önüne alındığında, üreticilerin alıcılar ve özellikle de ÇAYKUR karşısında güçlü olduğunu söylemek mümkün değildir.
(15) Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında, ÇAYKUR’un, alımlardaki pazar payının yıllardır diğer teşebbüslere göre istikrarlı bir şekilde yüksek olması, üreticilerin gözünde bir kamu teşebbüsü olarak özel teşebbüslere kıyasla daha güvenilir olması, üretim kapasitesi yönünden rakiplerine göre daha avantajlı olması ve üreticilerin güçlü olmaması nedeniyle yaş çay alım pazarında hakim durumda olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
I.2.2. ÇAYKUR’un Eylemlerinin 4054 sayılı Kanun Kapsamında Değerlendirilmesi
(16) Önaraştırmanın konusu ÇAYKUR’un üreticilerle yaptığı “Organik Çay Tarımı Sözleşmesi” yoluyla yaş çay alımlarında rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırdığı iddiasıdır.
(17) ÇAYKUR tarafından gönderilen ve organik tarım yapan üreticilerle akdettiği “Organik Çay Tarımı Sözleşmesi” başlıklı sözleşme incelendiğinde,
(18) “Madde 5.a. : Üretici… organik çay tarımı yapmayı, organik çay yetiştirmeyi, ÇAY-KUR’ca belirlenen ürün normuna uygun hasat etmeyi, ÇAY-KUR da bu şekilde üretilen ve hasat edilen organik yaş çay ürününün tamamını satın almayı taahhüt eder.
(19) Madde 5.c.: Üreticinin; Kanuna göre sözleşmede beyan edilen taahhütleri yerine getirmemesi veya organik çay tarımından vazgeçmesi halinde sözleşmesi fesh edilir. Sözleşmenin feshi halinde üretici ÇAY-KUR’un o güne kadar kendisine yapmış olduğu masrafları tazmin eder.
(20) Madde 5.e. : ÇAY-KUR; üreticinin organik çay tarımı uyguladığı alanlarda ürettiği organik veya geçiş sürecindeki yaş çay ürününün tamamını belirli bir program çerçevesinde satın alır. Üretici, ÇAY-KUR tarafından belirlenen bu programa uymak zorundadır. …
(21) Madde 5.f. : Üretici, üretmiş olduğu organik yaş çay ürününün tamamını ÇAY-KUR’a satar. Sözleşme devam ettiği sürece başka bir firmaya yaş çay ürünü satamaz, başka bir firma ile de sözleşme imzalayamaz. Aksi takdirde ÇAY-KUR, işbu sözleşmeyi fesh ederek; bu işle ilgili olarak üreticiye yapılan tüm masrafları geriye tahsil eder.”
(22) maddelerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğu görülmektedir.
(23) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan anlaşmalar yine aynı Kanun’un 5. maddesindeki şartların tamamının varlığı halinde 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. Bu noktada, dikey nitelikteki söz konusu anlaşmaların muafiyet kapsamında olup olmadığına yönelik ayrıntılı inceleme halen devam etmektedir.
(24) Öte yandan, ÇAYKUR’da yapılan yerinde incelemede, ÇAYKUR’un üreticilerle SÖZLEŞME akdetmek suretiyle veya başka yollarla rakiplerini piyasa dışına çıkartmaya yönelik bir amacının olduğunu gösteren herhangi bir bilgiye ulaşılmamıştır.
(25) ÇAYKUR’da yapılan yerinde incelemede bulunan belgelerde, ÇAYKUR’un organik çay üretmek istemesinin amacının, tüketici talebi artan ve diğer çaylara göre daha yüksek satış fiyat imkanı olan organik çay ile iç pazar paylarını büyütmek, dünya pazarlarında yer alabilmek için tarımda kimyasal ilaç ve üretiminde katkı maddesi kullanılmadan üretilen Türk Çayı’ nın bu avantajından yararlanmak ve gelecekte daha geniş alanlara yayılabilmesini sağlamak olduğu ifade edilmektedir.
(26) Söz konusu belgelerde Hemşin ilçesindeki tarım alanlarının etrafının ormanlarla çevrili kapalı bir havza teşkil etmesi ve organik tarıma uygun ekolojik şartları taşıması nedeniyle bu