Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stenti ve aynı marka balon içi balon dilatasyon…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Bahar ERSOY ZENGİN, Ömer Volkan YAZAR, Ebru ÖZYURT C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İzmir İli

Güney Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği

Poligon Mah. 123/11 Sok. No:6 Karabağlar/İzmir

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Defa Medikal Tıbbi Malzemeleri ve Tarımsal Ürünler Gıda San. ve

Tic. Ltd. Şti.

Adalet Mah. 1586/16 Sk. No:6/1 Bayraklı/İzmir

- Uygar Tıbbi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti.

Aşağı Öveçler Mah. Çetin Emeç Bulvarı Lizbon Cad. (1065. Cad.)

No:33/3 Çankaya/Ankara

- Medisis Mühendislik ve Ticaret Ltd. Şti.

Aşağı Öveçler Mah. Lizbon Cad. (1065. Cad.) No:33/6

Çankaya/Ankara

(1) E. DOSYA KONUSU: Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stenti ve aynı marka balon içi balon dilatasyon balon kateter temini alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin bölge paylaşımı yaptıkları iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu İzmir İli Güney Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği (İzmir İli Güney Bölgesi KHBGS) aracılığıyla Kurumumuza ulaştırılan İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne ait dilekçede özetle;

 İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından

ihtiyaç duyulan Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon ile

aynı marka balon içi balon dilatasyon balon kateter temini için piyasa fiyat

araştırması yapıldığı, yapılan piyasa araştırmada ihtiyaç duyulan tıbbi sarf

malzemeler için Defa Medikal Tıbbi Malzemeleri ve Tarımsal Ürünler Gıda San. ve

Tic. Ltd. Şti. (DEFA) tarafından fiyat teklifinde bulunulduğu,

 Sağlık Bakanlığının Malzeme Kaynak Yönetim Sistemi (MKYS) kullanılarak

yapılan araştırmada ise, söz konusu tıbbi sarf malzemelerinin 2017 yılında çeşitli

tarihlerde Uygar Tıbbi Malzeme Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (UYGAR) tarafından

(…..) ile (…..) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (f) bendi gereği

doğrudan temin yoluyla tedarik edildiğinin tespit edildiği; bu çerçevede aynı ürünler

için UYGAR’ın teklifte bulunmasının istendiği ancak söz konusu talebin UYGAR

tarafından ilgili bölgede başka bayi olduğu gerekçesiyle reddedildiği,

 Piyasa fiyat araştırma sürecinde şikayetçi tarafından yapılan tespitlere göre,

firmaların bölgesel olarak ayrıldığı, firmaların kendi bölgeleri dışından gelen ürün

taleplerine yüksek fiyat teklifleri ile karşılık verdikleri veya bölgede farklı bir bayi

bulunması nedeniyle teklif verilmediği ve bu örneklerin sık sık yaşandığı

ifade edilmiştir.

(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 12.06.2017 tarih ve 4128 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 05.07.2017 tarihli ve 2017-3-42/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda, 13.07.2017 tarih ve 17-22/356-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 17.10.2017 tarih ve 2017-3-42/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stenti ve aynı marka balon içi balon dilatasyon balon kateter temini alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin bölge paylaşımı yaptıkları iddiası ile ilgili olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) İlk inceleme sürecinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden talep edilen bilgi Kurum kayıtlarına 03.07.2017 tarih ve 4702 sayı ile intikal etmiştir. Söz konusu belgede Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Ulusal Bilgi Bankası (TİTUBB) kayıtlarına yer verilmiş olup, TİTUBB kayıtlarından DEFA’nın şikâyete konu Numed marka tıbbi sarf malzemelerini Medisis Mühendislik ve Ticaret Ltd. Şti.’den (MEDİSİS) temin ettiği anlaşılmıştır.

(6) Önaraştırma kapsamında, MEDİSİS, DEFA ve UYGAR’da yapılan yerinde inceleme esnasında teşebbüslerden bilgi talebinde bulunulmuştur. Bu çerçevede, UYGAR’dan gelen cevabi yazılar 27.09.2017 tarih ve 6852 sayı, 09.10.2017 tarih ve 7167 sayı; MEDİSİS’ten gelen cevabi yazılar 27.09.2017 tarih ve 6866 sayı, 09.10.2017 tarih ve 7168 sayı; DEFA’dan gelen cevabi yazılar ise 29.07.2017 tarih ve 6923 sayı, 03.10.2017 tarih ve 7005 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Dosya kapsamında ayrıca, 19.09.2017 tarihinde İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi İdari ve Mali Hizmetler Müdür Yardımcısı ile görüşülmüş ve dosya konusuna yönelik olarak birtakım belgeler alınmıştır.

I.1. Taraflar Hakkında Bilgi

I.1.1. Başvuru Sahibi: İzmir İli Güney Bölgesi KHBGS

(7) İzmir İli Güney Bölgesi KHGBS, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna bağlı hastane birliklerinden biridir. 02.11.2012 tarihinde göreve başlayan İzmir İli Güney Bölgesi KHGBS, birliğin faaliyet ve işlemlerini denetlemek, yönetim sistemlerini değerlendirmek; işleyiş ve yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetmek; yönetimin, kalitenin ve verimliliğin geliştirilmesini sağlamak; kaynak ve personel ihtiyaçlarını tespit etmek ve hastaneler arası koordinasyon ve diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliğini sağlamakla görevlidir. İzmir İli Güney Bölgesi KHGBS, İzmir Katip Çelebi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi ile Konak Eğitim Diş Hastanesi olmak üzere 4 eğitim- araştırma; Ödemiş, Tire, Torbalı, Bayındır, Urla, Gaziemir, Seferihisar, Çeşme, Selçuk ve Kiraz ilçelerinin bulunduğu 10 devlet hastanesi olmak üzere toplam 14 hastanede hizmet vermektedir.

I.1.2. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Teşebbüsler

I.1.2.1. MEDİSİS

(8) 1991 yılında kurulan MEDİSİS, cerrahi, tıbbi ve ortopedik alet ve cihazların toptan ticaretine yönelik olarak (…..) Numed marka ürünlerin distribütörlüğünü yapmaktadır. Numed Incorporation ile MEDİSİS arasında düzenlenen yetki belgesi uyarınca, MEDİSİS, aralarında dosya konusu ürünlerin de bulunduğu Numed marka ürünleri Türkiye çapında satmaya yetkili tek distribütördür. Teşebbüs yetkilileri tarafından, MEDİSİS’in ithal ettiği Numed marka ürünlerin yurt içi satışlarının hâlihazırda aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan (ortakları aynı olan) Kuantum Dış Ticaret Ltd. Şti. (KUANTUM) unvanlı bayi aracılığıyla gerçekleştirildiği belirtilmiştir. MEDİSİS’in ortakları Osman ALKAN (%75) ve Keriman ALKAN’dır (%25).

I.1.2.2. DEFA

(9) İzmir Ticaret Odası’na kayıtlı olan DEFA, tıbbi ilaç ve malzeme ithalatı, ihracatı ve ticareti alanında faaliyet göstermektedir. DEFA, Numed markasının yanı sıra (…..) ve (…..) gibi markaların da aralarında bulunduğu tıbbi sarf malzemelerinin satışını yapmakta olup, Numed marka tıbbi sarf malzemeleri bakımından MEDİSİS’in bayisi konumundadır. DEFA’nın ortakları %50’şer paya sahip olan Naciye ÖRKÜP ve Fahri ÖRKÜP’tür.

I.1.2.3. UYGAR

(10) 2006 yılında tarihinde kurulan ve merkezi Ankara’da bulunan UYGAR, tıbbi ilaç ve malzeme ithalatı, ihracatı ve ticareti alanında faaliyet göstermekte olup, Numed marka tıbbi sarf malzemeleri bakımından MEDİSİS’in bayisi konumundadır. UYGAR’ın ortakları %50’şer paya sahip olan Alpaslan ÇÖKELEK ve Ahmet YAŞAR’dır.

I.2. Dosya Konusu Ürünler Hakkında Bilgi

(11) Aort koarktasyonu (aort darlığı), doğuştan gelen bir kalp hastalığı olup, kalbin sol tarafından çıkan ve vücuda kanı ileten ana atardamarın (aort) genellikle baş ve kol damarları ayrıldıktan sonraki kısmında görülen bir darlıktır. Bu sebeple kan, kalpten vücuda iletilirken dar bir yerden geçmek zorunda kalmaktadır. Koarktasyona bağlı olarak, damar içerisinde kan akışının normal olmaması nedeniyle, kan akışını düzeltmek amacıyla cerrahi yöntemle veya perkütan (kapalı) yolla damarların genişletilmesi gerekmektedir.

(12) Stent, balon işlemi ile açılan damarın tekrar daralma ihtimalini azaltmak amacıyla damar duvarına takılan ve çok ince metalik tellerden örülmüş silindirik bir kafestir. Stent, damarın açık kalmasını sağlayarak kanın damardan rahatça geçebilmesini sağlamaktadır.

(13) Balon içi balon dilatasyon balon kateter ise, iki kademeli olarak şişmekte olup, stentin içine yerleştirilmekte ve darlık olan bölgede iç balon şişirilerek stentin darlık bölgesinde olup olmadığı anjiyografik yöntemle görüntülenerek kontrol edilmektedir. Doğru yerde ise, dış balon şişirilmekte ve stent darlık olan bölgeye yerleştirilmektedir. Dosya konusu Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stenti (CP stent) ve aynı marka balon içi balon dilatasyon balon kateter (Balloon in balloon-BIB dilatation catheter) özellikle pediatrik vakalarda bu amaçla kullanılan tek kullanımlık tıbbi sarf malzemelerdir. Damar çapına ve lezyon uzunluğuna göre, Numed marka balon içi balon dilatasyon balon kateterin 60’tan fazla, Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stentinin ise 6 adet ölçü seçeneği bulunmaktadır.

(14) Önaraştırma konusu teşebbüslerden elde edilen bilgilerden, graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stentleri özelinde Numed markasının yurt içinde rakibi olmadığı, bu nedenle MEDİSİS’in bu alanda faaliyet gösteren tek tedarikçi olduğu; bununla birlikte graft kaplamasız balon expandable aort koarktasyon stentleri bakımından piyasada Andra markasının bulunduğu; balon içi balon dilatasyon balon kateterleri bakımından ise, yurt içi piyasada Numed’e rakip olarak Osypka ve Andra markalarının satışının yapıldığı anlaşılmıştır.

I.3. Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler

I.3.1. MEDİSİS’ten Elde Edilen Bilgiler

(15) Teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede, MEDİSİS’in şikâyete konu ürünler bakımından yurt içinde genellikle bayileri aracılığıyla hastaneler tarafından açılan ihalelere katıldığı, bununla birlikte ana firma olarak da ihalelere katılabildiği; MEDİSİS veya bayileri tarafından ihalelere fiyat verilirken, 2013 yılında yürürlüğe giren Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatlarının dikkate alındığı; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanacak tavan fiyat olan SUT fiyatlarının üzerinde verilen tekliflerin de hastaneler tarafından kabul edilebildiği; bu durumda aradaki fiyat farkının hastanelerin kendi kaynaklarından karşılandığı belirtilmiştir.

(16) Görüşmede ayrıca, ihaleye katılmak isteyen bayilerin MEDİSİS’ten ilgili ürünler bakımından fiyat talebinde bulunduğu, ikinci bir bayinin de aynı ihaleye katılmak için fiyat talebinde bulunması durumunda daha önce bir bayiye ihale konusu ürünler bakımından fiyat teklifi verildiğine dair bilgi verildiği, ikinci bayinin yine de ihaleye katılmak istediğini belirtmesi halinde o bayiye de fiyat teklifi verildiği ifade edilmiştir.

(17) Bunun yanı sıra, ihale sonrasında hastane ile ilişkilerin devam etmesi ve tedarik sürecinde maliyetlerin düşürülebilmesi açısından ihalelere katılımda coğrafi yakınlığın önem arz ettiği belirtilmiştir. Dosya konusu tıbbi sarf malzemelerinin özellikle pediatrik vakalar için ve doğuştan gelen kalp rahatsızlıklarında kullanıldığı, bayilerin ameliyat esnasında teknik olarak bilgisi olan personel bulundurmak zorunda olduğu, zira bazı durumlarda hangi ürüne ihtiyaç bulunduğunun ameliyat sırasında belirlenebildiği ya da ameliyat sırasında komplikasyon oluşması ihtimaline karşı tüm ürün setinin bulundurulmasının gerekebildiği, bu nedenlerle bayilerin faaliyet gösterdikleri bölgelerin dışında ihalelere girmelerinin maliyet açısından rasyonel olmadığı belirtilmiştir.

(18) İhalelere katılırken katlanılan maliyetlerin başında; (…..) geldiği; bayilerin, kendi maliyetlerini hesaba katarak istedikleri bölgedeki ihalelere katılabildiği ifade edilmiştir.

(19) Yukarıda yer alan hususlara ek olarak, MEDİSİS tarafından gönderilen cevabi yazıda, devlet, üniversite ve vakıf hastaneleri ile özel hastanelere tıbbi cihaz veya sarf malzemesi satabilmek için yasa gereği öncelikle bu ürünlerin ve bu ürünleri satan şirketlerin Sağlık Bakanlığı tarafından sürekli kontrol edilen TİTUBB ve Ürün Takip Sistemi’ne (ÜTS) kaydının gerektiği; dijital ortamda yapılan bu yetkilendirmenin, başvuru yapan firmanın belirttiği bayilik bitiş tarihi itibariyle sistemde geçerliliğini yitirdiği; bununla birlikte ithalatçı/distribütör firmanın, dilediği zaman bu yetkilendirmeyi sistem üzerinden iptal edebilme imkanı olduğu; SUT fiyatları doğrultusunda, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve SGK’nın, hastanelere, mümkün olduğu ölçüde SUT fiyatı altında veya azami olarak SUT fiyatından tıbbi sarf malzemesi satın almalarını tavsiye ettiği; ancak SUT fiyatlarının günümüzde oldukça düşük kaldığı, tıbbi sarf malzemelerinin önemli bir kısmının ithal edilmesine karşın döviz kurunda yaşanan dalgalanmaların SUT fiyatlarına yansıtılmadığı; SUT Ek-3/H uyarınca, balon içi balon dilatasyon balon kateterlerin “İntratorasik Balon Kateter, Yüksek Basınçlı” adı altında KR3008 koduyla güncel fiyatlarının 1.700 TL (KDV hariç), graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stentlerinin ise “İntratorasik Büyük

Damar Stentleri, Kaplı” adı altında KR3006 koduyla 5.850 TL (KDV hariç) olarak belirlendiği belirtilmiştir.

(20) Bunun yanı sıra, dosya konusu sarf malzemelerinin, ülkemizde yalnızca kardiyoloji, pediatrik kardiyoloji ve kardiyovasküler cerrahisi bölümleri bulunan, alt yapısı, cerrahi desteği ve teknik yeterliliği olan hekimlerin bulunduğu belirli illerdeki az sayıda hastanede kullanılabildiği; bu özelliklere sahip devlet, üniversite ve vakıf hastaneleri ile özel hastanelerden gelen talepler doğrultusunda satışın gerçekleştirildiği; devlet, üniversite ve vakıf hastanelerinin yasa gereği ihale veya doğrudan temin yoluyla ilgili ürünleri tedarik ettiği; ihale değerlendirmeleri sırasında SUT fiyatlarının esas alındığı ve ihale komisyonlarının/hastane yönetimlerinin SUT fiyatından veya en düşük fiyatı veren firmadan malzeme temin etmek istediği; özel hastanelerin ise, arada herhangi bir sözleşme olmaksızın teklif alma usulü ile sarf malzemelerini tedarik ettiği; teklif fiyatının uygun bulunması halinde sipariş üzerine teslimatın yapıldığı belirtilmiştir. Bu kapsamda uygulamada, devlet, üniversite ve vakıf hastanelerinin ödeme vadesinin genellikle (…..) ay ila (…..) yıl arasında değiştiği; özel hastanelerde ise bu sürenin (…..) ay ile (…..) yıl arasında seyrettiği; ödemelerde yaşanan gecikmeden kaynaklanan faiz farkı veya kur farkına uygulamada firmaların katlandığı bildirilmiştir. Cevabi yazının devamında, ihalelere veya doğrudan teminle alımlara teklif verilirken fiyatların belirlenmesinde, en önemli faktörün (…..) olduğu, nitekim (…..) tedarikçi firmaların esas maliyetini oluşturduğu; bunun yanı sıra (…..) da satış fiyatının belirlenmesinde etkili olduğu; ülke genelindeki tüm hastanelerin aynı marka ve ölçüdeki bir sarf malzemesi için birbirlerinin alış fiyatlarını Sağlık Bakanlığının kontrolündeki MKYS üzerinden görebildiği; hastane yönetimlerinin, (…..), MKYS’ye girerek (…..) satın almak istedikleri malzemeyi ucuz gördükleri o fiyattan almak istedikleri; bu değerlendirmeleri yaparken, (…..) belirtilmiştir.

(21) Cevabi yazıda ayrıca, teknik personelin ameliyat günü hasta için dosya konusu ürünlerin her bir ölçüsünden en az birer adet (bazı ölçülerden yedek olarak ikişer adet) malzeme ile ameliyathane kapısında hasta ameliyattan çıkana kadar hazır beklediği; tedavi edilecek hastanın damar çapı, segment uzunluğu ve diğer gerekli ölçümler ameliyat öncesi yaklaşık olarak bilinse de uygulamadan önce kesin ölçünün öğrenilmesi adına anjiyografik ölçüm yapıldığı ve buna göre teknik personelin istenilen ölçüdeki malzemeleri teslim ettiği; işlem sırasında beklenmedik bir durum olması, malzemenin zarar görmesi, malzemenin sorunlu olması veya başka bir ölçüye ihtiyaç duyulması halinde talep edilen malzemenin o an karşılanmak zorunda olduğu; ameliyattan önce hastanın kan değerlerinde değişiklik olması, son anda hastada anestezi alamayacak hastalık veya enfeksiyon gelişmesi, ameliyat ekibinde yer alan herhangi bir sağlık personelinin o gün ameliyata katılamayacak olması, önceki ameliyatın planlanandan uzun sürmesi gibi sebeplerle ameliyatın ertesi güne ertelenebildiği ifade edilmiştir.

(22) Hâlihazırda MEDİSİS’in Numed marka tıbbi sarf malzemeleri satışını gerçekleştiren bayilerinin; (…..), DEFA, (…..) UYGAR olduğu; anılan bayilerin yurt içinde satış yapmaya yetkili bulundukları bölgelerin ise aşağıdaki tabloda gösterilen şekilde olduğu ifade edilmiştir.

Tablo 1- Bayiler ve Satış Yapmaya Yetkili Oldukları Bölgeler

Bayi Adı Bulunduğu İl Satış Yapmaya Yetkili Olduğu Bölge

(…..) (…..) (…..)

(23) MEDİSİS tarafından son olarak, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında (2017 yılı bakımından ilk 8 ay) Numed marka balon içi balon dilatasyon balon kateterlerden elde edilen gelirin toplam ciro içindeki payının sırasıyla %(…..), %(…..) ve %(…..); Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stentlerden elde edilen gelirin toplam ciro içindeki payının ise sırasıyla yaklaşık olarak %(…..), %(…..) ve %(…..) olduğu ifade edilmiştir [1]. I.3.2. DEFA’dan Elde Edilen Bilgiler

(24) Teşebbüs yetkilisi ile yapılan görüşmede; şikâyete konu Numed marka graft kaplı balon expand aort kaorktasyon stenti ve aynı marka balon içi balon dilatasyon kateterin aort damarında tıkanıklık olması halinde kullanılan birbirlerini tamamlayıcı nitelikte ürünler olduğu, MEDİSİS’in yaklaşık (…..) yıldır Numed marka ürünleri ithal ettiği, söz konusu ürünlerin Türkiye’deki dağıtımının ise yalnızca KUANTUM tarafından yapıldığı ve KUANTUM ile MEDİSİS’in aynı ekonomik bütünlük içinde bulunduğu ifade edilmiştir.

(25) Görüşmede, Numed marka tıbbi sarf malzemesi satışının hem MEDİSİS hem de çeşitli bölgelerde bulunan bayileri aracılığıyla gerçekleştirildiği, bayi yetkilendirmesinin teşebbüslerin başvurusu üzerine mevzuat gereğince TİTUBB sistemi üzerinden yapıldığı, bilgileri dâhilinde faaliyet gösterdikleri bölgede başka bir bayi bulunmadığı, MEDİSİS’in (…..) ve (…..) bulunan hastanelere doğrudan satış yaptığının bilindiği belirtilmiştir.

(26) Görüşmede ayrıca, dosya konusu ürünlere yönelik olarak MEDİSİS ile aralarında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, MEDİSİS’in satış yapılacak bölgeler ve müşteriler bakımından bayilerine herhangi bir yönlendirmesinin yahut baskısının bulunmadığı, keza satış yapılan bölge dışından gelen müşteri taleplerine karşılık verilip verilmemesi bakımından da MEDİSİS’in herhangi bir yönlendirmesinin olmadığı; (…..) ile (…..) hesaba katılarak, (…..)’de hizmet sunulmasının şirket tercihi olduğu; nitekim sektör genelinde de, maliyet artışından kaçınmak amacıyla bayilerin yakın bölgelere satış yapmak şeklinde bir eğiliminin olduğu; şikâyete konu ürünler özelinde, DEFA’nın satış yaptığı bölge dışındaki hastanelerden herhangi bir talep gelmediği belirtilmiştir.

1 Cevabi yazıda, üç farklı ölçüye sahip stentlerden yıl bazında elde edilen gelirlerin payına ayrı ayrı yer verilmiş olup, söz konusu payların ortalaması alınarak yaklaşık oranlara ulaşılmıştır.

(27) Görüşmenin devamında, DEFA’nın dosya konusu Numed marka ürünleri bu zamana kadar kamu hastanelerine sattığı ve tedarik sürecinde hastanelere yapılan fiyat tekliflerinin farklılık arz edebildiği belirtilmiş ve bunun sebebi olarak, hastanelerin ödeme vadelerinin değişkenlik göstermesi ve döviz kurundaki dalgalanmanın fiyatlara yansıması şeklinde açıklanmıştır. Bu kapsamda, ödeme vadesi uzun olan (…..) daha yüksek fiyattan teklif verilebildiği, bunun yanı sıra Numed ürünlerinin dolar kuru bazında ithal edilmesi sebebiyle hastanelerin ödeme günündeki döviz kurunun tahmin edilerek bir teklif verilmesinin zorunluluk arz ettiği belirtilmiştir. Görüşmede, yıl içerisinde şikâyete konu tıbbi sarf malzemelerinin kullanılması gereken vakaların iki ya da üç kez ortaya çıktığı; bu nedenle ürünlerin acil vakalar nedeniyle ihtiyaç duyuldukça Kamu İhale Kanunu uyarınca genellikle doğrudan temin yöntemiyle tedarik edildiği ve hastanelerce depolanmadığı; hastanelerin tedarik sürecinde kimi zaman ilana çıktığı, kimi zaman da şirketlerden telefon veya e-posta yoluyla teklif istediği ifade edilmiştir.

(28) Görüşmede son olarak, Numed marka graft kaplı balon expandable aort kaorktasyon stenti ve aynı marka balon içi balon dilatasyon kateter için hastanelere verilen fiyat tekliflerinin sarf malzemesinin bedeli yanında teknik servis ücretini de içerdiği; teknik personelin mutlaka doktorlarla birlikte ameliyata katılarak doktorları yönlendirmesi ve bilgi vermesi gerektiği; fakat ameliyat sonrası yapılan rutin kontrollere teknik personelin katılmadığı belirtilmiştir.

(29) Yukarıda belirtilen hususlara ek olarak, DEFA tarafından gönderilen cevabi yazıda; Numed marka graft kaplı balon expandable aort kaorktasyon stentinin alış fiyatının (…..), Numed marka balon içi balon dilatasyon kateterin alış fiyatının ise (…..) olduğu; hastanelerden gelen talepler üzerine KUANTUM ile irtibata geçilerek stokta ilgili ürünlerin mevcut olup olmadığının teyit edildiği; gerek koarktasyon stentinin gerekse de dilatasyon kateterinin çok çeşitli ölçüleri olduğundan talepte bulunan hastaneye ürünlerin bir set halinde -kargo masrafları DEFA’ya ait olmak üzere- sevk edildiği ve doktorun işlem sırasında hastaya en uygun ölçüdeki ürünü kullandığı; bu esnada teknik personelin ilgili sarf malzemelerinin ölçü ve uyumu, stentin açılma kapasitesi, balon çapı gibi hususlarda doktordan gelebilecek soruları yanıtlamak üzere hazır bulunduğu ifade edilmiştir. Hâlihazırda yalnızca İzmir’de bulunan (…..) ile (…..)’ne dosya konusu ürünlerin satıldığı; aynı ilde bulunan (…..) ile (…..)’ne ise ödeme vadelerinin yaklaşık (…..) yıl olması sebebiyle teklif sunulmadığı belirtilmiştir. İlgili yazıda son olarak, 2015 ve 2016 yıllarında ilgili ürünlerden elde edilen gelirin toplam ciro içindeki payının sırasıyla %(…..) ve %(…..) olduğu ifade edilmiştir.

I.3.3. UYGAR’dan Elde Edilen Bilgiler

(30) Teşebbüs yetkilisiyle yapılan görüşmede, Numed markasının distribütörünün MEDİSİS olduğu, ancak ürünleri KUANTUM’dan temin ettikleri; Numed marka tıbbi sarf malzemesi satışı için eski sistem TİTUBB ve yeni sistem olan ÜTS üzerinden tüm iller ve ürünleri seçerek MEDİSİS'e bayilik talebinde bulundukları; bununla birlikte tüm Türkiye’de satış yapacak kapasitelerinin bulunmamasından dolayı, MEDİSİS’e şifahen çalışmak istedikleri illeri bildirdikleri ve bu konuda MEDİSİS ile anlaştıkları; hâlihazırda faaliyet göstermedikleri bölgelerde takip yapılmasının zor olması sebebiyle teklif vermedikleri belirtilmiştir.

(31) UYGAR tarafından gönderilen cevabi yazıda; hastanelerin doğrudan temin ya da ihale usulüyle ürün tedarik ettiği, hastanelerin ödeme vadelerinin (…..) ila (…..) yıl arasında değiştiği, hastanelere tıbbi sarf malzemesi satabilmek için TİTUBB ve ÜTS üzerinden bayi olarak yetkilendirilmek zorunda oldukları, bu yetkilendirmenin süreli olduğu ve iş bitiminde veya gereklilik arz etmesi halinde distribütör tarafından sistem üzerinden sonlandırılabilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede, dosya konusu ürünler bakımından hâlihazırda satış yapılan iller (…..) ve (…..) olarak sıralanmış ve müşteri grupları (…..) ve (…..) olarak ifade edilmiştir.

(32) Cevabi yazıda ayrıca, hastanelerin tedarik sürecinde düşük fiyattan ürün temin etmek istemesi nedeniyle SUT fiyatlarını dikkate aldığı; dosya konusu ürünlerin çok sayıda ölçü seçeneğine sahip olduğu; hastanın damar darlığına uygulanacak stent ve stentin açılması için kullanılacak balon ölçüsüne, işlemin başında yapılan anjiyografik görüntülemede karar verildiği; teknik personelin her hasta için, stent ve balon ölçü skalasında yer alan tüm ürünlerden en az bir seti mutlaka vakaya götürmesi ve bu çerçevede işlem esnasında doktorlardan gelecek teknik sorulara cevap vermesi için hazır bulunması gerektiği; bu vakalara katılabilmek için ulaşım, konaklama ve personel harcamaları gibi ilave masrafların ortaya çıktığı; bazen işlem öncesinde hastalarda gelişen gribal enfeksiyon, yüksek ateş vs. gibi durumlarda işlemlerin ertesi güne veya daha sonraki bir güne ertelenebildiği; bu gibi durumlarda masrafların daha da bir yük haline geldiği; dolayısıyla olası tüm masraflar göz önünde bulundurularak şirket merkezine yakın, ulaşımı kolay ve konaklama giderleri daha az olan bölgelerdeki hastanelere teklif verildiği; bununla birlikte bazı hastanelerin yakın ve ulaşımı kolay olmasına karşın, ödeme vadelerinin çok uzun oluşundan kaynaklı olarak finanse edilebilir olmaması nedeniyle söz konusu hastanelere teklif verilmediği belirtilmiştir. Son olarak, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında (2017 yılı bakımından ilk 8 ay) dosya konusu ürünlerin satışından elde edilen gelirin, toplam ciro içindeki payının yaklaşık %(…..) olduğu belirtilmiştir.

I.4. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler

(33) DEFA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, DEFA Yetkili Müdürü (…..) tarafından 26.05.2017 tarihinde MEDİSİS çalışanı (…..)’a gönderilen “gerekçe” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“(…..) HANIM,

(…..) HASTANESİNDE STENT VAKALARI İÇİN; satınalmayla görüşmedeyiz.

Görüşmede; (…..) tl Iik (…..) tarihli fiatı ve (…..) tllik fiatı önumuze konmaktadir.

Bize lutfen (…..) ödeme koşullarına göre verdiğiniz fiatı ve (…..) deki (…..) tl yi

açıklar mısınız? (…..) da (…..) HANIM DA GÖRÜŞTÜ 2 yil öce. Aynİ müdür var.

ve aynı sorun!! Bizim fiatımız (…..) tl dir.”

(34) DEFA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, defamedical@(…..) hesabından 29.05.2017 tarihinde MEDİSİS çalışanı (…..) ve MEDİSİS İhale Sorumlusu (…..)’a gönderilen “acil” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba (…..) hanım,

30.05.2017 tarihinde (…..)nde vaka olacak. Sizden ricamız (…..) kargoya bıb

balon, zmed balon ve graft kaplı balon expand. aort koarktasyon stendlerini bugün

kargoya vermeniz. ölçüler bilinmiyor. bu sebeple tüm ölçüleri göndermenizi

istiyoruz…”

(35) DEFA’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, MEDİSİS çalışanı (…..) tarafından

22.08.2017 tarihinde DEFA’ya gönderilen “(…..) Balon Vakası” konulu e-postada

aşağıdaki ifade yer almaktadır:

“Sn. Yetkili,

(…..)’te bugün balon vakası için istem yapılacak. Alımlarını takip edip teklif verir misiniz? Vaka Cuma günü yapılacaktır.”

(36) UYGAR’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, UYGAR ortağı (…..) tarafından

MEDİSİS çalışanları (…..) ve (…..)’a 09.05.2017 tarihinde gönderilen “Bölgelerimiz”

başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Merhaba Arkadaşlar,

Ekte Cuma günü konuşmuş olduğumuz çalışma bölgelerimizin dökümü bulunmaktadır. Bölgelerimiz ile ilgili çalışmalarımızda ve takiplerde birlikte hareket eder isek daha güçlü ve daha verimli oluruz. Konu hakkında hassasiyetlerinizi rica ederim.”

(37) Söz konusu e-postanın ekinde yer alan liste ise şu şekildedir:

“UYGAR TIBBİ MALZEME BÖLGELER

(…..)”

(38) UYGAR’da yapılan yerinde incelemede elde edilen, MEDİSİS çalışanı (…..) tarafından

(…..)’e 16.08.2017 tarihinde gönderilen ve bilgi bölümüne UYGAR ortaklarından (…..) ile

(…..)’in eklenmiş olduğu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:

“Sn. (…..),

Numed marka ürünlerimize ait SUT bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Hangi hastanelerde işlem yaptığınız ile ilgili bilgi vermeniz durumunda, işlem yapılan hastane ve bölgeye göre fiyat farkının tahmini olarak ne kadar olacağını söyleyebiliriz.

Saygılarımla”

(39) MEDİSİS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, MEDİSİS İhale Sorumlusu (…..)

tarafından 20.11.2013 tarihinde DEFA çalışanı (…..)’a gönderilen “İhale Bildirimi” konulu

e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

“(…..) Hanım,

(…..)nin (…..) kayıt numaralı ihalesinde;

13, 14, 15, 16, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 67, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 77 sıra numaralı malzemeler bizimle ilgilidir.

Bu ihaleye iştirak edip etmeyeceğiniz konusunda en geç yarına kadar bilgi vermeniz rica olunur.”

(40) Söz konusu e-postaya cevaben aynı tarihte DEFA çalışanı (…..) tarafından MEDİSİS

İhale Sorumlusu (…..)’a gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifadelere yer verilmektedir: “(…..) hanım

İhale de 15-16-22-69-73 . kalemler için 1 adet numune ve katalog, broşür vs. diğer kalemler için ise 2 adet numune istenmektedir.

Sut fiyatları ve MKYS ortalamalarına uyan malzemelere fiyat vermek gerekecektir. Bu koşullara göre değerlendirmenizi lütfen bildirirmisiniz.”

(41) MEDİSİS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, DEFA çalışanı (…..) tarafından

26.11.2013 tarihinde MEDİSİS İhale Sorumlusu (…..)’a gönderilen “ihale hakkında”

başlıklı e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

“(…..) Hanım

(…..) 16.12.2013 tarihli 15 kalem ihalesine katılacağız, 11 ve 12. kalemler için birer adet numune istenmektedir, ihale için fiyatlarınızı [2] bildirebilirsiniz.

(…..)nin (…..) numaralı ihalesi için (…..) bey ile görüşüp kısa sürede bilgi vereceğim.”

(42) Söz konusu e-postaya cevaben aynı tarihte MEDİSİS İhale Sorumlusu (…..) tarafından

DEFA çalışanı (…..)’a gönderilen e-postada ise aşağıdaki ifade yer almaktadır:

“(…..) hanım,

(…..) ait bir ihale daha çıkmış.

(…..) kayıt numaralı 28 kalem ihalesi (1-2-3-9-17-18-19-20-22 sıra numaralı kalemler) ile ilgili de yanıt vermenizi rica ediyorum.“

(43) Bunun üzerine, DEFA çalışanı (…..) tarafından aynı tarihte MEDİSİS İhale Sorumlusu

(…..)’a gönderilen son yazışmada ise şu ifadeler yer almaktadır:

“(…..) hanım,

Bu ihaleye de katılacağız, şartnamelerine uyduğumuz kalemlere fiyat [3] verebilirsiniz, uymayan kalemler varsa şartname değişikli talebinde bulunabiliriz. İhalede numune de istenmektedir, dikkate alınız. (…..) ihalesi içinde (…..) Bey bilgi verecek.”

Bayinin alış fiyatları kastedilmektedir.

Bayinin alış fiyatları kastedilmektedir.

(44) MEDİSİS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, MEDİSİS (…..) tarafından 25.12.2013 tarihinde DEFA çalışanı (…..)’a gönderilen “2013/176007 (…..) İhalesi hk.” konulu e-postada aşağıdaki ifadeye yer verilmektedir:

“(…..) hanım,

…Bir de 15.01.2014 tarihli (…..). İhalesine ((…..)) iştirak edip etmeyeceğinizin

cevabını rica ederim.”

(45) Söz konusu e-postaya cevaben, DEFA çalışanı (…..) tarafından 26.12.2013 tarihinde MEDİSİS İhale Sorumlusu (…..)’a gönderilen e-postada ise şu ifadeler yer almaktadır:

“(…..) hanım merhaba,

…(…..) nin ihalesine ödemelerinden dolayı iştirak etmiyoruz, biginize.”

(46) MEDİSİS’te yapılan yerinde incelemede elde edilen, MEDİSİS çalışanı (…..) tarafından 06.06.2017 tarihinde DEFA Yetkili Müdürü (…..)’e gönderilen “(…..) fiyatları ile ilgili” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır:

“Sn. Örküp,

(…..) satınalma müdürü (…..) Bey ile yaptığımız görüşmede, ödemelerinin (…..)

gün olduğunu, özel fiyat verilmesi halinde (…..) günde de ödeyebileceklerini

söylemişti.

Talep ettikleri fiyatların sizin fiyatlarınıza karşı kıyaslaması aşağıda yer almaktadır.

BIB fiyatı olarak (…..) TL istemişlerdi fakat sistemde (…..) TL fiyatımız olduğunu

belirterek, KIK çıktısı sunarsak kabul edeceklerdir.

Talep edilen kaplı stent fiyatı (…..) TL, Alış fiyatımız (…..) $ (Bugünün kuru ile

(…..)TL) Aradaki fark %(…..) tür

Teklif edilecek olan BIB fiyatı (…..) TL, Alış fiyatımız (…..) $ (Bugünün kuru ile

(…..) TL) Aradaki fark %(…..)dir.

Eğer fiyat oranlan sizin için de makul ise bu TL fiyatlar [4] üzerinden fiyatı

sabitleyebiliriz. İnceleyip bilgi verirseniz sevinirim.”

I.5. Değerlendirme

(47) Başvuru konusu şikâyet incelendiğinde, Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stenti ve aynı marka balon içi balon dilatasyon balon kateter alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin bölge paylaşımı yaptıklarının iddia edildiği görülmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar yasaklanmıştır. Bu çerçevede, anılan hükmün (b) bendinde, mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü bir rekabet ihlali olarak sayılmıştır. Dolayısıyla başvuru konusu iddianın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında incelenmesi gerekmektedir.

4 Bayinin alış fiyatları kastedilmektedir.

(48) MEDİSİS, DEFA ve UYGAR’da yapılan yerinde incelemelerde, MEDİSİS’in Numed marka ürünlerin Türkiye çapında tek yetkili distribütörü ve DEFA ile UYGAR’ın ise söz konusu ürünler bakımından MEDİSİS’in bayisi konumunda olduğu görülmüş ve MEDİSİS’in aynı ekonomik bütünlük içinde ve bayisi konumunda olan KUANTUM aracılığıyla dosya konusu ürünler bakımından hastanelere teklifte bulunduğu ve satış yaptığı bilgisi edinilmiştir.

(49) Önaraştırma kapsamında ilk olarak, teşebbüsler arasında yatay olarak bir bölge paylaşımı yapılıp yapılmadığının tespiti önem arz etmektedir. Yerinde inceleme belgeleri incelendiğinde, bayiler arasında bu yönde herhangi bir yazışmaya rastlanmadığı, bayiler ile MEDİSİS arasında bayilik ilişkisinden doğan birtakım yazışmaların ve SUT fiyatları ile sarf malzemesi bedellerine yönelik olarak UYGAR ile bir hekim arasında geçen e- postanın elde edildiği görülmektedir. Bu bağlamda, bölge paylaşımı iddiasına yönelik olarak teşebbüsler arasında yatay anlamda rekabeti kısıtlayıcı nitelikte herhangi bir delil elde edilememiştir.

(50) Diğer yandan, 4054 sayılı Kanun kapsamında, belirli şartlar altında, distribütörün bayilerine bölge ve müşteri kısıtlaması getirmesi dikey bir rekabet ihlali olarak değerlendirilebilecektir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 4. maddesinde aşağıdaki hükme yer verilmiştir:

“Aşağıda sayılan rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan

sınırlamaları içeren dikey anlaşmalar bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten

yararlanamaz.

(a) …

(b) Aşağıdaki haller dışında, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı

bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi.

1. Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı

tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da

münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması…”.

(51) Bu doğrultuda, sağlayıcı teşebbüs, kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bölgeye ya da müşteri grubuna yapılacak aktif satışları kısıtlayabilmekte; ancak bu bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanması ise anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkartan bir ihlal olarak değerlendirilmektedir. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’da belirtildiği üzere, alıcıların satış yaptığı bölge veya müşteri grubunun münhasır olarak değerlendirilmesi için, o bölge veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının veya sadece sağlayıcının kendisinin aktif olarak satış yapıyor olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, belirli bir bölgeye veya müşteri grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs sayısı iki veya daha fazla ise o bölge veya müşteri grubu artık münhasır değildir. Bu tür “serbest” bölge veya müşteri grubundaki müşterilere herhangi bir alıcı dilediği gibi aktif olarak satış yapabilmelidir. Dolayısıyla, münhasır bölge veya müşteri grubu belirlenmediği durumlarda, alıcılar üzerine aktif satış yasağı getirilmesi ihlal teşkil edecektir.

(52) Önaraştırma kapsamında elde edilen bilgilerden, MEDİSİS ile bayileri arasında yazılı bir bayilik sözleşmesi bulunmadığı; bayi olmak isteyen firmaların yasal zorunluluk gereği TİTUBB (eski sistem) ve ÜTS (yeni sistem) üzerinden satış yapmak istediği illeri ve ürünler ile bayilik başlangıç ve bitiş tarihini seçerek bayilik başvurusunda bulunması gerektiği; aksi halde hastanelere satış yapmalarının ve faaliyetlerini sürdürmelerinin yasal olarak mümkün olmadığı; bayilik başvurularının, firmaların talep ettiği iller doğrultusunda, MEDİSİS tarafından TİTUBB ve ÜTS sistemleri üzerinden onaylandığı; bayilik talebinin veya bayilerin satış yapmak istedikleri illerin onaylanıp onaylanmamasının MEDİSİS’in takdirinde olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, örnek teşkil etmesi bakımından, UYGAR’ın TİTUBB üzerinden yapılmış bayilik kaydına aşağıda yer verilmektedir:

Şekil 1- UYGAR’ın Bayilik Kaydı

(…..TİCARİ SIR…..)

(53) Tablo-1’e bakıldığında, TİTUBB bayilik başvuru formları doğrultusunda bazı bayilerin tüm illerde, bazı bayilerin ise sınırlı sayıda ilde satış yapmaya yetkili olduğu; bayilerin bölgeleri arasında kesişme olması sebebiyle bayilere münhasır bölgeler ayrılmadığı görülmektedir. Bu noktada, MEDİSİS’in bayilerine münhasır bölge tahsis edilmediği dikkate alındığında, bayilere aktif veya pasif satış yasağı getirilip getirilmediği hususu önem kazanmaktadır.

(54) MEDİSİS ile bayileri arasında yazılı bir bayilik sözleşmesi olmadığından, MEDİSİS’in bayilerini herhangi bir aktif ya da pasif satış yasağı yükümlülüğü altına aldığından bahsetmek mümkün değildir. Diğer yandan, TİTUBB ve ÜTS üzerinden bayiliği resmiyet kazanan firmaların yalnızca yetkili oldukları illerde satış yapabildikleri, söz konusu bölgeler dışından gelen taleplere -yetkili olmamaları nedeniyle- karşılık veremedikleri bilinmektedir. Her ne kadar, bir bayiye yetkili olduğu bölge dışından ürün talebinde bulunulduğunda, bayinin TİTUBB veya ÜTS üzerinden satış yapmak istediği yeni iller için distribütörden talepte bulunması mümkünse de [5], yeni iller bakımından bayinin yetkilendirilip yetkilendirilmeyeceği hususunun yine distribütörün takdirinde olduğu anlaşılmıştır.

(55) Yerinde incelemede elde edilen, MEDİSİS ve bayileri arasında geçen ve bayilik ilişkisinden kaynaklandığı tespit edilen yazışmalara bakıldığında, MEDİSİS’in dönem dönem bayilerine satış yapmaya yetkili oldukları bölgelerde ilana çıkılan ihalelere veya doğrudan temin usulüyle yapılacak alımlara teklif verip vermeyeceklerini sorduğu; ilgili ürünlerin MEDİSİS’in stoğunda bulunması durumunda, bayilerin hastanelere teklifte bulunabildiği; bayilerin hastanelere teklifte bulunmayı planlaması halinde, ilgili ürünler bakımından bayi alış fiyatlarının MEDİSİS tarafından bayilere bildirildiği; MEDİSİS ve bayileri tarafından stent vakaları için sunulan fiyat tekliflerinin bölgeler ve hastaneler bazında farklılaşabildiği, bu farklılıklar nedeniyle dönem dönem hastane yönetimleri ile anlaşmazlıklar yaşanabildiği; vakalarda kullanılacak ürün ölçülerinin kesin olarak bilinememesi sebebiyle, bayilerin ilgili ürünlerin tüm ölçü seçeneklerini işlem öncesinde MEDİSİS’ten temin ettiği; bayilerin -TİTUBB ve ÜTS üzerinden Türkiye çapında yetkilendirilmiş olsalar dahi- her bölgeye veya her hastaneye fiilen hizmet vermeyi tercih etmeyebildiği tespit edilmiştir.

(56) Dosya kapsamında, MEDİSİS’in bayilere kendi yetkili oldukları bölgelerde ilana çıkılan ihalelere veya doğrudan temin usulüyle yapılacak alımlara teklif verip vermeyeceklerini sorma nedeninin, MEDİSİS’in fiilen her bölgeye hizmet vermesinin mümkün olmaması sebebiyle, bayileri aracılığıyla ürünlerinin ilgili bölgelerde satışının yapılıp yapılmadığının takibi olduğu anlaşılmıştır.

5 Bu kapsamda, yerinde incelemeler esnasında, bu yönde bir talebin olması halinde sistem üzerinden distribütörün hesabına bir uyarı düştüğü ve distribütörün talep edilen yeni bölge bakımından isterse o an ilgili bayiye yetki verebileceği, yetki verme işleminin çok kısa bir sürede gerçekleştirilebildiği belirtilmiştir.

(57) Yukarıda yer alan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, önaraştırma kapsamında MEDİSİS’in satış yapılacak bölgeler bakımından bayilerini yönlendirdiği yahut bayilerine baskı yaptığı yönünde herhangi bir delil elde edilememiştir. Bir başka ifadeyle, MEDİSİS’in bayilerine rekabet mevzuatına aykırı bir şekilde bölge kısıtlaması getirdiğine dair herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.

(58) Teşebbüslerden elde edilen bilgilerden, stent takma işleminin yalnızca kardiyoloji, pediatrik kardiyoloji ve kardiyovasküler cerrahisi bölümleri bulunan az sayıdaki hastanede teknik yeterliliği olan hekimler tarafından yapılabildiği, tedarik sürecinde hastanelerin SUT fiyatını esas almakla birlikte, SGK tarafından karşılanan tavan fiyat olan SUT fiyatları üzerinde verilen fiyat tekliflerini de kabul edebildiği, bu durumda aradaki fiyat farkının hastaneler tarafından karşılandığı; bayilerin hastanelere sattığı ürünler bakımından satış işlemiyle birlikte bayi ve hastane arasındaki ilişkinin sona ermediği; hastanelere yapılan tekliflerdeki bedelin, ürün bedelinin yanı sıra servis ücretini de kapsadığı; işlemde kullanılacak ürünlerin kesin ölçüsünün hemen işlem öncesi yapılan anjiyografik ölçümlerde netleşmesi sebebiyle, bayi bünyesinde çalışan teknik personelin ürünlerin tüm ölçülerinden en az bir adet yanında olacak şekilde ameliyatlarda mutlaka hazır bulunması ve ilgili malzemelerin ölçüsü, uyumu, stentin açılma kapasitesi, balon çapı gibi hususlarda doktorlardan gelebilecek teknik sorulara cevap vererek doktorları yönlendirmesi gerektiği; bazen ameliyattan önce hastanın kan değerlerinde değişiklik olması, hastada enfeksiyon gelişmesi neticesinde hastaya anestezi yapılamaması, ameliyat ekibindeki sağlık görevlilerinin son anda ameliyata katılamaması gibi sebeplerle ameliyatların bir veya birkaç gün ertelenebildiği ve bu durumun da bayilere ilave maliyetlere sebep olduğu; dolayısıyla, bayilerin bünyelerinde çalıştırdıkları teknik personel sayısının yetersizliği; ulaşım, konaklama ve kargo masrafları ile personel harcamalarının yüksek olması, hastanelerin SUT fiyatlarından alım yapmak istemesi, ilgili ürünlerden elde edilen gelirin toplam ciro içinde (…..) bir paya sahip olması gibi sebeplerle bayilerin -TİTUBB ve ÜTS üzerinden tüm iller için yetkilendirilmiş olsa da- fiilen her bölgeye hizmet veremediği; bayilerin genellikle kendilerine yakın bölgelerde ve ikili ilişkilerinin iyi olduğu hastanelerde satış yapmayı tercih ettiği anlaşılmıştır.

(59) Dosya kapsamında ayrıca, farklı bölgelerde bulunan hastanelere sunulan teklifler bakımından fiyat farklılıkları yaşanabilmesinin yanı sıra, aynı bölgede bulunan hastanelere sunulan tekliflerin dahi farklılaşabildiği, zira bu farklılık bakımından, hastanelerin alım miktarının yanı sıra ödeme vadelerinin uzun olmasının ve döviz kuru dalgalanmalarının önemli etkiye sahip olduğu; bazı durumlarda ise, bayinin satış yapmaya yetkili olduğu bölge içinde olmakla birlikte ödemesi vadesi çok uzun olan hastanelere teklif verilmediği görülmüştür. Aynı hususların, yalnızca bayiler özelinde değil, MEDİSİS açısından da geçerli olduğu önaraştırma kapsamında tespit edilmiştir.

(60) Dosya konusu ürünler bakımından [6], 2015 ila 2017 yılları arasında MEDİSİS tarafından hastanelere yapılan satışlar incelendiğinde, büyük oranda doğrudan temin usulüyle (…..) ve (…..)’daki hastanelere satış yapıldığı; (…..) ili sınırları içinde bulunan hastanelere yapılan satışların ağırlıkta olduğu; fiyatların ise, (…..) anlaşılmaktadır:

6 Başvuru konusu iddialar, +M250BB0261F küresel ürün numaralı Numed marka balon içi balon dilatasyon balon kateter ile +M250CVRDCP8Z341Q, +M250CVRDCP8Z391V ve +M250CVRDCP8Z451S küresel ürün numaralı Numed marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stentlerine yönelik olarak dile getirildiğinden, satışlar bakımından yalnızca başvuruda belirtilen küresel ürün numaralarına karşılık gelen malzemeler esas alınmıştır. Nitekim (…..) ile yapılan telefon görüşmesinde, başvurunun bahsi geçen ürünlerle sınırlı olduğu hususu teyit edilmiştir. Bununla birlikte, teşebbüslerden elde edilen bilgilerden, dosya konusu ürünlerin ölçülerine göre farklı ürün numaralarına sahip olduğu, dolayısıyla Numed marka balon içi balon dilatasyon balon kateterler ile aynı marka graft kaplı balon expandable aort koarktasyon stentlerin başvuruda yer alan küresel ürün numaralarıyla ve ölçülerle sınırlı olmadığı anlaşılmıştır.

Tablo 2- MEDİSİS Tarafından Yapılan Satışlar 7

Birim Satış

Küresel

Müşterinin Tutarı

Ürün Ürün Açıklaması Satış Tarihi Müşteri Adı Satış Şekli

Bulunduğu İl (KDV

Numarası

Hariç- TL)

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 29.01.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 29.01.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 17.02.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 06.03.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 11.03.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 11.03.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 03.04.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 28.05.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 06.01.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 28.04.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 02.05.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

91V

3,9 cm

+M250BB BiB Dilatasyon Doğrudan

24.05.2016 (…..) (…..) (…..)

0261F Balon Kateter temin

Tabloda yer alan satışların 2015 yılında MEDİSİS tarafından, 2016 ve 2017 yıllarında ise MEDİSİS ile

aynı ekonomik bütünlük içinde bulunan ve MEDİSİS’in bayisi konumunda olan KUANTUM tarafından

yapıldığı anlaşıldığından, MEDİSİS ve KUANTUM’un satışları birlikte sunulmuştur.

Tablo 2’nin Devamı

Küresel Küresel Küresel Küresel

Küresel Ürün Küresel Ürün Küresel Ürün

Ürün Ürün Ürün Ürün

Numarası Numarası Numarası

Numarası Numarası Numarası Numarası Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 24.05.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 24.05.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z3 06.06.2016 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z3 06.06.2016 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z4 06.06.2016 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 01.07.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z3 16.08.2016 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z3 16.08.2016 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z4 16.08.2016 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 08.09.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 23.01.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti temin

51S

4,5 cm

(61) Aynı dönemde aşağıdaki tabloda gösterilen DEFA tarafından hastanelere yapılan

satışlara bakıldığında ise, satışların (…..)’de bulunan hastanelere genellikle doğrudan

temin usulüyle gerçekleştirildiği ve fiyatların da (…..) olduğu anlaşılmaktadır:

Tablo 3- DEFA Tarafından Yapılan Satışlar

Birim Satış

Küresel

Satış Müşterinin Tutarı

Ürün Ürün Açıklaması Müşteri Adı Satış Şekli

Tarihi Bulunduğu İl (KDV

Numarası

Hariç- TL)

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort

RDCP8Z3 8.12.2015 (…..) (…..) (…..) İhale Koarktasyon Stenti

41Q

3,4 cm

+M250BB BiB Dilatasyon Doğrudan

30.5.2017 (…..) (…..) (…..)

0261F Balon Kateter Temin Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 30.5.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

(62) Son olarak, UYGAR tarafından 2015 ila 2017 yılları arasında hastanelere yapılan satışlar

incelendiğinde, doğrudan temin usulüyle (…..) ve (…..)’daki hastanelere satış yapıldığı;

(…..) ili sınırları içinde bulunan hastanelere yapılan satışların ağırlıkta olduğu; fiyatların

ise, (…..) gerçekleştiği anlaşılmaktadır:

Tablo 4- UYGAR Tarafından Yapılan Satışlar

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 28.1.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 13.2.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 27.2.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Balon İçi Balon BIB

+M250BB Doğrudan Dilatasyon Balon 27.2.2015 (…..) (…..) (…..)

0261F Temin Kateter

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 26.3.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 14.4.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Tablo 4’ün Devamı

Küresel Küresel Küresel Küresel

Küresel Ürün Küresel Ürün Küresel Ürün

Ürün Ürün Ürün Ürün

Numarası Numarası Numarası

Numarası Numarası Numarası Numarası Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 8.5.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 8.5.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 17.6.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 17.6.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 25.6.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 30.6.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

+M250BB BiB Dilatasyon Doğrudan

30.6.2015 (…..) (…..) (…..)

0261F Balon Kateter Temin Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 14.8.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 14.8.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 26.8.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 11.12.2015 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 15.1.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 20.1.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 11.3.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 22.3.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Tablo 4’ün Devamı

Küresel Küresel Küresel Küresel

Küresel Ürün Küresel Ürün Küresel Ürün

Ürün Ürün Ürün Ürün

Numarası Numarası Numarası

Numarası Numarası Numarası Numarası Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 21.4.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 30.4.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 17.6.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 17.6.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 29.7.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 17.8.2016 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

+M250BB BiB Dilatasyon Doğrudan

13.10.2016 (…..) (…..) (…..)

0261F Balon Kateter Temin Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 3.2.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 20.2.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

41Q

3,4 cm

+M250BB BiB Dilatasyon Doğrudan

20.2.2017 (…..) (…..) (…..)

0261F Balon Kateter Temin Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 8.3.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 10.3.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 6.6.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z3 11.7.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

91V

3,9 cm

Graft Kaplı Balon

+M250CV

Expandable Aort Doğrudan

RDCP8Z4 11.7.2017 (…..) (…..) (…..)

Koarktasyon Stenti Temin

51S

4,5 cm

(63) Önaraştırma çerçevesinde yapılan incelemeler ve değerlendirmeler kapsamında, MEDİSİS ve bayilerinin teknik personel sayısının yetersizliği; ulaşım, konaklama ve kargo masrafları ile personel harcamalarının yüksek olması, hastanelerin SUT fiyatlarından alım yapmak istemesi, ilgili ürünlerden elde edilen gelirin toplam ciro içinde (…..) bir pay tutması, hastanelerin ödeme vadelerinin uzun olması, döviz kurunda yaşanan dalgalanmalar, hastanelerle süregelen ikili ilişkiler gibi gerekçelerle, kendilerine yakın bölgelerde veya belirli hastanelere satış yapmayı tercih ettikleri görülmektedir. Dolayısıyla, MEDİSİS ve bayilerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine yönelik herhangi bir bilgi, belge ve bulguya ulaşılamadığından, soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(64) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.