Ataköy Marina ve Yat Isletmeleri A.S. ve Tek-Art Kalamis ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.S.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri

A.Ş. tarafından fiyatların döviz cinsinden, birbirine

çok yakın belirlenmek suretiyle hakim durumun

kötüye kullanıldığı iddiası.

A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU

Üyeler: Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK,

Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,

R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,

Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER : M. Okan ALPAY, Metin HASSU

C- ŞİKAYET EDEN: Mehmet ATAY

Koruluk Sk. No:36/2 Beylerbeyi Üsküdar/İstanbul

D- HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA

YAPILANLAR: - Ataköy Marina ve Yat İşletmeleri A.Ş.

Sahil Yolu 34710 Ataköy/İstanbul

- Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara

Turizm Tesisleri A.Ş.

Münir Nurettin Selçuk Cd. Kalamış/İstanbul

E- İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayetçi tarafından elektronik posta ile gönderilen ve Kurum kayıtlarına 3.1.2002 tarih ve 69 sayı ile giren şikayet dilekçesinde; İstanbul'da, Ataköy Marina ve Fenerbahçe-Kalamış Marina dışında güvenli tekne bağlanacak yer bulunmasının zorluğuna değinilmiş ve fiyatların her iki marinada da döviz cinsinden belirlendiği ve birbirlerine çok yakın tutulduğu ifade edilmiştir. F- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Ataköy Marina ve Yat İşletmeleri A.Ş. ve Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş.’nin fiyat konusundaki uygulamalarının İstanbul ili marina hizmetleri pazarında 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri kapsamında bir ihlal teşkil etmediği, bu sebeple

anılan teşebbüsler hakkında bir soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

G- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

G.1. İlgili Pazar

İlgili Ürün Pazarı: Yabancı dilde “marina” olarak tanımlanan yat limanı; gemicilerin uyku, yemek ve gemilerin yakıt ve tamirat talebini karşılayan, yelkenlilerin girebileceği, alış-veriş yapabileceği, haberleşmenin ve ulaşımın sağlanabildiği bir faaliyet alanı yaratan yerdir.

Marinalar diğer yat bağlama yerlerinden, sağladıkları güvenlik ortamları ve geniş hizmet ağları ile farklılık göstermektedirler. Bu bakımdan, ilgili ürün pazarı "marina hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir.

İlgili Coğrafi Pazar: Ülkemizin Ege ve Güney sahillerindeki marinalar genellikle gezici tipteki yatlar tarafından kullanılırken, İstanbul ilinde bulunan marinalara olan talebin kaynağını hareketsiz yatların oluşturduğu görülmektedir. Şikayete konu iki marinaya ilişkin rakamlar da bunu destekler niteliktedir. Buna göre, Ataköy Marina müşterilerinin %72'si ile, Fenerbahçe-Kalamış Marina ise %73'ü ile yıllık sözleşme yapmaktadır. Diğer taraftan Ataköy Marina'nın müşterilerinin %91'i, Fenerbahçe-Kalamış Marina'nın müşterilerinin ise %96'sı İstanbul'da ikamet eden yat sahipleridir. Bu kişilerin yatlarını özellikle İstanbul'da bağlamayı tercih ettikleri, bu nedenle de bu marinalara olan talebin fiyat esnekliğinin çok düşük olduğu göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar"İstanbul ili" olarak belirlenmiştir.

G.2. Yapılan Tespit ve Değerlendirmeler

G.2.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesinin İhlali İddiasına İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler.

4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi teşebbüsler arası anlaşmalar, teşebbüs birlikleri kararları ve uyumlu eylemler yoluyla rekabetin sınırlanmasını, engellenmesini ve bozulmasını yasaklamaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında tadadi olarak sayılan bu haller arasında, "Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi" de bulunmaktadır.

Marina işletmeciliği sektöründe, fiyatlar işletmeciler tarafından serbestçe belirlenmekte, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca da Turizm Bakanlığı tarafından tasdik edilmektedir.

İstanbul ilinde faaliyet gösteren Ataköy ve Fenerbahçe-Kalamış marinaları tarafından, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiğine dair bir tespit

bulunmamaktadır. Kurum raportörlerince yapılan yerinde incelemelerde, bölgede faaliyet gösteren her iki marinanın kendi fiyat listeleriyle çalıştığı, fiyatların birbiriyle uyumlu olmadığı, fiyat değişikliklerinin farklı yıllarda gerçekleştiği belirlenmiştir.

İstanbul’da faaliyet gösteren marinaların fiyat listeleri aşağıdaki gibidir:

Ataköy Marina 2000-2002 Fiyat Listesi (ABD Doları)

2

Fenerbahçe-Kalamış Marina 2000-2002 Fiyat Listesi (ABD Doları)

Görüldüğü gibi, liste fiyatları içinde yer alan farklı büyüklükteki tekneler ve farklı süreler için her iki marina tarafından değişik fiyatlar uygulanmaktadır. Bu fiyat

2

farkları %20'lere kadar çıkmaktadır. Örneğin, 20 m için Ataköy Marina’da uygulanan bağlama ücreti günlük olarak Fenerbahçe-Kalamış Marina’ya göre

2

yaklaşık %22 oranında yüksek iken, 150 m için yıllık bazda uygulanan fiyat Fenerbahçe-Kalamış Marina’ya göre %17.43 oranında daha ucuzdur.

Şikayete konu iki marina arasındaki nominal fiyat farkları ve oranlarına aşağıda yer verilmiştir:

Ataköy Marina'nın Fiyatlarının, Fenerbahçe-Kalamış Marina'nın Fiyatlarına

Nominal Farkı (ABD Doları)

M [2] Günlük 31 Günlük 365 Günlük

20 2.21 27.03 -99.47

Ataköy Marina'nın Fiyatlarının, Fenerbahçe-Kalamış Marina'nın Fiyatlarına Oranı (%)

2

M Günlük 31 Günlük 365 Günlük

20 21.89 11.23 -6.65

Ayrıca, Ataköy ve Fenerbahçe-Kalamış marinaları son 4 yıl içerisinde farklı zamanlarda fiyat değişikliklerine gitmişlerdir. Ataköy Marina 1998, 1999 ve 2000 yıllarında aynı fiyat listesini uygulamış olup, 2001 yılından itibaren daha önce

2 teknelerin boy uzunluğuna göre hesaplanan bağlama ücretlerini, teknelerin m alan ölçüsüne göre hesaplamaya başlamıştır. Bu nedenle 2001 yılında gerçekleştirilen fiyat artış oranının tespiti mümkün olmamıştır. Fenerbahçe- Kalamış Marina ise, 1998-1999 yıllarında teknelerin boyları üzerinden ve Alman Markı üzerinden aynı fiyat listesini uygulamış olup, 1.1.2000 tarihinden itibaren

2

m (en  boy) sistemine ve ABD Doları üzerinden yeni bir fiyatlandırma sistemine geçmiştir. Her iki teşebbüsün fiyat artışları farklı yıllarda gerçekleşmiş olup, bunların 2000 yılından önceki dönemlere ait eski fiyat listeleri de güncel listeler gibi farklılık göstermektedir.

Bunun yanı sıra, Fenerbahçe-Kalamış Marinası’ndan temin edilen fatura örneklerinde, bazı müşterilere yıl içinde uygulanan Turizm Bakanlığı onaylı fiyat listeleri üzerinden %5 oranında indirim uygulandığı görülmüştür.

Bu çerçevede, iki teşebbüsün fiyat uygulamalarında herhangi bir paralellik, işbirliği, uyumlu eylem ya da anlaşma olmaması, ilgili ürün pazarında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmediğini göstermektedir.

H.2.2. 4054 Sayılı Kanun’un 6. Maddesinin İhlali İddiasına İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler

4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde, "Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır." hükmüne yer verilmiştir. Hakim durum ise, Kanun'un 3. maddesinde, "Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücünü ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.

Söz konusu teşebbüslerin ilgili ürün pazarının %100'ünü ellerinde tuttukları yapılan yerinde incelemelerde tespit edilmiştir. Buna göre, 2001 yılı aylık bazda ortalama doluluk oranına göre Ataköy marina %….. ve Fenarbahçe-Kalamış marina %….. pazar payına sahiptir.

Öte yandan, şikayete konu teşebbüslerin aşırı fiyat uyguladıkları iddiası çerçevesinde Türkiye’deki diğer marinaların fiyatlarıyla karşılaştırmalar yapılmıştır. Aşağıdaki tablolarda da yer verildiği üzere, her iki marinanın fiyatları Ege ve Akdenizde faaliyet gösteren bazı marinaların fiyatlarına göre yüksek, diğer bazı marinaların fiyatlarına göre ise daha düşüktür.

Setur Çeşme Marina 2000-2002 Fiyat Listesi (ABD Doları)

Setur Antalya Marina 2000-2002 Fiyat Listesi (ABD Doları)

Bodrum-Karada Marina 2001 Fiyat Listesi (ABD Doları)

M [2] Günlük 31 Günlük 365 Günlük

36-50 0.598 0.437 0.152

136-160 0.714 0.508 0.178

169-180 0.758 0.535 0.187

M [2] Günlük 31 Günlük 365 Günlük

İlgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin uyguladıkları fiyatların incelenmesi sonucunda ve yukarıda yer verilen tespitlerin ışığında, bölgede faaliyet gösteren her iki teşebbüsün de aşırı fiyat uygulamadıkları, bu çerçevede 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ihlal edilmediği sonucuna varılmıştır.

I-SONUÇ:

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda; Ataköy Marina ve Yat İşletmeleri A.Ş. ve Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş.'nin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiklerine ilişkin herhangi bir tespit bulunmadığından, adı geçen teşebbüsler hakkında

Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.