İçeriğe geç
Tüm kararlar

Rekabet Kurulu Kararı

Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.'nin Murgul İşletmesinin, maden sahalarının işletme hakkını ifade eden…

Birleşme ve Devralma06-46/600-171Karar tarihi: 29.06.2006Yayımlanma tarihi: 14.09.2006

Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.'nin Murgul İşletmesinin, maden sahalarının işletme hakkını ifade eden ruhsatlarının ve Samsun'da yer alan arsalarının satış; Murgul İşletmesi bünyesinde yer alan hidroelektrik santralinin işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

Karar bilgileri

Karar sayısı
06-46/600-171
Karar tarihi
29.06.2006
Yayımlanma tarihi
14.09.2006
Karar türü
Birleşme ve Devralma

Karar metni

11 sayfa · 23.776 karakter

Aşağıdaki metin, Rekabet Kurumu'nun yayımladığı karar belgesinden çıkarılmıştır; sayfa numaraları, tablolar ve grafikler özgün belgedeki yerleriyle korunmuştur. Bu sayfada yer alan özet, sınıflandırma ve açıklamalar yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz; bağlayıcı olan, Kurumun yayımladığı karardır.

Resmî kararı Rekabet Kurumu'nda görüntüle

Sayfa 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı: 2006-1-78(Devralma)
Karar Sayısı: 06-46/600-171
Karar Tarihi: 29.6.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Mustafa PARLAK

Üyeler: Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,

M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.

B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Mustafa Mehmet ÖZKARABÜBER C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Özelleştirme İdaresi Başkanlığı

D. TARAFLAR: - Eti Bakır A.Ş.

Mahir İz Cad. No:52 Üsküdar/İstanbul

- Metod Madencilik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.

Hoşdere Cad. 216/6 Çankaya/Ankara

- Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş.

Hafta Sok. No:9 GOP/Ankara

- Park Holding A.Ş. ve Park Teknik Elektrik Madencilik

Turizm San. Tic. A.Ş. Ortak Girişim Grubu

Söğütözü Cad. SİM İş Merkezi

14/D Beştepeler/Ankara

- Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.

Fatih Cad. No:33 Gümüşdere Mah.

06110 Keçiören/Ankara

E.DOSYA KONUSU: Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.’nin Murgul İşletmesinin, maden sahalarının işletme hakkını ifade eden ruhsatlarının ve Samsun’da yer alan arsalarının satış; Murgul İşletmesi bünyesinde yer alan hidroelektrik santralinin işletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

F. DOSYA EVRELERİ: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın Kurum kayıtlarına 18.5.2006 tarih ve 3169/550 sayı ile intikal eden başvurusunda; Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 9.2.2006 tarih ve 2006/6 sayılı kararı ile Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.’ye ait Murgul İşletmesi’nin, maden sahalarının işletme hakkını ifade eden ruhsatlarının ve Samsun’da yer alan arsalarının “satış” ve KBİ- Murgul bünyesinde yer alan hidroelektrik santrali’nin “işletme hakkı devri” yöntemiyle özelleştirilmesine karar verildiği belirtilmekte olup, bu özelleştirme sürecinde 18.5.2006 tarihinde yapılan nihai görüşmeler sonucunda en yüksek teklif veren Eti Bakır A.Ş., Metod Madencilik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti., Limak

Sayfa 2

İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş., Park Holding A.Ş. Park Teknik Elektrik Madencilik Turizm Sanayi ve Tic. A.Ş. Ortak Girişim Grubu tarafından 1997/1 sayılı Tebliğ ekinde yer alan form doldurularak gönderilmiştir. Bunun üzerine muhtemel alıcılar hakkında hazırlanan 23.6.2006 tarih, 2006-1-78/Öİ-06-CS sayılı devralma ön inceleme raporu 26.6.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/122 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-46 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;

Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.’ye ait Murgul İşletmesi’nin, maden sahalarının işletme hakkını ifade eden ruhsatlarının ve Samsun’da yer alan arsalarının “satış” ve KBİ-Murgul bünyesinde yer alan hidroelektrik santrali’nin “işletme hakkı devri” yöntemiyle

- Metod Madencilik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.

- Limak İnşaat ve Tic. A.Ş.,

tarafından devralınmasının 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmadığı,

- Eti Bakır A.Ş.,

- Park Holding A.Ş. ile Park Teknik Elektrik Madencilik Turizm

San. Tic. A.Ş. ortak girişim grubu

tarafından devralınmasında ise 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ hükümleri çerçevesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

H.1.1. Eti Bakır A.Ş. (Etibakır)

Dosyada yer alan bilgilere gore, Etibakır’ın 2004 yılında gerçekleştirilen özelleştirme çerçevesinde Cengiz Grup bünyesine girdiği görülmektedir. Etibakır’ın sermaye yapısı aşağıdaki şekildedir:

Tablo:1 Etibakır’ın Sermaye Yapısı

Hisse Sahibi Hisse Adedi

Cengiz İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. 399.900

Ce-Ka İnşaat Mak. Mad. Pet. Tur. Nak. Ve Tic. A.Ş.399.900
Mehmet CENGİZ40.000
Ahmet CENGİZ40.000
Ekrem CENGİZ40.000
Şeref CENGİZ40.000
Asım CENGİZ20.000
Kazım CENGİZ20.000

Etibakır’ın yönetim kurulu; Mehmet CENGİZ, Ekrem CENGİZ, Şeref CENGİZ ve Ömer MAFA’dan oluşmaktadır.

Etibakır’ı özelleştirme sürecinde devralan Cengiz Grup’un bünyesinde bulunan diğer şirketler aşağıda sıralanmaktadır:

Sayfa 3

 Cengiz İnşaat San. Ve Tic. A.Ş.

 Eti Aliminyum A.Ş.

 Cengiz Enerji San. Ve Tic. A.Ş.

 Samgaz A.Ş.

 Eti Bakır A.Ş.

 Cengiz Turizm San. Ve Tic. A.Ş.

 Bana Turizm San. Ve Tic. A.Ş.

 HCM Makina İthalat İhracat ve Pazarlama San. Ve Tic. A.Ş.

 Balen Makina Enerji İnşaat San. Ve Tic. A.Ş.

 Cengiz Madencilik San ve Tic. A.Ş.

Cengiz Grubu, 2004 yılında gerçekleştirilen özelleştirme ile Eti Bakır A.Ş. hisselerini ve Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.’ye ait olan Samsun Bakır İzabe ve Asit Fabrikası’nı devralmıştır. Devam eden süreçte Samsun Bakır İzabe ve Asit Fabrikası ve Kastamonu Küre Madeni Etibakır çatısı altında toplanmıştır. Küre maden işletmesinde 3 açık ve 1 yeraltı madeni ile yılda 1.000.000 ton üzerinde touvenant bakır cevheri çıkartılmakta ve işlenerek yılda 90.000 ton bakır konsantresi üretilmektedir. Samsun tesislerinde ise yılda 36.000 ton blister bakır ve yılda 220.000 ton sülfirik asit üretilmektedir.

Cengiz Grubu bünyesinde ayrıca Eti Aliminyum A.Ş. tesislerinde kullanılmak üzere enerji üretmek amacıyla otoprodüktör lisansı kapsamında 540 Mw kurulu güce sahip Oymapınar Hidroelektrik Santralı yer almaktadır.

H.1.2. Metod Madencilik İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Metod)

Bakır konsantresi pazarında ya da elektrik üretimi ve satışı pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmayan ve faaliyetleri sadece inşaat ve taahhüt işleri ile satış işlemlerinden oluşan Metod Madencilik İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti.’nin hissedarları Gürhan ÖZDEMİR ve Gökhan ÖZDEMİR’den oluşmaktadır.

Sadece iki kişiden oluşan bir ortaklar kuruluna sahip olan şirketin 2005 yılı cirosu 36.900 YTL olarak bildirilmiştir.

H.1.3. Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş. (Limak)

Limak Grup Şirketleri arasında yer alan Limak’ın hisse yapısı aşağıdaki şekildedir:

Tablo 2:Limak’ın hisse yapısı

Hisse Sahibi Hisse Adedi

Limak Holding A.Ş. 1.798.556

Nihat ÖZDEMİR9.200
Sezai BACAKSIZ9.200
Ebru ÖZDEMİR5.761
Mehmet Serhan BACAKSIZ5.761
Batuhan ÖZDEMİR5.761
Turhan Serdar BACAKSIZ5.761

TOPLAM 1.840.000

Sayfa 4

Limak’ın yönetim kurulu Nihat ÖZDEMİR, Sezai BACAKSIZ ve Ebru ÖZDEMİR’den oluşmaktadır.

Yapılan bildirimde, Limak’ın ya da Limak Grup Şirketlerinden hiçbirinin bakır sektöründe faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Limak Enerji Üretim Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. bünyesinde yer alan ve 2.2 Mw kurulu gücü olan Çal Hidroelektrik santralı yıllık 12 milyon Kwh enerji üretmektedir. Pamuk Hes Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait olan ve Limak’ın %25 hissesine sahip olduğu konsorsiyum tarafından 2003 yılında 40 yıl süreli üretim lisansı alınmış bulunan Pamuk Hidroelektrik Santralı yıllık 90 milyon Kwh elektrik üretmektedir. Limak’ın ayrıca Bilgin Elektrik ile ortaklığı bulunan Darenhes Elektrik Üretim A.Ş. ile yılda 1 milyar Kwh elektrik üretimine yönelik yatırımları mevcuttur.

H.1.4. Park Holding A.Ş. ve Park Teknik Elektrik Madencilik Turizm San. Tic. A.Ş. Ortak Girişim Grubu (Park)

İhaleye Ortak Girişim Grubu şeklinde teklif veren Park Holding A.Ş. (%70 hisse ile) ve Park Tek. Elek. Mad. Tur. San. Ve Tic. A.Ş. (%30 hisse ile) en yüksek dördüncü teklifi veren taraf olmuştur. Esas itibarıyla her iki tüzel kişilik de Ciner Grubu bünyesinde faaliyet göstermektedir. Park Holding A.Ş.’nin yönetim kurulu Turgay CİNER, Erhan AYGÜN, Eyüp Erzan TANYEL ve İnanç ŞENEL’den oluşmaktadır. Park Teknik El. Mad. Tur. San Tic. A.Ş.’nin yönetim kurulu da Yusuf AYDIN, Gürsel USTA, Yakup KAYGUSUZ, İnanç ŞENEL, İsmet KASAPOĞLU ve Cevdet ÖZÇEVİK’ten oluşmaktadır.

Ortaklık yapısından bulunan iki tüzel kişiliğin hissedarlık yapıları aşağıdaki tablolarda yer almaktadır.

Tablo 3: Park Holding A.Ş. Sermaye Dağılımı

Hissedar Hisse (%)

Turgay CİNER 84,95712

Erhan AYGÜN0,00600
Eyüp Erzan TANYEL0,00052
Inanç ŞENEL0,00036
Ahmet Mucip GÖKÇEN0,00040
Park Ter.El. Mad. Tur. San. Tic. A.Ş.15,00000
Cinerler Oto Servis İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti.0,03560

Tablo 4: Park Termik El. Mad. Tur. San. Ve Tic. A.Ş. Sermaye Dağılımı

Hissedar Hisse (%)

Turgay Ciner 0,34375

Park Holding A.Ş.63,75000
Park Enerji Ekip. Mad. A.Ş.35,87531
Erhan AYGÜN0,01469
Ismet KASAPOĞLU0,00406
Gürsel USTA0,00406
Ayhan Sami ÇAĞATAY0,00406
Nalan ERKARAKAŞ0,00406

Park Holding A.Ş.’nin %45,89 hissesine sahip olduğu iştiraklerinden Park Elektrik Madencilik San. ve Tic. A.Ş.’ye ait olan Siirt – Madenköy Bakır Madeni’nin toplam rezervi yaklaşık 25 milyon tondur. Konsantratör tesisine beslenecek ham cevher miktarı 600.000 ton/yıl ve tesisten elde edilecek konsantre bakır miktarı 60.000 ton/yıl olarak öngörülmektedir. Söz konusu

Sayfa 5

tesis henüz ekonomik olarak üretime başlamamış olup Haziran 2006’da üretime başlanması planlanmaktadır.

Ciner Grubu bünyesinde yer alan Park Termik Elektrik San. ve Tic. A.Ş.’nin Çayırhan/Ankara’da toplam kurulu gücü 620 Mw olan Çayırhan Termik Santrali’nin işletme hakkına sahip olduğu görülmektedir. Üretimi yapılan elektrik enerjisi, 2000 yılında EÜAŞ ile yapılan sözleşme kapsamında TETAŞ’a satılmaktadır.

H.1.5. Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. (KBİ)

KBİ’nin sermaye yapısı şu şekildedir:

Tablo 5: Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. Sermaye Dağılımı

Hissedar Hisse Oranı

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı 99,99690

Vakıflar Genel Müdürlüğü0,00099
Muhtelif Oraklar0,00211
Toplam100,00

KBİ’ye ait Murgul Bakır İşletmesi, Artvin ili Murgul ilçesi hudutları içerisinde yer almaktadır. Bu işletmede açık işletme metodu ile cevher üretimi yapılan iki maden ocağı mevcuttur. Maden sahası 1050-1300 metre kodları arasında ve Artvin F4683, F4602, F47A3, F47A4, F47D1, F47D2 paftaları içerisinde yer almaktadır. Aşağıdaki Tablo’da 2006 yılı başı itibarı ile Şirket tarafından işletilmesi ekonomik bulunmayan Murgul maden rezervleri yer almaktadır.

Tablo 6: Murgul Maden Rezervleri

Cu Ton

Damar Bognari yer altı rezervi % (…..) (……..)

Damar heyelanlı açık ocak rezervi% (…..)(……..)
Çakmakkaya heyelanlı açık ocak rezervi% (…..)(……..)
Çarkbaşı yüksek dekapajlı rezerv% (…..)(……..)
Toplam% (…..)(……..)

İşletmede ayrıca, ana cevher kütlesinin dışında, mevcut durumda içinde üretimin yapıldığı ağsal yapıda cevherler mevcuttur. İşletmede yeterli cevher rezervi olmadığından bakır konsantresi kapasite kulanım oranı düşmüştür. Pirit konsantresinin pazarlama olanağı bulunamadığından 2002 yılından itibaren üretiminden vazgeçilmiştir.

İşletmenin enerji ihtiyacı Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.’den karşılanmaktadır. İşletmede 1951 yılından itibaren çalıştırılan ve o günün teknolojisi ile kurulmuş iki türbinden oluşan 2 x 2350 KW = 4,7 MW kurulu güce sahip yıllık ortalama 9.000.000 kwh/yıl elektrik enerji üretimi sağlayan bir hidroelektrik santrali mevcuttur. İşletme enterkonnekte sisteme bağlı olarak üretimini TEDAŞ’a satmakta ve karşılığında yine elektrik enerjisi almaktadır.

Öte yandan, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nca, KBİ’nin özelleştirme işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında önbildirime tabi olup olmadığı yönündeki görüş talebine Kurul’un görüş vermesi gerekirken Başkanlık tarafından 12.4.2006 tarih ve 1106 sayı ile cevap verildiği ve konuya ilişkin Kurul görüşü oluşturulmadığı görülmekle birlikte, söz konusu işlemin önbildirime tabi olmadığı ve 1998/4 sayılı Tebliğ’in 6. maddesi kapsamında izin başvurusu yapıldığı durumda dahi dosya kapsamında bu durumun sonucu değiştirmediği görülmüştür. Devralma işlemine ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.

Sayfa 6

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. İlgili Ürün Pazarı

Bakır ürünleri, yarı ürünler (bakır konsantresi, blister bakır, rafine bakır, katot bakır) ve ürünler (elektrolitik ürünler, elektrolitik olmayan ürünler ve alaşımlar) olarak iki ana grup altında toplanmaktadır.

Dosya kapsamında yapılacak ilgili ürün pazarı tanımında, bakır cevheri ve bakır konsantresi arasındaki ayrımın yapılması önem kazanmaktadır. 4054 sayılı Kanun’da, “mal” ticarete konu olan her türlü taşınır ve taşınmaz eşya olarak tanımlanmaktadır. İlgili ürün pazarının da bu doğrultuda, herhangi bir malın ticaretinin söz konusu olduğu durumlarda tanımlanabileceği açıktır. Rekabet Kurulu’nun 4-22/247-52 sayılı kararında demir cevheri ilgili ürün pazarı olarak kabul edilmiştir. Buna gerekçe olarak da demir cevherinin de ara bir mamul olduğu ve piyasalarda pazarlanabildiği gösterilmektedir. Öte yandan raportörlerce gerek ÖİB gerek firmalarla yapılan görüşmelerde bakır cevherinde bunun söz konusu olmadığı ve bakır cevherinin piyasalarda alım- satıma konu olmadığı, maden sahalarında bulunan konsantre tesislerinde tenörünün artırılması yoluyla bakır cevherinin bakır konsantresi haline getirildiği ve ancak bundan sonra alım-satımının yapıldığı bilgisi edinilmiştir. Bunun dışında, bakırla ilgili olarak KBİ’nin ara veya nihai mamül olarak üretimini gerçekleştirdiği tek ürün, bakır cevherinin işlenmesi sonucu elde edilen ürün olan bakır konsantresidir. Bakır cevherinde, madenin yoğunluğunu ifade eden tenör %5’in altında iken (KBİ için %..... ) bakır konsantresinde %20’ler düzeyine (KBİ için yaklaşık %.....) çıkmaktadır. Bu aşamadan sonra bakır konsantresi taşınabilecek şekilde taşıma maliyeti düşmeye ve fiyatı yükselmeye başlamakta; kısaca ticareti yapılabilir hale gelmektedir. Nitekim KBİ, elde ettiği bakır konsantresini yurtdışındaki izabe tesislerinde blister veya katot bakır haline getirilmek üzere ihraç etmektedir.

İşbu nedenlerle devre konu olan ürün pazarlarından biri “bakır konsantresi pazarı” olarak belirlenmiştir.

Dosya konusu özelleştirme kapsamında, KBİ’nin Murgul işletmesinde bulunan ve esasen tesis içerisinde kullanılacak elektriğin bir kısmını üretmek üzere kurulmuş bulunan hidroelektrik santrali de mevcuttur. Bu hidroelektrik santralinin üretimi ile ilgili DSİ, TEDAŞ ve EPDK bünyesinde sahip olunan lisans ve sözleşmelerden doğan haklardan dolayı “elektrik üretimi ve satışı” da devir işlemi kapsamında diğer ilgili ürün pazarı olarak kabul edilmiştir.

H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

Yukarıda tanımı yapılan ürün pazarlarından en önemlisi konumunda olan bakır konsantresi, tüm dünyada bakır madenlerine bitişik tesislerde bakır cevherinin işlenmesi ile elde edilmekte ve içerdiği madenin kıymeti dolayısıyla ülke sınırlarını aşabilecek şekilde ticareti yapılabilmektedir.

Öte yandan KBİ bünyesinde bulunan elektrik üretim tesisleri Türkiye çapındaki enterkonnekte sisteme bağlı bulunmakta ve ürettiği elektrik enerjisi, TEDAŞ tarafından ülkenin tamamına iletilebilmektedir.

Sayfa 7

İşbu nedenler dikkate alınarak, Kanun’daki kapsam da göz önünde bulundurularak, ilgili coğrafi pazar her iki ürün pazarı için de “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak tanımlanmıştır.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Bakır cevheri maden sahalarındaki konsantre tesislerinde işlenerek bakır konsantresine dönüştürülmektedir. Bu safhadan sonra ortaya çıkan bakır konsantresi pazarlanabilir bir ürün olmaktadır.

Konsantre bakırın izabe tesislerinde işlenmesi ile blister bakır elde edilmektedir. Şu anda Türkiye’deki tek izabe tesisi Eti Bakır’a aittir ve Samsun’da bulunmaktadır. Bu tesisin yılllık 36.000 ton blister bakır üretim kapasitesi bulunmaktadır. Eti Bakır bu tesisinde gerek kendi üretimi ve yurtiçindeki diğer üreticilerden gerek yurtdışındaki üreticilerden aldığı bakır konsantresini işleyerek blister bakır üretmekte ve bu ürünü farklı ara ve nihai mal üreticilerine satmaktadır. Dosyadaki bilgilere göre, bakır konsantresi satan yurtdışında kurulu büyük firmalar aynı zamanda blister bakırı talep edebilmektedir. Yurt dışından gelen bu taleplere yönelik yapılan üretim fason üretim olarak adlandırmaktadır.

Bakır ara mamullerinin küresel bir pazar yapısına sahip olmasındaki en önemli unsur bakır fiyatlarının uluslar arası düzeyde belirlenmesidir. Bakır ve bakır alaşımlı ürünlerin fiyatları, metalik bakır olarak doğrudan Londra Metal Borsası Endeksi’ne bağlı olup spesifik ürün veya yarı ürün bazında üretimin katma değeri dikkate alınarak belirlenmektedir. Örneğin blister bakırın fiyatı bu borsada oluşmaktadır. Herhangi iki teşebbüs arasındaki bakır konsantresi ticaretinde, borsa fiyatı baz alınmakta, konsantrenin içerdiği bakır madeninin miktarına bağlı olarak ortaya çıkan değerden o madeni işlemenin maliyetini çıkarılarak –ki bu eksiltilen miktar izabe şarjı olarak da adlandırılmaktadır- bakır konsantresinin ederi hesaplanmaktadır. Dolayısı ile herhangi bir bakır ara veya nihai ürünün fiyatında herhangi bir değişiklik olmamakta, herhangi bir zamanda herhangi bir teşebbüsün uyguladığı fiyatla başka bir teşebbüsün uyguladığı fiyat arasındaki farkın izabe şarjındaki farklılıklardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

H.3.1. Eti Bakır A.Ş.’nin Devralması Durumu

Bakır konsantresi pazarında, 2005 yılında, 219.492 tonluk yurtiçi üretimin 74.046 tonu Eti Bakır, 29.446 tonu ise KBİ tarafından gerçekleştirilmiştir. Diğer yandan Eti Bakır 2005 yılında 101.563.548 YTL ve KBİ 14.043.563 YTL ciro elde etmişlerdir. Eti Bakır’ın bakır konsantresinden kaynaklanan cirosu yaklaşık olarak 35 milyon YTL’dir. Ciro açısından devralma işleminin Eti Bakır tarafından gerçekleştirilmesi halinde devralma işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu görülmektedir. Diğer yandan Eti Bakır’ın yurtiçinde üretilen bakır konsantresinin %(…)’sini, KBİ’nin ise %(….)’sini ürettiği görülmektedir.

Devralmanın Eti Bakır tarafından gerçekleştirilecek olması durumunda, yurtiçi üretimde Eti Bakır yaklaşık % (....) oranında pay sahibi olacaktır. Kaldı ki, Çayeli Bakır’ın tamamen ihracata yönelik faaliyet gösterdiği dikkate alındığında, bakır konsantresine ilişkin Türkiye pazarına (ki Türkiye pazarı tek müşteriden – Eti Bakır İzabe tesisinden oluşmaktadır) yönelik satış yapan sadece Eti Bakır ve KBİ kalmaktadır. Gerek üretim oranı gerekse yurtiçi

Sayfa 8

tüketimdeki %100’e denk gelen pay hakim durum değerlendirmesinde bir takım soru işaretleri ortaya çıkarsa da, olası devir işleminin değerlendirilmesi bakımından, sektörün küresel özelliği ve ithalatın serbestliğinin ön plana çıktığı görülmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, ithalatın önünde herhangi bir yasal engel bulunmamaktadır. Ağırlığına oranla değerinin görece fazla olması bakımından bakır konsantresinin uzak mesafelerden ithalatının gerçekleştirilmesi imkan dahilindedir. Nitekim geçmiş yıllarda, izabe şarjını daha düşük tutan yurtdışı firmalarına KBİ’nin satış yaptığı, 2005 yılında ise yine ihale sonucunda yurtiçinde Eti Bakır’a bakır konsantresi sattığı görülmektedir.

4054 sayılı Kanun’da hakim durum, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri kontrol edebilme gücü olarak tarif edilmiştir. Küresel özellik taşıyan bakır konsantresi pazarında ülke üretiminin %50’sine yakınının söz konusu teşebbüsü hakim duruma getirmeyeceği düşünülmektedir. Yine ithalat mümkün olduğu sürece, fiyatın yerel düzeyde yükseltilmesi mümkün görülmemektedir; çünkü tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de bakır ve bakıra ilişkin tüm ürünlerin fiyatı uluslararası borsada oluşan fiyat üzerinden, bakır konsantresinin saflaştırılmasındaki masraflar düşüldükten veya diğer ürünlerde söz konusu olabilecek katma değerler eklendikten sonra tespit edilen fiyat olmaktadır.

Sektörün küresel yapısının oluşturduğu rekabetçi baskılar dikkate alındığında, Eti Bakır’ın KBİ’yi devralması halinde Türkiye içi üretimde %46,9 oranında pay sahibi olacak olmasının, devir işleminden sonra da en yüksek kapasitenin Çayeli Bakır’a ait olması ve diğer teklif sahiplerinden Park Grubu’nun Siirt’te bulunan maden sahaları ve konsantre tesislerinin faaliyete geçecek olması gibi unsurlar da dikkate alındığında, hakim durum yaratmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmaktadır.

Eti Bakır’ın bağlı bulunduğu Cengiz Grubu bünyesinde ayrıca 540 Mw kurulu güce sahip Oymapınar Hidroelektrik Santralı yer almaktadır. Ancak bu tesisin faaliyetleri EÜAŞ tarafından 2003 yılı Temmuz ayından bu yana durdurulmuş olduğundan Eti Bakır’ın bağlı olduğu grup bu santralden herhangi bir üretim ve ciro elde etmemektedir.

H.3.2. Metod Madencilik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.’nin Devralması Durumu En yüksek ikinci teklifi veren Metod’un ne bakır konsantresi ne de elektrik üretimi ve satışı pazarında faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla Metod tarafından gerçekleştirilecek devralma işlemi, 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında öngörülen eşiklerin altında kaldığından izne tabi değildir.

H.3.3. Limak İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’nin Devralması Durumu

Limak’ın da Metod gibi bakır konsantresi pazarında faaliyeti bulunmamaktadır. Bununla birlikte, Limak’ın aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer aldığı Limak Enerji Üretim Dağıtım San. ve Tic. A.Ş bünyesinde yer alan ve 2.2 Mw kurulu gücü olan Çal Hidroelektrik santralı yıllık 12 milyon Kwh enerji üretmektedir. Pamuk Hes Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait olan ve Limak’ın %25 hissesine sahip olduğu konsorsiyum tarafından 2003 yılında 40 yıl süreli üretim lisansı alınmış bulunan Pamuk Hidroelektrik Santralı yıllık 90 milyon Kwh elektrik

Sayfa 9

üretmektedir. Bu iki santralin üretimleri neticesinde 19,5 milyon YTL ciro elde ettiği görülmektedir.

Elektrik üretimiyle ilgili olarak devralınacak teşebbüs olan KBİ’nin hidroelektrik santrali 4,7 Mw kurulu güce sahiptir ve yıllık 9,7 milyon Kwh üretim gerçekleştirmektedir. (………………… TİCARİ SIR…………………). Bu itibarla KBİ’nin elektrik üretimindeki cirosu 679.000 YTL olmaktadır.

Türkiye genelinde elektrik üretiminin yıllık yaklaşık 162.000.000.000 Kwh olduğu dikkate alındığında olası bir devralma neticesinde ortaya çıkacak toplam pay %1’in altında kalmaktadır. Ciro açısından da eşiklerin aşılmadığı dikkate alındığında, elektrik üretimi ve satışı pazarı açısından da Limak’ın bildirime konu devralma işleminin izne tabi olmadığı anlaşılmaktadır.

H.3.4. Park Holding A.Ş. ve Park Teknik Elektrik Madencilik Turizm San. Tic. A.Ş. Ortak Girişim Grubu’nun Devralması Durumu

Madencilik alanında faaliyetleri bulunan Park’ın, Siirt’teki maden sahalarında, kurulmakta olan konsantre tesislerinin Haziran-2006’da faaliyete geçmesinden sonra ilgili ürün pazarında faaliyette bulunmaya başlayabileceği görülmektedir. Söz konusu konsantre tesislerinin kapasitesinin ve yıllık üretiminin 60.000 ton (bakır konsantresi) olması öngörülmektedir. Bu tesis henüz faaliyette olmadığından yapılacak bir değerlendirmeye esas olmamaktadır. Bu nedenle Park’ın devralan taraf olması halinde bakır konsantresi pazarı bakımından işlem, 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olmayacaktır.

Öte yandan, elektrik üretim ve satışı pazarına ilişkin olarak Park ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan Park Termik Elektrik Sanayii ve Ticaret A.Ş.’nin sahibi bulunduğu termik santrali yıllık ortalama 3,6 milyar Kwh elektrik üreterek 216.000.000 YTL ciro elde etmektedir. Dolayısıyla, özelleştirme sürecinde devralan tarafın Park olması halinde, elektrik üretimi ve satışı bakımından işlem izne tabi olacaktır. Bununla birlikte, Türkiye genelinde elektrik üretiminin yıllık yaklaşık 162.000.000.000 Kwh olduğu ve Park’ın üretimdeki payının %2’nin altında kaldığı göz önünde bulundurulduğunda, oldukça küçük kapasiteli olan KBİ bünyesindeki elektrik üretim tesislerinin devralınmasının hakim durum yaratmayacağı veya mevcut hakim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine varılmaktadır.

I. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;

Başkanlık Makamı tarafından 12.4.2006 tarih ve 1106 sayı ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na yazılan yazı sonrasında, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun görüşünün alınması gerekmekte iken, her ne kadar bu safhada Rekabet Kurulu’nun görüşü alınmamış ise de, alıcı adayları belli olduktan sonra dahi dosya kapsamına göre, bu durumun sonucu değiştirmediği dikkate alınarak; Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.’ye ait Murgul İşletmesi’nin, maden sahalarının işletme hakkını ifade eden ruhsatlarının ve Samsun’da yer alan arsalarının “satış” ve Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş. Murgul İşletmesi bünyesinde yer alan hidroelektrik santralinin “işletme hakkı devri” yöntemiyle özelleştirilmesi işleminin;

1. – Metod Madencilik İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. veya

Sayfa 10

– Limak İnşaat ve Tic. A.Ş.

tarafından devralınmasının 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca izne tabi bir devralma olmadığına,

2. – Eti Bakır A.Ş. veya

– Park Holding A.Ş. ile Park Teknik Elektrik Madencilik Turizm San. Tic.

A.Ş. Ortak Girişim Grubu

tarafından devralınmasının ise 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında hakim durum yaratılmasına veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesine ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına yol açmayacağına, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesine

Başkan Mustafa PARLAK ile Kurul Üyesi M. Sıraç ASLAN’ın farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Sayfa 11

FARKLI GEREKÇE

(29.6.2006 tarih ve 06-46/600-171 sayılı Kurul Kararı)

Özelleştirmeye tabi teşebbüsün ciro ve pazar payı itibarıyla ön bildirime tabi bir işlem olmaması nedeniyle, Özelleştirme İdaresi’nin ön bildirime gelmemesi usule aykırılık teşkil etmemektedir.

Mustafa PARLAK M. Sıraç ASLAN

Başkan Kurul Üyesi

Tablolardaki bazı değerler Rekabet Kurumu tarafından ticari sır gerekçesiyle (.....) şeklinde gizlenmiştir.

Aynı toplantıda alınan kararlar

Bu toplantının tüm kararları

Bu kararın işiniz için ne anlama geldiğini konuşalım

Rekabet hukuku uyumu, soruşturmalar ve birleşme-devralma süreçlerinde uçtan uca destek veriyoruz.