OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti.

Rekabet Kurumu Başkanlığından;

REKABET KURULU KARARI

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI

Üyeler: Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,

Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

B. RAPORTÖRLER: Tuğçe KOYUNCU, Muhammed Safa UYGUR

C. BİLDİRİMDE

BULUNAN: Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti.

Temsilcisi: Av. N. Sevinç ARSLAN

Bahçelievler Mah. İstiklal Cad. No:132/9 İlkadım/Samsun

(1) E. DOSYA KONUSU: OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti. arasındaki dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 5. maddesi kapsamında grup muafiyetinden yararlanıp yararlanmadığının tespiti.

(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.11.2013 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 30.12.2013 tarih ve 2013-1-71/MM sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.

(3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, taraflar arasında kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında 08.05.2017 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlanabileceği ifade edilmiştir.

H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H.1. Taraflar

(4) Dosyadaki bilgilere göre; OMV Petrol Ofisi A.Ş (POAŞ) akaryakıt ve madeni yağlar sektörlerinde faaliyet göstermekte olup, 2.200’e yakın akaryakıt istasyonu, 1 madeni yağ fabrikası, 11 akaryakıt, 3 LPG dolum terminali, 25 havaalanı ikmal ünitesi ve 1,3 milyon metreküpü aşan depolama kapasitesine sahip bir şirkettir. Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti. (OKUR PETROL) ise, başvuruya konu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunda POAŞ bayisi olarak faaliyet göstermektedir. H.2. POAŞ ve OKUR PETROL Arasındaki Hukuki İlişkiye Yönelik Tespitler

(5) OKUR PETROL vekili tarafından gönderilen bildirim formunda özetle;

- POAŞ ile Kocabıyık Akaryakıt Nak. İnş. Turz. San. Ltd. Şti. (KOCABIYIK) arasında

istasyonun kurulu olduğu taşınmaz üzerinde 1980’li yıllarda akaryakıt bayilik

sözleşmesi akdedildiği,

- 01.02.2002, 13.05.2002 ve 20.06.2007 tarihlerinde POAŞ lehine ipotek hakkı tesis

edildiği,

- 15.03.2007 tarihinde bayilik sözleşmesi ve protokol akdedildiği, 20.06.2007 tarihinde

ise taşınmaz üzerinde POAŞ lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği,

- 26.04.2011 tarihinde taşınmazın takyidatları ile birlikte Burhan OKUR’a satıldığı ve

03.06.2011 tarihinde malikin ortağı olduğu OKUR PETROL ile POAŞ arasında

akaryakıt bayilik sözleşmesi, 22.06.2011 tarihinde de LPG bayilik sözleşmesi

imzalandığı,

- 24.05.2012 tarihinde POAŞ’ın talebi üzerine 20.06.2007 tarihli intifa hakkı süresinin 15

yıldan beş yıla düşürüldüğü,

14-01/10-8

- 20.09.2012 tarihinde akaryakıt ve LPG bayilik sözleşmesi imzalanarak POAŞ ile yeni

bir ticari ilişkiye başlandığı,

- 15.05.2013 tarihine kadar ticari ilişkinin sorunsuz devam ettiği ancak bu tarihte

POAŞ’ın bayinin ve malikin talebi olmaksızın intifa hakkını terkin ettiği,

- POAŞ’ın KOCABIYIK ve OKUR PETROL aleyhine intifa hakkının fekkinden

kaynaklanan bir dava ikame etmiş olduğu,

- OKUR PETROL’ün halen POAŞ bayisi olarak faaliyet göstermekte olduğu

ifade edilerek, dikey anlaşmanın muafiyetten yararlandığı sürenin tespit edilmesi talep edilmiştir.

(6) POAŞ tarafından gönderilen cevap yazısında ise özetle;

- İstasyon üzerindeki dikey ilişkinin daha önce POAŞ ile KOCABIYIK arasında

imzalanan 15.03.2007 tarihli bayilik sözleşmesi ve istasyon üzerinde 20.06.2007

tarihinde POAŞ lehine kurulan 15 yıl süreli intifa hakkının tapuya şerhi ile kurulduğu, - 26.04.2011 tarihinde şimdiki malik Burhan OKUR tarafından söz konusu arazinin satın

alındığı ve mevcut bayinin malik ile alakalı OKUR PETROL olduğu,

- Halihazırda POAŞ ile OKUR PETROL arasında 08.05.2012 tarihinde imzalanan

protokol ile başlayan yeni bir dikey ilişkinin kurulmuş olduğu, söz konusu Protokol ile

tarafların Rekabet Kurulu kararlarına uygun olarak 20.06.2012 tarihinde aralarındaki

dikey ilişkiyi sonlandıracakları ve yeni bir dikey ilişki kuracakları, ayrıca mevcut intifa

hakkının 20.06.2017 tarihine kadar kısaltılacağının hüküm altına alındığı,

- Protokolde kararlaştırıldığı üzere, 24.05.2012 tarihinde gayrimenkul üzerindeki intifa

hakkı süresinin 20.06.2017 tarihine kadar kısaltma işleminin gerçekleştirildiği, kısaltılan

bu intifanın da 15.05.2013 tarihinde tamamen terkin edilmiş olduğu ve yeni bir intifa ya

da kira sözleşmesinin bulunmadığı,

- OKUR PETROL ile POAŞ arasında 20.06.2012 tarihinde bir bayilik sözleşmesi

imzalandığı ve halen OKUR PETROL’ün istasyonda sorunsuz bir şekilde bayilik

faaliyetine devam ettiği,

- Bununla birlikte tapuda gerçekleştirilen süre kısaltma işlemi nedeniyle POAŞ

tarafından 31.05.2013 tarihinde KOCABIYIK ve OKUR PETROL aleyhine sebepsiz

zenginleşme talepli bir dava açılmış olduğu,

- Bu çerçevede bahse konu dikey ilişkinin kurulduğu ilk tarihten itibaren 08.05.2017

tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında beş yıllık grup muafiyetinden

yararlandığının düşünüldüğü

ifade edilmiştir.

H.3. Değerlendirme

(7) Konuyla ilgili olarak 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri, anılan Tebliğ’in açıklanmasına yönelik çıkarılan Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz ve Kurulumuz kararları çerçevesinde; malik ile işleticinin bağlantılı olduğu görüldüğünden, OKUR PETROL ile POAŞ arasında kurulan dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen istisna hükmü kapsamında olmadığı ve yeni istasyon olmaması nedeniyle Kurulumuzun konuyla ilgili emsal kararlarında ortaya konulan bireysel muafiyetin şartlarını da sağlamadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

(8) Öte yandan, Kurulumuzun geçmiş tarihli kararlarında [1] da belirtildiği üzere, uzun süreden beri devam eden dikey ilişkilerde imzalanan yeni sözleşmelerle dikey ilişkinin de yenilenmesi yeni bir irade beyanı olarak kabul edilmekte ve taraflar arasında yeni bir 1 Rekabet Kurulunun 08.04.2010 tarih, 10-29/436-162 sayılı ve 07.10.2010 tarih, 10-63/1313-491 sayılı kararları.

14-01/10-8

dikey anlaşmanın yapıldığından bahisle bu durum, grup muafiyeti kapsamındaki sürelerin hesaplanmasında göz önüne alınmaktadır.

(9) Kurulumuzun 09.02.2011 tarih, 11-08/160-52 sayılı ve 06.06.2012 tarih, 12-30/877-261 sayılı kararlarında da ortaya konulduğu üzere, irade yenilemesi suretiyle bir dikey ilişkinin yeniden kurulmasında, alıcının sağlayıcısını seçmek hususunda özgür iradesiyle karar vermiş olmasına önem atfedilmektedir. Bu bağlamda, OKUR PETROL ve POAŞ arasında imzalanan 08.05.2012 tarihli Protokol’ün 3. ve 4. maddelerinde, tarafların 2002/2 sayılı Tebliğ ve Rekabet Kurulu kararları gereğince mevcut dikey ilişkiyi sonlandırarak yeni bir ilişkiyi başlatma konusunda anlaştıkları ve bahse konu taşınmaz üzerinde mevcut bulunan intifa hakkının süresini yenilenen dikey ilişkinin süresiyle uyumlaştırmayı taahhüt ettikleri görülmektedir. Söz konusu taahhüde uygun olarak taşınmaz üzerindeki mevcut intifa hakkı önce tapuda kısaltılmış daha sonra ise tapudan terkin edilmiştir. Ayrıca taraflar yine anılan Protokol hükümlerine uygun olarak 20.06.2012 tarihinde bir bayilik sözleşmesi imzalamıştır. Bu çerçevede POAŞ ile OKUR PETROL arasında imzalanan sözleşmelerin önceki dikey ilişkiden bağımsız olduğu değerlendirilmektedir.

(10) Açıklanan nedenlerle taraflar arasında imzalanan 08.05.2012 tarihli Protokol ve 20.06.2012 tarihli ve beş yıl süreli bayilik sözleşmesinden oluşan dikey anlaşmanın 08.05.2017 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ’de öngörülen grup muafiyeti süresinden yararlandığı kanaatine varılmıştır.

I. SONUÇ

(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; OMV Petrol Ofisi A.Ş. ile Okur Petrol Ürünleri Gıda İnşaat ve Taşımacılık Ltd. Şti. arasında kurulan bildirim konusu dikey ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında 08.05.2017 tarihine kadar grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.