kararının geri alınması ve MEY İÇKİ tarafından ödenmiş idari para cezasının iadesinin sağlanması için gerekli işlemlerin yapılmasının gerektiği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(6) Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.11.2015 tarihinde giren şikayet başvurusunda;
- MEY İÇKİ’nin rakı harici ürünlerin ağırlıklı olarak satıldığı alkollü içki satış noktaları
ile imzaladığı yatırım destek sözleşmesi (YDS) ve mal alım sözleşmesi (MAS)
hükümleri uyarınca verdiği indirim ve/veya yatırım desteklerini geri istemek
suretiyle noktalar üzerinde satış baskısı oluşturduğu ve bu suretle hâkim
durumunu kötüye kullanarak 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği,
- MEY İÇKİ ile işletmeci arasında iki adet MAS ve iki adet YDS imzalandığı, MEY
İÇKİ’nin daha sonra önceden hiçbir ihbarda bulunmaksızın bahse konu
sözleşmeleri dayanak göstererek başvuru sahibine karşı icra takibi başlattığı,
- MEY İÇKİ tarafından tek taraflı olarak hazırlanan YDS’de yatırım desteğinin nakdi
olarak verilmesi halinde yardımın satış veya hedefe bağlı olmayacağının açıkça
düzenlemesine rağmen MEY İÇKİ’nin başvuru sahibinin hedef alıma ulaşmadığı
ve bunun sonucunda YDS’nin ihlal edildiği iddiasını icra takibi taleplerine dayanak
yaptığı, MEY İÇKİ'nin fiyat ve ürün alım miktarı dikte etmesinin 4054 sayılı
Kanun’a açıkça aykırılık teşkil ettiği,
- Yatırım desteğinin nakdi olarak verilmesi halinde yardımın satış veya hedefe bağlı
olmayacağı hususunun YDS’nin 4.7. maddesinde “İş bu sözleşme kapsamında
MEY tarafından yatırım desteği olarak nakdi katkı verilmesi halinde MEY bu
desteği sözleşme süresi içinde ve satış veya hedefe bağlı olmaksızın uygun
gördüğü dönemlerde taksitler halinde… verecektir.” şeklinde düzenlendiği, ayrıca
sözleşmede söz konusu alım hedeflerine aykırılık hallerinin düzenlenmediği ve
buna ilişkin bir yaptırımın olmadığı
ileri sürülmüştür. Başvuruda ayrıca, MEY İÇKİ'nin MAS’larına Kurulun 10.04.2008 tarih ve 08-28/320-104 sayılı kararı ile menfi tespit belgesi verildiği, söz konusu kararda bu sözleşmelere 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından menfi tespit belgesi verilmesinin temel nedeninin, sözleşmelerdeki indirim oranının hedef alım miktarının gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olmadığının açıkça belirtilmesi olduğu; fakat MEY İÇKİ'nin şikâyete konu olayda olduğu gibi bayileri ve nihai satış noktaları ile yapmış olduğu sözleşme uyarınca vermiş olduğu indirim ve yatırım desteklerini geri talep edeceğini beyan ederek cezalandırma niteliğinde baskıcı davranışlar ile noktalara satış baskısı oluşturmasının, söz konusu menfi tespit koşullarına aykırılık teşkil ettiği ve bunun hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
(7) Öte yandan, Kurum kayıtlarına 11.10.2016 tarihinde giren başvuruda, ağırlıklı olarak votka ve cin satan bir tekel bayisini işleten şikâyetçi tarafından işletmesindeki rafların %80'ini MEY İÇKİ'ye ayırmadığı, ayrıca rafların görünür kısımlarında MEY İÇKİ’ye rakip ürünler bulundurduğu gerekçesiyle kendisine iskonto sağlanmadığı ve MEY İÇKİ tarafından ürün tedarik edilmediği ifade edilerek 4054 sayılı Kanun çerçevesinde gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(8) 07.03.2016 tarihli ve gizlilik talepli şikayet dilekçesinde ise MEY İÇKİ’nin portföy gücünü kullanarak hakim durumunu kötüye kullandığı, MEY İÇKİ’nin votka ve cin pazarındaki hakim durumunu kötüye kullanmak suretiyle rakiplerini pazar dışına ittiği, YDS ve indirim/kota sistemleriyle satış noktalarına DİAGEO ürünleri dışında ürün satılmaması konusunda baskı uygulandığı iddia edilmiştir. Ayrıca Kurulun 17-07/84-34 sayılı kararı çerçevesinde hükmedilmiş olan tedbirlerin, votka ve cin pazarı bakımından da