Berkshire Hathaway Inc. tarafından Wertheimer Company Ltd'nin altında bulunan Iscar Ltd'nin sahibi bulunduğu,…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, M. Sıraç

ASLAN, Mehmet Akif ERSİN

B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL, Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Nazlı UĞURLU C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Berkshire Hathaway Inc. Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ

La Martin Caddesi No.10, 34437 Taksim İstanbul

D. TARAFLAR: Berkshire Hathaway Inc

1440 Kiewit Plaza Omaha

Nebraska 68131 ABD

Iscar Ltd.

Iscar Centre, Box 11

Tefen 24959 İSRAİL

E. DOSYA KONUSU: Berkshire Hathaway Inc. tarafından Wertheimer Company Ltd’nin altında bulunan Iscar Ltd’nin sahibi bulunduğu, seramik metal çalışma aletleri üretimi ve sağlanması işi ile ilgilenen IMC International Metalworking Companies B.V.’nin kendisine kontrol yetkisini sağlayan %80 hissesinin devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.6.2006 tarih ve 3559 sayı ile giren ve en son 22.6.2006 tarih ve 4052 sayı ile eksikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 30.6.2006 tarih ve 2006-3-66/Öİ-06-OS sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 3.7.2006 tarih ve REK.0.07.00.00-120/175 sayılı Başkanlık Önergesi ile 06-47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Berkshire Hathaway Inc. tarafından, Wertheimer Company Ltd.’in kontrolünde bulunan IMC International Metalworking Companies B.V.’nin kendisine kontrol yetkisini sağlayan %80 hissesinin devralınması işleminin,

 Tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle 4054 sayılı

Kanun'un 7/2. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ

kapsamında Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olduğu,

 Söz konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda yoğunlaşma

olmayacağı için, hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim

durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azalmasının

mümkün olmadığı anlaşıldığından, anılan devir işlemine izin verilmesi

gerektiği,

 Devralma Anlaşması’nın eki olan Hissedarlar Anlaşması ile Wertheimer

hissedarlarına getirilen iki senelik rekabet yasağına, yan sınırlama olarak

kabul edilip işlemle birlikte izin verilebileceği,

60

sonucuna ulaşıldığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. İlgili pazar

H.1.1 İlgili Ürün Pazarı

Pazarın konusu olan kesici aletler, çeşitli metal parçaların ham veya yarı ham madde olarak kullanıldığı üretim endüstrilerinde, metalleri kesmek için kullanılmaktadır. Metal parçalar kullanılan üretim endüstrilerinde metal işleme aletleri üreticinin maliyetlerini düşürmektedir. Metal kesimi, çalışma mekanizması aracılığıyla metalin sökümünü, kesilmesini, delinmesini, işlenmesini içermektedir. Çalışma mekanizması geleneksel olarak çubuklarda, delme baskı makinelerinde ve freze makinelerinde çeşitli kesici aletlerle beraber kullanılmaktadır. Metal kesici aletler, alet tutucuya bağlanan veya bağlanıp değişebilen kesici öğeler olan eklerden oluşmaktadır. IMC International Metalworking Companies B.V. (IMC)’nin Türkiye’de faaliyet gösterdiği en önemli alan kesici aletlerdir.

80

Karbit metal tozları çok sert bir malzemedir ve aşınmayan endüstriyel parçaların üretiminde kullanılmaktadır. Iscar grubu bu ürünün de üretimini ve satışını yapmaktadır fakat bu konuda Iscar, Türkiye’de küçük bir oyuncudur ve Türkiye satışları (…………….) ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiştir.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında ilgili ürün pazarının, “karbit metal tozu ve karbitten üretilmiş endüstriyel eşya parçalarını da içerecek şekilde, metal işleme, kaldırma/söküm uygulamaları için kesici aletlerin üretilmesi, pazarlanması ve servis edilmesi” olarak tespit edilmiştir.

90

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar

Devir işlemine konu olan şirketlerin ürünlerinin satış ve dağıtımının ülke çapında yapılmasından dolayı söz konusu işlemin etkilerinin dikkate alınacağı coğrafi pazar, tüm ilgili ürün pazarları için “Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahili” olarak belirlenmiştir.

H.2. Taraflar

H.2.1. Wertheimer Company Ltd. (Wertheimer), Iscar Ltd (Iscar) ve IMC International Metalworking Companies B.V.(IMC)

Devreden taraf olan Wertheimer’ın bünyesinde olan Iscar ve IMC, dünya çapında metal işleme, kaldırma, söküm uygulamalarında kullanılan kesici

1

aletlerin üretimi, satımı, servisi ve pazarlamasında; tungsten karbit ve karbit ekleyicileri, karbit frezeleri ve kesici aletler de dahil olmak üzere seramik metal çalışma aletlerinin üretilmesi ve sağlanması alanında faaliyet göstermektedirler.

Iscar’ın asıl faaliyet alanı, metal işleme uygulamaları için kesici aletler sağlamaktır. Söz konusu ürünler özellikle ayırma ve oyuk çevirme uygulamaları için çevirme aletleri, yüksek hacimli üretim için delik yapma aletleri, çeşitli freze kesicileri ve aletleme, delme sistemleridir. Ayrıca otomotiv, havacılık, boya ve kalıp üretim endüstrilerine de ürünler sağlamaktadır.

Teşebbüsün yan faaliyetlerinin tamamı TaeguTec Ltd. tarafından yürütülmektedir. TaeguTec’in faaliyetleri, tungsten karbit tozları üretimini, endüstriyel eşya parçalarının tedarikini ve çeşitli endüstriyel kullanımlar için karbit ve seramiklerin yapılmasını içermektedir. Tungsten karbit; madencilik ve petrol sanayilerinde, matkaplarda, delici donanımların kesici kısımlarında ve kırıcı makinelerde, taşımacılık ve elektrik malzemeleri kaplamasında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Türkiye’de Iscar, Iscar Kesici Takım Ticareti ve İmalatı Ltd. Şti., TaeguTec Kesici Takımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş., Masteround Kesici Takımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve ithalat aracılığıyla TaeguTec Kore ile faaliyet göstermektedir. Adı geçen ilk üç şirket iştiraki oldukları TaeguTec ve Iscar’ın Türkiye’de sadece satış ve pazarlama işlerini yapmaktadırlar. Mevcut durumda TaeguTec Türkiye’nin, TaeguTec Kore’nin ve Iscar Türkiye’nin sahibi IMC’dir. IMC’nin ihraç edilmiş hisselerinin tamamı Iscar’a aittir. Bildirimde bulunulan işlem gerçekleştiğinde dört şirket de Berkshire’ın kontrolüne geçecektir.

Wertheimer Iscar’ın hisselerinin %100’üne, Iscar da IMC’nin hisselerinin %100’üne sahiptir. Iscar Türkiye’nin %99 hissesi IMC’ye; TaeguTec Türkiye’nin %51 hissesi IMC’ye, %24 hissesi Metin Gönül’e, %24 hissesi Murat Ergin’e; Masteround Türkiye’nin ise %99 hissesi TaeguTec Türkiye’ye aittir.

Iscar’ın ve IMC’nin Türkiye’de faaliyet gösteren iştiraklerinin 2005 mali yılı

2

cirosu ve yönetim kurulu üyeleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

140

1

Karbit metal tozları çok sert bir malzemedir ve aşınmayan endüstriyel parçaların üretiminde kullanılmaktadır.

2

1 ABD Doları = 1.35 YTL olarak alınmıştır.

Tablo.1 Iscar Grubunun Faaliyet Alanları, Türkiye Ciroları (2005) ve Yönetim Kurulu Üyeleri

Şirketler Faaliyet Alanı Ciro (YTL) Yönetim Kurulu

Iscar Atilla Hacısüleymanoğlu,

Metal kesme aletleri (……………)

Türkiye Jacop Harpaz, Şebnem Mercan.

Metal kesme aletleri, (……………)

Jacop Harpaz (Başkan),

TaeguTec karbit metal tozu ve

Murat Ergin (Bşk. Yardımcısı), Türkiye karbit endüstriyel

Metin Gönül, Moshe Sharon.

eşya parçaları

Metal kesme aletleri, (……………)

TaeguTec karbit metal tozu ve

Kore karbit endüstriyel

eşya parçaları

2006 yılında

Jacop Harpaz (Başkan),

Masteround faaliyete geçtiği için

Metal kesme aletleri Metin Gönül (Bşkan. Yardımcısı), Türkiye 2005 yılı cirosu

Murat Ergin, Moshe Sharon.

mevcut değil

Toplam (……………)

Dosya mevcudu bilgi ve belgeden, tabloda yer alan yönetim kurulu üyelerinin hiçbirinin ilgili pazarda faaliyet gösteren şirketlerde benzer görevlerde bulunmadığı anlaşılmıştır.

H.2.2. Berkshire Hathaway Inc.(Berkshire)

Devralan Taraf Berkshire ABD yasaları uyarınca kurulmuş ve hisse senetleri New York Borsası’nda işlem gören, birçok iş kolunda faaliyette bulunan bir şirkettir. En büyük hissedarı %38,3 oy hakkı bulunan Warren E. Buffett olup, aynı zamanda yönetim kurulu başkanıdır.

Berkshire’ın kontrolünde olan ve Türkiye’de faaliyet gösteren teşebbüsler CTB Inc., Flight Safety International, Johns Manville Company (JM), General Re Corporation (Gen Re), The National Indemnity Company’dir.

CTB Inc. zirai sistemler, kümes hayvanları, domuz, yumurta üretimi ve yüksek hacimli saklama kapları, silolar, yemek, tohum taşıyıcıları ve yumurta toplayıcılarını da içeren tohum endüstrilerinin dünya çapında tasarımcısı, üreticisi ve pazarlayıcısıdır. Flight Safety International, uçuş eğitimleri vermektedir. JM yapı yalıtımı, ticari tavan, tavan yalıtımı ve benzer uygulamalar için ürünler üretmekte ve pazarlamaktadır. Gen Re ve The National Indemnity Company ise sigorta şirketleridir. Berkshire’ın kontrolündeki şirketlerin Türkiye faaliyetlerinden olan 2005 mali yılı için cirolarına Tablo.2’de yer verilmiştir.

170

Toplam (……………)

Tablo.1 ve Tablo.2’nin karşılaştırılmasından anlaşılacağı üzere; Berkshire, IMC’nin faaliyet gösterdiği alanlarda faaliyet göstermemektedir.

H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

180

H.3.1 Devralma İşlemi

Wertheimer’ın kontrolünde bulunan Iscar’dan, taraflar arasında yapılan bir dizi işlem sonrasında IMC’nin %80 hissesinin devralınmasıyla Berkshire’ın kontrolüne geçmesi amaçlanmaktadır. Devralma işlemi alıcı konumundaki Berkshire ile satıcı Wertheimer, Iscar, IMC ve Wertheimer’ın belirli hissedarları arasında 5.5.2006 tarihinde akdedilen Devralma Anlaşması ile düzenlenmiştir. (……………TİCARİ SIR……………….)

190

1.(…………..TİCARİ SIR ……………….)

%(…) %(…)

(…………) (……..) (…..)

2.(…………..TİCARİ SIR ……………….)

B sınıfı %(…) IMC

(…….)

A sınıfı %(…) (……….)

3.(…………..TİCARİ SIR ……………….).

(……..)

(…….) B sınıfı %(…) (….)

A sınıfı %(…)

(………..)

4.(…………..TİCARİ SIR ……………….).

200

(…..) (……..)

B sınıfı (…)

(……..)

%(…) A sınıfı %(…)

(……..)

5.(…………..TİCARİ SIR ……………….)

B sınıfı

(…….) (……..)

%(….)+ A

(……) (…)

sınıfı %(….)

(……...)

6.(…………..TİCARİ SIR ……………….).

7.(…………..TİCARİ SIR ……………….)

A sınıfı

(…….) (……..) (………)

%(…)+ B

(……)

sınıfı %(….)

B sınıfı

(……….) %(….) (………)

Iscar’ın kontrolünde olan Türk şirketleri, Iscar Kesici Takım Ticareti ve İmalatı Limited Şirketi (Iscar Türkiye), TaeguTec Kesici Takımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. (TaeguTec Türkiye) ve 2006 yılında kurulmuş olan Masteround Kesici Takımlar San. Ve Ticaret A.Ş. (Masteround Türkiye) ile Türkiye’ye ithalat yapan TaeguTec Kore firmaları da devralma sonucunda Berkshire’ın kontrolüne geçeceklerdir.

H.3.2. Değerlendirme

Devralma işleminin taraflarının ilgili pazar paylarının toplamı %(…) olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen %25 sınırını aşmamaktadır. Bununla beraber söz konusu devralma işleminde, tarafların cirolarının toplamının (……….….) YTL olması nedeniyle, Tebliğ’de öngörülen 25 milyon YTL ciro eşiği aşıldığından, işlem izne tabidir.

5.5.2006 tarihli Devralma Anlaşması’nın İbraz A ve B bölümlerine göre, IMC A sınıfı hisse senedi sahipleri dört, B sınıfı hisse senedi sahipleri ise bir yönetim kurulu üyesini seçmektedirler ve tasfiye durumunda A sınıfı hisse senedi sahipleri B’den daha üstün konumda bulunmaktadırlar. Bu belirtilenler dışındaki tüm haklarda, eşit oranda hakka sahiptirler. Buradan anlaşıldığı üzere IMC’nin tüm kontrolü Berkshire’a geçmektedir.

230

Devralma işlemi sonucunda Berkshire, IMC’nin B sınıfı hisse senetlerinin %100’üne, A tipi hisse senetlerinin %47,4’üne, toplamda ise IMC’nin kontrolünü sağlayan %80 hissesine sahip olacaktır. İşlem sonucunda Türkiye’de faaliyet gösteren Iscar Türkiye, TaeguTec Türkiye, Masteround Türkiye ve TaeguTec Kore, Berkshire’ın kontrolüne geçecektir.

İlgili ürün pazarlarında alıcı konumundaki Berkshire herhangi bir faaliyette bulunmadığından pazar payı da yoktur. Metal kesme aletleri pazarında Iscar Grubunun (Iscar Türkiye, TaeguTec Türkiye, Masteround Türkiye, TaeguTec Kore) 2005 yılı cirosu (………………) YTL’dir ve ilgili pazarda pazar payı %(…) olarak tahmin edilmektedir.

Dolayısıyla devralma sonrası ilgili pazarda yoğunlaşmanın söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır

H.3.2.1. Rekabet Yasağı

Bir devralma işleminin tarafları devralma işlemini düzenleyen sözleşme ve düzenlemelerin yanı sıra, devralma işleminin temel unsurunu oluşturmayan ancak tarafların pazardaki hareket özgürlüklerini kısıtlayan başka düzenleme ve anlaşmalar yapmayı tercih edebilirler. Rekabet Hukukunda bu düzenleme ya da anlaşmalar devralma işlemiyle doğrudan ilgili oldukları ve bu işlemin gerçekleştirilebilmesi için gerekli kısıtlamaları içerdikleri sürece devralma işlemiyle birlikte değerlendirilmektedir.

Iscar, IMC, Berkshire, Wertheimer Company Ltd. ve Wertheimer Company Ltd.’in Belli Başlı Hissedarları arasında akdedilen Devralma Anlaşmasının bir eki olan Hissedarlar Anlaşması’nın “Halka Açık Olmama” başlıklı 6. maddesi ile Iscar’ı kontrol eden satıcı konumundaki Wertheimer hissedarlarına 2 sene olarak öngörülmüş olan bir rekabet yasağı getirilmiştir. Anılan maddeye göre Wertheimer hissedarları 2 yıl süreyle herhangi bir şekilde paydaş, ortak, üye, ortak girişimci, müdür, acente, vekil ya da danışman olarak herhangi bir Iscar şirketi ya da herhangi bir yan kuruluşuyla doğrudan ya da dolaylı olarak rekabet eden herhangi bir şahısla ilgilenmeyecektir. Ancak Wertheimer hissedarları sadece pasif yatırım amacı olarak borsada satılan hisse senetlerine sahip olabilecektir. Söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğü, karbid kesme araçlarının pazarlanması ve satışı ile ilgili süreç ve uygulamaları kapsamaktadır.

Rekabet Kurulu uygulamalarında devralmalarda alıcıların satıcılara getirdiği rekabet yasakları, alıcıların devraldıkları maddi ve maddi olmayan varlıkların değerinden tam olarak yararlanmalarının, bu çerçevede alıcının yaptığı yatırımın karşılığını tam olarak almasının bir aracı olarak görülmektedir. Genel olarak rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma işlemi ile birlikte değerlendirilebilmesi için, “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Yukarıda ifade edilen rekabet yasağı, bu kriterler çerçevesinde değerlendirilecektir.

Yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma: Doğrudan ilgili olma unsuru sınırlamanın, işlemin gerçekleştirilmesine yardımcı olması ancak yoğunlaşmanın nihai amacıyla kıyaslandığında ikincil nitelik taşıması anlamına gelmektedir. Gereklilik unsuru ise işleme ilişkin sınırlamanın mevcut olmaması halinde işlemin hayata geçirilmesinin daha zor ya da maliyetli olması durumunu ifade eder. Bu açıdan, devralma işleminde alıcının satıcıya getirdiği rekabet yasağı, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gereklidir. Sadece Taraflar Açısından Kısıtlayıcı Olma: Yan sınırlama olarak tanımlanacak düzenlemenin, yoğunlaşmanın tarafları olan teşebbüslerin pazardaki hareket özgürlüklerini sınırlandırması, ancak; yoğunlaşma işleminin kaçınılmaz sonucu olmadığı müddetçe, üçüncü kişi ya da teşebbüslere ekonomik davranışlarını etkileyecek ya da bu teşebbüslerin zararına olacak herhangi bir kısıtlama içermemesi gerekmektedir. Rekabet yasağına ilişkin bu kriter temel alındığında rekabet etmeme yükümlülüğünün "satıcılar"a getirildiği görülmektedir. Bu çerçevede ilgili kısıtlamanın satıcılar dışındaki üçüncü kişilerin ticari faaliyetlerini sınırlandırıcı bir yönünün bulunmadığı, rekabet yasağının getirildiği kişiler bakımından makul olduğu kanaatine varılmıştır. Orantılılık: Bir kısıtlamanın yan sınırlama olarak kabul edilmesinde yalnızca kısıtlamanın niteliğinin değil aynı zamanda kapsamının ve süresinin de işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmış olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Hissedarlar Anlaşması’nın yukarıda anılan 6. maddesiyle getirilen rekabet yasağı, devreden tarafın faaliyet alanı ile sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla, rekabet yasağı kapsam bakımından orantılıdır. Bu kritere süre yönünden bakıldığında ise, Rekabet Kurulu kararlarında, istisnalar olmakla birlikte, makul sayılabilecek rekabet yasağı süresi hakkında bir içtihat oluşmuştur. Buradaki temel husus da, rekabet yasağı ile getirilen korumanın, devralanın müşteri bağımlılığını kazanabilmesi ve özellikle know- how devrinin söz konusu olduğu durumlarda bu devirden tam olarak yararlanabilmesi için devredenin rekabetçi davranışlarından korunması ihtiyacıdır. Bu noktadan hareketle gelişen içtihada göre, yalnızca ticari itibarın devri söz konusu ise iki yıllık, ticari itibarla birlikte know-how devrinin gerçekleştiği işlemlerde ise üç yıllık rekabet etmeme süresi makul bulunmaktadır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

320

1. Bildirim konusu işlemin; 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanuna

dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması

Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne

tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7.

maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut

bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda

rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,

2. Devralma Anlaşması’nın eki olan Hissedarlar Anlaşması ile Wertheimer

hissedarlarına getirilen iki senelik rekabet yasağının makul bir yan

sınırlama sayılarak, bildirime konu işleme izin verilmesine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.