Limak Doğalgaz Elektrik Üretim AŞ’nin tek kontrolünün, teşebbüs üzerinde hâlihazırda ortak kontrol sahibi…

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Birol KÜLE

Üyeler: Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,

Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK,

Berat UZUN

B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Muhammet Cuma KÜRKÇÜ, Ayşe Cirit TEMEL C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: - Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat AŞ

Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI

Yıldırım Kule Cevizlidere Mah. Mevlana Blv. No: 221-103,

Tekmer Ofis: 54 Çankaya/Ankara

(1) D. DOSYA KONUSU: Limak Doğalgaz Elektrik Üretim AŞ’nin tek kontrolünün, teşebbüs üzerinde hâlihazırda ortak kontrol sahibi Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat AŞ tarafından devralınması işlemi.

(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 19.04.2023 tarih ve 37865 sayı ile giren ve eksiklikleri 08.05.2023 tarih ve 38451 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 12.05.2023 tarih ve 2023-2-024/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

(4) Yapılan başvuruda, Limak Doğalgaz Elektrik Üretim AŞ’nin (LİMAK DOĞALGAZ) sermayesinin %25’lik kısmını temsil eden payların, Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat AŞ (LİMAK YATIRIM) tarafından, InfraKan Holding S.a.r.l.den (IKH) devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. Bildirim konusu işlemin temelini LİMAK YATIRIM ile IKH arasında 06.04.2023 tarihinde imzalanan “Hisse Satın Alma Sözleşmesi” oluşturmaktadır. Söz konusu sözleşmeye göre IKH, %25’ine sahip olduğu LİMAK DOĞALGAZ hisselerinin tamamını hâlihazırda hisselerin %75’ine sahip olan LİMAK YATIRIM’a devredecektir. Başvuruda IKH ve LİMAK YATIRIM’ın ortak kontrolünde bulunduğu vurgulanan LİMAK DOĞALGAZ’ın, işlemin gerçekleşmesi ile birlikte LİMAK YATIRIM’ın tek kontrolüne geçeceği belirtilmiştir

(5) “Hissedarlar Sözleşmesi”nde yer alan IKH onayını gerektiren konuların “bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar” gibi konuları içerdiği ve Kurulun 01.12.2014 tarih ve 14- 50/886-404 sayılı kararında da LİMAK DOĞALGAZ üzerinde IKH ve LİMAK YATIRIM’ın ortak kontrol tesis edeceğinin belirtildiği hususları dikkate alındığında IKH’nin, hâlihazırda %25 hissesine sahip olduğu LİMAK DOĞALGAZ üzerinde belirleyici etki uygulama hakkının bulunduğu ve LİMAK DOĞALGAZ’ın, IKH ve LİMAK YATIRIM’ın ortak kontrolünde olduğu anlaşılmaktadır. İşlem sonrasında ise LİMAK

DOĞALGAZ’ın hisselerinin tamamı ve tek kontrolü LİMAK YATIRIM’a geçeceğinden, söz konusu işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemdir. Bildirim konusu işlem kapsamında, işlem taraflarının ciroları incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde düzenlenen ciro eşiklerinin aşıldığı görülmektedir. Bu çerçevede dosya konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde izne tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır.

(6) Devre konu şirket olan LİMAK DOĞALGAZ, hisselerinin tamamına sahip olduğu Hamitabat Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ (HAMİTABAT) aracılığıyla elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarlarında faaliyet göstermektedir. HAMİTABAT, faaliyetlerini Kırklareli/Lüleburgaz’da bulunan doğalgaz kombine çevrim termik santrali aracılığıyla yürütmektedir.

(7) Hâlihazırda ortak girişimin ana şirketlerinden biri olan ve başvuru konusu işlem sonrasında LİMAK DOĞALGAZ üzerinde tek kontrol sağlayacak devralan konumundaki LİMAK YATIRIM ise nihai olarak LİMAK GRUBU tarafından kontrol edilmektedir. LİMAK GRUBU, iştirakleri aracılığıyla Türkiye’de inşaat (alt yapı ve üst yapı), enerji, turizm, çimento, enerji taahhüt, gıda ve içecek, teknoloji, elektrik üretimi ve toptan satışı, havacılık ve işletme hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. LİMAK GRUBU şirketlerinden olan Uluğ Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri AŞ’nin paylarının 2022 yılı Mart ayında satılmasından [1] sonra LİMAK GRUBU'nun “elektriğin perakende satışı” ve “elektrik dağıtımı” pazarlarında hâlihazırda herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir.

(8) Tarafların faaliyet alanlarına ilişkin yukarıda yer verilen bilgiler göz önünde bulundurulduğunda devralan konumunda bulunan işlem tarafı LİMAK GRUBU ile devre konu LİMAK DOĞALGAZ’ın faaliyetleri yatay olarak elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarlarında örtüşmektedir. Bu bağlamda, dosya kapsamında kesin bir pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmekle birlikte örtüşen pazarların “elektrik üretimi” ve “toptan elektrik satışı” pazarları olduğu değerlendirilmiştir.

(9) Elektrik piyasasındaki faaliyetler üretim, iletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satış olarak ayrışmaktadır. Serbestleşme süreci ile birlikte üretim, toptan satış ve perakende satış aşamaları rekabete açılırken, doğal tekel niteliğini haiz iletim ve dağıtım aşamaları rekabete açılmamış ve bu aşamalarda tekelci iş modeli devam etmiştir. Üretim tarafında hem tamamen piyasa dinamikleri çerçevesinde üretim yapan oyuncular, hem kamu kontrolünde bulunan oyuncular, hem de alım garantisine sahip olan oyuncular faaliyet göstermektedir. Toptan elektrik satışı ise üreticilerin ve tedarikçilerin karşılıklı olarak alım-satım yapabildikleri bir piyasadır. Söz konusu yapı kapsamında piyasa oyuncuları enerji borsaları gibi organize piyasalar (Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ), Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Borsa İstanbul veya organize olmayan piyasalar (üreticiler, görevli tedarik şirketleri, diğer tedarik şirketleri, elektrik ticareti yapan şirketler vb.) üzerinden alım-satım yapabilmekte, böylelikle oyuncular portföyünü dengelemeyebilmekte ve ek gelirler elde edebilmektedir.

(10) Aşağıdaki tabloda, Türkiye’de elektrik üretimi pazarındaki oyuncuların piyasaya oransal katkılarının dağılımı yer almaktadır.

1 Söz konusu işleme 28.10.2021 tarih ve 21-53/745-361 sayılı Kurul kararı ile izin verilmiştir.

Oyuncuların Piyasaya Oransal Katkıları

Serbest Üretim Şirketleri 64.681 67.886 70.788 68,2 Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ)'e Bağlı

TOPLAM 95.891 99.820 103.809 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı

(11) Devre konu teşebbüs LİMAK DOĞALGAZ, hisselerinin tamamına sahip olduğu

HAMİTABAT aracılığıyla elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarlarında faaliyet

göstermektedir. HAMİTABAT’ın 2022 yılında doğal gaz çevrim santrallerinde (.....)

MWh elektrik üretimi gerçekleştirdiği, HAMİTABAT’ın kurulu gücünün (.....) MW olduğu

ve kapasite kullanım oranının %(.....) olduğu ifade edilmiştir. Elektrik üretimi pazarında

HAMİTABAT ve en büyük beş rakibinin kurulu güç bakımından pazar paylarına

aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo-2: HAMİTABAT ve En Büyük Beş Rakibinin Elektrik Üretimi Pazarındaki Pazar Payları ve Kurulu

Güç Bilgileri

2020 2021 2022

Firma Adı Kurulu Güç Pazar Kurulu Güç Pazar Kurulu Güç Pazar

(Mw) Payı (%) (Mw) Payı (%) (Mw) Payı (%) Enka Şirketler Grubu (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Enerjisa Şirketler

Çelikler Şirketler

Kaynak: Cevabi Yazı

(12) Devralan konumunda bulunan LİMAK YATIRIM’ı nihai olarak kontrol eden LİMAK

GRUBU’nun elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarlarında faaliyet gösteren

iştiraklerine ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo-3: LİMAK GRUBU Bünyesinde Elektrik Üretimi ve Toptan Elektrik Satışı Pazarlarında Faaliyet Gösteren Teşebbüsler

Tüzel Kişi Ünvanı Kaynak Operasyonel Durum İlgili Yatırım/ Proje Adı Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları 2

HES İşletmede Alkumru Barajı ve HES AŞ

Baren Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Kirazlık Regülatörü ve

HES İşletmede

AŞ HES

Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme

HES İşletmede Uzunçayır HES

Hizmetleri ve İnşaat AŞ

Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları

Limgaz Elektrik Üretim Madencilik 4

Limak Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret

HES Yatırım sürecinde İncir Barajı ve HES

AŞ

Limak Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret

HES Yatırım sürecinde Pervari Barajı ve HES AŞ

Kaynak: Cevabi Yazı

(13) Yukarıdaki tabloda yer alan LİMAK GRUBU iştiraklerinin tamamının elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarlarında faaliyet gösterdiği ve işlemin gerçekleşmesi ile birlikte HAMİTABAT aracılığıyla faaliyet gösteren LİMAK DOĞALGAZ’ın da LİMAK GRUBU’nun tek kontrolüne geçeceği dikkate alındığında işlemle birlikte LİMAK GRUBU’nun elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarlarında pazar payını artıracağı anlaşılmaktadır. LİMAK GRUBU’nun işlem sonrasında oluşacak toplam pazar paylarına [5] aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Tablo-4: LİMAK GRUBU’nun Elektrik Üretimi ve Toptan Elektrik Satışı Pazarlarında İşlemin

Gerçekleşmesiyle Birlikte Oluşacak Pazar Payı Bilgileri

2020 2021 2022

Üretim Satış Üretim Satış Üretim Satış

Kaynak: Cevabi Yazı

2 Hidroelektrik santrali

3 Güneş enerjisi santrali

4 Jeotermal enerji santrali

5 Cevabi yazıda, Türkiye elektrik üretimi ve toptan elektrik satışı pazarının MWh ve MW cinsinden büyüklüğünü gösteren resmi verilerin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve EPİAŞ gibi kaynaklardan kamuya açıklandığı, fakat toplam elektrik satışı cirosunun TL cinsinden paylaşıldığı resmi bir kaynağın bulunmadığı, bu nedenle de satış tutarı cinsinden pazar payı verisinin sunulamadığı belirtilmiştir.

(14) Yukarıdaki tabloda yer alan bilgiler incelendiğinde LİMAK GRUBU’nun ve LİMAK DOĞALGAZ’ın işlemin gerçekleşmesi ile birlikte toplam pazar payının üretim miktarı (MWh) bazında %(.....); satış miktarı (MW) bazında ise %(.....) olacağı görülmektedir. Pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüsün olduğu hususu da göz önüne alındığında dosya konusu işlem sonucunda başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.

H. SONUÇ

(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.