Demir fiyatlarındaki artışların inşaat sektöründe faaliyet gösteren firmaları olumsuz etkilediği iddiası.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç.Dr.

Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR

B. RAPORTÖRLER: Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Burak SAĞLAM, Hatice YAVUZ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Adana Ticaret Odası

Abidinpasa Caddesi No:52 01010 Seyhan/Adana

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - Adana ilinde inşaat demiri sektöründe faaliyet

göstermekte olan teşebbüsler

E. DOSYA KONUSU: Demir fiyatlarındaki artışların inşaat sektöründe faaliyet gösteren firmaları olumsuz etkilediği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Adana Ticaret Odası’nın 42. Grup Mimarlar Yapı Denetim Firmaları ve Danışmanlık Meslek Komitesi’nin aylık toplantılarında Adana’daki inşaat demiri fiyatlarındaki artışlara ilişkin şikayetler alındığı, inşaat sektöründeki rekabet gücünün arttırılması için demir ve çimento fiyatlarının makul seviyelere çekilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.01.2011 tarih ve 759 sayı ile giren başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 25.02.2011 tarih ve 2011-2-79/İİ-11-372.ÜNÖ sayılı İlk İnceleme Raporu, 10.3.2011 tarih ve 11-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 25.04.2011 tarih ve 2011-2-79/ÖA-11-372.ÜNÖ sayılı Önaraştırma Raporu, 28.04.2011 tarih ve REK.0.06.00.00-110.02.02/246 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; Adana ilinde inşaat demiri sektöründe faaliyet göstermekte olan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Adana Ticaret Odası tarafından yapılan başvuruda, demir fiyatlarındaki artışın inşaat sektörünü ve bu sektörün etki alanındaki sektörleri olumsuz etkilediği belirtilmektedir. Başvuru dilekçesinde demir çelik fiyatları ile enflasyon oranı ilişkilendirilmiş ve düşük enflasyon oranlarına rağmen demir fiyatlarının yüksek seyrettiği ifade edilmiştir.

11-28/540-161

Başvuruya ilişkin olarak raportörlerce Adana Ticaret Odası İç Ticaret Müdürü ile yapılan telefon görüşmesinde; inşaat demiri fiyatlarındaki artışlara ilişkin şikayetler alındığı belirtilmekle birlikte, bu durumun bölgedeki inşaat demiri sağlayıcılarının aralarındaki bir anlaşmadan kaynaklandığına ya da bu anlaşmaya dâhil olan firmaların hangileri olduğuna dair bir bilgi ve belgelerinin bulunmadığı belirtilmiştir.

1

Rekabet Kurulu’nun önceki kararlarıyla da sabit olduğu üzere, uzun demir çelik ürünleri grubunda yer alan inşaat demir fiyatlarında yaşanan artışların değerlendirilmesinde, uzun demir çelik ürünlerin arz ve talep koşullarına bakılması büyük önem arz etmektedir. Demir çelik ürünlerinin fiyatlarının oluşumunda enflasyon oranı dışında, uluslararası piyasalardaki demir çelik fiyatları, hammadde fiyatları ve döviz kurları da etkili olmakta ve fiyatlar uluslararası piyasalarda oluştuğundan, genel olarak tüm dünyada paralel bir seyir izlemektedir. Uzun demir çelik ürünlerinin üretiminde ana hammadde konumunda bulunan hurdanın, maliyetlerin kabaca %70’ini oluşturduğu ve hurdanın yaklaşık %75’inin ithal edildiği dikkate alındığında, inşaat demirinin yurt içi satış fiyatındaki değişimlerinin, gerek hurdanın, gerekse inşaat demirinin dünya satış fiyatlarındaki değişimlerle birlikte değerlendirilmesi gereği ortaya çıkmaktadır.

Türkiye Demir Çelik Üreticileri Derneği (DÇÜD) tarafından yayımlanan Çelik Dergisi’nde 2010 yılının Şubat ayında Türkiye piyasalarında KDV hariç 770 TL/ton seviyesinde bulunan inşaat demiri fiyatlarının 2011 yılının Şubat ayında KDV hariç 1.050 TL/ton seviyesine ulaştığı, inşaat demiri fiyatlarının bu son bir yıllık dönemde TL bazında %36, dolar bazında ise %33 oranında arttığı; bu dönemde temel girdi niteliğindeki hurdanın fiyatının ise TL bazında %37,5 oranında artışla 522 TL/ton seviyesinden 718 TL/ton, dolar bazında ise %32 oranında artışla 340 $/ton

2

seviyesinden 450 $/ton seviyesine yükseldiği ifade edilmektedir.. 15.4.2011 tarihli ve 2417 sayılı bilgi talebi yazısına cevaben DÇÜD tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 18.4.2011 tarih ve 2937 sayı ile intikal eden yazı ile 19.4.2011 tarihli e- postalarda yer alan veriler de bu tespitleri doğrular niteliktedir.

DÇÜD tarafından gönderilen cevabi yazı ve e-postalardaki verinin incelenmesi sonucu oluşturulan ve dünya aylık ortalama hurda fiyatları, Türkiye hurda ithalat

3

fiyatları, inşaat demiri yurtiçi aylık ortalama satış fiyatları ve inşaat demiri aylık ortalama Avrupa Birliği (AB) satış fiyatlarının yer aldığı tablo ve grafik aşağıdadır:

$/ton) ($/ton) ($/ton) fiyatı ($/ton)

1

Rekabet Kurulu’nun 6.7.2006 tarih ve 06-47/622-176 sayılı ve 3.7.2008 tarih ve 08-43/584-217 sayılı kararları.

2

Mart 2011, Sayı: 2, sf. 41

3

Tablo ve grafikte Türkiye yurtiçi inşaat demiri fiyatlarının Nisan 2010 tarihinden itibaren kaydının tutulmaya başlamış olması nedeniyle, ihraç fiyatları kullanılmıştır.

4

Yurtdışı inşaat demiri fiyatlarına yönelik AB fiyatları baz alınmıştır.

11-28/540-161

Grafik 1: Hurda ve İnşaat Demiri Dünya; AB ve Türkiye Fiyatları

Hurda - İnşaat Demiri Fiyatları

900

800

700

600

500

$/ton 400

300

200

100

0

Oca.10 Şub.10 Mar.10 Nis.10 May.10 Haz.10 Tem.10 Ağu.10 Eyl.10 Eki.10 Kas.10 Ara.10 Oca.11 Şub.11 Mar.11

Dünya Hurda Fiyatları TR İnşaat Demiri Fiyatları AB İnşaat Demiri Fiyatları Tablo ve grafik beraber değerlendirildiğine, inşaat demiri yurt içi satış fiyatlarının genel olarak gerek yurtdışı inşaat demiri satış fiyatlarına gerekse hurda fiyatlarına paralel bir seyir izlediği ve temel girdi niteliğinde olan hurda fiyatlarının da Ocak 2010 – Mart 2011 döneminde yaklaşık %33 oranında arttığı gözlemlenmektedir. Dolayısıyla, yurtiçi inşaat demiri fiyatlarını hammadde ve dünya fiyatlarından bağımsız bir şekilde enflasyon oranı ile açıklamanın doğru bir yaklaşım olmadığı kanaatine varılmıştır. Grafikten çıkan bir diğer önemli sonuç ise Türkiye inşaat demiri satış fiyatlarının AB inşaat demiri fiyatlarının da altında seyrettiğidir.

Yukarıda yer alan tüm bu tespit ve değerlendirmeler ışığında, Adana ilinde inşaat demiri sektöründe faaliyet göstermekte olan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.