketi

22 %1 ve altında pazar payına sahip teşebbüslerden oluşmaktadır.

23 https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-94/yillik-sektor-raporu (Erişim Tarihi: 17.04.2024).

(13) Devre konu şirketlerden KARGAZ, faaliyet gösterdiği bölgelerde 06.07.2036 tarihine kadar, SERHAT GAZ, faaliyet gösterdiği bölgelerde 07.08.2044 tarihine kadar ve devralan kişilerin dolaylı kontrolünde bulunan DOĞUGAZ ise Bingöl, Bitlis ve Muş illerinde 23.07.2044 tarihine kadar doğal gaz dağıtım lisansına sahiptir. Dolayısıyla anılan şirketler kendi bölgelerindeki serbest olmayan tüketicilere doğal gaz satış hizmeti sunma hakkına ve imtiyazına sahiptir. Bildirim sahibi tarafından, KARGAZ, SERHAT GAZ ve DOĞUGAZ’ın kendi lisans bölgelerinde yer almayan ve serbest tüketici olmaya hak kazanan tüketicilere doğal gaz satışı yapmalarının hukuken mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

(14) Bu kapsamda KARGAZ’ın, SERHAT GAZ’ın ve DOĞUGAZ’ın lisans bölgelerindeki serbest olmayan tüketicilere yapılan doğal gaz satışı pazarındaki paylarının, lisans bölgelerinde kendisinden başka herhangi bir sağlayıcının serbest olmayan tüketicilere hukuki engeller nedeniyle satış yapamaması sebebiyle %100 olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bildirime konu işlem neticesinde Kars, Ardahan, Sarıkamış, Selim, Göle, Kağızman, Posof, Damal ve Hanak il ve ilçelerinden oluşan bölgede serbest olmayan tüketicilere yapılan doğal gaz satışları ve Iğdır, Tuzluca, Melekli ve Halfeli il ve ilçelerinden oluşan bölgede serbest olmayan tüketicilere yapılan doğal gaz satışları pazarları bakımından herhangi bir yoğunlaşma artışının olmadığı, yalnızca bölgede faaliyet gösteren lisanslı teşebbüsün el değiştirmesinin söz konusu olduğu değerlendirilmektedir.

(15) Ayrıca, bildirim sahibi tarafından gönderilen cevabi yazıda KARGAZ, SERHAT GAZ ve devralan kişilerin dolaylı kontrolünde olan DOĞUGAZ’ın doğal gaz ithalatı ile iştigal etmediği bilgisine yer verilmiştir. Bu doğrultuda, dosya kapsamında tarafların faaliyetleri arasında herhangi bir dikey örtüşmenin de bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(16) Bu çerçevede işlem taraflarının faaliyetleri açısından Türkiye’de yatay ya da dikey bir örtüşme bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

(17) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu işlem sonrasında, başta bir hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı sonucuna varılmıştır.

H. SONUÇ

(18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.