Kastaş Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tam kontrolünün Hamburger Recycling Group GmbH tarafından…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, Pelin TEBER

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Hamburger Recycling Group GmbH

Temsilcisi: Av. Oğuz İSEN

Levent Cad. Mektep Sok. No:8 34330 Beşiktaş/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Kastaş Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin tam kontrolünün Hamburger Recycling Group GmbH tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 16.11.2017 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 17.11.2017 tarih ve 2017-3-69/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Başvuruda, Kastaş Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (KASTAŞ) %100 oranındaki hissesinin ve tam kontrolünün Hamburger Recycling Group GmbH’ye (HAMBURGER) devredilmesi işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) Devredenler ile devralan arasında 18.09.2017 tarihinde imzalanan Hisse Satım ve Alım Sözleşmesi’nin (Sözleşme) 2.1 numaralı maddesi uyarınca, devredenler KASTAŞ’ta bulunan tüm hisselerini ve kontrol imkanı veren tüm haklarını HAMBURGER’e devredeceklerini taahhüt etmiştir.

(6) Söz konusu işlem, KASTAŞ’ın kontrol yapısında değişikliğe yol açacağından, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) ilgili hükümleri ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde düzenlenen eşikleri aşması nedeniyle işlemin Kurulumuzun iznine tabi olduğu anlaşılmıştır.

(7) Prinzhorn Holding GmbH’nin (PRINZHORN) iştiraki olan HAMBURGER (devralan), topladığı atık kağıtları geri dönüşüm faaliyeti yürüten diğer PRİNZHORN iştiraklerine (Hamburger Containerboard Grubu) tedarik etmektedir. Bunun yanında üçüncü kişilere yaptığı satışlar da mevcuttur.

(8) KASTAŞ ise başta kağıt olmak üzere tehlikeli olmayan atıkların alınması, toplaması, ayrılması ve satılması alanlarında faaliyet göstermektedir. Bu faaliyet sonucunda elde edilen kağıt geri dönüşüm fabrikalarında ham madde olarak kullanılmaktadır. Teşebbüsün tedarikçileri arasında atık kağıt şirketleri, büyük matbaalar, kutu üreticileri, sanayi kuruluşları, okullar ve devlet kurumları yer almaktadır.

(9) 2010/4 sayılı Tebliğ’in ekinde yer alan Bildirim Formunun beşinci maddesinde etkilenen pazar; “Bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve a) Taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) ilgili ürün pazarları” olarak tanımlanmaktadır.

(10) Söz konusu dosya bakımından etkilenen pazarlar, tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin yaşandığı “atık kağıt toplama” pazarı ve dikey örtüşmenin yaşandığı “kağıt geri dönüşüm” pazarıdır. Öte yandan, inceleme konusu uygulamanın yapılabilecek en dar pazar tanımlarında dahi rekabetçi endişe yaratmaması nedeniyle, kesin bir ilgili ürün pazarlarının belirlenmesine gerek görülmemiştir.

(11) Atık kâğıt toplama pazarı tehlikeli olmayan atıkların toplanması kapsamında değerlendirilmekte olup toplanan bu atıklar tesislerde ayrıştırıldıktan sonra geri dönüşüm tesislerine temin edilmek üzere satılmaktadır. Bu sektörde faaliyet gösteren teşebbüsler kâğıdı ve kâğıda karışmış olan az miktardaki plastik atığı genel olarak atık üreticilerinden (basım evleri, gazete yayımcıları, endüstriyel üretim fabrikaları, ambalaj üreticileri, ofisler, süpermarket zincirleri, belediyeler, bankalar vs.) ve diğer toplayıcılardan satın almaktadır. Çeşitli tür ve kalitede elde edilen bu atık kâğıtlar, kalitelerine ve malzemelerine göre ayrılmakta, balyalanmakta ve sıkıştırılmaktadır. Sıkıştırılan balyalar bu işlemin ardından, kâğıdı parçalayıp hamur haline getiren geri dönüşüm tesislerine gönderilmektedir.

(12) Tüm bu sürece bakıldığında, atık kâğıt toplama pazarının çıktısı olan atık kâğıtların, gerekli formlara sokulduktan sonra geri dönüşüm tesislerinin girdisi haline geldiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu iki pazar arasında dikey ilişkinin varlığından söz etmek mümkündür.

(13) İşbu dosyada devralan konumundaki HAMBURGER, Türkiye’deki faaliyetlerini Çevrim Atık Toplama, Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. (ÇEVRİM) aracılığıyla yürütmektedir. ÇEVRİM, 2013 yılına kadar Dentaş Ambalaj ve Kağıt Sanayi A.Ş.’nin (DENTAŞ) %99,99 hissesine sahip olduğu bir iştiraki iken, Mosburger GmbH’nin (MOSBURGER) DENTAŞ’ı devralmasıyla birlikte PRINZHORN Grubu’na dahil olmuştur [1]. ÇEVRİM atık kâğıt toplama faaliyetini Antalya’da bulunan iki tesisi vasıtasıyla ifa etmektedir.

(14) Devre konu KASTAŞ, İzmir ilindeki iki tesisi ile başta kağıt olmak üzere tehlikeli olmayan atıkların alınması, toplanması, ayrılması ve satılması alanında faaliyet göstermektedir. KASTAŞ, toplamış olduğu atık kâğıdı geri dönüşüm faaliyetinde bulunan teşebbüslere toptan şekilde satmaktadır. Bildirim Formunda, KASTAŞ’ın %100 hissesine sahip olduğu bir iştirakinin (İzgep Atık Toplama ve Geri Kazanım Sanayi ve Ticaret A.Ş.) bulunduğu ve bu teşebbüsün tasfiye halinde olduğu ifade edilmiştir.

1 İlgili işleme Rekabet Kurulunun 20.02.2013 tarih ve 13-11/154-77 sayılı kararı ile izin verilmiştir.

(15) Öte yandan, PRINZHORN’un Hamburger Containerboard Division ve Dunapack Packaging Division isimli diğer iki bölümünde atık kâğıtlar geri dönüşüme tabi tutularak oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva kutu üretilmektedir. PRINZHORN’un bu bölümlerinin Türkiye faaliyetleri DENTAŞ ve Eskişehir Oluklu Mukavva Sanayi A.Ş. (ESKİŞEHİR) [2] tarafından yürütülmektedir. DENTAŞ, MOSBURGER tarafından devralınması sonrasında PRINZHORN bünyesinde işletilmektedir. DENTAŞ’ın Denizli, Çorlu ve Adana’da olmak üzere üç adet tesisi bulunmaktadır. Denizli ve Çorlu tesisleri hem geri dönüşüm hem de oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva kutu üretimi kapasitesine sahipken, Adana tesisi sadece oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva kutu üretimi yapmaktadır. ESKİŞEHİR’in Eskişehir ilinde oluklu mukavva karton ve oluklu mukavva kutu üretimi yapan bir adet tesisi bulunmaktadır.

(16) Bu bilgiler çerçevesinde, devre konu KASTAŞ ile devralan PRINZHORN arasında, ÇEVRİM’in varlığı düşünüldüğünde yatay, DENTAŞ’ın varlığı düşünüldüğünde ise dikey örtüşmenin bulunduğu anlaşılmaktadır.

(17) Bildirime konu işlemde yatay anlamda örtüşen pazar, atık kâğıt toplama pazarıdır. Atık Kâğıt ve Geri Dönüşümcüler Derneği (AGED) Raporları [3] incelendiğinde, bu pazarda Türkiye genelinde yaklaşık 570 toplama ve ayırma tesisinin bulunduğu görülmektedir. Atık kâğıt toplama pazarının 2015-2016 yıllarına ait büyüklüğü, KASTAŞ ile ÇEVRİM’in toplamış olduğu atık kâğıt miktarı ve pazar payları aşağıdaki gibidir:

Tablo 1- Atık Kağıt Toplama Pazarında Türkiye’de Toplanan Toplam Atık Kağıt Miktarı (ton/yıl) ile KASTAŞ ve ÇEVRİM’in Topladığı Miktar (ton/yıl) ve Pazar Payları (2015-2016)

KASTAŞ ÇEVRİM Türkiye KASTAŞ ÇEVRİM TOPLAM

2015 (…..) (…..) 2.517.000 (…..) (…..) (…..)

2016 (…..) (…..) 2.444.000 (…..) (…..) (…..)

(18) Tablo 1’den görüldüğü üzere, yatay örtüşmenin meydana geldiği atık kâğıt toplama pazarında, işlem sonrasında devralan işlem tarafı PRINZHORN’un pazar payının %(…..)’e yükseleceği, bu sebeple başvuru konusu işlemin rekabetçi bir endişe doğurmayacağı değerlendirilmektedir.

(19) Dikey örtüşmenin yaşandığı kâğıt geri dönüşüm pazarında ise AGED raporlarına göre Türkiye’de yaklaşık 20 teşebbüs faaliyet göstermektedir. 2015-2016 yıllarında Türkiye’de üretilen toplam kâğıt geri dönüşüm miktarı ile devralan işlem tarafı PRINZHORN’un Türkiye’deki kâğıt geri dönüşüm işlerini yürüten DENTAŞ’ın ürettiği miktar ve pazar payı ile atık kâğıt geri dönüşüm pazarında faaliyet gösteren belli başlı teşebbüslerin 2016 yılı pazar payları aşağıdaki tablolarda sunulmaktadır:

Tablo 2- Kağıt Geri Dönüşüm Pazarında Türkiye’de Üretilen Toplam Çıktı Miktarı (ton/yıl) ile DENTAŞ’ın Ürettiği Miktar (ton/yıl) ve Pazar Payı (2015-2016)

DENTAŞ Türkiye DENTAŞ

2015 (…..) 2.767.000 (…..)

2016 (…..) 2.894.000 (…..)

[2] ESKİŞEHİR 2016’ya kadar Camiş Ambalaj Sanayi A.Ş.’nin bir iştiraki iken, MOSBURGER’in ESKİŞEHİR’i devralmasıyla (kısmi bölünme yoluyla) birlikte PRINZHORN Grubu’na MOSBURGER çatısı altında dahil olmuştur (Bkz. Rekabet Kurulunun 27.10.2016 tarih ve 16-35/593-262 sayılı kararı). İlgili kararda Camiş Ambalaj Sanayi A.Ş.’nin oluklu mukavva kağıt ve kutu üretim ve satış faaliyeti işkolunun devredilmesi söz konusu olup, devredilen bu işkolu ESKİŞEHİR ticaret unvanı ile varlığını devam ettirmiştir.

3 AGED tarafından hazırlanan “Türkiye’de Hurda Kağıt Geri Kazanım/Geri Dönüşüm Sektörü 2017 Raporu” ve “Bölgesel Atık Kağıt Geri Dönüşüm Bilgi Sistemi 2015 Raporu”.

Tablo 3- Kağıt Geri Dönüşüm Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2016 Yılı Pazar Payları

Teşebbüs Pazar Payı (%)

Modern Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş. (…..)

(20) Tablo 2 ve 3’te yer alan bilgiler çerçevesinde, DENTAŞ’ın pazar payının düşük olması ve pazarda daha büyük veya denk pazar payına sahip çok sayıda rakip teşebbüsün bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde, işbu devralma işlemi bakımından dikey örtüşen pazarlarda da rekabetçi endişelerin ortaya çıkmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

(21) Yukarıda yer verilen bilgiler dikkate alınarak, başvuru konusu işlem neticesinde, tarafların etkilenen pazarlardaki paylarının düşük olması nedeniyle, hâkim durum yaratılması veya herhangi bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.