İstanbul Bilişim A.Ş.’nin, Türkiye piyasasının altında fiyatlarda ürün satarak rakibini zarara uğrattığı…

REKABET KURUMU

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ,

İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR: Hatice YAVUZ

C. BAŞVURUDA

BULUNAN: - Cem TUNUZ

cemtunuz@gmail.com

D. HAKKINDA İNCELEME

YAPILANLAR: - İstanbul Bilişim A.Ş.

Merkez Mah. Darülaceze Cad. Nadide Sok. No:2 Çağlayan

Şişli/İstanbul

- Gold Bilgisayar Otomasyon Sistemleri İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. A.Ş.

Tophanelioğlu Cad. No:4 Altunizade - Üsküdar/İstanbul

(1) E. DOSYA KONUSU: İstanbul Bilişim A.Ş.’nin, Türkiye piyasasının altında fiyatlarda ürün satarak rakibini zarara uğrattığı gerekçesiyle Gold Bilgisayar Otomasyon Sistemleri İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ye doğmuş ve doğacak zararlardan dolayı tazminat ödemeyi kabul ettiği ve bu kapsamda söz konusu iki taraf arasında protokol imzalandığı iddiası.

(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle;

 Look Investigation Araş. Sor. ve Del. Tic. A.Ş.’nin (Look Investigation) 06.08.2010

tarihinde Şişli Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapmış olduğu ihbar neticesinde İstanbul

Bilişim’in sahibi Özgür GÜLEÇ hakkında yargılamanın başlandığı ve mahkeme

sürecinin devam ettiği,

 Look Investigation firmasının Önder DİNÇ tarafından kurulduğu ve Önder DİNÇ’in

aynı zamanda Gold Bilgisayar, Metro Elektronik Kuyumculuk Dış Tic. A.Ş. (Metro

Elektronik), Trend Mağazacılık ve İnternet Hizmetleri Kuyumculuk San. ve Dış Tic.

1

A.Ş. (Trend Mağazacılık)’nin de sahibi olduğu,

 Gold Bilgisayar tarafından yapılan söz konusu ihbar sonrasında İstanbul Bilişim

yetkilileri Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ’nin yaptıkları düşük fiyatlı satışların tespiti

sonucunda Önder DİNÇ ile tanıdıkları aracılığıyla iletişime geçtikleri,

 Önder DİNÇ’in, İstanbul Bilişim’in yapmış olduğu LCD TV, plazma TV, notebook ve

projeksiyon cihazı satışlarının piyasa fiyatından 100-200 Avro civarında düşük

olması nedeniyle yüksek tutarda zarar ettiklerini ve bu nedenle Look Investigation

aracılığıyla söz konusu ihbarda bulunduklarını İstanbul Bilişim yetkililerine dile

getirdiği,

1

“hızlıal.com” adlı alışveriş sitesini işletmektedir.

 İstanbul Bilişim yetkilileri olan Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ’nin ise “rekabet ortamını yok ederek” bahse konu ürünleri Türkiye piyasasının altında fiyatlara sattıklarını ve bu nedenle Önder DİNÇ’in sahip olduğu firmalara tazminat ödemeyi kabul ettiği,

 İstanbul Bilişim yetkilileri Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ ile Gold Bilgisayar’ın sahibi Önder DİNÇ arasında imzalanan 04.12.2010 tarihli protokolde İstanbul Bilişim’in piyasa şartları altında satışta bulundukları ürünleri bu protokol tarihinden sonra piyasa şartlarına yakın değerde satacağı ve düşük fiyatla satış yaptıkları süre içerisinde elde ettikleri kazançlardan dolayı Gold Bilgisayar ve diğer firmalara maddi zarar vermelerinden ötürü tazminat vereceklerini kabul ettiği,

 Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ’nin, piyasada rekabet ettikleri Gold Bilgisayar, Teknosa, Bimeks, Vatan Bilgisayar vb. büyük firmaların fiyatlarının altında rekabeti yok edici fiyatlarla LCD TV, plazma TV, notebook, projeksiyon cihazı gibi ürünlerin satışında bulunduklarının Önder DİNÇ'in sahip olduğu firmalar tarafından tespit edilmesi gerekçesiyle “İbraname Tazminat Bedeli” adı altında yaptıkları 2.100.000+KDV Amerikan Doları (USD) tutarındaki ödemeyi 6 adet fatura ile gerçekleştirdiği,

 Look Investigation firmasının para aldıktan sonra savcılık şikayeti üzerinde durmadığı ve İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki 2010/430 nolu dosyada İstanbul Bilişim’e yardımcı olduğu,

 (Başvuru sahibi tarafından) %99 oranında hissesine sahip olunan Teknostok Bilişim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Teknostok) ile İstanbul Bilişim arasında 18.12.2006 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince ürünlerin tedarikinin Teknostok tarafından, depolanması ve satışının ise İstanbul Bilişim tarafından yapılacağının kabul edildiği,

 Look Investigation’ın yapmış olduğu ihbar neticesinde İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Özgür GÜLEÇ ile birlikte yargılanıldığı,

 İstanbul Bilişim yetkililerinin kendisi (başvuru sahibi) ile yapmış oldukları görüşmeler sonucunda Look Investigation ile anlaşmak zorunda olduğunu ve Look Investigation’ın sahibi olan Önder DİNÇ ile bir protokol imzalamasının gerektiğini, sahip olduğu şirkete (Teknostok) fatura keserek bu bedelin İstanbul Bilişim yetkilileri Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ tarafından ödeneceğini belirttiği,

 Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ’nin, Teknostok adına şirketin kaşesi ve sahte imza kullanarak 04.12.2010 tarihli protokole imza attıkları,

 Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ’nin alt şirketleri olan İnteraktif Elektronik Ürünleri Tic. Ltd. Şti. (İnteraktif Elektronik) ve Netline Elektronik Ürünleri Tic. Ltd. Şti. (Netline Elektronik) firmalarına fatura ettirerek ileride herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından yapılacak bir inceleme esnasında kendi adlarına doğabilecek maddi ve manevi zararları başka firmalara yüklemeye çalıştığı,

 İstanbul Bilişim'in yöneticilerinin talimatıyla avukatlarının İnteraktif Elektronik ve Netline Elektronik şirketlerinin yetkilisi adına gümrükteki sorunlar için gerekli diyerek vekalet aldığı ve bu vekalete istinaden faturalara imza attığı, 2.100.000 USD+KDV ödemesini de kendi adı üzerinden bankalarca gerçekleştirdiği,

 Piyasalardaki hakimiyetlerini birleştirerek yılda 150.000 - 200.000 adet ürün satışı yapan bu firmaların kendi aralarında anlaşarak fiyatları diğer firmalardan 100-200 Avro civarında aşağıya satmayı başardıkları,

 Söz konusu bu iki firmanın, Türkiye’deki LCD TV, plazma TV, notebook, projeksiyon

cihazı satış fiyatlarını kendi istedikleri düzeyde tutup, diğer firmaların kendilerinden

az ürün satmalarına veya hiç ürün satamamalarına neden oldukları, zararına bu

ürünleri satarak yüksek miktarda karlılık elde ettikleri

ifade edilmekte ve İstanbul Bilişim yöneticileri Özgür GÜLEÇ ve Kenan BİLGİ tarafından gerçekleştirilen imza taklidi nedeniyle başvuru sahibine gelmiş ve gelecek olan maddi ve manevi zararların tespiti ve karşılanması işlemlerinin ilgili Cumhuriyet Savcılığı’nca yapılabilmesi için gerekli işlemlerin başlatılması talep edilmektedir.

(3) Dosya kapsamında, başvuru konusu iddialara ilişkin olarak Raportörce başvuru sahibi ile görüşülmüş ve bilgi talep edilmiştir. Yapılan görüşmede; İstanbul Bilişim’in Gold Bilgisayar’a ödeme yapmasının nedeni, bandrolsüz ürün sattığı gerekçesiyle Look Investigation tarafından açılan davada, davacının şikayetini geri alması ve Gold Bilgisayar’ın İstanbul Bilişim’e ait bazı şirket sırlarını bilmesi şeklinde belirtilmiştir.

(4) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.05.2012 tarih ve 3914 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 11.06.2012 tarih ve 2012-2-107/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu 26.06.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek, 12-35/1008-M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 18.10.2012 tarih ve 2012-2-107/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; dosya konusu iddialara yönelik olarak İstanbul Bilişim A.Ş., Gold Bilgisayar Otomasyon Sistemleri İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. A.Ş. ve bu teşebbüsler ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan diğer teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Pazar Hakkında Genel Bilgiler

(6) İddia konusu LCD TV, plazma TV, notebook, projeksiyon cihazı gibi ürünlerin satışının birçok dağıtım kanalı ile yapıldığı ve söz konusu sektörde çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği bilinmektedir. Nitekim Rekabet Kurulunun 13.10.2011 tarih ve 11-52/1321-472 sayılı kararında, elektrikli ve elektronik ürünler perakendeciliği pazarında dağıtım kanallarının çeşitlilik arz ettiği ve sektörde çok sayıda oyuncu olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, kararda Gold Bilgisayar’ın 2010 yılı pazar payı %(…..) olarak belirlense de İstanbul Bilişim’in pazar payı hakkında bilgi yer almamaktadır. Ancak İstanbul Bilişim’den elde edilen bilgilere göre, “Bilişim 500” adlı katalogda 2010 yılında “hızlıal.com” sitesinin cirosu yaklaşık olarak (…..) TL olarak verilmişken, aynı yılda İstanbul Bilişim’in cirosu (…..) TL civarındadır. Söz konusu bilgiden hareketle, teşebbüsün iddia konusu 2010 yılındaki pazar payının %(…..)’den düşük olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Diğer taraftan, İstanbul Bilişim tarafından verilen bilgilere göre teşebbüs, elektronik-alışveriş yapan firmalar arasında ilk (…..) sırada yer almaktadır.

I.2. Teşebbüslerden Elde Edilen Bilgiler

(7) Dosya kapsamında edinilen bilgilere göre, 2006 yılına kadar İstanbul Bilişim Merkezi Bilgi ve Eğitim Teknolojileri Ltd. Şti. unvanı ile faaliyet gösteren İstanbul Bilişim’in tek hissedarı Kenan BİLGİ’dir. Firmanın sattığı ürünleri, Türkiye ana distribütörlerinin yanı sıra Netline Elektronik ve İnteraktif Elektronik gibi paralel ithalat yapan firmalardan temin ettiği ifade edilmiştir. Söz konusu iki şirketin halihazırda faal durumda bulunmadığı ve İstanbul Bilişim’in İnteraktif Elektronik ile son olarak 2011 yılı Şubat ayında, Netline Elektronik ile de 2010 yılında ticari faaliyette bulunduğu belirtilmiştir.

(8) Gold Bilgisayar’dan elde edilen bilgilere göre firma, sattığı ürünleri genel olarak distribütörlerden satın almakla birlikte, grup şirketleri aracılığıyla da ithal etmektedir. İddia konusu protokolün imzalanması sürecine ilişkin olarak Gold Bilgisayar yetkilisi tarafından:

 2009-2010 yıllarında piyasada maliyet altında satış yapıldığının gözlenmesi

sonucunda, İstanbul Bilişim’in TRT bandrolünün yerine daha düşük bedelli olan

radyo bandrolünü kullandığını tespit ettikleri,

 Bu nedenle grup şirketlerinden Look Investigation aracılığıyla protokolde adı geçen

2

taraflar ve protokolde adı geçmeyen diğer bazı taraflar hakkında yetkili makamlar

nezdinde şikayette bulundukları,

 Bu süreçte, bandrolsüz satış yapma yoluyla piyasaya haksız olarak daha ucuz ürün

arz eden, protokol dahilindeki kişi ve firmalara maddi tazminat davaları açmak için

gerekli işlemlere başladıkları,

 Protokolde adı geçen firmaların, söz konusu davaların açılmaması, şikayetlerden

vazgeçilmesi, Gold Bilgisayar Grubu’nun uğradığı maddi zararların karşılanması

hususlarında talepte bulundukları,

 Yapılan görüşmeler neticesinde protokolün imzalanarak tazminatların fatura karşılığı

tahsil edildiği,

 Protokolde geçen tazminat bedelinin ise şirketlerin ciroları da dikkate alınarak

pazarlık usulüyle tespit edildiği,

 Protokolün imzalanmasının ardından Gold Bilgisayar Grubu’nun, başlayan hukuki

süreçteki takibini sona erdirdiği ve başvurularına ilişkin açılan dosyalara menfi veya

müspet bir müdahalede bulunmadığı

ifade edilmiştir.

I.3. Değerlendirme

(9) Başvuru konusunun esas olarak, Gold Bilgisayar ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde bulunan Look Investigation adlı firmanın, aralarında İstanbul Bilişim ve başvuru sahibine ait olan Teknostok adlı firmanın da bulunduğu bazı teşebbüsler hakkında Cumhuriyet Savcılığı’na yaptığı şikayet üzerine Gold Bilgisayar ve İstanbul Bilişim’in aralarında anlaştığı iddiasına dayandığı görülmektedir.

(10) Öte yandan başvuruda; İstanbul Bilişim ve Gold Bilgisayar arasında bir protokol imzalandığı, buna göre, İstanbul Bilişim’in piyasa şartları altında satışta bulundukları ürünleri protokol tarihinden sonra piyasa şartlarına yakın değerde satacağı ve düşük fiyatla satış yaptıkları süre içerisinde elde ettikleri kazançlardan dolayı Gold Bilgisayar ve diğer firmalara maddi zarar vermelerinden ötürü tazminat vereceklerini kabul ettiği iddiası da yer almaktadır. Diğer taraftan, söz konusu iki firmanın kendi aralarında anlaşarak iddia konusu ürünleri diğer firmalardan 100-200 Avro civarında aşağıya sattıkları da ifade edilmektedir. Dolayısıyla, birinde fiyatın düşürülmeyeceği konusunda anlaşıldığı diğerinde ise düşük fiyata ürün satma hususunda anlaşma yapıldığı belirtilen söz konusu iki iddianın çelişkili olduğu görülmektedir.

(11) Başvuru konusu protokolün “TAAHHÜTLER” başlıklı bölümünün 1. maddesinde: “İstanbul Bilişim, Sözleşme tarihinden itibaren 30 gün içerisinde tedarik zincirinin yeniden yapılandırmayı, bu tarihten itibaren satışını yapacağı veya hizmet, yer ve portal sağlayıcısı 2

Protokol tarafları arasında Gold Bilgisayar ile aynı grupta olan Metro Elektronik ve Trend Mağazacılık dışında, İstanbul Bilişim, İnteraktif Elektronik ve Netline Elektronik firmaları ile Özgür GÜLEÇ, Kenan BİLGİ ve Güngör KAFALI adlı gerçek kişiler de bulunmaktadır.

olarak birlikte çalıştığı/çalışacağı firmaların (ve bunların tedarikçi ve ithalatçılarının da) satacağı ürünleri yurtdışı maliyet rakamları üzerinden tüm vergi, bandrol vs. yasal yükümlülükleri yerine getirilerek piyasaya arz edilmesini geçmişte kontrol ettiği gibi bundan sonra da hassasiyetle takip etmeyi taahhüt eder” denilmektedir. Dolayısıyla söz konusu hüküm doğrultusunda İstanbul Bilişim’in maliyet altı fiyatlardan satış yapmamayı taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Ancak, protokolün ne 1. maddesinde, ne de diğer maddelerinde tarafların karşılıklı olarak düşük veya yüksek fiyatlarda mal satma konusunda anlaştığına dair bir ifade yer almamaktadır.

(12) Öte yandan, iddia konusu protokolün aynı başlık altında yer alan 2. maddesinde ise: “Gold rekabet ihlali ile ilgili İstanbul Bilişim ve tedarikçileri aleyhine şikayette bulunmayacağını ve açılmış davalara müdahil olmayacağını bugüne kadar rekabet ihlali nedeni ile oluşan her türlü şikayet ve tazminat talebinden gayri kabili rücu feragat ettiğini kabul ve taahhüt eder.” hükmü yer almaktadır. Protokolün bütünü ve imzalanma süreci dikkate alındığında söz konusu maddede “rekabet ihlali” ifadesi ile İstanbul Bilişim ve tedarikçilerinin, rakiplerin satışlarını olumsuz yönde etkileyecek şekilde maliyet altına satış yaparak haksız kazanç elde etmelerinin kastedildiği anlaşılmaktadır.

(13) Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasak” olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda mevcut dosya kapsamında, teşebbüsler arasında imzalanan iddia konusu protokolde yer alan hükümler incelendiğinde, önaraştırmaya konu rakip teşebbüslerin rekabeti bozmayı amaçlayan veya bu etkiyi doğuran bir eylem içerisinde bulunduklarını söylemek mümkün görünmemektedir. Ayrıca, söz konusu teşebbüslerin Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerini doğrular nitelikte herhangi bir bilgi veya belgeye de ulaşılamamıştır.

(14) Başvuruda yer alan, sözleşmeye taraf olma yönünden üçüncü taraflara zor kullanma, sahte imza ve şirket kaşesini izinsiz kullanma, yanıltıcı bilgi verme suretiyle vekalet alma ve davacının menfaat elde ettikten sonra davalıya yardımcı olması vb. iddiaların ise 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Başkan

Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

İkinci Başkan

Prof. Dr. Metin TOPRAK Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE Dr. Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR