Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. (AE) üzerindeki bazı azınlık koruma haklarının AE’ye Dair…

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Ömer TORLAK

Üyeler: Arslan NARİN, Adem BİRCAN,

Şükran KODALAK, Mehmet AYAN

B. RAPORTÖRLER : İsmail Yücel ARDIÇ, Cansu TOPAK KORKMAZ,

Ebrar KOCAMAN

C. BİLDİRİMDE

BULUNANLAR: - Anheuser-Busch InBev SA/NV

Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,

Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. O. Onur ÖZGÜMÜŞ

Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İSTANBUL

(1) D. DOSYA KONUSU: Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. (AE) üzerindeki bazı azınlık koruma haklarının AE’ye Dair Değiştirilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş İlişki Sözleşmesi kapsamında Anheuser - Busch InBev SA/NV’ye yeniden tesis edilmesi işlemine izin verilmesi talebi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.09.2017 tarihinde giren ve eksiklikleri 02.11.2017 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 15.11.2017 tarihli ve 2017-3-64/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

G.1. Başvuru Konusu İşlem

(4) Bildirim konusu işlem ile Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayii A.Ş. (AE) üzerindeki bazı azınlık koruma haklarının AE’ye Dair Değiştirilmiş ve Yeniden Düzenlenmiş İlişki Sözleşmesi (İlişki Sözleşmesi) kapsamında Anheuser-Busch InBev SA/NV’ye (ABI) yeniden tesis edilmesine izin verilmesi talep edilmiştir.

(5) Rekabet Kurulunun (Kurul) ABI-SABMiller kararında [1] belirtildiği üzere, 2016 yılında SABMiller plc’nin (SABMILLER) ABI tarafından devralınmasından önce; SABMILLER, Yazıcılar Holding A.Ş. (YAZICILAR) ve Özilhan Sınai Yatırım A.Ş. (ÖZİLHAN) ile birlikte AE’yi ortak kontrol etmektedir. İlişki Sözleşmesi’nde yer alan; SABMILLER’ın kontrolünün el değiştirmesi durumunda SABMILLER’ın AE üzerinde sahip olduğu ortak kontrolü sağlayan araçların yeni malike geçmeyeceğine dair düzenleme gereğince ABI, AE üzerindeki ortak kontrolü elde edememiştir. ABI yalnızca, SABMILLER’ın AE üzerindeki %24’lük azınlık hissesini, ortak kontrol bahşeden haklarıyla değil, tamamen pasif nitelikteki azınlık koruma haklarıyla birlikte devralabilmiştir.

1 01.06.2016 tarih ve 16-19/311-140 sayılı Kurul kararı.

(6) Dosya konusu işlemin tamamlanmasının ardından ABI, bazı azınlık koruma haklarının yeniden tesis edilmesi yoluyla 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 Sayılı Tebliğ) kapsamında hâlihazırda AE üzerinde ortak kontrole sahip olan YAZICILAR ve ÖZİLHAN ile birlikte AE’nin ortak kontrolünü devralacak, hisselerinin oranında ise herhangi bir değişiklik meydana gelmeyecektir.

Tablo 1: İşlem Sonrası AE Hissedarlık Yapısı

Hissedar Hisse Oranı (%)

YAZICILAR (…..)

G.2. Taraflar

G.2.1. AE

(7) AE, Türkiye, Rusya, Bağımsız Devletler Topluluğu, Merkez Asya ve Orta Doğu ülkelerine uzanan bir coğrafyada bira, malt içecekler ve alkolsüz içecek üretim ve dağıtımı yapmakta olan bir şirkettir. Yaygın olarak bilinen yerli biraların üretimini gerçekleştiren AE, son yıllarda birçok uluslararası marka için de Türkiye’de üretim, pazarlama ve dağıtım faaliyetleri yürütmektedir.

(8) Aşağıda AE tarafından üretilen ve/veya dağıtılan uluslararası markalar gösterilmiştir:

- Miller Genuine Draft - 2000 yılı itibarıyla lisanslı üretim,

- Beck’s - 2002 yılı itibarıyla lisanslı üretim,

- Fosters - 2006 yılı itibarıyla lisanslı üretim, ancak halihazırda üretimi

bulunmamaktadır,

- Peroni - 2013 yılı itibarıyla ithalat,

- Samuel Adams - 2014 yılı itibarıyla ithalat,

- Düvel - 2014 yılı itibarıyla ithalat,

- Kozel - 2014 yılı itibarıyla ithalat (Kozel Dark halihazırda ithal edilmemektedir),

- Grolsch - 2014 yılı itibarıyla ithalat,

- Amsterdam Navigator - 2014 yılı itibarıyla lisanslı üretim,

- Erdinger - 2014 yılı itibarıyla ithalat.

G.2.2. ABI

(9) ABI bira, bira benzeri ve alkolsüz içecek ürünleri üretimi, satışı, pazarlaması ve dağıtımı alanlarında faaldir. Bazı ülkelerde, diğer bira üreticilerinin ürünlerinin dağıtımını da yapmaktadır. Geniş bir bira marka portföyüne sahiptir. ABI’nın Türkiye’de herhangi bir iştiraki veya bağlı şirketi bulunmamaktadır.

(10) AE’nin portföyünde bulunan uluslararası markalardan sadece Beck’s markası dolaylı olarak ABI’ya aittir. ABI’nin SABMILLER’ı devralması işleminde taahhüt edilen; Miller marka portföyünü (Miller, Peroni, Grolsch, Kozel ve Amsterdam Navigator) elden çıkarma yükümlülüğü 11.10.2016 tarihi itibariyle 50’den fazla ülkede (Türkiye dahil) yerine getirilmiştir.

G.2.3. YAZICILAR

(11) Anadolu Grubu’nun holding şirketi olan Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’nin %68 oranında hissesine ve iştiraklerinin çeşitli paylarına sahiptir. Ticari faaliyetlerini Anadolu Grubu aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Anadolu Grubu haricinde ticari faaliyeti bulunmamaktadır.

G.2.4. ÖZİLHAN

(12) Anadolu Grubu’nun holding şirketi olan Anadolu Endüstri Holding A.Ş.’nin %32 oranında hissesine ve iştiraklerinin çeşitli paylarına sahiptir. Ticari faaliyetlerini Anadolu Grubu aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Anadolu Grubu haricinde ticari faaliyeti bulunmamaktadır.

G.3. İlgili Pazar

(13) Bildirilen işlem bira sektörüne ilişkindir. Kurul [2] ve Avrupa Birliği Komisyonu (Komisyon) içtihatlarında benzer işlemler bakımından ilgili ürün pazarı diğer içeceklerden ayrılarak, bira üretimi ve dağıtımı olarak belirlenmektedir. Ayrıca açık satış kanalları (birahanelerde, barlarda, restoranlarda, otellerde vb. satılan bira olmak üzere) ile kapalı satış kanalları (perakende satış noktalarında satılan bira) arasında bir ayrım yapılması da uygun bulunmaktadır. Nitekim açık satış noktalarında bira ile birlikte ilave bir takım hizmetlerin (müzik, yemek hizmetleri ve konaklama gibi) sunulduğu ve bu ilave hizmetlerin açık satış noktaları ile kapalı satış noktaları arasında bir fiyat farkı uygulamasına sebep olduğu gözlemlenmiştir. Açık satış kanalları aracılığıyla satış yapan noktalarda tüketilen biranın çoğunlukla fıçı bira olması nedeniyle, satış noktasının fiziki altyapısının (fıçı biranın tüketiciye satışı sırasında kullanılan sifonlar, soğutucu dolaplar vs.) üretici teşebbüs tarafından sağlandığı görülmektedir. Bu nedenle, açık satış noktaları ile üretici arasındaki ilişkiler, satış noktasına üreticinin kredi vermesi ya da satış noktasının fiziki altyapısının üretici teşebbüs tarafından sağlanması yoluyla şekillenmektedir. Dolayısıyla, açık satış yapan bu tür noktalar ile üretici teşebbüsler arasındaki tedarik zincirinin kapalı satış noktalarına nazaran daha sıkı tutulması gerekmektedir. Bu nedenlerden ötürü Kurul kararlarında [3] açık satış yapan noktalar ile kapalı satış yapan noktaların ayrı segmentler olarak ele alınması ve değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dosya sürecinde yapılan incelemelerde yukarıda ifade edilen açıklamaları değiştirecek herhangi bir unsura rastlanılmamıştır. Bu nedenle, ilgili ürün pazarının Kurul’un daha önceki kararlarına uygun olarak, açık satış yapan noktalar ile kapalı satış yapan noktalar olarak ele alınması ve değerlendirilmesi gerekmektedir.

(14) İnceleme konusu işlem bağlamında rekabet koşullarının tüm Türkiye’de homojen olduğu değerlendirildiğinden ilgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak tespit edilmiştir.

2 04.07.2001 tarih ve 01-30/299-89 sayılı, 11.09.2008 tarih ve 08-52/802-328 sayılı, 25.08.2009 tarih ve 09-38/925-218 sayılı, 29.12.2011 tarih ve 11-64/1691-598 sayılı, 18.07.2012 tarih ve 12-38/1084-343 sayılı, 18.07.2012 tarih ve 12-38/1085-344 sayılı, 10.09.2012 tarih ve 12-43/1325-437 sayılı Kurul kararları.

3 18.11.2009 tarih ve 09-56/1327-333 sayılı, 18.03.2010 tarih ve 10-24/331-119 sayılı, 13.07.2011 tarih ve 11-42/911-281 sayılı, 18.07.2012 tarih ve 12-38/1085-344 sayılı Kurul kararları.

G.4. Başvuru Konusu İşlemin 2010/4 sayılı Tebliğ Kapsamında Değerlendirilmesi

(15) Bildirilen işlem ile ABI’nin, bazı azınlık koruma haklarının yeniden tesis edilmesi yoluyla AE üzerinde YAZICILAR ve ÖZİLHAN ile birlikte yeniden ortak kontrole sahip olması hedeflenmektedir. Başka bir deyişle, SABMILLER’ın AE üzerinde ABI-SABMILLER işleminin kapanması ile birlikte düşen ve ortak kontrolü sağlayan haklarının tamamı, AE’nin CEO’sunu ve CFO’sunu atama ve azletme konusunda verilen veto hakkı hariç olmak üzere ABI lehine tekrar tesis edilecektir.

(16) Bildirilen işlem sonucunda, yapısı farklı yeni bir ortak girişim şirketi ortaya çıkması amaçlanmaktadır. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olarak kabul edilmektedir.” denilmektedir. Bu çerçevede, bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için “ortak kontrol” ve “tam işlevsellik (bağımsız iktisadi varlık)” koşullarının karşılanması gerekmektedir.

G.4.1. Ortak Kontrol

(17) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. paragrafında ifade edildiği üzere iki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişi başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahipse ortak kontrolden söz edilecektir. Bu anlamda belirleyici etki bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme yetkisidir. Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik kararları belirleme yetkisi veren tek kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da daha fazla ana şirketin önerilen stratejik kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar (ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak girişim) ilgili önemli kararlarda mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz konusudur.

(18) Kılavuz’un 52. paragrafında belirtildiği üzere belirleyici etki uygulama imkanı sağlayan veto haklarının ortak girişimin işletme politikası hakkındaki stratejik kararlarla ilgili olması gerekmekte olup yatırımcıların finansal çıkarlarını korumak amacıyla azınlık hissedarlarına verilen veto haklarının ötesine geçmesi gerekmektedir. Ortak kontrol bahşeden veto hakları genellikle üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı ve önemli yatırımlar gibi kararları içermektedir.

(19) İşlem ile birlikte yeniden tesis edilecek ve ABI’ye bahşedilecek haklara aşağıda yer verilmiştir:

- Borç sermaye oranı politikasında bazı istisnalar saklı kalmak kaydıyla herhangi

bir değişiklik yapma,

- Temettü politikasında herhangi bir değişiklik yapma,

- AE Grubu’nun önceki mali yıl toplam net gelirinin %(…..) aşan sermaye

harcamaları,

- Herhangi bir AE Grubu üyesinin (…..) ABD Dolarını aşan (hisse devralınması

veya elden çıkarılması, varlık devralınması veya elden çıkarılması, birleşme veya

aynı etkilere sahip herhangi başka bir araç vasıtasıyla gerçekleştirilen) devralma

veya elden çıkarma işlemleri veya herhangi bir 12 aylık süreç içerisinde bu tür

devralma veya elden çıkarma işlemlerinin toplam değerinin (…..) ABD Dolarını

aşması,

- Herhangi bir AE Grubu üyesi tarafından, herhangi bir SABMILLER rakibinin sahip

olduğu bir markaya ilişkin lisans/distribütörlük sözleşmesi yapılması, yenilenmesi

veya diğer bir sözleşmesel ilişki kurulması,

- Herhangi bir AE Grubu üyesi tarafından, belirli istisnalar hariç olmak üzere,

herhangi bir SABMILLER rakibi ile herhangi bir işlem yapılması,

- Kurul komiteleri veya Stratejik İş Ortaklığı komitesine atama yapılması.

(20) İşlem kapsamında ABI’ye verilen hakların; bütçe, iş planı ve belirli büyük yatırımlar gibi ABI’nın AE’nin iş politikasına dair kararları üzerinde belirleyici etki uygulayabilmesine olanak tanıyan haklar olduğu görülmektedir. SABMILLER’ın AE’nın %24’ünü devralarak bu teşebbüs üzerinde ortak kontrol kurulması işleminde [4] yukarıdaki haklara ilaveten AE’nin CEO’sunu ve CFO’sunu atama ve azletme konusunda sahip olunan veto hakkı ortak kontrol açısından değerlendirilmiştir. Ancak mevcut işlemde ABI AE’nin CEO’sunu ve CFO’sunu atama ve azletme konusunda veto hakkına sahip değildir. Bu nedenle ABI’nın bu haklara sahip olmamasının mevcut işlemde ortak kontrolün sağlanmasında nasıl bir etkisinin olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

(21) Bu değerlendirme açısından Kılavuz’un 53. paragrafına yer verilmelidir. İlgili paragrafta “… Ortak kontrolün varlığı için azınlık hissedarının yukarıda söz edilen bütün veto haklarına sahip olması gerekmez. Bu haklardan bazılarının hatta birinin olması yeterli olabilir. Ortak kontrolü elde etmek için bu hakların yeterliliği, veto hakkının tam olarak içeriğine ve ortak girişimin faaliyet alanı içerisinde bu hakkın önemine bağlıdır.” denilmektedir. Nitekim işlem sonucunda ABI’ya tesis edilecek azınlık haklarının CEO ve CFO’nun atanması/azledilmesi hakkı olmaksızın da ABI tarafından AE’nin iş politikalarına dair stratejik kararları üzerinde belirleyici etki uygulayabilmesine olanak tanıyacak yeterlilikte olduğu değerlendirilmiştir. Bu bilgiler ışığında, başvuru konusu işlem bakımından AE üzerinde ortak kontrolün sağlandığı anlaşılmaktadır.

G.4.2. Tam İşlevsellik

(22) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri de, kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır.

4 29.12.2011 tarih ve 11-64/1691-598 sayılı Kurul kararı.

(23) Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki nitelikleri taşıması beklenmektedir:

- Bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olunması,

- Ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterme,

- Satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olunmaması ve

- Kalıcı olarak faaliyet gösterme.

(24) Dosya mevcudu bilgilere göre AE, günlük faaliyetleriyle ilgilenen bir yönetim kurulu ve bira pazarında bağımsız ve kalıcı olarak faaliyet göstermek ve müşteri ile birebir iletişimin devamını sağlamak için finansman ve istihdam edilen personel dahil olmak üzere yeterli kaynaklara ve varlıklara (maddi ve maddi olmayan) sahip tam işlevsel bir ortak girişim olarak var olmaya devam edecektir. Bu itibarla AE, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek ve bira pazarında aktif olarak faaliyet göstermeye devam edecektir. Ayrıca AE, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterecektir. AE üçüncü taraflarla önemli alım ve satım ilişkileri içerisinde olduğundan alım veya satım ilişkilerinde ana şirketlerine bağımlı olmayacak, pazarda süresiz olarak faaliyetlerine devam edecektir. Bu sebeplerle başvuru konusu işlem bakımından tam işlevsellik şartının da sağlandığı değerlendirilmektedir.

(25) Bu itibarla bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

G.4.3. İşlemin İzne Tabi Niteliği

(26) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre, bir birleşme veya devralmanın Kurul iznine tabi olabilmesi için “işlemin taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi” veya “devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, … Türkiye cirosunun otuz milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi” aşması gerekmektedir. Tarafların dosya kapsamında yer alan ciroları incelendiğinde 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki eşiğin aşıldığı, bu nedenle bildirime konu işlemin izne tabi olduğu görülmüştür.

G.5. Başvuru Konusu İşleme İlişkin Rakip Görüşleri

(27) Türk Tuborg Bira ve Malt Sanayi A.Ş. (TUBORG), dosya konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında AE’nin hakim durumunu güçlendireceğini ve bunun sonucunda da ilgili pazarlarda rekabeti önemli ölçüde azaltabileceğini iddia etmiştir. Söz konusu iddialara özet olarak aşağıda yer verilmiştir:

- İlgili ürün pazarı belirlenirken süper premium/premium segmentinin ayrı bir

ilgili pazar olarak değerlendirilmesi gerektiği,

- ABI’nın SABMILLER’ı satın almasıyla SABMILLER’ın en bilinen markası olan

“Miller”ın ABI’ya geçtiği,

- ABI/SABMILLER devralması ile AE ile ABI arasında ekonomik çıkar birliği

oluştuğu ve ABI’nın, AE’nin sahiplerinden olduğu için, 2018 yılından sonra

TUBORG ile çalışmayacaklarını açıkça beyan ettiği,

- Yeni işlem ile ABI’ye AE üzerinde kontrol hakkı veriliyorsa, ABI’nın

Türkiye’deki faaliyetlerinin AE bünyesinde toplanacağı ve yoğunlaşmaya yol

açacağı,

- Yeni işlem ile kontrol değişikliği meydana gelmiyorsa bile işlemin AE ile ABI

arasında rekabeti sınırlayıcı davranışların koordinasyonuna yol açacağı ve bu

nedenle bu işlemin Kanun’un 7. maddesi ve 4. maddesi bakımından

değerlendirilmesi gerektiği,

- Bu işlem ile TUBORG’un AE karşısında en önemli ürünü olan Corona

markasının AE portföyüne dâhil olacağı ve bu durumun, tek rakip konumunda

olan TUBORG’un büyümesinin önünde bir engel oluşturacağı,

- TUBORG’un ABI markalarına başta Corona olmak üzere çok fazla zaman ve

çaba harcadığı, bu markaların getirilmesi, tanıtılması, pazarlaması ve satışı

için yüksek miktarda yatırım yaptığı ve Kurumun müdahale etmemesi halinde

söz konusu yatırımların AE’nin kontrolüne geçeceği ifade edilerek, konu ile

ilgili dört çözüm önerisi sunulmuştur.

o ABI’nin SABMILLER markalarının (başta Miller markası olmak üzere)

üretim ve dağıtımlarının AE’den alınarak Türkiye’de elden çıkarılması,

o ABI ile TUBORG arasındaki mevcut ticari ilişkilerin devam etmesine

yönelik bir tedbir alınması,

o ABI’nın Türkiye’ye ithal edilen ürünlerin, üçüncü bir taraf olan

TUBORG’a yönelik olarak ayrıştırılmasına olanak sağlayarak rekabetçi

endişeleri azaltacak bir tedbir alınması,

o ABI ile TUBORG arasındaki mevcut dağıtım sözleşmesinin sona

ermesinden yani 2018 yılından sonra, ABI ile TUBORG arasındaki

dağıtım ilişkisinin yedi yıl boyunca devam etmesinin sağlanması.

(28) Yukarıda yer verilen iddiaların hemen hemen hepsi, ilgili ürün pazarının standart ve premium bira pazarı olarak belirlenmesi gerektiği düşüncesine dayanmaktadır. Ancak ilgili pazar bölümünde de belirtildiği üzere gerek Kurul kararlarında gerekse Komisyon kararlarında bira pazarı istikrarlı bir biçimde, “açık satış yapan noktalarda yapılan bira satışları” ve “kapalı satış yapan noktalarda yapılan bira satışları” olarak tanımlanmıştır. Üstelik dosya sürecinde yapılan incelemelerde son yıllarda pazarın yapısına ve işleyişine etki eden herhangi bir unsura da rastlanılmamıştır. Bu bakımdan mevcut durum itibariyle bira pazarında yeni bir pazar tanımı yapılmasını gerektirecek bir durumun ortaya çıkmadığı dolayısıyla TUBORG tarafından yapılan itirazların kabul edilmemesi gerektiği değerlendirilmiştir.

G.6. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Değerlendirme

(29) AE’nin ilgili ürün pazarlarındaki pazar payları [5] aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo 2: AE’nin 2014-2016 Yıllarında Açık ve Kapalı Bira Pazarında Satış Miktarı ve Pazar Payları

2014 2015 2016

Satış Miktarı (hl) (…..) (…..) (…..)

Açık Bira Pazarı

5 Satış miktarları AE tarafından sağlanmıştır. Pazar payları, TAPDK’nın pazar büyükleri verilerine dayanılarak hesaplanmıştır.

(30) AE'nin Türkiye toplam bira pazarındaki payı, 2014-2015 yılları arasında %(…..)’dan %(…..)’e düşmüş ve 2016’da %(…..)'e inerek önemli bir düşüş yaşamıştır. AE'nin pazar payındaki düşüş, yukarıdaki tablodan da görüleceği üzeri, açık bira pazarında daha da belirgindir; zira AE 2014 ve 2016 yılları arasında sadece iki yıl içinde %(…..)'luk pazar payı (%(…..)'dan %(…..)'e) kaybetmiştir.

(31) Öte yandan, rakip TUBORG’un pazar payı [6] aşağıdaki tablodan görüldüğü üzere aynı dönemde belirgin seviyede artmıştır.

Tablo 3: TUBORG’un 2014-2016 Yıllarında Toplam, Açık ve Kapalı Bira Pazarında Pazar Payları (%)

2014 2015 2016

Açık Bira Pazarı (…..) (…..) (…..)

Kapalı Bira Pazarı (…..) (…..) (…..)

Toplam Bira Pazarı (…..) (…..) (…..)

(32) TUBORG’un 2014 yılında toplam bira pazarında yaklaşık %(…..) olan pazar payı, 2015 yılında yaklaşık %(…..)'e, 2016’da ise %(…..)’e yükselmiştir. TUBORG’un payındaki esas önemli artış ise açık satış bira segmentinde %(…..)’un üzerinde bir artışla gerçekleşmiştir.

(33) ABI, AE üzerindeki %24 oranındaki hissesi dışında herhangi bir iştiraki veya bağlı şirketi ile Türkiye’de doğrudan faaliyet göstermemektedir. Bununla birlikte, ABI’nin Türkiye’den elde ettiği ciro, dağıtım anlaşmaları ile Türkiye’ye gerçekleştirilen bira ürünleri ithalatı ve Beck’s markasının AE’ye lisanslanması yoluyla elde edilmektedir.

(34) ABI’ya ait Corona, Leffe ve Hoegaarden markalarının Türkiye’deki satışı, TUBORG ile akdedilen dağıtım anlaşması yoluyla gerçekleşmektedir. TUBORG'la akdedilen dağıtım anlaşmalarının bitiş tarihi (…..)’dir. Her ne kadar ABI’ya ait Corona, Leffe ve Hoegaarden markaları mevcut durumda TUBORG aracılığı ile satılıyor olsa da söz konusu markaların dağıtım anlaşmasının sona erdiği (…..) AE’ye geçmesi kuvvetle muhtemeldir. Çünkü ABI’nın söz konusu ürünleri ortağı olduğu AE aracılığı ile satmasında TUBORG aracılığı ile satmasına kıyasla daha fazla ekonomik menfaati bulunmaktadır. ABI böylece bir yandan doğrudan satış geliri elde edecek bir yandan da ortağı olduğu AE aracılığı ile ekonomik menfaat sağlayacaktır. Dolayısıyla dosya konusu işlem değerlendirilirken bu durumun da dikkate alınması gerekmektedir. Ancak, değerlendirme yapılırken (…..) gerçekleşmesi beklenen bu durumun hangi pazar koşullarında ve nasıl gerçekleşeceği (dağıtım anlaşması ve lisans anlaşması vb. yollarla) şimdiden bilinemeyeceğinden ihtiyatlı olmak da gerekmektedir.

(35) Aşağıdaki tabloda ABI’nin Beck’s, Corona, Leffe ve Hoegoorden markalarının ilgili ürün pazarlarında pazar payları gösterilmiştir [7].

Tablo 4: ABI’nin 2014-2016 Yıllarında Açık ve Kapalı Bira Pazarında Satış Miktarı ve Pazar Payları

2014 2015 2016

Açık Satış Bira Satış Miktarı (hl) (…..) (…..) (…..)

6 TUBORG’a ait pazar payı tahminleri ABI’nın TUBORG tarafından Türkiye’de dağıtılan markalarını da dikkate almaktadır (Corona, Leffe, Hoegaarden).

7 Satış miktarları, ABI tarafından sağlanmıştır. Pazar payları, TAPDK’nın pazar büyükleri verilerine dayanılarak hesaplanmıştır.

(36) Tablo 4’ten de görüldüğü üzere, ABI’nın son üç yıl içerisinde pazar payı istikrarlı olarak %(…..) altında kalmıştır. Aşağıdaki tabloda, AE ve ABI’nın ilgili ürün pazarlarındaki pazar payları birlikte gösterilmiştir.

Tablo 5: AE ve ABI’nin Açık ve Kapalı Bira Pazarlarındaki Pazar Payları (%)

2014 2015 2016

AE ABI AE ABI AE ABI

Açık Bira Pazarı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

Kapalı Bira Pazarı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)

(37) AE ve ABI’nin ilgili ürün pazarlarındaki pazar payları birlikte değerlendirildiğinde, dosya konusu işlem sonucunda ilgili ürün pazarlarındaki pazar payı artışlarının %(…..) altında, minimal düzeyde olacağı görülmektedir.

(38) Kurul’un bazı kararlarında, ilgili ürün pazarlarının dinamikleri ve işlemin niteliğine ek olarak, devralınan teşebbüsün pazar payının minimal düzeyde olması göz önünde bulundurulmuş ve işlemin rekabetin önemli ölçüde engellenmesi sonucunu doğurmayacağına karar verilmiştir. 25.08.2011 tarih ve 11-46/1111-384 sayılı Kurul kararında işlemin yol açtığı pazar payı artışının çok düşük düzeyde olduğu anlaşılmış; 06.07.1999 tarih ve 99-33/313-193 sayılı Ülker/Karsa (Biskot) ve 18.04.2000 tarih ve 00-14/134-66 sayılı Şişecam kararlarına atıf yapılarak, ilgili pazarların ve somut işlemlerin özelliklerinin yanı sıra, devralınan teşebbüslerin pazar paylarının çok düşük olması özellikle dikkate alınarak, hâkim durumun güçlenmeyeceği ve ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azalması sonucunun doğmayacağı değerlendirilmiştir.

(39) Bu çerçevede minimal pazar payı artışının yanı sıra TUBORG’un pazar payını her geçen yıl istikrarlı şekilde artırarak %(…..)’lar seviyesine çıkarması ve pazarda önemli bir rakip konumuna yükselmesi ve Kurul’un ABI-SABMILLER kararında belirtilen yurt dışından Türkiye'ye bira ithal etmenin kolay olduğu tespitleri mevcut işlemin ilgili pazarlardaki etkisinin değerlendirilmesinde birlikte dikkate alınmalıdır. Bu tespitlere dayanarak ilgili pazarlarda işlem sonrasında ortaya çıkacak pazar payı artışının oldukça düşük olduğu (açık satış bira pazarında %(…..), kapalı satış bira pazarında %(…..)) ve pazarın yapısı da dikkate alındığında, işlem neticesinde bir hâkim durumun yaratılamayacağı ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmeyeceği, dolayısıyla işleme izin verilebileceği değerlendirilmiştir.

H. SONUÇ

(40) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.