Degussa AG'nin, Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sermaye artırımına katılarak %25'lik pay ile hissedar…

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2002-1-18 (Muafiyet)

Karar Sayısı : 02-26/266-106

Karar Tarihi: 30.4.2002

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL

B- RAPORTÖRLER: H. Gökşin KEKEVİ, M. Akif KAYAR, Şenol KOCAER

C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ

Lamartine Caddesi No:10 80090 Taksim-İstanbul

D- TARAFLAR: - Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Cendere Yolu No.16-18 Kağıthane-İstanbul

- Degussa AG

Bennigsenplatz 1, D-40474 Düsseldorf-ALMANYA

E- DOSYA KONUSU: Degussa AG’nin, Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin sermaye artırımına katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işlemine izin verilmesi, bildirime konu işleme Kurul izin vermediği takdirde, yapılan bildirimin, “menfi tespit için başvuru” veya “muafiyet için bildirim” olarak değerlendirilmesi talebi.

F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.2.2002 tarih ve 651 sayı, 8.3.2002 tarih ve 1107 sayı, 11.3.2002 tarih ve 1143 sayı, 14.3.2002 tarih ve 1188 sayı, 28.3.2002 tarih ve 1462 sayı, 2.4.2002 tarih ve 1538 sayı, 2.4.2002 tarih ve 1539 sayı, 2.4.2002 tarih ve 1540 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5, 7 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen 12.4.2002 tarih ve 2002-1-18/MM-02-H.G.K. sayılı Muafiyet Raporu, 24.4.2002 tarih, REK.0.05.00.00/46 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Degussa AG (Degussa)’nin, Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Egesil)’nin sermaye artırımına katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işleminin,

-"Ortak girişimin, kendini oluşturan ana teşebbüslerden bağımsız bir iradesinin olması ve kendi iktisadi ve ticari politikalarını özgürce belirleyebilmesi için ana teşebbüslerin ortak kontrolünde bulunması” koşulunun gerçekleşmemesine bağlı olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği,

REKABET KURUMU 1

- İlgili pazardaki rekabetçi davranışların koordinasyonunu sağlamaya yönelik niteliğinden dolayı anılan Kanun'un 4. maddesi kapsamında yer aldığı, bu nedenle menfi tespit belgesi verilemeyeceği,

- Ancak, ilgili Kanun’un 5. maddesinde belirtilen şartların tamamının varlığı nedeniyle, 4. madde hükümlerinin uygulanmasından beş yıl süre ile muaf tutulması gerektiği

ifade edilmektedir.

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

Egesil 26.7.2001 tarihinde kurulmuş olup, herhangi bir ticari faaliyeti bulunmamaktadır. Bir aile şirketi olan Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Ege Kimya) yöneticileri tarafından kurulan Egesil’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:

HİSSEDAR HİSSE ADEDİ ORAN (%)

Metin N. Mansur 126.116 28,7

Yapılacak sermaye artırımı neticesinde Egesil’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:

HİSSEDAR HİSSE HİSSE ADEDİ ORAN (%)

GRUBU

Sermaye artırımı sonrasında, Egesil, Ege Kimya’dan, presipite silika ve alüminyum silikat üretim tesislerini satın alarak, faaliyete geçecektir. Ege Kimya, satış sonrasında ilgili pazardan çekilmekle birlikte, halen yapmakta olduğu kobalt oksit gibi maddelerin üretim ve satışını, mevcut tüzel kişiliği altında devam ettirecektir.

REKABET KURUMU 2

H.2. İlgili Pazar

H.2.1. Ürün Pazarı

Egesil’in, Ege Kimya’nın tesislerini satın alarak üreteceği ve satacağı presipite silika ve alüminyum silikat, sodyum silikatın, sülfirik asit ile reaksiyonu sonucunda elde edilmektedir. Bu iki ürünün üretim teknolojisi bakımından birbirine çok yakın olması, her ikisinin de aynı tesiste üretilebilmesini sağlamaktadır. Ancak bu ürünlerden presipite silika, oto lastiği, kauçuk ve ayakkabı tabanı üretiminde, alüminyum silikat ise boya ve sofra tuzu üretiminde kullanılmaktadır.

Talep ikamesinin bulunmaması nedeniyle ilgili ürün pazarları “presipite silika” ve “alüminyum silikat” üretim ve satışı olarak belirlenmiştir.

H.2.2. Coğrafi Pazar

Taşıma maliyeti gerek presipite silika gerekse alüminyum silikatın satış fiyatı içinde önemli yer tutmaktadır. Bu durum, fabrika çıkış fiyatları düşük olan ilgili ürünlerin hacim kaplayan özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Ancak Ege Kimya’nın Türkiye’deki tek üretici olması, ürünlerinin Türkiye genelinde satılması ve alt pazarların bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tesbit edilmiştir.

H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

Hisse devredilmesi suretiyle ortak kontrol edilen, tam işlevsel ve ana teşebbüslerin rekabetçi davranışlarının koordinasyonuna yol açmayacak bir ortak girişim oluşturulması, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi kapsamında bir işlemdir. Dolayısıyla Degussa’nın, Egesil’in %25’lik hissesini devralması işleminin yoğunlaşma doğurucu olarak değerlendirilebilmesi için, “ortak girişimin, kendini oluşturan ana teşebbüslerden bağımsız bir iradesinin olması, kendi iktisadi ve ticari politikalarını özgürce belirleyebilmesi ve ana teşebbüslerin ortak kontrolünde bulunması” gerekmektedir. Bu çerçevede, aşağıda yer verilen Egesil Ana Sözleşmesi tadil metninin ilgili maddeleri incelenmiştir.

“YÖNETİM KURULU

MADDE 10

Şirket’in faaliyetleri ve idaresi Genel Kurul tarafından Türk Ticaret Kanunu’na uygun olarak hissedarlar arasından seçilerek dört (4) üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu tarafından yürütülecektir. Yönetim Kurulu üyelerinden üçü (3) A Grubu hissedarların göstereceği adaylar arasından, biri (1) B Grubu hissedarların göstereceği adaylar arasından seçilecektir.

YÖNETİM KURULU TOPLANTI VE KARAR NİSABI

MADDE 13

Yönetim Kurulu toplantı nisabı, Yönetim Kurulu üyesi sayısının yarısından bir fazlasının mevcudiyeti ile sağlanacaktır.

Yönetim Kurulu kararlarının geçerli olabilmesi için toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğunun olumlu oyu gerekmektedir.

REKABET KURUMU 3

Ancak aşağıdaki hususlarda alınacak Yönetim Kurulu kararlarında, aralarında en az bir A Grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçilen Yönetim Kurulu üyesi ile en az bir B Grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçilen Yönetim Kurulu üyesinin olumlu yönde oy kullanacağı, toplantıda hazır bulunan üyelerin oy birliği gerekmektedir.

a) Şirketin tasfiyesi için hissedarlara yapılacak davet,

b) Şirketin gerçekleştireceği devralma, iştirak veya bir başka şirket ya da kurum ile birleşmesi, ortak bir girişimde bulunması, yan kuruluş kurması için alınacak karar,

hisse devrinin Şirket pay defterine kaydı,

f) Sermaye artırımı veya Ana Sözleşme değişikliği için alınacak kararlar,

g) Yatırım plan ve bütçesi ve değeri 125.000.- EURO’u aşan bütçesiz tek yatırıma karar verilmesi,

h) Temettü dağıtımı için hissedarlara yapılacak teklif.

MURAKIP

MADDE 17

Genel Kurul, gerek pay sahipleri arasından, gerekse dışarıdan bir yıl süre ile biri A Grubu hissedarlar, diğeri B Grubu hissedarların göstereceği adaylar arasından seçilecek iki (2) murakıp seçer. Süresi biten murakıp yeniden seçilebilir. Murakıplar Türk Ticaret Kanunu hükümleri dairesinde vazife görürler.

HİSSEDARLAR GENEL KURULU

MADDE 20

…Aşağıda belirtilen hususlar Genel Kurulca usulüne uygun olarak alınacak kararlar ile nihai karara bağlanacaktır.

1) Şirket Ana Sözleşmesinde yapılacak değişiklikler,

2) Yönetim Kurulu Üyelerinin seçimi ve Türk Ticaret Kanunu madde 315/1 uyarınca geçici olarak atanan Yönetim Kurulu Üyesinin oylanması, Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumluluktan ibrası veya azledilmesi,

gerektiren diğer hususlar.

Olağan veya Olağanüstü Genel Kurul toplantılarında, aşağıda belirtilen hususlarda karar alınabilmesi için A Grubu hisseleri ve B Grubu hisseleri elinde bulunduran hissedarların çoğunluğunun olumlu oyları gerekmektedir.

a) Şirketin fesih veya tasfiye edilmesi,

b) Şirketin, bir başka şirketin aktif ve pasiflerini kısmen veya tamamen devralması, bir başka şirket ile birleşmesi, ortak bir girişimde bulunması, yan kuruluş kurması,

REKABET KURUMU 4

c) Türk Ticaret Kanunu uyarınca daha yüksek toplantı nisabı gerekmedikçe, sermaye artırımı veya Şirket Ana Sözleşmesinde yapılacak değişiklik, d) Temettü dağıtımı."

Hissedarların eşit oy hakkına sahip olmadığı Egesil’de, azınlık konumundaki Degussa’ya, “bütçe, çalışma programı, yatırımlar” gibi önemli konularda veto hakkı tanınması nedeniyle, anılan ortak girişimin, kendini oluşturan ana teşebbüslerden bağımsız bir iradesinin olacağı ve ana teşebbüslerin ortak kontrolünde bulunacağı kanaatine varılmıştır.

Taraf teşebbüslerin ilgili pazardaki payları aşağıda belirtilmiştir:

PRESİPİTE SİLİKA

2000 2001

TEŞEBBÜS SATIŞ PAZAR PAYI SATIŞ PAZAR

Akzo 170….

TOPLAM 4625 100 3920 100

ALÜMİNYUM SİLİKAT

2000 2001

TEŞEBBÜS SATIŞ PAZAR PAYI SATIŞ PAZAR

Taraf teşebbüslerin ilgili pazarlardaki toplam pazar payı ve cirosu dikkate alındığında, bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşiklerini aştığı dolayısıyla, anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; 19-21.3.2002 tarihleri arasında ilgili pazarlarda faaliyet gösteren şirket yetkilileri ile görüşüldüğü, presipite silika ve alüminyum silikat alıcılarının, ilgili pazardaki rekabetten ve bu rekabet neticesinde oluşan fiyat seviyesi ve hizmet kalitesinden memnuniyetlerini dile getirdikleri, Ege Kimya’nın Türkiye’deki tek üretici olmasına rağmen, ithalat yolunun açık olmasından kaynaklanan rekabetçi baskılar nedeniyle fiyatlarını düşük tuttuğunu, anılan ürünlerin tüketicilerinin genelde büyük lastik ve boya üreticileri olmasının, Ege Kimya’nın satış fiyatları üzerinde, alım gücünden kaynaklanan ikinci bir baskı yarattığını belirttikleri anlaşılmıştır. Ayrıca, taraf teşebbüsler izin konusu işlemin

REKABET KURUMU 5

ardından, Degussa’nın ücretsiz olarak mevcut ürün kalitesini artırıcı hizmetler sunmaya başlayacağını, ilk aşamada yeni bir teknoloji transferinin söz konusu olmadığını, ancak ortaklığın geliştirilmesi şeklindeki planın uygulanması halinde bu durumun da gerçekleşebileceğini ve genel itibarıyla bu işbirliği sonrasında pazar yapısının değişmesinin ve fiyatların artmasının beklenmediğini ifade etmişlerdir. Özellikle lastik üreticisi teşebbüslerin yetkilileri, yeni tip lastikler için, farklı spesifikasyonlara sahip presipite silikalara ihtiyaç duyabileceklerini, bu nedenle temel sağlayıcıları konumundaki Egesil’e, Degussa ile işbirliği sayesinde sağlanacak teknolojik desteğin faydalı olacağını belirtmişlerdir.

Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, Degussa’nın Egesil’in sermaye artırımına katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işleminin, ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.

İ- SONUÇ

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında,

- Degussa AG’nin, Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin sermaye artırımına katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında ortak girişim oluşturmaya yönelik bir hisse devir anlaşması olduğuna;

ancak ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

REKABET KURUMU 6