Haznedar Refrakter Sanayi A.Ş., Durer Refrakter Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ

B. RAPORTÖRLER : Tarkan ERDOĞAN, Mehmet TOKGÖZ, Mert ÖZMEN

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Imerys S.A.

Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Gamze BORAN,

Av. Nazlı UNGAN

Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11

Maslak 34485 İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Haznedar Refrakter Sanayi A.Ş., Durer Refrakter Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Vender Endüstriyel Malzemeleri Ticaret A.Ş.’nin tek kontrolünün Calderys Deutschland GmbH tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 10.08.2020 tarih ve 8380 sayı ile giren, en son 14.09.2020 tarih ve 9755 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 18.09.2020 tarih ve 2020-5-035/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 24.09.2020 tarihli Rekabet Kurulu (Kurul) toplantısında görüşülmüş ve 20- 43/587-Mİ sayı ile ek çalışma yapılmasına karar verilmiştir.

(3) İlgili karar üzerine hazırlanan 03.11.2020 tarih ve 2020-5-35/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(5) İlgili başvuruda; Zekai EREZ, Enis Yalım EREZ, Salih EREZ [1], Mert EREZ, Necabet Feryal EREZ, Elif EREZ ve Haznedar Yatırım ve Pazarlama A.Ş.’nin (EREZ AİLESİ) 2 tek kontrolünde bulunan Haznedar Refrakter Sanayi A.Ş. (HAZNEDAR) ve Durer Refrakter Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (DURER) her birinin hisselerinin %60’ının ve tek kontrolünün Imerys S.A.’nın (IMERYS) %100 dolaylı iştiraki Calderys 1 Salih EREZ, ODAŞ Elektrik Üretim Sanayi Ticaret A.Ş.’de (ODAŞ) bağımsız yönetim kurulu üyesi olarak yer almaktadır. ODAŞ, refrakter tüketimi yapan halka açık bir şirkettir. Salih EREZ bireysel olarak ODAŞ’ın stratejik ticari kararlarını alma gücüne sahip olmadığı gibi ODAŞ’ın yönetimi üzerinde herhangi bir öncelikli belirleyici etkiye de sahip değildir.

2 Haznedar Yatırım ve Pazarlama A.Ş.’de (HY) EREZ AİLESİ üyelerine ait olduğundan devreden taraf için EREZ AİLESİ ifadesi kullanılmıştır.

Deutschland GmbH (CALDERYS) aracılığıyla Group Bruxelles Lambert (GBL) [3] tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.

(6) Bildirilen işlemin gerçekleşmesi için taraflar 07.08.2020 tarihinde Hisse Devir Sözleşmesi (HDS) akdetmişlerdir. Sözleşme kapsamında öncelikle devre konu teşebbüslerden HAZNEDAR ve DURER’in (%100 iştirakleri Haznedar Gmbh (HAZNEDAR ALMANYA) 4 ve Vender Endüstriyel Malzemeleri Ticaret A.Ş. (VENDER) 5 dahil) yeniden yapılanmaya giderek birleşeceği ve VENDER’in hisselerinin birleşik yeni teşebbüse devredileceği anlaşılmaktadır [6].

(7) Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde hâlihazırda EREZ AİLESİ’nin kontrolünde bulunan HAZNEDAR, DURER ve VENDER’in hisselerinin %60’ı taraflar arasında akdedilen HDS doğrultusunda CALDERYS aracılığıyla IMERYS tarafından devralınacaktır. İşlem kapsamında gerçekleşecek yeniden yapılandırma neticesinde EREZ AİLESİ birleşik teşebbüsün tüm hisselerine sahip olmaya devam edecektir. Bu kapsamda yeniden yapılandırma sonrası HAZNEDAR ve DURER’in hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 1: Yeniden Yapılandırma Sonrası Birleşik Teşebbüsün Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hissedarlık Oranı (%)

Haznedar Yatırım ve Pazarlama A.Ş. (HY) (…..)

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

(8) Yeniden yapılandırma kapsamında VENDER de birleşik teşebbüse dâhil olacaktır. Sonrasında CALDERYS tarafından HAZNEDAR, DURER ve VENDER’i içeren birleşik teşebbüsün %(…..)’luk hissesi Zekai EREZ’den diğer %(…..)’luk hissesi ise Enis Yalım EREZ’den devralınacaktır. Bildirim konusu işlemin tamamlanması sonrasında birleşik teşebbüsün hissedarlık yapısı aşağıdaki tabloda görüldüğü şekilde olacaktır.

3 Çeşitli sektörlere yatırım yapan Belçikalı holding şirketi GBL, IMERYS ve IMERYS’in iştirakleri aracılığıyla endüstriyel mineraller sektöründe faaliyet göstermektedir. GBL’nin hisselerine sahip olduğu teşebbüslerin hiçbiri IMERYS’in faaliyetleri ile yatay ya da dikey ilişkili yahut tamamlayıcı nitelikteki sektörlerde faaliyet göstermemektedir. Bu nedenle taraf olarak IMERYS ele alınmıştır.

4 HAZNEDAR ALMANYA devre konu teşebbüslerin ürünlerinin ticareti ile iştigal etmekte olup Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Yeniden yapılandırma sonrası birleşik teşebbüsün iştiraki olmaya devam edecek olup kontrolü IMERYS’e geçecektir.

[5] VENDER hâlihazırda EREZ AİLESİ’nin tek kontrolünde olup yurt dışında refrakter ürünlerinin ticaretinde faaliyet göstermekte ve Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Yeniden yapılandırma sonrası VENDER’in hisseleri birleşik teşebbüse devredilecek ve birleşik teşebbüsün iştiraki olarak kontrolü IMERYS’e geçecektir.

6 Yeniden yapılandırmaya konu olan HAZNEDAR, DURER ve VENDER “birleşik teşebbüs” olarak ifade edilmiştir.

Tablo 2: Bildirilen İşlem Sonrası Birleşik Teşebbüsün Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hissedarlık Oranı (%)

CALDERYS (…..)

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

(9) Bildirim konusu devir işleminin tamamlanmasını takiben, IMERYS (CALDERYS aracılığıyla) birleşik teşebbüsün hisselerinin %60’ına ve birleşik teşebbüs üzerinde dolaylı olarak tek kontrole sahip olacaktır. EREZ AİLESİ ise toplamda %(…..)’lık hisseye sahip olmaya devam edecektir.

(10) Bu çerçevede, bildirime konu işlem ile devre konu teşebbüslerin kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, anılan işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır.

(11) Dosya içeriğinden işlem taraflarının cirolarının anılan Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, bildirime konu işlem izne tabidir.

(12) Başvuru konusu işlemin detaylı olarak incelenebilmesi amacıyla sektörde faaliyet gösteren bazı teşebbüslerden bilgi talebinde bulunulmuştur. Bilgisine başvurulan teşebbüsler şunlardır: Çaytaş Ateş Tuğla San. ve Tic. A.Ş. (ÇAYTAŞ), Sörmaş Söğüt Refrakter Malzemeleri A.Ş. (SÖRMAŞ), Selko Ateş Tuğla San. ve Tic. A.Ş. (SELKO), Konya Selçuklu Krom Magnezit Tuğla San. A.Ş. (KONYA KROM), Esan Eczacıbaşı Endüstriyel Hammaddeler San. ve Tic. A.Ş. (ESAN), Remsan Refrakter Malzeme San. ve Tic. A.Ş. (REMSAN), Kiltaş Refrakter A.Ş. (KİLTAŞ), Sıddık Kardeşler Haddecilik San. ve Tic. Ltd. Şti. (SIDDIK KARDEŞLER HADDECİLİK), İçdaş Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş. (İÇDAŞ ÇELİK), Kaptan Demir Çelik Endüstrisi ve Tic. A.Ş. (KAPTAN DEMİR ÇELİK), Tosçelik Profil Saç Endüstrisi A.Ş. (TOSÇELİK), İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. (İSDEMİR), Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (EREĞLİ DEMİR ÇELİK), Ekinciler Demir ve Çelik Sanayi A.Ş. (EKİNCİLER DEMİR ÇELİK), Çimsa Çimento San. ve Tic. A.Ş. (ÇİMSA ÇİMENTO), Çolakoğlu Metalurji A.Ş. (ÇOLAKOĞLU METALURJİ), Odaş Elektrik Üretim San. Tic. A.Ş. (ODAŞ ELEKTRİK).

(13) Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette olduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları oluşturmaktadır.

Tablo 3: Etkilenen Pazarlar ve Tarafların Pazar Payları

Pazar Payı [7] (2019) (%)

Coğrafi (Yatay/

Etkilenen Pazar Devre Konu

Pazar Dikey) IMERYS Toplam

Şirketler

Bazik Olmayan

Türkiye Yatay (…..) (…..) (…..)

Refrakterler Pazarı

Bazik Olmayan Şekilli ve

Şekilsiz Refrakterler İçin Türkiye Dikey (…..) (…..) (…..)

Ham Madde Tedariki

Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri

(14) IMERYS’in Türkiye’de yüksek sıcaklık çözümleri [8], çeşili refrakter aşındırıcılar ve inşaat malzemeleri [9] ve performans minerallleri [10] segmentlerinde satışı bulunmaktadır. IMERYS’in dolaylı %100 iştiraki olan CALDERYS, küresel çapta kişiselleştirilmiş refrakter çözümleri tedarikinde faaliyet göstermektedir. CALDERYS’in faaliyetleri kendinden akışkan dökmeler, kuru püskürtme ve püskürtme malzemeleri, tuğlalar, tokmaklama ve plastik harçlar, kuru sarsma harcı, dökme deliği kili, enjeksiyon ve derz ürünleri ve prefabrik şekilleri içermektedir. CALDERYS metal, çelik ve çimento endüstrilerine refrakter ürünleri satışında faaliyet göstermektedir.

(15) Devre konu teşebbüsler ise Türkiye merkezli monolitik (şekilli olmayan refrakter ürünleri) ve tuğla (şekilli refrakter ürünleri) üreticisidir. HAZNEDAR şekilli alümina ve şekilli bazik refrakter ürünleri alanında faaliyet gösterirken, DURER şekilsiz alümina, prefabrik refrakterler ve şekilsiz bazik refrakterler alanında faaliyet göstermektedir. Tarafların faaliyetlerinin bazik olmayan şekilsiz refrakter ürünleri (bazik olmayan monolitikler) alanında yatay olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır.

(16) Öte yandan IMERYS, yurt dışında çıkarılan ve işlenen mineraller ile Türkiye’de bazik olmayan refrakter ürünleri için ham madde tedariki üst pazarında da faaliyet göstermektedir. Bu ham maddeler alümina içeriğine göre karakterize edilebilen çok sayıda farklı ürünü (andalusit, mullit, tabular alümina, korundum, boksit, şamot, kaynaşık alümina gibi) içermektedir. Söz konusu ürünler hem bazik olmayan şekilli hem de bazik olmayan şekilsiz refrakter ürünleri için kullanılabilmektedir. Devre konu teşebbüslerin anılan ham maddelerin belirli kısmını IMERYS’den tedarik ettiği belirtildiğinden bazik olmayan refrakter ürünleri için ham madde tedariki bakımından tarafların faaliyetleri arasında dikey bir örtüşmenin bulunduğu anlaşılmaktadır.

(17) Dosya kapsamında bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakter ürünlerin talep yönünden birbirine ikame olup olmayacağına ilişkin olarak üretim süreçlerinde çeşitli refrakter ürünlerini kullanan, bir diğer deyişle refrakter ürünlerinin nihai tüketicisi olan teşebbüslerin görüşlerine başvurulmuştur. Bu bağlamda nihai tüketiciler tarafından şekilli ve şekilsiz refrakter ürünlerin genel anlamda birbirlerine ikame edilebilecek olsa da uygulama ve operasyon koşullarına bağlı olarak spesifik ürün kullanımlarının gerekli olduğu, özellikleri birbirlerinden farklı olduğu için ve malzemeden beklenen dayanımların (kimyasal özelliklerin) farklılık göstermesi nedeniyle mecbur kalınmadıkça birbiri yerine kullanılamayacağı, şekilli ürünlerin emniyet ya da çalışma astarı olarak kullanıldığı, şekilsiz refrakterlerin ise tamir harcı olarak kullanıldığı, normal şartlar altında performans değerleri, maliyetleri ve güvenlik riskleri bulunduğundan 7 Pazar payları 2019 yılı toplam satış değerleri üzerinden hesaplanmıştır.

8 Monolitikler, hazır şekiller (prefabrik refrakter ürünleri), çelik döküm akıları, metalurji akıları, yeşil kalıplama kum katkı maddeleri (bentonit bazlı).

9 Andalusit, şamot, kalsiyum alümina çimentosu, beyaz kaynaşık alümina, mullit, tabular alümina, kahverengi ve beyaz korundum.

10 Bentonit, kalsine kil, diatomit, film, kaolin, pcc (çöktürülmüş kalsiyum karbonat), talk, perlit.

birbirine ikame olamayacakları, ancak istisnai hallerde ve acil ihtiyaç durumunda kısa vadede geçici çözüm olarak kullanılabileceği, kullanım yeri, kullanım şekil ve maliyet esasları dikkate alındığında ikame olamayacakları değerlendirmeleri yapılmıştır. Bir teşebbüs tarafından ise üretim süreçlerinde yer alan kazanlarda şekilli ve şekilsiz ürünler kullanıldığı ve tüm refrakter malzemelerin aşınmaya ve yüksek sıcaklığa dirençli olduğundan birbirinin yerine kullanılabileceği [11] ifade edilmiştir.

(18) Öte yandan konu ile ilgili geçmiş tarihli Kurul kararlarında; refrakter malzemelerin kimyasal özelliklerine göre “alümina-silikat refrakter malzemeler” (bazik olmayan refrakter malzemeler) ve “bazik refrakter malzemeler” olarak, üretim yöntemine göre şekilli, şekilsiz veya prefabrik refrakter malzemeler olarak alt sınıflara ayrılabileceğinin belirtildiği, diğer taraftan ürün grupları arasında ikame edilebilirliğin güçlü olduğu tespitinin yapıldığı ve alt pazar ayrımına gidilmeden “refrakter malzemeleri pazarı” şeklinde pazar tanımı yapıldığı görülmektedir [12]. Yine arz yönünden bazik ve bazik olmayan refrakter malzemelerin tüm türlerinin ikame edilebilir olduğu değerlendirmeleri yapılmıştır [13].

(19) Avrupa Komisyonu ise refrakter malzemeleri ile ilgili RHI/Magnesita Refratarios kararında [14] bazik refrakterlerin bazik ortamlarda göreceli olarak istikrarlı (stabil) kalabilirken asidik ortamlarda kimyasal reaksiyonlardan dolayı zarar görebileceğini, aynı şekilde asidik minerallerin asidik ortamlarda göreceli olarak istikrarlı kalacağı değerlendirmesinde bulunmuştur. Ayrıca şekilli refrakter ürünlerinin şekilsiz refrakter ürünlerine kıyasla daha kompleks bir kimyasal yapıya sahip olması, ton başına birim fiyatının daha yüksek olması, şekilli refrakterlerin belirli bir şekil baz alınarak üretildiği (örneğin tuğla), bunun aksine şekilsiz refrakterlerin üretiminde herhangi bir şekil kaygısının olmadığı ve toz halinde balatalarda (linings) kullanımının yoğun olduğu hususları dikkate alınarak şekilli ve şekilsiz refrakterlerin aynı ilgili ürün pazarlarında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak ilgili ürün pazarı bazik olmayan şekilli refrakter malzemeleri ve bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeleri olarak tanımlanmıştır [15].

(20) Refrakter malzemeleri ile ilgili olarak teşebbüsler tarafından yapılan değerlendirmeler, geçmiş Kurul kararı ve Komisyon kararı dikkate alındığında bazik ve bazik olmayan refrakter malzemelerin birbirine ikame olarak değerlendirilemeyeceği, bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakter malzemelerin ise arz yönüyle ikame edilebilir olduğu talep bakımından ise istisnai durumlarda ve ihtiyaç duyulması durumunda ikame olarak kullanılabileceği kanaati oluşmuştur. Bu çerçevede yatay etkilenen pazar bazik olmayan refrakter malzemeleri pazarı olarak ele alınabilecek olmakla birlikte, bazik olmayan şekilli refrakter malzemeleri pazarı ve bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeleri pazarı daha dar pazar tanımları olarak değerlendirmeye alınmıştır. Öte yandan bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakter üretimlerinde kullanılan ham maddeler ise birbirine ikame olup üretim süreçlerinde bu ürünler arasında kolayca 11 Elektrik üretimi yapan teşebbüs refrakter ürünleri ihtiyacının sürekli olmadığını, yalnızca onarım ve rutin bakımları sırasında refrakter ürünlere ihtiyacı doğabileceğini dolayısıyla pazara ilişkin olarak belirleyici bilgisi bulunmadığını beyan etmiştir.

12 09.09.2015 tarihli ve 15-36/554-181 sayılı ve 29.01.2007 tarihli ve 07-10/63-19 sayılı Kurul kararları. 13 Kurulun 20.03.2008 tarihli ve 08-25/254-83 sayılı kararı.

14 Case M.8286 – RHI / Magnesita Refratarios

15 Komisyon kararında bazik refrakter malzemeler ile ilgili pazar tanımları da yapılmıştır. Ancak işbu dosya bakımından tarafların bazik refrakter malzemeler pazarında örtüşen faaliyetleri bulunmadığından yer verilmemiştir.

değişiklik yapılabilmektedir. Bu çerçevede dikey etkilenen pazar ise bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakterler için ham madde tedariki pazarı olarak değerlendirilmiştir. G.1. Bazik Olmayan Refrakter Malzemeleri Pazarına İlişkin Değerlendirme

(21) Yatay olarak etkilenen, bazik olmayan refrakter malzemeleri pazarına ilişkin tarafların ve rakip teşebbüslerin son üç yıldaki paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir [16]. Tablo 4: Tarafların ve Rakiplerin Bazik Olmayan Refrakterler Pazarındaki Payları

2017 2018 2019

Satış

Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri

Miktarı

Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından

Bakımından

Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı

Pazar Payı

(%) (%) (%) (%) (%)

(%) IMERYS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Devre Konu

KONYA

Kaynak: Raportörler tarafından yapılan hesaplamalar

(22) Tablo’dan, IMERYS’in hem satış değeri hem de satış miktarı bakımından pazar payının son üç yılda (…..) ile (…..) arasında değiştiği, devre konu teşebbüslerin paylarının ise yine satış değeri ve satış miktarı bakımından (…..) ila (…..) arasında değiştiği görülmektedir. Devralma işlemi sonrası tarafların birleşik pazar payının 2019 yılı baz alındığında satış değeri bakımından yaklaşık (…..), satış miktarı bakımından ise yaklaşık (…..) olacağı anlaşılmaktadır. Pazar paylarının seyri incelendiğinde de tarafların birleşik pazar paylarının gerek satış değeri gerek satış miktarı bakımından (…..) görülmektedir.

(23) Öte yandan işlem sonrasında pazarda rekabetçi yapının devam edip etmeyeceğine yönelik olarak rakip teşebbüslerin konumu da yapılacak değerlendirmeler bakımından önem arz etmektedir. Rakip teşebbüslerin pazar payları incelendiğinde 2019 yılı satış miktarı baz alındığında (…..)’ın (…..) oranı ile devralma işlemi taraflarına yakın bir pazar payının bulunduğu ve taraflar için önemli bir rekabetçi baskı oluşturabileceği değerlendirilmektedir. Yine rakip teşebbüslerden (…..) ve (…..)’nun 2019 yılında pazar paylarını hem satış değeri hem de satış miktarı bakımından 2018 yılına göre artırdığı görülmektedir. Devralma işlemi sonrası IMERYS’in pazar payı bakımından lider konuma gelecek olduğu görülmekle birlikte, tarafların pazar paylarının (…..) eğiliminde olduğu ve pazarda yerleşik rakiplerin paylarına bakıldığında pazarın rekabetçi yapısında bir değişikliğin olmayacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca IMERYS’in işlem sonrasında sahip olacağı pazar payının 2019 yılı için satış değeri bakımından (…..) 16 Pazar payları tarafların bazik olmayan şekilli ve bazik olmayan şekilsiz refrakter ürünleri pazarının büyüklüğüne ilişkin tahminlerinin toplamı ile tarafların ve bildirim formunda %5’den fazla paya sahip rakip teşebbüsler olarak belirtilen teşebbüslerin satış değeri (TL) ve satış miktarı (ton) bilgileri baz alınarak hesaplanmıştır.

satış miktarı bakımından ise (…..) seviyesinde olduğu dikkate alındığında, söz konusu teşebbüsün sahip olacağı pazar payının rekabet hukuku bakımından endişeye yol açacak seviyeden uzak olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

(24) Yukarıda yer verildiği üzere refrakter malzemelerin üretim yöntemi ve kullanım alanlarındaki farklılıklar dikkate alınarak pazarın daha alt pazarlara ayrılması da mümkündür. Bu nedenle daha dar bir tanım olarak bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler ve bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler pazarları bakımından da değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede teşebbüslerin ve rakiplerin her iki pazar bakımından ayrı ayrı paylarına aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.

Tablo 5: Bazik Olmayan Şekilsiz Refrakter Malzemeler Pazarı Bakımından Pazar Payları

2017 2018 2019

Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı

Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından

Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı

(%) (%) (%) (%) (%) (%) IMERYS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Devre Konu

Kaynak: Raportörler tarafından yapılan hesaplamalar

Tablo 6:Bazik Olmayan Şekilli Refrakterler Pazarı Bakımından Pazar Payları

2017 2018 2019

Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı

Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından

Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı

(%) (%) (%) (%) (%) (%) IMERYS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Devre Konu

KONYA

Kaynak: Raportörler tarafından yapılan hesaplamalar

(25) Tablo 5 ve 6 incelendiğinde tarafların bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler pazarındaki birleşik pazar payının 2019 yılında satış değeri ve satış miktarı bakımından sırasıyla (…..) ve (…..) seviyesinde olduğu görülmektedir. Yine bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler pazarı bakımından ise 2019 yılında pazar paylarının satış değeri ve satış miktarı bakımından sırasıyla (…..) ve (…..) seviyelerinde kaldığı ve anılan iki pazar bakımından da pazar paylarının son üç yıl itibarıyla genel olarak (…..) olduğu görülmektedir.

(26) Bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler bakımından taraflar işlem sonrasında lider konumda olacaktır. Ancak işlem sonrasında tarafların birleşik pazar paylarının 2019 yılı için satış değeri bakımından (…..), satış miktarı bakımından ise (…..) seviyesinde olması nedeniyle işlemin pazarda etkin rekabetin azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmayacağı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler pazarı bakımından 2018 yılına göre (…..) ve (…..) pazar paylarını artırmış olması da pazarda rekabetin varlığına işaret etmektedir. Öte yandan ürünlerin arz yönünden ikame edilebilir olması nedeniyle potansiyel rakip olarak bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler pazarında faaliyet gösteren (…..) ve (…..), taraflar için rekabetçi baskı oluşturabilecektir.

(27) Bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler pazarı bakımından ise tarafların birleşik pazar payı 2019 yılı baz alındığında satış değeri bakımından (…..), satış miktarı bakımından ise (…..) seviyesindedir. Söz konusu pazar bakımından (…..) pazarda lider konumda olup (…..) pazar payı da işlem taraflarının pazar payından yüksektedir. (…..) ve (…..)’ın pazar paylarının ise rekabetçi baskı oluşturabilecek seviyede olduğu görülmektedir.

(28) Sonuç olarak işlem, alt pazarlar bakımından incelendiğinde de tarafların pazar paylarının işlem sonrasında %20’nin altında olduğu ve rakip teşebbüslerin pazar paylarının taraflarınkine yakın seviyede ya da üzerinde olduğu görüldüğünden, işlemin rekabet hukuku bakımından endişe oluşturacak nitelikte olmadığı değerlendirilmiştir. Nitekim Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’a göre birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığı varsayılmaktadır.

(29) Pazardaki yoğunlaşma seviyeleri de birleşen teşebbüslerin ve rakiplerin pazar güçleri hakkında bilgi sağlayacak göstergelerdendir. Pazardaki yoğunlaşma seviyesini ölçmek için Herfindahl-Hirschman Endeksi (HHI) ve pazardaki en büyük dört teşebbüsün pazar paylarının toplamından oluşan yoğunlaşma oranı CR4 (Concentration Ratio) gibi endeksler kullanılabilmektedir. Bu çerçevede yatay ve dikey olarak etkilenen pazarlarda HHI endekslerinin de incelenmesi yerinde olacaktır. Teşebbüslerin 2019 yılı satış değerleri baz alınarak hesaplanan HHI ve CR4 değerlerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir. 17

Tablo 7: Yatay Etkilenen Pazarlara İlişkin Yoğunlaşma Endeksleri

HHI CR4

İşlem İşlem İşlem İşlem

Değişim

Öncesi Sonrası Öncesi Sonrası Bazik Olmayan Refrakter Malzemeler (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Bazik Olmayan Şekilli Refrakter

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Malzemeler

Bazik Olmayan Şekilsiz Refrakter

(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Malzemeler

Kaynak: Raportörler tarafından yapılan hesaplamalar

(30) Yatay birleşmelerde birleşme sonrası HHI değeri 1000’in altında kalan işlemlerde rekabetçi kaygılar oluşması ihtimalinin düşük olduğu, HHI endeksi 1.000 ile 2.000 arasında olan ve işlem neticesinde HHI endeksindeki değişimin 250’nin altında kaldığı 17 HHI değerleri hesaplanırken satış değeri verileri olmayan tablo 4,5 ve 6’da DİĞER olarak belirtilen teşebbüslerin pazar payları %1 kabul edilmiştir.

işlemlerde ise istisnai durumlar hariç rekabetçi kaygıların oluşması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmektedir [18].

(31) Tabloda yer alan HHI değerleri ve değişimleri incelendiğinde bazik olmayan refrakter malzemeler pazarı bakımından HHI değeri işlem öncesi (…..) iken işlem sonrası (…..) seviyesinde gerçekleşmekte olup değişim (…..) olarak ölçülmektedir. Daha alt pazar olarak bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler bakımından HHI değeri (…..) olarak hesaplanmakta olup bu pazar bakımından HHI oranında değişiklik olmamaktadır. Bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler pazarı bakımından ise işlem öncesi (…..) olan HHI değeri (…..)’lik bir artışla (…..) olarak gerçekleşmektedir. HHI değerleri ve değişimleri incelendiğinde alternatif pazar tanımları altında dahi işlemin rekabetçi kaygı oluşturacak düzeyde olmadığı anlaşılmaktadır.

(32) Yoğunlaşmalar bakımından diğer bir endeks olan CR4 oranları incelendiğinde ise bazik olmayan refrakter malzemeler pazarında en büyük dört teşebbüsün pazar payının %(…..) seviyesinde olduğu görülmektedir. Bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler bakımından bu oran %(…..) iken bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler bakımından ise %(…..) seviyesinde olup söz konusu oranlardan pazarın parçalı bir yapıda olduğu anlaşılmaktadır.

(33) Pazarın yapısı ile ilgili olarak refrakter ürünleri bakımından müşteri sözleşmelerinin çoğu zaman bir yıldan daha kısa süreli olmakla birlikte en fazla bir yıl sürdüğü ve münhasır ve uzun süreli sözleşmelere pek rastlanılmadığı bilgisi edinilmiştir. Nitekim devre konu şirketlerin satışlarının (…..)’inin sözleşme olmaksızın siparişler ve faturalar üzerinden gerçekleştiği belirtilmektedir. Yine müşterilerin birden fazla tedarikçi ile çalıştığı, tarafların genellikle doğrudan satış yöntemiyle faaliyet gösterdiği ve dağıtım ağlarının olmadığı ifade edilmektedir. Dolayısıyla pazara girişlerde olası bir engel olarak düşünülebilecek güçlü dağıtım ağının bulunmaması, pazarın büyüme potansiyeline sahip olması durumunda yeni girişleri teşvik edebilecektir. Nitekim taraflar, coğrafi konumu, endüstriyel bilgi birikimi ve işçi giderleri dolayısıyla, Türkiye’deki refrakter ürünlerine talep yaratan demir çelik, çimento ve döküm gibi pazarların Avrupa’dan daha hızlı büyümesini ve dolayısıyla refrakter talebinde daha yüksek bir artışa yol açmasını beklemektedirler. Örneğin, Türkiye’deki döküm pazarının önümüzdeki beş yıl içerisinde her yıl yaklaşık %(…..) ile %(…..) arasında büyümesi beklenmekte iken, Avrupa’daki döküm pazarı için her yıl beklenen büyüme oranının %(…..)’den az olduğu bildirilmektedir.

(34) İşlem taraflarından IMERYS’in refrakter ürünler pazarında küresel olarak faaliyet gösteren bir teşebbüs olması, refrakter malzemelerin uluslararası ticaret olanaklarının yüksek olması ve Türkiye’nin komşu pazarı olması nedeniyle Avrupa bölgesi özelinde işlem taraflarının ve Avrupa pazarındaki rakiplerinin pazardaki konumlarına yer verilmesi yerinde olacaktır. Bu çerçevede 2019 yılı bakımından bazik olmayan şekilsiz refrakterler pazarında Avrupa bölgesi bakımından tarafların ve rakiplerinin pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir.

Tablo 8: Tarafların Avrupa’da Bazik Olmayan Şekilsiz Refrakterler Pazarındaki 2019 Yılı Pazar Payları

Satış Değeri Bakımından Pazar Satış Miktarı Bakımından Pazar

Payı (%) Payı (%)

IMERYS (…..) (…..) Devre Konu Teşebbüsler (…..) (…..) Kaynak: Bildirim Formu ve tarafların tahminleri

18 Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz s.5

(35) Avrupa bölgesi özelinde taraflarca beyan edilen tahminler doğrultusunda bazik olmayan şekilsiz refrakterler pazarındaki birleşik teşebbüsün payı satış miktarı ve satış değeri bakımından sırasıyla (…..) ve (…..)’dir.

(36) Öte yandan taraflar Avrupa’da refrakter pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin bazik/bazik olmayan, şekilli/şekilsiz olarak alt kırılımlar bakımından pazar paylarını tespit edemediklerini belirterek tüm refrakter ürünlerini içerecek şekilde (bazik, bazik olmayan, şekilli ve şekilsiz) en büyük beş oyuncunun hacim bazlı pazar paylarını tahmini olarak sunmuşlardır. Bu çerçevede IMERYS’in ve rakiplerinin Avrupa’daki pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir.

Tablo 9: IMERYS’in ve Rakiplerinin Avrupa’da Refrakter Pazarındaki 2019 Yılı Pazar Payları

Teşebbüsler Satış Miktarı Bakımından Pazar Payı (%)

RHI Magnesita (…..)

Kaynak: Bildirim Formu ve tarafların tahminleri

(37) IMERYS’in alt kırılımlara girmeden refrakter pazarı baz alındığında Avrupa’daki pazar payının yaklaşık (…..) seviyelerinde olduğu görülmektedir. Taraflar Avrupa pazarındaki en büyük beş teşebbüsün pazar payının yaklaşık (…..) seviyelerinde olduğunu ve pazarın geri kalanının ülke düzeyinde çok sayıda yerel oyuncudan oluştuğunu belirtmektedirler. Dolayısıyla Türkiye coğrafi pazarı için yapılan değerlendirmeler Avrupa pazarı özelinde farklılaşmamaktadır.

(38) IMERYS’in Avrupa’da ve küresel çapta faaliyet gösteren bir teşebbüs olması nedeniyle, işlem sonrasında ülkemizde bazik olmayan refrakter malzemeleri pazarında yerleşik teşebbüslerin küresel çapta bir teşebbüsle rekabet edip edemeyecekleri konusunda ülkemizde yerleşik refrakter üreticisi teşebbüslerin görüşlerine başvurulmuştur. Yatay etkilenen pazarla ilgili olarak bazik olmayan şekilli refrakterler pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden (…..), IMERYS’in şekilli ve şekilsiz refrakterlerde kullanılan ham maddelerin tedarikçisi konumunda olduğunu, bildirim konusu işlemin HAZNEDAR ve DURER’e Türkiye pazarında rekabetçi avantaj sağlayacağı değerlendirmesinde bulunulmuştur. (…..) tarafından ise, bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler pazarında dünya çapındaki bir firmanın söz konusu devralma ile HAZNEDAR’ın şekilli refrakter üretim hattını ve AR-GE faaliyetlerini kuvvetlendirerek önemli bir rekabet üstünlüğü sağlayacağı öte yandan sektöre üst seviyede bir firmanın girmesiyle sektördeki AR-GE ve inovasyon çalışmalarının olumlu yönde ilerleyerek mevcut üreticilere katkı sağlanabileceği değerlendirmesi yapılmıştır.

(39) Bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden (…..) tarafından, bildirilen işleme izin verilmesinin sektörün rekabetçi yapısında ve ham madde tedarikinde olumsuz bir etki meydana getirmeyeceği ve monopol piyasasının oluşmayacağı değerlendirmesi yapılmıştır. (…..) tarafından, bildirim konusu işlemin kalite ve fiyat bakımından olumlu katkı sağlayacağı, kendi firmaları açısından da faydalı olacağı belirtilmiştir. (…..) ise, kendi ürünlerinin teknolojik seviyesi ve ekledikleri katma değer bakımından herhangi bir rekabet endişelerinin bulunmadığını ifade etmiştir.

(40) Sonuç olarak tarafların bildirilen işlem sonrasında erişeceği pazar payları, hâlihazırda pazarda faaliyet gösteren rakiplerin pazar payları, yoğunlaşma oranları, pazarın yapısı, pazarda faaliyet gösteren yerleşik teşebbüslerin görüşleri ve potansiyel rekabet

unsurları değerlendirildiğinde, işlemin gerçekleşmesi halinde yatay seviyede etkilenecek olan bazik olmayan refrakter malzemeler pazarı özelinde ülkenin bütünü yahut bir kısmında etkin rekabetin önemli ölçüde azalması sonucunun doğmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

G.2. Bazik Olmayan Şekilli Ve Şekilsiz Refrakterler İçin Ham Madde Tedariki Pazarına İlişkin Değerlendirme

(41) Dosya kapsamında devralan taraf olan IMERYS, yurt dışında çıkarılan ve işlenen mineraller ile Türkiye’de bazik olmayan refrakter malzemeleri için ham madde tedariki alanında da faaliyet gösterdiğinden “bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakterler için hammadde tedariki” pazarı dikey etkilenen pazar olarak ele alınmıştır. [19] Dikey etkilenen pazar için taraflarca sunulan pazar payı tahminlerine aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo 10: Bazik Olmayan Şekilli ve Şekilsiz Refrakterler İçin Ham Madde Tedariki Bakımından

Tarafların ve Rakip Teşebbüslerin Pazar Payları

2017 2018 2019

Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı Satış Değeri Satış Miktarı

Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından Bakımından

Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı Pazar Payı

(%) (%) (%) (%) (%) (%) IMERYS (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) Devre Konu

Çinli

(…..) (…..) Tedarikçiler

Guyanalı

(42) Tablodan, işlem sonrası IMERYS’in bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakterler için ham madde tedariki üst pazarındaki payının 2019 yılı baz alındığında (…..) olduğu anlaşılmaktadır. Devre konu teşebbüslerin ham madde tedariki alanında faaliyetleri bulunmadığından işlem sonrasında IMERYS’in ham madde tedariki bakımından pazar payı değişmeyecektir.

(43) Bildirilen işlem neticesinde IMERYS bazik olmayan refrakter malzemeler pazarında dikey bütünleşik bir yapıda olacaktır. Dikey birleşmelerde işlemin pazar kapama etkisinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Birleşmenin pazarı kapama etkisi yaratması, birleşme nedeniyle mevcut ve potansiyel rakiplerin tedarik kaynaklarına ya da müşterilere erişiminin engellenmesi ve bu yolla söz konusu rakiplerin rekabet edebilme imkânı ya da güdüsünün azaltılması olarak ifade edilebilir.

19 IMERYS Türkiye’de 2019 yılında ihmal edilebilir düzeyde ((…..) ton) gerçek anlamda bir refrakter

uygulaması olmayan bazik bir ham madde (grafit) tedarik etmiştir. Devre konu teşebbüsler 2018 yılında

IMERYS’ten sınırlı miktarda grafit tedarik etmiş ancak 2019 ve 2020 yılları için böyle bir işlem

gerçekleşmemiştir.

(44) Pazar kapamanın iki ayrı türünden söz edilebilir. Birinci tür pazar kapama, girdi kısıtlaması (input foreclosure) olarak adlandırılabilir. Girdi kısıtlaması, birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki rakiplerin ihtiyacı olan önemli girdilere erişimini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin maliyetlerini artırmasıdır. İkinci tür pazar kapama ise müşteri kısıtlaması (customer foreclosure) şeklinde görülebilir. Müşteri kısıtlaması, birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, üst pazardaki rakiplerin yeterli müşteri tabanına erişimini kısıtlaması anlamına gelmektedir. 20

(45) Girdi kısıtlaması, birleşik teşebbüsün birleşme sonrasında sağlayıcısı olduğu girdilerin alt pazardaki rakiplere arzını sınırlaması ve böylece rakiplerin birleşme öncesindeki durumdakine benzer fiyat ve koşullarda girdi temin etmelerini zorlaştırarak maliyetlerini artırmasını ifade etmektedir. Girdi kısıtlamasının söz konusu olabilmesi için kısıtlama imkânı, güdüsü ve kısıtlamanın alt pazardaki rekabeti önemli ölçüde bozması gerekmektedir.

(46) Dosya konusu işlem bakımından IMERYS’in alt pazardaki rakiplerine ham madde tedarikini kısıtlaması durumunda bazik olmayan refrakter malzemeler pazarında faaliyet gösteren HAZNEDAR ve DURER’in rakibi konumunda olan yerleşik teşebbüslerin ham maddeye erişim imkânları incelenmiştir.

(47) Bazik olmayan refrakter malzemeler bakımından ham madde tedariki genel olarak ithalat yoluyla yurt dışında yerleşik teşebbüslerden sağlanmakta olup ülkemizdeki üretim miktarı pazarın küçük bir kısmını oluşturmaktadır. Türkiye’de bazik olmayan refrakter malzemeler için ham madde tedariki bakımından ithalat miktarlarını ve yerli üretim miktarlarını gösteren grafik aşağıda yer almaktadır.

Grafik 1: Türkiye'de Bazik Olmayan Şekilli ve Şekilsiz Refrakterlerin Ham Madde Pazarı (Ton) [21] (…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: Bildirim Formu ve tarafların bilgi sunumları

(48) Grafik-1’de görüldüğü üzere yurt dışından ithal edilen ham madde miktarı, 2017 ve 2018 yılları için pazarın yaklaşık %(…..)’sini, 2019 yılı için ise yaklaşık %(…..)’ini oluşturmaktadır. Genel olarak ham madde tedariki bakımından ithalatın önünde herhangi bir engel bulunmamakta olup işlenmiş ham maddeler gümrük kısıtlaması olmadan veya düşük seviyedeki gümrük kısıtlamalarıyla ve düşük masraflarla dünya çapında nakledilebilmektedir. Türkiye’deki uygulamada da bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakterlerin ithalatına dair kota gibi herhangi bir kısıtlamanın bulunmadığı 20 Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz p.31

[21] İthalat rakamları işlem taraflarının gümrük verilerini kaynak göstererek sunduğu verilerden oluşmaktadır. Ayrıca yerli üretim sütunu işlem taraflarının en iyi tahminlerinden oluşan Türkiye ham madde pazarı toplam büyüklüğünden ithalat rakamları çıkarılarak elde edilen veriyi yansıtmaktadır. Gümrük verilerine ilişkin olarak işlem taraflarınca yapılan açıklama: “Bu rakamlar kapsamında olan Kahverengi Erimiş Alumina (BFA), Mullit (Mullite) ve Ateş Tuğlası (Fireclay) gibi bazı ham maddeler refrakterler dışındaki bazı pazarlarda kullanılabilmektedir. Burada sunulan rakamlar Türkiye’nin resmi gümrük verilerinden alınmış olup taraflar bunların yalnızca refrakter sektöründe kullanılan ithalat hacimlerine ilişkin bir ayrım yapamamaktadır.” şeklindedir.

belirtilmektedir. [22] Nitekim ham madde tedarikinin büyük çoğunluğunun ithalat yoluyla gerçekleştiriliyor olması nakliye masraflarının makul seviyede olduğunu ve potansiyel rekabetin ülkemiz sınırlarını aştığını göstermektedir.

(49) Ham madde tedarikinin büyük bir bölümünün mevcut durumda yurt dışından ithalat yoluyla gerçekleştirilmesi, alternatif üretici sayısının fazla olması ve IMERYS’in de ülkemize ham madde tedarikini yurt dışındaki üretim tesislerinden ithalat yoluyla gerçekleştiriyor olması dikkate alındığında IMERYS tarafından yapılacak olası bir girdi kısıtlamasının ülkemizde yerleşik teşebbüsler bakımından etkisinin oldukça sınırlı olacağı değerlendirilmiştir.

(50) Söz konusu etki bakımından Türkiye’nin bazik olmayan refrakter malzemeler için ham madde ithalatının ne kadarının IMERYS tarafından, ne kadarının ise diğer teşebbüsler tarafından yapıldığı incelenmiştir. Bu çerçevede 2017, 2018 ve 2019 yılları bakımından ithalat miktarlarının IMERYS ve diğer teşebbüsler arasındaki dağılımı aşağıdaki grafikte gösterilmektedir.

Grafik 2: Bazik Olmayan Şekilli ve Şekilsiz Refrakterlere Yönelik Ham Maddelerin İthalatı (Ton) (…..TİCARİ SIR…..)

Kaynak: Bildirim Formu ve tarafların bilgi sunumları

(51) Ülkemizde yerleşik refrakter üreticileri ham madde ihtiyaçlarının 2017 yılı için yaklaşık %(…..)’ini, 2018 yılı için yaklaşık %(…..)’sini ve 2019 yılı için ise yaklaşık %(…..)’ünü IMERYS dışındaki teşebbüslerden ithal etmektedir. IMERYS’in Türkiye’de bazik olmayan refrakter ürünlerine ilişkin ham madde üretimi bulunmamakta, Türkiye pazarına yaptığı tüm ham madde satışları ithalat yoluyla gerçekleşmektedir. Öte yandan ham madde pazarından yerli üretimin aldığı payın arttığı görülmekte, dolayısıyla bu durum ham madde tedarikinde ülkemizde de alternatif tedarik olanaklarının bulunduğuna işaret etmektedir.

(52) Öte yandan bildirim konusu işlem bakımından devre konu teşebbüslerin mevcut durumdaki ham madde ihtiyaçlarını işlem sonrasında IMERYS’ten karşılamaları olağan bir durumdur. Bu noktada devre konu teşebbüslerin en iyi olasılıkla bazik olmayan refrakter ürünler için ham madde ihtiyaçlarının tamamını IMERYS’ten karşılayacağı varsayılabilir. Devre konu teşebbüslerin tam kapasite ile çalıştığı kabul edildiğinde ihtiyaç duyacağı ham madde miktarı, IMERYS’in 2019 yılında ürettiği bazik olmayan refrakter malzemeler için toplam ham madde miktarının yaklaşık (…..)’üne tekabül etmektedir. Dolayısıyla devre konu teşebbüslerin ham madde ihtiyacı IMERYS’in ham madde üretiminin oldukça küçük bir kısmına karşılık geldiğinden işlem sonrasında IMERYS’in alt pazardaki mevcut müşterilerine girdi temin etmeyi durdurma yönünde bir güdüsünün olmayacağı değerlendirilmiştir.

22 Öte yandan söz konusu ham maddelerin türlerine ve ithal edildikleri ülkeye göre tarife uygulamaları bulunmaktadır. Örneğin, Çin’den ve Bahreyn’den ithal edilen tabular alümina maddesine %5,5 vergi uygulanırken Türkiye’ye Avrupa bölgesinden yapılan ithalata ilişkin herhangi bir tarife bulunmamaktadır.

(53) Yine taraflar kendi müşterilerinin çoğunun birden fazla tedarikçi kullandığını, muhtelif zamanlarda gereksinimleri doğrultusunda kullandıkları tedarikçileri değiştirdiklerini ifade etmişlerdir. Pazarın yapısı ile ilgili olarak yukarıda yer verildiği üzere bazik olmayan şekilsiz refrakterler pazarında münhasır veya uzun dönemli sözleşmelere pek rastlanmadığı, sözleşme sürelerinin spot, bir aylık, üç aylık veya yıllık olarak değişiklik gösterdiği, örnek olarak devre konu şirketlerin satışlarının (…..)’inin yazılı bir sözleşme yapılmaksızın siparişler ve faturalar üzerinden yürütüldüğü, geri kalan (…..)’sinin ise yıllık sözleşmeler üzerinden gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Bunun yanı sıra mevcut durumda da ham madde tedarikinin çoğunluğunun yurt dışındaki alternatif tedarikçiler aracılığıyla gerçekleştiriliyor olması dikkate alındığında yerleşik teşebbüslerin IMERYS dışında da ham maddeye erişim olanaklarının bulunduğu, bu bakımdan da IMERYS’in alt pazardaki mevcut müşterilerine yönelik girdi kısıtlama güdüsünün olmayacağı değerlendirilmiştir.

(54) Yukarıda sunulan veriler ve pazar yapısına ilişkin değerlendirmeler doğrultusunda, bildirilen işlem sonrasında IMERYS’in kârlı bir şekilde alt pazara girdi sağlamayı sınırlandırmasının, tamamen durdurmasının yahut girdi fiyatlarını yükseltmesinin ve böylece alt pazardaki rekabetçi yapıya önemli ölçüde zarar vermesinin, bir başka ifade ile girdi kısıtlama imkânının ve/veya güdüsünün söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

(55) Pazar kapamanın diğer bir türü ise müşteri kısıtlamasıdır. Birleşik teşebbüsün alt pazarda da faaliyet gösterecek olması sebebiyle, üst pazardaki mevcut ve potansiyel rakiplerinin önemli büyüklükteki müşteri tabanına erişimini kısıtlaması üst pazardaki rakiplerin rekabet etme imkânlarını ve güdülerini azaltabilecektir. Buna ilişkin olarak birleşik teşebbüsün üst pazardaki rakiplerden yapacağı alımları azaltarak onların alt pazarlara erişimi açısından pazarı kapama imkânının olup olmadığı incelenmiştir. Müşteri kısıtlamasının rekabetçi açıdan endişe yarattığının kabul edilebilmesi için dikey birleşmenin tarafı olan ve alt pazarda faaliyet gösteren teşebbüsün önemli bir müşteri olması ve alt pazarda ciddi pazar gücüne sahip olması gerekmektedir.

(56) Bazik olmayan refrakterler alt pazarında faaliyet gösteren devre konu teşebbüslerin söz konusu pazardaki payları 2019 yılı için satış değeri bakımından (…..), satış miktarı bakımından ise (…..) olarak hesaplanmıştır. Pazarın daha dar olarak tanımlanması durumunda bazik olmayan şekilsiz refrakterlerdeki payı 2019 yılı için satış değeri bakımından (…..), satış miktarı bakımından (…..); bazik olmayan şekilli refrakterlerde ise 2019 yılı için sırasıyla (…..) ve (…..) olarak hesaplanmıştır. Pazar payları dikkate alındığında alt pazarda faaliyet gösteren HAZNEDAR ve DURER’in ciddi pazar gücüne sahip olmadığı görülmektedir.

(57) Müşteri kısıtlaması bakımından yapılan diğer bir değerlendirme, birleşik teşebbüsün üst pazardaki rakiplerinden yapacağı alımları azaltarak onların alt pazara erişimi açısından pazar kapama imkânının olup olmadığıdır. Bu noktada tekrar belirtilmelidir ki bazik olmayan refrakter malzemeler pazarı bakımından ham madde tedariki çoğunlukla yurt dışından ithalat (2017 ve 2018 yılları için %(…..), 2019 yılı için %(…..) oranında) yoluyla yapılmaktadır. IMERYS’in Türkiye’de üretim tesisi bulunmadığından işlem öncesinde de devre konu teşebbüslerin IMERYS’ten alımları ithalat yoluyla gerçekleşmektedir. Bu doğrultuda devre konu teşebbüslerin ham madde alımları dünya genelinde bazik olmayan refrakterler için ham madde tedarikinin %(…..)’inden daha azına tekabül etmektedir.

(58) Dünya genelinde yerleşik çok sayıda ham madde tedarikçisinin bulunması, devre konu teşebbüslerin alımlarının pazar için ihmal edilebilir seviyede olması, refrakter ürünleri

için işlenmiş ham maddelerin dünya genelinde küçük nakliye masrafları ile gümrük kısıtlamaları olmadan ithal edilebiliyor olması birlikte düşünüldüğünde işlemin üst pazar bakımından müşteri kısıtlamasına yol açmayacağı ve tarafların bu yönde bir güdüsünün olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

(59) Bazik olmayan refrakter malzemeler için ülkemizde yerleşik diğer teşebbüslerin de işlem öncesinde IMERYS’ten ham madde alımları bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda yerleşik teşebbüslerin ham madde tedariki bakımından alternatif tedarikçilerinin bulunduğu ve işlemden etkilenmeyeceği kanaati oluşmuştur.

(60) Ham madde tedariki konusunda da pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin görüşlerine başvurulmuştur. Ülkemizde yerleşik refrakter malzemeler için ham madde tedariki alanında faaliyet gösteren (…..), IMERYS tarafından ham madde tedariki sınırlandırılsa dahi refrakter üreticilerinin ham madde tedariki için farklı ülke ve üreticilerden alternatif temin kaynaklarının devam edeceğini ifade etmiştir.

(61) Bazik olmayan şekilli refrakter malzemeler pazarında faaliyet gösteren (…..), ham madde tedarikleri bakımından olumsuzluk olmayacağını, ülkemize yabancı sermaye girişini ekonomik anlamda olumlu olarak değerlendirdiklerini, (…..), ham madde ürünlerinin başka kaynaklardan da sağlanabileceğini, dolayısıyla işlemin ham madde temini bakımından herhangi bir risk oluşturmayacağını belirtmişlerdir. Bazik olmayan şekilli ve şekilsiz refrakter malzemeleri pazarında faaliyet gösteren (…..) tarafından da, işleme izin verilmesi durumunda ham madde tedariki bakımından herhangi bir problem yaşanmayacağı ifade edilmiştir.

(62) Bazik olmayan şekilsiz refrakter malzemeler pazarında faaliyet gösteren (…..), ham madde tedariki açısından IMERYS’in en büyük ham madde tedarikçileri olduğunu, IMERYS’in ham madde pazarı bakımından Türkiye’deki müşterilerini kaybetmek istemeyeceğini düşündüklerini, her halükarda alternatif tedarikçilerinin bulunduğunu ifade etmiştir. (…..) ise, ham madde tedarikleri bakımından IMERYS’in önemli bir yer tuttuğunu, dolayısıyla sadece ham madde tedariki açısından alternatiflerinin azalacağı yönünde çekincelerinin bulunduğunu belirtmiştir. (…..) tarafından, işleme izin verilmesinin ham madde tedarikinde olumsuz bir etki meydana getirmeyeceği değerlendirilmiştir.

(63) Son olarak, bildirim konusu işleme izin verilmesinin meydana getireceği etkilerin daha iyi anlaşılabilmesi ve refrakter ürünlerini kullanan nihai tüketicilerin karşı karşıya kalabileceği olası sorunlar ile ilgili olarak demir çelik sektöründe, çimento sektöründe, enerji sektöründe faaliyet gösteren çeşitli teşebbüslerin de görüşlerine başvurulmuştur. Bu teşebbüslerden (…..), bildirim konusu işlemin gerçekleşmesinin refrakter ürünleri tedariki bakımından olumlu olacağını, işlem tarafları arasında gerçekleşecek know- how paylaşımı sonrası (…..) ürünlerinin Türkiye’de üretilmesiyle ve tek hatta üretim tonajının artmasıyla maliyet avantajı oluşacağını, birim maliyetlerde yaşanan düşüşün satış fiyatına da yansıdığı takdirde rekabeti olumlu yönde etkileyebileceğini, ayrıca üretim kanalında birçok firmanın faaliyet gösterdiğini dolayısıyla rekabetçi açıdan bir sorun öngörmediklerini ifade etmiştir.

(64) (…..) ise, HAZNEDAR ve DURER’den ürün tedarik ettiklerini, ancak tedarikçilerinin sadece bu firmalardan ibaret olmadığını, tedarikçi değiştirme olanaklarının bulunduğunu, devre konu teşebbüslerden yaptıkları alımlarda uzun süreli sözleşmelere tabi olmadıklarını, anlık ihtiyaçlarına göre fiyat performans dengesini gözeterek spot alımlarda bulunabildiklerini, devre konu teşebbüslere alternatif olarak SÖRMAŞ, KONYA KROM, KÜMAŞ, METAMİN adlı refrakter ürünleri tedarikçilerinin bulunduğunu, dolayısıyla refrakter ürünleri tedarikinde bir sorunla

karşılaşmayacaklarını, HAZNEDAR ve DURER’in önemli bir küresel oyuncunun kontrolüne geçtiğinde pazar gücünde yaşanacak artışın olumsuz bir sonuç doğurmasını beklemediklerini, ürün kalitesinin artıp fiyatların düşebileceğini, devralan grubun dünya çapında önemli bir oyuncu olduğu ve araştırma geliştirme faaliyetleri açısından önemli çalışmalar yaptığı dikkate alındığında devir işleminin yeni ürünlerin geliştirilmesi, mevcut ürünlerin etkinliğinin arttırılması, maliyetlerin düşmesi, ürünlerin erişilebilirliğinin artması gibi olumlu etkilere yol açabileceğini, piyasadan aldıkları duyumlara göre alıcı grubun gelecek dönemler için ülkemizde yatırım yapma planının bulunduğunu, söz konusu yatırımların kendilerinin faaliyet gösterdiği demir-çelik endüstrisi dâhil diğer bağlantılı pazarlara olumlu yansıyacağını, ithalat koşullarında bir değişikliğin meydana gelmeyeceğini öngördüklerini belirtmiştir.

(65) (…..), işlem tarafı teşebbüslerden tedarik ettikleri ürünleri yerli ve yabancı üreticilerden de tedarik etme olanaklarının olduğunu, pazarın rekabetçi yapısında olumlu ya da olumsuz bir etki olacağını düşünmediklerini belirtmiştir. (…..) ve (…..) tarafından, sıvı demir ve çeliğin temas ettiği her bölgede refrakter ürünler kullandıkları, (…..) yıllık toplam refrakter ürün ihtiyacının (…..)’sini HAZNEDAR’dan (…..)’unu ise DURER’den aldığı, (…..) ise (…..)’ini HAZNEDAR’dan (…..)’ini DURER’den aldığı, HAZNEDAR firmasına alternatif, beşi yerli beşi yabancı olmak üzere 10 tedarikçilerinin bulunduğu, DURER firmasına alternatif olarak ise tamamı yerli üretim yapan 11 tedarikçilerinin bulunduğu, HAZNEDAR’a ve DURER’e ait patentli olan ya da piyasada bulma güçlüğü çekecekleri herhangi bir refrakter ürün türü olmadığı, dolayısıyla devre konu teşebbüslerin ürün gamında yer alan ürünlerin yerli ve yabancı firmalardan da temin edilebilecekleri, refrakter ürün alımlarının firmalardan teklif toplama yöntemiyle yıllık olarak gerçekleştirildiği, gerek görüldüğü hallerde spot alımların da gündeme geldiği, aynı anda birden fazla tedarikçi ile çalışabildikleri ifade edilmiştir. Adı geçen teşebbüsler bununla birlikte devralan teşebbüs yabancı menşeli olduğundan üretim kapasitelerini yurt dışına yönlendirerek yerli tüketici açısından rekabet ortamını zayıflatabileceğini, uluslararası firmaların üretim, satış ve pazarlama konularını küresel açıdan ele alarak maliyet stratejilerini geliştirdiğini, buna göre devre konu firmaların üretim kapasitelerini azaltma olasılığının bulunduğunu belirtmişlerdir.

(66) (…..), ORIND, SÖRMAŞ, KÜMAŞ, VESUVIUS, OSR FAR EAST gibi yerli ve yabancı farklı üreticilerle birlikte devre konu teşebbüslerden de alım yaptıklarını, alım yaparken fiyat ve performansın yanında termin sürelerini de dikkate aldıklarını, hâlihazırda ithal edilen ürünlerin IMERYS firması tarafından HAZNEDAR ve DURER aracılığıyla Türkiye pazarına sunulmasıyla kalite, performans, termin süreleri bağlamında pazarın rekabetçi yapısında olumlu etkilerin olabileceğini, mevcut durumda yerli üreticiler tarafından tedarik edilen ürünlerde yerli üreticilerin olumsuz etkilenebileceğini ifade etmiştir.

(67) (…..) tarafından, alımlarının süreli sözleşmelere konu olmadığı, farklı firmalardan alım yapmakla beraber CALDERYS’den bugüne kadar herhangi bir ürün almadıkları fakat CALDERYS’in sektörde önemli bir firma olduğunu bildikleri dolayısıyla devralma işleminin ürün kalitesi bağlamında olumlu olacağı, rekabetçi koşulların bozulmayacağı, zira hem yurt içi hem de yurt dışında aynı ürünlerin mevcut olduğu ifade edilmiştir. (…..) tarafından, santrallerinde kazan teknolojisinin kullanıldığı, kazan içerisinde koruma olarak HAZNEDAR tarafından tedarik edilmiş refrakter ürünler kullanıldığı, dönemsel onarım ve tamiratlar dışındaki olağan durumlarda sürekli bir refrakter malzeme taleplerinin bulunmadığı bilgisi verilmiştir.

(68) (…..) tarafından, bildirilen işlemin alternatif firmalar arasında rekabeti güçlendireceği, yapılacak yatırımlarla kalite ve çeşitliliğin artacağı, demir çelik firmalarına bu gelişimin olumlu yansıyacağı, diğer refrakter üreticisi firmaları da gelişime teşvik edeceği, kendisinin tedarikçilerle miktara ve süreye dayalı sözleşmeler imzaladıkları, süreli sözleşmelerin 1-6 ay ya da bir yıllık olduğu, söz konusu devralmanın kendisi gibi refrakter kullanan firmalar için olumlu olacağı ancak devralma ile doğacak sermaye güçlenmesi, kalite ve çeşitlilik artışı, maliyet düşüşü gibi kriterleri diğer yerli üreticilerin karşılamakta zorlanacağını tahmin ettikleri, genel olarak piyasada daha kaliteli ve cazip ürünlerin oluşacağı bunun da sektöre canlılık getireceği ifade edilmiştir. (…..), HAZNEDAR’ın Türkiye’de fused mgo ark ocağı ve pota ocağı tuğlası üretebilen 4-5 tesisten biri olduğunu, DURER’in yalnızca alümina harç ürettiğini, IMERYS ve DURER’in faaliyetlerinin çakıştığını, IMERYS daha önce tuğla üretmediği için HAZNEDAR’ın faaliyet gösterdiği pazarda bir olumsuzluk olmayacağını belirtmiştir.

(69) Nihai tüketiciler tarafından bildirim konusu işlem ile ilgili verilen görüşler incelendiğinde işlemin pazar açısından etkilerinin olumlu olacağına yönelik değerlendirmelerin ağırlıkta olduğu görülmektedir. (…..) tarafından yapılan değerlendirmede ise, yerli üreticiler tarafından tedarik edilen ürünlerde yerli üreticilerin olumsuz etkilenebileceği ifade edilmiştir. Ancak yukarıda yer verildiği üzere gerek pazarın yapısı gerek yerli üreticilerin kendi görüşleri dikkate alındığında ham madde tedarikleri açısından olumsuz bir etkinin meydana gelmeyeceği kanaati oluşmuştur.

(70) Yine (…..) ve (…..) tarafından yapılan değerlendirmede devralan teşebbüsün yabancı menşeli olduğu, dolayısıyla üretim kapasitelerinin yurt dışına yönlendirilmesi ve devre konu teşebbüslerin üretim kapasitelerini azaltma olasılığından bahsedilmiştir. Bununla birlikte, işlem kapsamında IMERYS tarafından yapılan yatırımın yaklaşık (…..) tutarında olduğu, (…..) ve (…..) tarafından ifade edilen olasılığın (…..) ifade edilmiştir. (…..).

(71) Öte yandan IMERYS refrakter ürünleri için küresel çapta ham madde tedarik eden bir teşebbüs olup mevcut durumda Türkiye’de herhangi bir üretim tesisi bulunmamaktadır. Devre konu teşebbüslerin ise ham madde üretim faaliyetleri bulunmamakta yalnızca refrakter ürünler pazarında faaliyet göstermekte ve işlem öncesinde de IMERYS’ten alımları ithalat yolu ile gerçekleşmektedir. Bu çerçevede işlem sonrasında üretim kapasitelerinin yurt dışına yönlendirilmesi şeklinde bir durum ortaya çıkmayacaktır. Yukarıda yer verilen görüş ve değerlendirmeler doğrultusunda nihai tüketicilerin alternatiflerinin mevcut olduğu ve işlemin tüketici refahı bakımından da olumsuz sonuçlara yol açmayacağı değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra (…..) işlemin yerli üretimin artırılmasına ve ayrıca devre konu teşebbüsler tarafından üretilen ürünlerin ihracata yönlendirilmesinin de ülke ekonomisine katkı sağlayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

(72) Yukarıda yer verilen pazar payı analizleri, yoğunlaşma değerleri ve pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin görüşleri dikkate alındığında, tarafların pazar paylarının yatay etkilenen pazarlar bakımından %20’nin altında kalması, pazarda faaliyet gösteren rakip teşebbüslerin paylarının devralma işlemi sonrası IMERYS’e rekabetçi baskı oluşturabilecek seviyede olması, işlem sonrası HHI ve CR4 yoğunlaşma değerlerindeki değişimin rekabetçi endişe oluşturacak düzeyde olmaması; ham madde tedariki bakımından ise (…..)’in çekincesi dışında diğer teşebbüslerin olumsuz görüş bildirmemesi, hammadde tedarikinin genel olarak dünya çapında düşük nakliye ve düşük gümrük masraflarıyla ithalat yoluyla yapılması, dünya çapında alternatif çok sayıda teşebbüsün olması ve işlem sonrası birleşik teşebbüsün pazar payının %25’in

altında kalması nedeniyle bildirim konusu işlemin pazarın rekabetçi yapısında olumsuz bir etki meydana getirmeyeceği kanaatine varılmıştır.

(73) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda işlemin dikey etkilenen pazar bakımından da ülkenin bütününde yahut bir bölümünde etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

H. SONUÇ

(74) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.