Batıgroup Dental Diş Ürünleri Ticaret A.Ş.’nin tam kontrolünün ve Batı Dental İç Dış Ticaret A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, Ömer Volkan YAZAR, Pelin TEBER

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Straumann Holding AG

- Cüneyt BAŞTİMUR

-Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Eda DURU,

Av. Büşra AKTÜRE

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34349, İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Batıgroup Dental Diş Ürünleri Ticaret A.Ş.’nin tam kontrolünün ve Batı Dental İç Dış Ticaret A.Ş. ile Botiss Dental Tıbbi Malzemeler Dış Ticaret A.Ş.’nin bazı malvarlıklarının Straumann Holding AG tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 25.08.2017 tarih ve 6196 sayı ile giren ve en son 09.10.2017 tarih ve 7163 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 18.10.2017 tarih ve 2017-3-57/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. Taraflar

(4) İsviçre’de kurulan Straumann Holding AG (STRAUMANN); Straumann Grubunun ana şirketidir. STRAUMANN dental implantlar ve ilgili prostetik parçalar ve aletler ile diş yenileme ve diş restorasyonunda kullanılmak veya diş kaybını önlemek üzere CAD-CAM (Computer Aided Design – Computer Aided Manufacturing) proestetikler ve biyomateryaller [1] geliştirmekte, üretmekte ve dağıtmaktadır. Straumann Grubunun bünyesinde Straumann, Instradent, Neodent, Medentika, Etkon ve Straumann Grubunun tamamına veya bir kısmına sahip olduğu şirketler ile diş yenileme ve estetiği alanında faaliyet gösteren markalar bulunmaktadır. Türkiye’deki faaliyetleri, bağımsız distribütörlerine yaptığı satışlar ve STRAUMANN ile Cüneyt BAŞTİMUR tarafından ortak kontrol edilen Zinedent İmplant Üretim A.Ş.’ye (ZİNEDENT [2]) yapılan satışlardan oluşmaktadır.

1 Yeni kemik oluşumunun sağlanması için diş hekimleri tarafından kullanılan tamamen biyolojik kökenli bir kemik oluşum maddesidir.

2 ZİNEDENT dental implantları ve ilgili prostetik araçlar ve aletlerin tedariki alanında faaliyet gösteren bir üreticidir. ZİNEDENT ürünlerinin dağıtmı Türkiye’de ve diğer ülkelerde distribütörler aracılığıyla yapılmaktadır. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre, BATIGROUP bildirim konusu işlem sonrasında ZİNEDENT ürünlerinin Türkiye’deki münhasır distribütörü haline gelecektir.

(5) Batıgroup Dental Diş Ürünleri Ticaret A.Ş. (BATIGROUP); dijital diş hekimliği hizmetleri alanında faaliyet göstermek üzere 2017 yılının Haziran ayında tek hissedarı olan Cüneyt BAŞTİMUR tarafından kurulmuştur. Devir işleminin gerçekleşmesinin ardından yeni kurulan söz konusu teşebbüsün; dental implant ürünlerinin Türkiye’de ve Azerbaycan’da satılması, dağıtılması ve tanıtılması alanlarında faaliyet göstereceği ve bu kapsamda Straumann, Medentika ve Zinedent ürünlerinin Türkiye’deki münhasır distribütörü haline geleceği ifade edilmiştir.

(6) Batı Dental İç Dış Ticaret A.Ş. (BATI DENTAL); 2002 yılında tüm hisseleri Cüneyt BAŞTİMUR’a ait olacak şekilde kurulmuş olup temel olarak implant ürünleri ve biyomateryallerin diş hekimlerine ve hastalara sağlanması konusunda faaliyet göstermektedir. BATI DENTAL, Botiss Dental Tıbbi Malzemeler Dış Ticaret A.Ş.’nin (BOTİSS TÜRKİYE) %100 hissesine sahiptir. Ayrıca, STRAUMANN’ın Türkiye’deki münhasır distribütörü olmakla birlikte bazı bağımsız üçüncü kişi ürünlerinin de dağıtımını gerçekleştirmektedir. İmplantların uyumluluk ölçümü için kullanılan basit araçlar olan Osstell [3] araçlarının ve dental implant sistemleriyle bağlantılı olmayan Orthopulse [4] cihazlarının dağıtımını münhasır olmayan şekilde sağlamaktadır. Bunun yanı sıra, sınırlı kapasitede cerrahi motorları ve diğer aletlerin satışını da gerçekleştirmektedir.

(7) BOTİSS TÜRKİYE; dünya çapında dental kemik ve doku rejenerasyonu alanında faaliyet gösteren Botiss Biomaterials GmbH’nin (BOTİSS) Türkiye’deki münhasır distribütörüdür. BATI DENTAL’in tamamına sahip olduğu bir iştirak olan BOTİSS TÜRKİYE diş kliniklerine, diş hekimlerine, BATI DENTAL’e ve diğer distribütörlere biyomateryal sağlamaktadır.

G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

(8) Dosya konusu işlem, Cüneyt BAŞTİMUR’un (DEVREDEN) tüm hisselerini elinde bulundurmak suretiyle tek kontrolüne sahip olduğu BATIGROUP’un %70 oranındaki hissesinin ve böylece tam kontrolünün STRAUMANN’a devredilmesi ve bu devir işlemine izin verilmesinin ardından BATIGROUP tarafından daha sonra malvarlıkları devralınacak olan BATI DENTAL ve BOTİSS TÜRKİYE’nin nihai olarak STRAUMANN’a devredilmesidir.

(9) Dosya içeriğinden, taraflar arasında 26.07.2017 tarihinde imzalanan Hissedarlık Sözleşmesi (SÖZLEŞME) kapsamında, BATIGROUP’un hisselerinin %70’inin ve tek kontrolünün DEVREDEN’den STRAUMANN’a geçeceği ve kalan %30’unun DEVREDEN’e ait olmaya devam edeceği anlaşılmıştır. Yine SÖZLEŞME’nin 7.02 numaralı maddesinden anlaşıldığı üzere, (…..). Dolayısıyla Sözleşme’nin bu hükmü uyarınca DEVREDEN, (…..) ve BATIGROUP, STRAUMANN tarafından tek başına kontrol edilecektir.

(10) Söz konusu işlem, BATIGROUP’un kontrol yapısında değişikliğe yol açacağından, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Dosya içeriğinden, işlem taraflarının dünya ve Türkiye 2016 yılı cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından bildirime konu işlem izne tabidir.

3 İmplant stabilite ölçüm cihazıdır.

4 Orthopulse düşük seviyeli ışık enerjisi kullanarak diş hareketini kolaylaştıran bir cihazdır.

(11) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu (yatay ilişki) ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır.

(12) Söz konusu dosya bakımından etkilenen pazarların, dikey örtüşme ihtimalinin bulunduğu “dental implant sistemleri” pazarı ve yatay örtüşme ihtimali olan “biyomateryaller” pazarı olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa, pazar tanımı yapılmayabilmektedir. İnceleme konusu uygulamanın yapılabilecek en dar pazar tanımlarında dahi rekabetçi endişe yaratmaması nedeniyle mevcut dosya bakımından kesin bir ilgili ürün pazarlarının belirlenmesine gerek duyulmamıştır.

(13) Dental implantlar genelde saf titanyum veya titanyum alaşımından yapılmış olup, diş hekimliğinde eksik dişlere ilişkin tedavilerde kullanılmakta ve “yapay diş kökü” olarak adlandırılmaktadır. Dental implant sistemini oluşturan unsurlar ise şu şekildedir:

- İmplant gövdesi: Dental implantın diş etinin altındaki kemiğe cerrahi olarak yerleştirilen metal posttur.

- Abutment: İmplant gövdesine çivilenmekte veya yapıştırılmakta olan, prostetik veya yapay dişin implanta yerleştirileceği bağlantı aparatıdır.

- Kron (crown): Eksik olan dişin veya hasarlı dişin yerine konulan, doğal dişe benzer şekilde özel olarak yapılan yapay diştir.

- Yardımcı Parçalar: Dental laboratuvarlarda, implant özellikli araçların üretilmesi için kullanılan implant analoglarını ve kapatma vidalarını içermektedir.

(14) Dosya içeriğinden, farklı sağlayıcılardan temin edilen implant gövdelerinin ve abutmentlerin birbiriyle uyumlu olmadığı, bu nedenle genelde bu iki ürünün aynı sağlayıcıdan tedarik edildiği, başka bir deyişle implant gövdesi ve abutmentlerin dental implant sistemleri için esaslı unsur teşkil ettiği, fakat kron ve yardımcı parçaların söz konusu pazar için esaslı unsur olmadıkları anlaşılmaktadır.

(15) Biyomateryaller ise yukarıda sayılan dört unsurun haricinde üretilen, insan kemik yapısına yakın bir yapısı olan, bu sebeple kemiğin kendini yenilemesi için kullanılan biyolojik ürünlerdir. Bildirim Formunda, biyomateryallerin, dental implant sistemleri için esaslı bir unsur olarak kabul edilemeyeceği, halihazırda pazarda implant sistemleri üreticilerinin neredeyse tamamının kendilerine ait biyomateryal üretiminin bulunduğu ifade edilmiştir.

(16) Dosya konusu işlem BATIGROUP’un tam kontrolü ile BATI DENTAL ve BOTİSS TÜRKİYE’nin bazı malvarlıklarının STRAUMANN’a devredilmesi şeklinde iki aşamadan oluşmaktadır. BATIGROUP’un tam kontrolünün STRAUMANN tarafından devralınmasının akabinde BATIGROUP ile BATI DENTAL ve BOTİSS TÜRKİYE arasında malvarlığı alım sözleşmeleri imzalanacaktır.

(17) Dosya içeriği bilgilere göre, söz konusu devralma sözleşmeleri BATI DENTAL ve BOTİSS TÜRKİYE’nin çalışanlarının neredeyse tamamının devrini öngörmekte, sözleşmeler akabinde her iki teşebbüsün faaliyetlerine STRAUMANN çatısı altında aynen devam etmeleri planlanmaktadır. Bu itibarla, bildirim konusu malvarlığı devirlerinin, Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un 17. paragrafında yer alan “Tebliğ’in 5. maddesinde kontrolün, bir veya daha fazla teşebbüsün tamamına ya da bir kısmına ilişkin olabileceği dile getirilmektedir. Bu bakımdan teşebbüsün tamamı, bir iştiraki veya sahip olduğu varlıkların bir kısmı devralmanın konusu olabilir. Varlıklar üzerinde kontrolün devralınması, ancak söz konusu varlıklar bir teşebbüsün kendisine pazar cirosu atfedilebilen bir bölümünü teşkil ediyorsa Kanun’un 7. maddesi kapsamında devralma olarak kabul edilebilir.” ifadeleri de dikkate alınarak devralma niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in “Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu Tebliğin 7 nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir.” şeklindeki 8. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca BATIGROUP’un tam kontrolünün devri işlemiyle birlikte tek bir işlem olarak ele alınmıştır.

(18) Dosya konusu işlem öncesinde devre konu BATIGROUP, temel faaliyet alanları Osteobiol markalı biyomateryallerin distribütörlüğü ile STRAUMANN ürünlerinin distribütörlüğü olan Misdent İç ve Dış Ticaret A.Ş. (MİSDENT) ile Ortoplast Medikal İç ve Dış Ticaret A.Ş.’ye (ORTOPLAST) ait bazı malvarlıklarını devralmıştır. Bildirim Formunda, tarafların üçünün de Cüneyt BAŞTİMUR’un kontrolünde olması nedeniyle söz konusu işlemler bakımından herhangi bir kontrol değişikliğinin olmadığı ve bu nedenle Kuruma herhangi bir bildirimde bulunulmadığı ifade edilmiştir.

(19) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, tarafların faaliyetlerinin dental implant sistemlerinde dikey olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır. Ek olarak, BOTİSS TÜRKİYE ve BATI DENTAL tarafından dağıtılan BOTİSS markalı biyometaryaller ile BATIGROUP tarafından dağıtılacak Osteonbiol biyomateryalleri ile STRAUMANN’nın biyomateryallerinin rekabet ettiği dikkate alındığında, tarafların faaliyetlerinin biyomateryal bakımından da yatay anlamda örtüştüğü görülmektedir.

(20) Bildirim Formunda Türkiye’de dental implant sistemleri pazarının yıllık 500.000 adet implant hacmine sahip olduğu belirtilerek bu durumun ithalat ağırlıklı bir pazar olan dental implant sistemleri pazarında rekabeti artırdığı, 2014 yılında söz konusu piyasada 102 yerel ve ithal markanın [5] bulunduğu ifade edilmiştir.

5 http://www.imnlantdcr.org/sektor-analizi/

(21) Dental implant sistemleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin adet bazında pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 1- Dental İmplant Sistemleri Satışı Gerçekleştiren Teşebbüslerin Satış Hacmi Bazında Pazar Payları

Teşebbüs 2014 2015 2016

Pazar Payı (%) Pazar Payı (%) Pazar Payı (%)

Batıgroup (Straumann, MİS, Medentika, (…..) (…..) (…..)

Zinedent)

Danaher (Nobel Biocare, Alpha BioTec, (…..) (…..) (…..)

Implant Direct)

Kaynak: Bildirim Formu

(22) Dental implant sistemleri satışı gerçekleştiren oyuncular arasında pazar payı dağılımının (…..) ve (…..) görülmektedir.

(23) Biyomateryal ürünlerine ilişkin olarak ise Türkiye’de halihazırda 80 ila 100 arasında teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve 2016 yılında toplam 79.990 adet biyomateryal satışının gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

(24) Dosya içeriği bilgilerden anlaşıldığı üzere bildirilen işlemin gerçekleşmesini takip eden süreçte STRAUMANN bünyesinde dağıtımı gerçekleştirilecek biyomateryallerin (Osteobiol, BOTİSS, MIS ve STRAUMAN) 2016 yılı için toplam pazarın %(…..)’ine karşılık geldiği görülmektedir.

(25) BATIGROUP’un 2016 yılındaki toplam cirosunun %(…..)’lık kısmını, STRAUMANN’ın ise %(…..)’lik kısmını biyomateryal satışından elde ettiği dosya içeriğinden anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru konusu işlem neticesinde rakip markalar ile STRAUMANN markalı biyomateryaller arasında ortaya çıkacak olan yatay örtüşme oldukça sınırlı bir örtüşmedir. Buna ek olarak, STRAUMANN’ın rakip biyomateryalller olan Osteobiol ve BOTİSS markalı biyomateryalleri dağıtmaya devam edeceği, böylelikle diş hekimlerinin uygulamaları için tercih ettikleri BOTİSS veya Ostebiol ürünlerini bildirim konusu işlemden önceki durumla aynı şekilde BATIGROUP’tan tedarik etmelerine imkan sağlanacağı, esasen STRAUMANN ve BOTİSS (…..) dosya içeriği bilgilerden anlaşılmıştır.

(26) Yukarıda yer verilen bilgiler dikkate alındığında, işlem taraflarının söz konusu pazarlardaki pazar paylarının rekabetçi endişe ortaya çıkarmaktan uzak olduğu ve bu nedenle başvuru konusu işlem neticesinde, Türkiye’de etkilenen pazardaki payın düşük olması nedeniyle, hâkim durum yaratılması veya herhangi bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(27) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.